장음표시 사용
521쪽
.8 6 'tarius, ct Obseruatio vana.
1 rotarius habere debet scientiam, saltem LN rnediocrem eorum quae ad proprium ODficium pertinent, debetque referre in scriptum ea quae a partibus asseruntur & fiunt .Peccatque grauiter dum renuit instrumenta conficere, aut dum confecta occultat,vel non extendit, vel in registro non collocat, vel dum conficit instrumentum carentis usu rationis, teneturque ad restitutionem,& legata praesertim pia manifestare meque potest quicquam ultra laxam accipere, dum pretium a lege taxatum est , alioquin tenetur ad restitutionem, quando est quid notabile tom. 1.2. Clericus initiatus maioribtis ordinibus,non potest tabellionis Caesare ossicium suscipere potest veris si minoribus tantum si initiatus.
Vide, . Supers3itio,Diuinatio. Vr Ana obseruatio contingit , quando ex V consideratione alicuius euentus casualis coniicitur aliquid prosperi,vel aduersi. Nomine vana obseruationis, venit magia, veneficium, maleficium,&c. Est autem vana obseruatio supcr-stitio,qua media inutilia adhibentur ad praestandum
522쪽
dum , vel omittendum aliquid, ad quod illa media nec a Deo , nec a natura virtutem ullam ha -
bent, ut contingit quando quis mediis inutilibus contendit acquirere bona temporalia, ut sanita, tem, scientiam, c. aut quando aliquibus verbis intendit alligare daemonem, illumque includere in annulo, in vase, aut quando quis mittit chir graphum animalibus noxiis, vel cum ipsis litem mouet, ut illi expeIlat, c. rom. 2 fot et 'S Uura ri
Σ. Vana obseruallo alia dicitur ars notoria,qua quis credit se consecuturum scientiam absque labore per quaedam ieiunia orationes, inspectiones figurarum , e. haec est peccatum mortale; alia obseruatio sanitatum, qua adhibentur aliqua inania cinutilia, ut verba, ligna, S c ad fanando S. morbos hominum, vel animalium acalia obseruatio eventuum , qua ex sim sideratione alicuius euentus coniicitur quid futurum sit, ut si quis ex
eo quod aliquid casu euenit, aliqti id sibi prosperi
vel aduersi promittat, indeque actiones suas m Oderetis obseruans loca , verba , audita, tempora, occursus hominum , aut animalium , c. haec obseruatio est etiam peccatum ex genere suo. ibi rinum. . 9 seqq. item sol 268. num. 2I., 23.
3. Petes, an sit licitum uti ea scientia quae sc- mel acquisita fuit ope daemonio Respond. affirmatives, modo conseruatio illius non pendeat a
. Superstitiosus est effectus ad quem aliqua vana circumstantia adhibetur ut ne cellaria , quando is superat activitatem , causta naturalis applicata ut constare potest exemplo curandi infirmos vulneratos in loco distantici deinde quando effectus sit sine motu locali,ut si quis
523쪽
ciat mensam aut flumen starim apparere item quando effectus statim evanescit in non perma
s. Superstitionem committit adhibens imagines , vel characteres sacris verbis inscriptos, aut signo crucis, esiugiat certa cum fiducia inimicorum manus, vel na orbum evitet, c. nam adbibentur ad hos effectus ad quos vim non habent Caueri tamen potest superstitio in huius modi scripturis adhibendis,& ad collum portandis, si nihil falsi vel contra Ecclesiam contineant, si in his nihil reperiatur quo daemon inuocetur, si non inscribantur nomina ignota , vel allicha raeteres praeter lignum crucis, si nonponatur spes in modo, vel tempore scribendi, si in ipsis non ad notentur verba dicantia talis morbi vel mali, vel periculi euitationem rom. 2 fol. 266.uum. IO.
