장음표시 사용
571쪽
teri in deliberatus factus ratione non actuerten . te, est indifferens ibid.num. P . et o Dantur aliqui actus qui secundum speciem nec boni nec mali sunt, at nullus in indiuiduo datur qui non sit bonus vel malus, si delibe
a I. Malitia peccati, iniuria ac offensa Dei qua in peccato reperitur , non est intrinsece infinita, alioqui sequeretur omnia peccata mortalia esse aequalia, elim unum infinitum non sit maius ali, est tamen malitia peccati, seu iniuria, o fensa in peccato infinita extrinsecein terminatrue , cum fiat per hae infinitar,videlicet Deo. ibid. Peccatum mortaleo veniale. 22. Peccatum veniale est leue erratum in reddit homines dignos poena solum temporali. Non dicitur veniale, eo quod sit contra consilium, mortale vero contra praeceptum , neque quia sit praeter legem, mortale vero quia sit contra legem Ted dici potest veniale quatenus non priuat gratia & charitate , quemadmodum peccatum mortale rom. 2soLI 2.Πum. I. inser. 23. Da i potest peccatum mortale ex suo genere, quod defectu plenae deliberationis, aut aduertentiae, aut paruitatis materiae, fiat veniale, ut
est furtum unius assis quod ex suo genere est
mortale,posita materia sufficiente,& non mutata specie furti , tamen hic, nunc est veniale ratione paruitatis materiae tem. 2J L IS 3 n. q. 4. Non datur in qualibet T. ateria patruitas rei seu materiae, ratione cuius peccatum quod alioquin fuisset mortale, efficitur veniale, ut videre est:
572쪽
est in ea materia in qua reperitur integra ratio iniuriae, offensae mortalis, qualis est materia simoniae: nam si quis vendat rem spiritualent Iicet valde modicam laruam, pecc*t mortaliter Tunc autem semper aderit paruitas materia quando res non solum erit parua in se , sed etiam ratione circumstantiarum .sii .n. I. ct I 2.2s Sicut peccatum mortale essicitur ex accidenti veniales, ita peccatum veniale fieri potest mortale ex his capitibus cratione finis mortalis adiuncti , ob plenam aduertentiam posita mate-xia notabili cratione specialis contemptus in materia graui , aut specialis inobedientia cratione proximi moralis periculi incidendi in mortale, ratione conscientiae erroneae aut scandali,. aut per additionem materiae, quatenu peccatum quod ratione paruitatis materiae esset tantummodo veniale , fit mortale addita maioriq.uantitate. Item peccatum veniale si mortale, quando ultimum veniale continuatur cum materia praecedentium is materiam notabilem
complet propterea ille ieiunium perfringit, qui saepius exiguum quid eodem ieiuni die comedit, si ea quae degustantur, essiciant materiam notabilem rom. 2st. Is s. num. a. s. θ6. si a II.
26. Idem numero peccatum veniales, manens, idem in genere moris , non potest fieri morrale,
27 Contemptus in materia leui est peccatum veniale , quando non adest contemptus formalis Dei, aut legi satoris ut sic. Contemptus formalis explicandus est in confessione, quia nouam specie malitiam actui superaddita
573쪽
peccatorasm. αῖ Peccata non sunt inter se connexa, nequΣ paria, ut patet tom. fol. I 9.vum. I.- Peccatum consideratum secundum rationem
specificam , i inferioris ordinis, non potest crescere .superare malitiam peccati superioris ordinisci sicut argentum quantumuis magna cur diligentia purgetur , nunquam perueniet ad Persectionem specificam auri, cum habeant essentiam diuersam. Vnde autem fiat, peccatum ita crescere possit,ut grauius ueterius fiat, contingit ex sequentibus capitibus, circumstantiis: cx mai r aTectu vel conaturi ex maiorisci cntia cognitione peccati , ex conditione personae peccantis, in quam peccatur , ex maiori damno quod infertor , ex peiori fines, cum peccatum aliqua ratione specificetur a fine , ex ratione scandali& ruinae alterius, denique ex his cir-4umstantiis: Luis, quid, ubi quib- auxilk,cur,quomoiust,
29. Aduerte ut ircumstantia nouam ad lavactui malitiam , aliquando debere expresse intendi , aliquando non Debet intendi quando substantia actus peccati, cui circumstantia communicat malitiam,non potest subsistere, nisi circumstantia intendatur quando vero substantia actus subsistere potest circumstantia expresse non intenta , non est necesse circumstantiam in istendere , sed peculiaris malitia contrahitur,.quamuis circumstantia non intendatur. Ex quo sequitur habentem congressum cum alterius
574쪽
re committere adulterium , quamuis reiiciat circumstantiam aliena uxoro surripiens quoque rem sacram, sacrilegium committit, etiamsi expresse non intendat inferre iniuriam rei sacrae.
