Martini Bonacinae vtriusque signaturae referendarij, Operum de morali theologia, omnibusque conscientiae nodis, compendium. Authore D. Antonio Goffar Leodiensi, ..

541쪽

tutino iuxta ritum Ambrosiianum Cauenoum tamen est ne Matutinum sequentis diei dicatur ante Matutinum praesentis diei absque iusta causa tom. I OL76Ξ .uum II. m. 64. Finito Matutino priuatim recitato seor sim a Laudibus, laudabile est diceres, Benedica-nntiis mino in ea quae in sine horarum recitari solent, nullum tamen extat ea de re praeceptum.

cf. Matutinum pro ratione temporum , seu longitudinis breuitatis diei aliquando recitari potest hora vigesima, vigesima prima in aliqua nilo vigesima secunda, id est,tribus horis post meridiem, aut duabus aut tribus horis ante Solis

Ordo seruandisin recitatione horarum

nonicar*Gn. 6K. Qui ordinem horarum non seruat recitan do,ex .gr. Primam ante Matutinum, aut Vesperas ante alias horas , peccat quidem venialiter dum hoc facit aduertenter sine iusta causa, quia non obseruat consuetudinem, qdum praecepti, non tamen peccat mortaliter, nec tenetur repetere; imo nec venialiter dum hoc facit ex iusta causa, ut dum inuitatur ab amico vel a Superiore ad recitandum Primam , cum ipse nondum recitauit Matutinum , nam potest tunc cum eo Primam recitare, postea Matutinum. Item recitans Tertiam , si recordetur te nondum recitasse Primam potest Tertiam prosequi cum intentione recitandi postea Matutinum, vel Primam.

542쪽

contemptu scandalo , non solum dum peruertitur id horarum Canonicarum inter se, verum etiam dum peruertitur ordo eiusdem horae , dicendo Psalmum ante Hymnum , aut unum Psalmum ante alium , imo si fiat ex iusta causa , excusatur ab omni peccato. ibid.

Qui ex obliuione dixit ossicium de Sancto quod dicendum erat de feria, satisfacit repetendo omissa , quamuis non repetat illa, in quibus utrumque ossicium conuenit. Item qui aliquem Psalmum, vel aliquam horam ex obliuione omisit, non tenetur recitare totum ossicium, ut Psalmum vel horam suo loco dicat, sed satisfacit supplendo omissum. Item qui inter recitandum aduertit se aliquid omissi illi, potest prosequi usque ad finem,& postea omissum recitare ibid. n P. s.c8. Qui in choro aliquid omisit culpabiliter vel inculpabiliter , non debet omissum repetere durante ossicio in choro sed potius debet illud reseruare, post expletum ossicium , aut si pars illa parua sit, non debet ea curare ibid.69. Qui recitans diuinum ossicium non amplius meminit an Psalmum antecedentem recitauerit, tenetur Psalmum repetere , nisi dubium praehice deponat tom. I sol. 7 6 num. Io.co. Celebrin Missam nondum recitato a tutino , mortaliter non peccat imo neque venialiter iusta concurrente causa; quia quod iusta de causa fit, rationabili terri prudenter fieri dici-

543쪽

Suo loco recitandasint hora Canonic G quo corporis habiit es situ.

r. anonici caeterique choro deputati diuinum ossicium in Ecclesia iuxta institutionem beneficiorum4 consuetudinem persoluere debent, nisi aliud cogat necessitas , consuetudo vel fundatoris institutio qui vero ad chorum, seu ad ossicium in Ecclesia persoluendum deputati non sunt, diuinum ossicium ubique recitare possunt,

modo non reoitent in loco indecenti, aut ubi impediatur attentio , .g. frequenti hominum conuentu clamore, tumultu, strepitu profano. om. Hfol.764.-m. I. Θfol. 7 .num. .cts. 71 . Consuetudine immemoriabili induci potest, i Canonici qui habent tenues reditus, non teneantur singulis diebus choro interesse tom. I.