6. Consuetudines colligendi herbas in tali die festo, hauriendi aquam, venam aperiendi anima libus, testindedi ungues similes,sunt tamquam superstitiosae damnandae nisi id faciant homines ut se magis excitent ad Deum precandum propter diem Sancto dedicati im , quamquam adhuc si improbanda haec consuetudo, cum excedat modum cclesiae consuetum honorandi Deum vel Sanctos. Committitur quoque superstitio dum in publicis supplicationibus imago alicuius Sancti proiicitur in flumen,ut pluat, aut dum exi stimatur tot orationes prodesse,& non pauciores; non videtur tamen superstitiosa ars inueniendi aquam latentem adhibita virga talis , vel talis generis, id enim fieri potest naturae viribus ibid.
7. Non est furerstitiosum, si dum colliguntur aliquia
524쪽
aliquae herbae,aut curantur morbi ,recitantur aliquae orationes, modo hae nihil vahi contineant: neque damnandus est tamquam superstitiosus usus triginta Missarum S. Gregorii, qui triginta diebus curauit orari pro defunctis, modo aliquae
8. Damnandus est modus curandi vittis , gladio,&c infirmos vulneratos existentes in loco tam distanti, ut ex principiis philosophiae , aut activitate causarum, concludatur illum effectum non posse naturaliter a causa tam distanti prouenire , quia agentia naturalia agunt per contactum formalem in habent determinatam sphin ram suae activitatis ibid. num. II.o 8.
Odium. Vide, Charitas.cium diuinum, seu hora Canonicae .
Vide, Clericus , Odiare mi tributiones, Pa- . Diuinum ossicium materialiter sumptum, seu horae Canonicae per se sumptae, nihil aliud stant quam quaedam laudes, preces ab Ecclesia institutae ad orandum, ore laudandum Deum singulis diebus certis ac defini is horis tom P.
2. Hora Canonicae formaliter consideratae, esunt actus orationis , nihil aliud esse videntve quam actus quidam religionis, vel obedientiar, aut etiam iustitiae,quo non solum Deus laudatur, verum etiam explicatur desideri acclesiae,& ax Deo,
525쪽
Deo vel a Sanctis petuntur res Occiare , 1 taeiusdem Ecclesia praescriptum tom. IDI.γχε.
3. Horae Canonicae non sunt de iure diuino, sed Ecclesiastico , qui ncque ex Scriptura, neque ex Ecclesiae traditione, neque ex sanctorum Patrum testimonio colligitur eas iure diuino institutas futiles; quando autem institutae fuerint , constat quoad substantiam diuinum aesticium originem a temporibus ipsis Apostolorum traxisses, Actor. 3.
Petr- Ioannes ascendebant in templum ad Loram orationis nonam , quamquam si consideretur quoad formam, numerum horarum , non constet quandonam fuerint institutae Certum tamen
est illas ab initio aliquam formam habuisse , postea in hunc qui modo existit modum redactas fuisse, ut patet ex Bulla Pij V. tom. r. OL727.na.
Summus Pontifex non vero Cardinales, aut Episcopi)potest cum beneficiario, vel clerico sacris initiato dispensare circa obligat liniem dissini ossicij recitandi, etiamsi aliud onus non iniungat, nam Papa potestatem habet dispensandi mi ute Ecclesiastico rom. I fol.728. Uum. S. s. morae Canonicae sunt septem instituta ab Ecclesia cap. I. de celebrat Misar. vlta licet Matutinum, Prima,Tertia, Sexta, Nona, Vesperae, Com
pletorium , quamquam multi octores velint esse octo , distinguentes Matutinum a Laudibus, eo quod possint diuerso tempore persolui s quod tamen fieri non potest absque peccato veniali, si si adsit aliqua causa, sed nitas vel distinctio
Canonicarum precum non est de sumenda a tempore quo ipsae recitantur ot patet ex nocturnis antiquitus diuersis temporibus recitari soli-
526쪽
tis , quae tamen diuersas horas non constitue
Septem tantum csse horas Canonicas ad Yprimi:nda septem praecipua passionis Christi mysteria, innuunt etiam hi quinque versus, qui pa
sim recitantur in hunc modum. Hae suntseptenis,propter qua fassimu horis. Matutaena ligat Christum,qui crimina purgat Prima replet pulta, causam dat Tertia mortu, Sexta cruci nectit atus e Nona bipertit, Vestera deponit tmulo Completa reponit.