3o. Non sunt tot uir ero peccata , quot sunt obiecta circa quae unus ridem actus eodem tempore versatur, si huiusmodi obiecta sint eiusdem rationis quae vicem unius gerant : sed tot sunt peccata, quot sunt actus voluntatis moraliter interrupti, ideo explicandi sunt in confessione Actus autem voluntatis tunc interrumpitur, quoties nec formaliter nec virtualiter durat unde habens animum furandi, Minteriecta aliqua mora furatur , duplex peccatum committit. Item sunt plura peccata , quando plures actus successive versantur circa plura obiecta distincta. rom.2focis I .n1-ra 9 fol. J62.nNm. J.9seq.3 r. Achioncs externae moraliter coniunctae cum actu interno voluntatis non constituunt nouum peccatum , nisi isti actias propriam habeant malitiam ab actu interno distinctam .ibri .ntim. 8. 3 2. Repetens eodem impetu irae multa conuicies, blasphemias , c. num tantum peccatum committit , quia prior voluntas perseuerat, cprius peccatum videtur moraliter continuaricum subsequentibus, ita ut omnes illi actus unam rixam vel pugnam integrare videantur. m. 2.
53. Regula ad cognoscendam distinctionem
Dum ericam peccatorum sat haec: Peccata numero distinguuntur per multiplicationem obiectorum , circa quae amas successi-UC versantur, non vero ex multitudine obie
575쪽
tempore versatur deinde per multiplicitatem actuum voluntatis moraliter interruptorum i quan uam etiam aliunde peccata numero distingui possunt, videlicet ex circumstantiis, finibus .ibibl. s. Qui alium inducit ad peccatum, intendens ipsius nocumentum spirituale, peccat duplici saltem peccato; scilicet peccato scandali, Meo pec cato quod ab altero committitur 'nam qui est eausa peccati reus est illius peccati cuius est causa hinc qui inducit alium ad peccatum veniale intentione ut venialiter peccet , eccati tantum venialiter. t . et fit. I 6 .n.8. , 9. 36. Qui alium ad peccatum inducit , seu cooperatur peccato alterius, non intendens ruinam, nec cum eo consummans peccatum,est reus illius peccati quod alter committit. Qui vero alium inducit ad peccatum , simulque cum ipso consummat peccatum , reus videtur duorum peccatorum, etiamsi non intendat ruinam proximi spiritualem quamobrem is qui inducit alterum ad furtum,& furtum cum ipso committit , dupliciter peccat ibid. num. o. o fol. 166 num. IS. ιε. 37. Quaeres , quandonam dicatur aliquis comperari peccato alterius , seu alterum ad peccatum induceret Respond. quando facit aliqua quae de se assiciunt, inducunt ad peccatum aut quando aliquid licet ex se indisterens facit ea intentione ut alter peccet in ut quando obsoue iusta iussicienti causa facit opus indifferens quo alios credit abusuros ad peccatum ibi . ,38. Non eadem causa censetur suffciens iusta ad cohonestandruomnia opera indifferentia, sed
576쪽
sed maior in uno quam in alio casu requi itur:& maior causa requiritur in eo ni facit aliquid, quo alter est abusurus contra iustitiam, quἱm quando non est abusurus contra iustitiam.