73, In priuata oratione non committitur peccatum , per se loquendo Hum; citans ossicium sedet,duni standum , vel genuflectendum est cinpublica tamen oratione facilius iiiveniri potest culpa stando vel sedendo dum genufectendum est ibi/numn fol.76 .num. 2. nonici cogi possunt ad rqcitandum ossicium in proprio stallo,& cum decenti habitu sub poena amissionis distributionum .iἷMAum. 3.

Fructitii essectus recitationis ossici'.

73. Vt ossicium nomine Ecclesiae recitetur opus est ut verba proferantur cum intentione&attentiones, atque ut recitans non sit cultandus:

544쪽

ut autem ossicium nomine proprio celebratum prosit ipsi recitanti quoad satisfacitionem .exitum,vel etiam quoad satisfactionem aliis, opus est ut in statu gratia recitetur cum oratio facta in peccato prosit tantummodo si spectetur quatenus nomine Ecclesia offertur, Ecclesia supplente tunc defectum recitantis in licet oratio peccatoris non sit meritoria de condigno , neque sa- tis factori , tamen est impetratori , quia Deus peccatores aliquando exaudit, plurima bona confert, ut patet in Publicano tom. I fol.767.no.

6. Recitatio diuini ossiciiquo ad fructum infinita est extensiue, prodestque omnibus fidelibus, si fiat ab eo qui ex Ecclesiae praecepto vel consuetudine diuinum ossicium recitare debet quod si diuinum ossicium ex mera recitantis voluntate recitetur tanquam a persona priuata, prodcile solum videtur ipsi recitant , iis quibus ipse ossicisDuctum applicare intendit, instar aliarum precum quae ex priuata deuotione fundunt r. Dicendum ergo ossicium prodesse omnibus, si recitans , pro omnibus orare intendat, modo pN quibus orat, nondum sint in termino, ut sunt beati, sed illum assequi possint,vi sunt fideles viatores,quod facere non possunt damnati depro-

Recitatio di ini ossici j non prodest ex opere operato,sed operantis , quia non prodest ultra meritum Ecclesiae cuius nomine offertur rom. I.

545쪽

Praetermittens ho=υμ Canonicin quam grauiter delinquat,et ad quid teneatur.

8. Qui ad horas Canonicas recitandas cne rur, mortaliter peccat eas non recitando , aut omittendo partem illarum notabilem , v. g. horam paruam , non ero tertiam partem , vel medietatem horae parua . t . Is l. 772. I.

79. Qui ratione ordinis sacri ieneficij diuinum ossicium recitare tenetur, plura specie peccata committit: unum contra obligationem ordinibus adnexam , alterum contra obligationem ex beneficio consurgentem imo quilibet clericus adstrictus onere diuini fici committit etiam peccatum contra specialem obedientiam: ita ut poenitens qui diutini ossicium praetermittit teneatur in confestione titulos suae obligationis aperire Pan videlicet teneretur ossicium ratione benefici j ordinis recitare ibid. num. q.

ro. Beneficiarius aut initiatus ordine sacro praetermittens aliquo die horas Canonicas , non tot numero peccata committit, quot sunt horae omissae, praecisis actibus voluntatis moraliter interruptis. Dico praecisis actibus voluntatis , c. . nam omittens diuinum ossicium tot peccata committit, quot sunt actus moraliter interrupti. Ideo cini mane statuit non recitare diuinum D licium in postea saepius in die repetit voluntatem non recitandi, toties peccat, quot sunt actus peccaminosi voluntatis moraliter interrupti. uod si quis uno die diuinum ossicium omittat absque repetitione, multiplicatione similium actuum