Qui teneantur ad diuinum ossicium.
c. Omnes religiosi choro deputati ex consuetudine,vel ex peculiaribus decretis tenentur post professionem ad persoluendum diuinum ossicium, etiamsi non sint sacris initiati tom. I fol.
Religiosus qui in priori religione tenebatur
recitare diuinum ossicium , non tenetur ad illud recitandum , si transeat ad aliam religionem , qua consuetudo recitandi ossicium introducta non sit. Item religiosus qui compellitur ad triremes, velier sententiam eiicitur a monasterio, non tenetur ad horas Canonicas recitandaS,mOcio religiosus nondum promotus fuerit ad acros Ordines, quia tunc tenebitur titulo sacri ordinis. Praeterea monachus habens facultatem Wdispensationem vivendi in perpetuum extra monasterium, non tenetur ad recitandum diuinum ollacium. tom. I fol. 733. num. 2.9 seqq. s. moniales profesta choro deputatae, tenentur ad diuinum ossicium persoluendum iuxta Onsuetudinesin regulas ipsarum .im. num . . 6 9. IVIO ita
527쪽
s. Monachus fuguiuus, aut eiectus a monast rio ad tempus,vel in perpetuum , non tenetur ait. diuinum officium ; neque idcirco dicendus est reportare commodum ex suo delicto,nisi per accidens, quatenus constituitur in statim quo non est consuetudo persoluendi diuinum ossicium. In praxi tamen oppositam sententiam consulerem
o. Religiosi qui professionem emiserunt in ea religione quae non est addicta choro, non tenentur ex vi solius pro se sissionis ad pensium diuini OD sisti tales sunt Patres Societatis L s v. AL
II. Superior potest cum religiosis circa obligationem recitandi ossicium ex consuetudine religionis ex iusta causa, ut ex causa studioru aut negotiorum , dispensare. rom.LDL7
IE. Clerici maioribus ordinibus initiati iure Ecclesiastico tenentur ad recitandas horas Canonicas,etiam post degradationem, vel postquam inciderunt in aliquam censuram excommunicationis , vel suspensionis , aut missi sunt ad triremes, vel ab hostibus capti, nisi ob impotentiam, vel aliam iustam causam excusentur. Tenentur Qtiam clerici Psalmos quos Episcopus in ordinatione iniungit, recitare. Nec refert quod in stata peccati mortalis existant , nam adnuc tenentur ossicium diuinum recitare, si ordinati vel beneficiari,sint. ibid.num. I.is .item fol. 73 .u m. o s. s. Clericus qui de consensu Summi Pontifi- et is duxit uxorem , tenetur ad pensum horarum Canonicarum, nisi sorte in hoc fuerit a Papa dis spensatus ibidinum. IA. Reci
528쪽
I Recitans diu inbur officium ob malum finem, ex .gr. ut aliquem in re graui decipiat, satisfacit praecepto, modo recitet cum debita atten
I s. Habentes beneficium Ecclesiasticum, etiamsi non sint sacris initiati, tenentur, regulariter o quendi, ex institutione Ecclesiae ad recitandas horas Canonicas, siue beneficium sit simplex, siue curatum liue sit aliqua praebenda tituli clericans,imo etiamsi manuale sit, quamquam ad istius. titulum ordinari non potest. Ratio est, quia ita iure beneficium dicitur dari propter ossicium
I 6. Habens beneficium integre in commendam, tenetur ad diuinum ossicium, unde Equitem Hierosolymitani mali gaudentes commendis Ecclesiasticis tenentur ad pensum officij diuini, quia dicuntur habere beneficia. ibid.num. χώII. Oui per metum grauem sibi a parente incussum acceptauit beneficium , tenetur ad horas Canonicas , etiamsi non habeat animum. perseuerandi iis statu Ecclesiastico .ibid. n. 18. Dantur aliqua beneficia,v.g. quaedam simplices Cepositurae, vel personatus, c. quae ecfua institutione non obligem ad horas Canonicas clericus tamen habens Capellaniam, tene tur ratione illius diuinum ossicium recitare, modo Capellania sit collativa se Ecclesiastica, ictest, auctoritate Episcopi erecta etiam cae bonis. laicorvira ibid. num. S. Θ, .ctfol. TIT. V.T. I'. Pensionarius percipiens pensionem, ut cle-- Iicus,tenetur B.Virginis ossicium persoluere;percipiens vero pensionem titulo saeculari, ut causat