39. Peccat qui facit vel petit aliquid ab eo, qui paratus erat ad illud faciendum seu ad peccandum, etiamsi faciat Vc petat aliouod opus indifferens, modo non faciat vel praestet tale opus ex iusta Sc rationabili causa rom. 2fo I 67.
4o. Excusari possunt a mortali locantes domos meretricibus, usurariis etiam publicis , non tamen alienigenis, praecisa prohibitiones hi enim locando ad habitandum utuntur iure suo. Item famuli comitantes herum ad meretricandum , excusantur a peccato, si periculum sit grauis damni dessistendo: nam comitari simpliciter censetur actio honestes secus dicendum de vendentibus vinum absque iusta causa iis quos probabiliter crodunt lapsit ros in ebrietatem, hi enim mortaliter peccant ibid.n. 22.23. 26.itemst. in I. Excusatur vir habens suspicionem de uxo-xis adulterio, ac stes idoneos assumens, ut eam deprehensam conuincant de crimine adulter ij, At non potest uxor de consensu mariti ficte amasio cpia sensum praeberes, ut amasius comprehensus percutiatur , haec enim actio intrinsece saemala in censetur inductioin cooperatio ad peccatum ama iij ibid. n. 33. 9 3 . 42. Non peccat mortaliter qui iacit aliquod opus indiff)rens, quo alter tarn paratus abutetur ad peccatum , sed illud opus in disterens alter faceret, ii ip e non faceret, secus si laciat opus trinsece
577쪽
trinsece malum, aut si tale opus licet indifferens censeatur priaxam peccati causa. Ex quibus collige excusari caupones, c. parantes coenam aut ientaculum nolenti ieiunare, si nolens ieiunare inueniret alios cibos, aut si dubitent , an qui non vult ieiunare, teneatur ad ieiunium. 3bM. Uum. 34. o 37 43. Consulens minus malum parato facere maius,non peccat i secus si consulat maius parato facere minus ibid.num. 39. 4 . Faciens aliquod malum coram aliis quos probabiliter credit non peccaturos occassione praui sui operis , non peccat mortaliter peccato generali scandali, consequenter non tenetur ad hanc circumstantiam in confestione detegendam.to m. 2 fl.
s. Peccata distinguuntur specie per ordinem ad diuersas specie perfectiones non ver per OT-dinem ad diuersa praecepta , quibus aliquid praecipitur vel prohibetur ex eodem motiuo , secus dicendum est sit peccata prohibita sint pluribus
praeceptis ex diuerso motivo conditis uetunc enim peccata sunt specie diuersa: propterea initiatus sacris ordinibus duplex peccatum committit , si consentia in actum venereum in Fr. Minor non ieiunans die Veneris in quem incidit vigilia , ex praecepto colenda , duplex committit peccatum, videlicet contra votum in contra Ecclesiae praeceptum quae sunt duo diuersa motiua , secus dicendum de eo qui omitteret istam die Dominico, in quem incidit festum alicuius Sancti v .g. Apostoli, is enim non committit duo peccata, sicut neque possidens plura beneficies, si diuinum ossicium taetermittat: cum haec obligatio imposita sit ex eodem motivo religionis, ut beneficiarius
578쪽
Item is faciens aliquid prohibitum duplici ptae cepto simplici scilicet in alio habente adiunctam
excommunicationem , committit unum tantum peccatum, modo praecepta lata sint ex eodem motivo tom. 1 fol. 71 num I .