546쪽

actuum voluntatis, Mabsque oppositione ad varias virtutes , ex quibus ipse tenetur recitare horas , aena mittet unum tantummodo peccatum externum omissionis consummatum inde omittens diuinum ossicium, vel ipsius partem, tenetur in consessione exprimere partem quam omittit, numerum actuum voluntatis moraliter interruptorum, quibus quis decreuit diuinum ossicium omittere ibi num. s.ct seq. i. Beneficiari habentes onus recitandi diuinum ossicium titulo benefici , tenentur etiam ante sententiam iudicis ad restitutionem fru-

fluum pro rata omissionis ossici , si elapsis sex mensibus post obtentam beneficij possessione ira, ossicium culpabiliter non recitauerint , etiamsi alio die pensum praetermissum supplcre conentur, nisi forte pars omissa leuis sit secus dicendum de iis qui titulo patrimoni aut alia ratione ad diuinum officium recitandum nullum habentes beneficium obligantur; nam si diuinum μficium praetermittant, nihil restituere tenentur. Idem dic de praetermittente diuinum ossicium in culpabiliter, ex. gr.bona fides, vel ex obliuione, aut ex legitimo impedimento iam hic ad nulla in tenetur restitutionem rom. I. io 7 7 . m. nat. Qui pensum diuini o dici alio die persoluit, loco ossici j alias omissi iuxta probabiliorem

sententiam, obligatur ad restitutionem ibidar . 83. Confessarius non tenetur poenitenti in satisfactionem ossici praetermissi equi ualentem ossici recitationem iniungere , alioqui seque tur ei qui Missam die festo audire praetermisit iniungendam esse nouam isto auditioncm.

547쪽

s . Beneficiarius qui diuinum ossicium praetcrmilit post sex menses benefici,adepti, tenetur ad fructuum restitutionem etiam ante sudicis sententiam pro rata ossici omissi post illos sex primo menses , non vero ratione ossicii misshintra primos sex menses 3 nisi sorte pars omissa leuis sit, v .g. Psalmus, aut VersiculuS,&c. Non solum iii totum integrum ossic turn, Verum etiam qui partem illius notabilem praetermittit, tenetur ad restitutionem, etiamsi partio missae modica fructuum quantitas respondeat; imo obligandus videtur ad ostitutionem , qui paucos versiculos singulis horis omittit. Et qui lapius partem notabilem omisit, tenetur ad restitutionem , etiamsi singulis omissionibus modica fructuum quantitas respondeat ibid.n. 7. 8s. Qui ad chorum inchoato ossicio accedit, non semper priuatur distributionibus tom. I. OL

86. Habens plura beneficia tenetur ad restitutionem pro rata singulorum beneficiorum, quoties diuinum ossicium culpabiliter praetermittit. Similiter qui diuinum ossicium recitat sine attentione, tenetur ad restitutionem non solum fructuum , verum etiam distributionum ibi .

87. Recitans in peccato mortali, acquirit fructus Idem die de recitante in excommunicatione,quidquid dicant alij Doctores. bid.num I 8.

88. si nondum finito ossicio choro egreditur, obligatur ad restitiitionem fructuum , nisi priuatim suppleat, aut habeat intentionem sup

8'. Pen

548쪽

29. Pensionarius qui tanquam clericus recipit fructus in paruum beatistimae Virginis officium

omittit, tenetur ad restitutionem eo modo quo tenetur beneficiarius ibid. num. 2I.

9 O. Omittens diuinum ossicium priuari potest beneficies, si elapsis sex mensibus adhuc officium

post admonitionem recitare negligat. Ita Con 'cit Lateranense sub Leone X. lom. l. fel Π9'r. Restitutio fructuum ob omissionem diuitii ossicij, facienda est eo pacto, quo a iure praesci ibitur , quo autem pacto p r scripta sit, constat ex constitutione ij V videtur tamen haec Pij V.

constitutio posse moderationem aliquam recipere, ita ut beneficiarius omittens diuinum ossi- cium , non teneatur ad restitutionem omnium omnino fructuum , sed solum respondentium oneri diuini officii v. g. Parochus aut Episcopus debet restituere tertiam vel quartam partem