belli , vel ob tintinnabulatescinda, vel propten
529쪽
aperiendas fores Ecclesiin&c. non tenetur ad recitandum magnum vel paruum officium. Pensionarius tamen qui ut clericus percipit pensionem, non ita tenetur ad recitandum ossicum Beatissima Virginis Mariae, quin oneri suo satisfaciat recitando horas Canonicas , quod Dium magnum vulgo nuncupatur clericus enim sacris initiatus , simulque pensionem habens , unica magni ossicij recitatione oneri suo satisfacit. ibid. num. 8.ctis.1 o. si cessit pensioni solii in partem , non remanet immunis, exemptus ab obligatione diuini ossiciD, secus si in totum cessit, quamuis cesserit anticipatis solutionibus ibid. num. II. I. Coadiutor beneficiarij non tenetur ratione coadiutoriae pradicis persoluere diuinum ossicium , tenebitur tamen ratione sacroru ordinum vel alterius beneficij, si quod habet. Similiter Capellanus seu Sacerdos, qui conceditur alicui parochiae, ut suppleat vices Parochi in sacramentorum collatione, cin externa Ecclesiae administratione, non tenetur ex vi coadiutoriae taecise ad horas Canonicas recitandas sicut nec is qui priuilegium Canonicatus obtinuit cum futura
succestione , aut qui fructus aliquos percipit per modum stipendii, modo non sit pensio proprie
12. Beneficiarius tenetur diuinum ossicium recitare, etiamsi beneficium sit adeo tenue, ut non sussiciat ad sustentationem , quamquam non de-Πnt multi graues DD. aliter sentientes in asserente non teneri, saltem quotidie recitare diuinum ossicium. Hinc collige a fortiori habentes plura tenuia beneficia ex quibus omnibus colliguntur fructus competentes , teneri ad pensum
530쪽
canonicarum precum. Neque beneficiarius, seu Capellanus eximitur ab onere diuini ossicij recitandi dum maiorem fructuum treddituum partem tradit Sacerdoti substituto ad peragenda&persoluenda beneficitonera. i . focas Tenetur ad diuinum ossicium recitandum, qui post collationem ineptus reperitur ad munus benefici exercendum , etiamsi compellatur co- adiutorem assumere illique omnes, aut fere omnes benefici fructus pro munere obeundo tradere. Item impendens omnes benefici fructus
loco pensionis illi qui sibi beneficium renunciauit, tenetur quoque ad diuinum ossicium , quandoquidem ipse retineat titulum , possessionem, administrationem beneficii, per ipsum stat ne
fructus capiat. Idem dicend m de Canonico etiamsi primo anno fructu benefici non recipiat,& fructus cedant vel Canonicis antiquioribus, vel haeredibus Canonici defuncti ibid.n 2 O. 24. Beneficiarius iuxta probabiliorem sententiam , tenetur ad recitandum diuinoen ossiciuna, quoties fructus benefici in alios pios si is ex consuetudine, vel Ecclesia statuto impenduntur. Idem dicendum de beneficiario qui capta possessiones, fructus pro aliquo tempore non perci pit , spem tamen habet alias percipiendi. Idem valet de eo qui ob delicti1m,aut alia iusta de causa priuatur fructibus non autem .s fructibus priuetur ex bello, aliave actione iniusta secus si ianai fructus accepit &postea iniuste subtrahuntur ibid. ium. χ3. 9 seqq. as Litigiose circa idem beneficium , non tenentur ad diuinum ossicium, modo bova fide si ti-sent,