n peccatum omissonis differat 1pecie
4 . Peccatum omissionis differt specie a peceato commissionis, non solum si haec duo peccata materialiter considerentur, verum etiam formaliter secundum inordinationem S propriam malitiam , cum peccata commissionis Domissionis privent perfectionibus diuersis , habeantque specialem oppositionem cum recta ratione,
48. Peccatum commissionis arteris paribus grauius est peccato omissionis, quia peccatum commissionis immediate priuat bonitate debita actui, peccatum vero omillionis mediate tantum priuat bonitate quae deberet inesse actui ibid. 49. Omissio incurritur eo solum tempore quo implendum cst praeceptum , .g. orinissio sacri incurritur solum ea hora , qua Missa sacrurn au-ssiendum csta malitia vero omissionis i ncurritur quando omissio contini:it, si tunc homo utaturatione M libertate ii vero ratione non latur tu libertate, incoahur quando appon ritur causa, misIionis , modo fiat cum aduertentia futurete 3 missionis. q. quo fit ut qui se dat somno prae- iidens fore, ut non sit a senio excitatus tempo
579쪽
re rudienti: Missae,incurrat malitiam omissonis sacri, dum apponit causam omissionis sacri, id est, quando se dat somno praeuidens sacri omissionem. Idem caeteris paribus dicendum de peccato commilitionisci propterea faciens contra leges& praecepta quae scire tenebatur tunc temporis, quo non potest illa ediscere, peccauit quando potuit ignorantiam vincere iotuit ibid.n. . o. Achiones quae sunt causa omissionis , sunt malaei peccaminois consequenter ludus , quo quis tempore Missae audiendae detinetur , malus est ieccaminosus , sicut & proiectio Breuiar ij in mare ne recitetur diuinum ossicium mala est peccaminosa quia per hanc proiectionem aufertur facultas recitandi diuinum ossicium. In rellige autem has actiones quae sunt causa omis sionis esse malas, quoties omissio praecepti imputatur ad peccatum, non solum si actiones sint ex se iiidifferentes , verium etiamsi sua natura bonarsual tom. 2 fol. IT .num. 13. seqqήisset. Ips.
I. Quaeres, quaenam actiones censeantur causa omissionis 3 Respond. non solum propositum omittendi rem praeceptam , sed etiam omnes bctiones, quae primo eliguntur elicito proposito, Smittendi rem praeceptam esse causam omiisio
2. Quando simul concurrunt duo praecepta incomposubilia, seruandum. est maius , propterea praeceptum naturale diuinum seruandum est,.quando concurrit cum solo diuino vel humano imsi praeceptum diuinum vel naturale concurrat cuiae humano,seruandu est diuinum vel naturale si negativum cum assirmativo, negati ut antepΟ- Rendum est assirmativo. Similiter seruandum est
580쪽
praeceptum altioris virtutis, si concurrat cum inferioris virtutis praecepto ibid.n. I 8. foci 76.Πκm. I9. ct seq. 3. Eligens adimpletionem minoris praecepti relicto grauiori, peccat venialiter vel mortaliter, iuespa paruitatem, vel magnitudinem excelsus inter maius & minus ibiἐ.n.24. q. Peccata quae complentur in corde ac voluntate , disserunt specie a peccaris quae perficiuntur & consummantur in ore vel opere si tamen considerendu ut sunt origo & principium, seu dispositio ad peccatum operis , non disterunt specie, quia considerantur ut perfectum, imperfectum in eadem specie. Hinc sequitur voluntatem furanda, rnicandi,&c esse eiusdem speciei
cum furto, fornicatione,&c. m. a. fol. 177. num. I.
is seqq.ss. Petes, quid significet conscientia 3 Significat dictamen rationis , quo ratio dictat aliquid fugiendum et faciendum. Conscientia licet erronea obligat ad faciendum id quod ipsa conscientia faciendum dictae per modum praecepti,in non tantum per modum consilii abstinendum tamen est ab eo quod conscientia vincibilis dictat esse malum tom. 2.
s6. Conscientia inuincibiliter errans magis obligat quam praeceptum Superioris, secus si conscientia vincibiliter erret ibιd. π.8 7.s7. Faciens contra conscientiam erroneam
falso credens esse peccatum , committit hccatum illius speci ci quam conscientia apprehendit. Ex quo fit ut qui credit esse peccatum sacrilegi expuere in terram , sacrilegium committat si in terram expuat. Quod si conscientia inuincibilite z