91. Restitutio fructuum ob ossi cito missionem facienda est fabricae beneficij, vel pauperibus; neque necessario facienda est in utilitatem Ecclesia beneficij, sed fieri potest in meliorandis agris, non tamen in fabricis aliarum Ecclesia Ium, vel locorum piorum, nisi forte ista restitutio in pauperes, etiam alterius loci, redundet. Item fieri potest in celebrandis Missis, vel in aliis suffragiis offerendis pro defunctis, cumin ipsi sitie indigentes ibi .num. I. Θ seq. 93. Pensionarius eo pacto tenetur ad restim , tionem quo beneficiarius beneficiarius qui nouit pensionarium non recitasse diuinum o ficium mon potest sibi pensionis fruetus respon

549쪽

s Furem diuinum.

beantur fabricae Ecclesiae , vel pauperibus Limo beneficiarius qui nouit pensionarium ex comm nicatum .pensionem tempori excommunicationis respondentem retinere non potest , quamquam si beneficiarius sit pauperci possit sibi fructus restitutioni obnoxios titulo pauper talis retineres, modo contrarium non constet de voluntate Summi Pontificis , aut modo fruinis certae personae non debeantur rom. Jol. 78I.n .isse'. 4. Beneficiarius qui diuinum flacium non recitauit, potast facta fructuum restitutione retinere sibi fructus, cum iterum sibi titulo donationis traduntur ab eo cui facta fuerat restitutio. Similiter distributiones qua Canonicis intereia sentibus accreverunt, illisque tradita sunt ob alterius absentiam ii ire communi retineri possunt, si ab iisdem titulo donationi sine fraude, seu collusione absenti restituantur. in m. io

Causa excusantes a rechatione horarlim.

s. Infirmitas grauis, ob quam pronunciatio verborum valde noceret valetudini corporis, excusat a recitatione diuini offici j. nando dubitatur an infirmitas grauis sit aut leuis , standum est iudicio Medic, , qui si dubitet an infirmitas grauis sit aut leuis , non est obligatio recitandi

ossicium poma sol 731. num ci . . o S. s6. Infirmus transacta infirmitate non tenetur ossicium omissum repetere ibi .num. ς.

si per se ipsum diuinum offciam rec, stare nequit, non tenetur per illum Que tenetur alias orationes substituere , aut alium recitantem audire tem. I.fol. 783.vum f. 4. 28. Pere

550쪽

98. Peregrinatio ad loca pia non eximit a priuata ostici recitatione, etiamsi peregrinus alium in sui locum substituerit; nam onus diuini ossicij est personale ibid.n.9. 99. Facilius quis potest ab assistentia in choro

quam a priuata recitatione excusari tom. Icio

Ioo. Grauis occupatio, honesta, necessaria, quae in aliud tempus commode differri non posse sit absque scandales, vel peccato, vel detrimento sui vel proximi hoc titulo aliquando excusantur Concio natores, vel Conscisari), hexcusat ab onere diuini offici tenetur tamen graui Occupatione detentus diuinum ossicium anticipate persoluere, quoties occupatio anticipatam recitationem permittit. Et beneficiarius aliusve diuini offici onere detentus, non potest sine iusta&rationabili causa voluntarie suscipere negotium cum offici recitatione incompossibile modo non adsit grauis aliqua necessitas, seu modo actio suscepta, non putetur hic, nunc maius

IO I. Impotentias qualis est carentia inculpabilis Breuiari , aut impotentia loquendi, excusat a recitarione diuini Ecij, seruatis impotentiae terminis, limitibus propterea coecus aliusve simili defectu obstrictus diuinum ossicium recitare non tenetur, dum Ob coecitatem ossicium recitare nequit. Idem aliqui censent, etiamsi aliquam partem recitare valeat , non Ve- totum officium, aut integram horam: sed contrarium probabilius videtur tom. fcl. 78 .n. . ct seq. item fol. 8S. v. II.

ror. Qui diuinum officium sine ope socii recitare non potest, tenetur illum adhibere, modo com