장음표시 사용
681쪽
fraudem creditorum , non tenetur ad restitutio item , postquam cognouit alienationem fati arci esse in fraudem credit0rum a debitore. Qui vcro aliquid accepit a debitore titulo gratitudinis, ignorans acceptionem esse in fraudem credito- vana, tenetur restituere id in quo factus est ditior, modo repetatur a cred. toribus intra annum a die 1 1entiae .lom. a. fcS, ICI Petes, utrum debitor qui non est creditoribus soluendo, peccet contra iustitiam, tenea
tur ad restitutionem damni quod passi sunt creditores , eo quod debitor repudiauerit legarum vel haereditatem, qua non repudiata satisfecisset creditoribus' Respond. in foro conscientiae peccare contra iustitiam in teneri ad restitutionem damni, quia censetur respuere media ad satisfa
ciendum rom. 2 fol. 9 . u. 36-
propter quas disserri vel omitti
Io 2. Damnum ipsius creditoris vel tertiae per sonae est causa sum ciens ad Histerendam resti in-tionem. Propterea quando restit tuto creditur futura grauiter perniciosa ipsi creditori, vel quando creditur allatura nocumentum alteri, differri potest in tempus congruum magis opportunum. Hinc sequitur me post , imo etiam teneri denegare alteri gladium apud me depositum, petenti ad se vel alterum occidendum , . cum posse restitutionem differre qui commodat accepit equum, quemnouit statim a furibus surripiendum. om. 2JoLDI.num. I. f l. 96, V. 2.1o3 Potestne, vel teneturne debitor restituere
682쪽
rem , qua scis suum creditorem abusurum 3 Re- spond.quando creditor abusurus est tantummodo in suum detrimentum, ex .gr. in lud OS, ebrieta-trs, meretrices,&c debitorem posse, teneri restituere praemissa correctione ne abutatur , secussi creditor abusurus sit in detrimentum Miniuriam terti j ibi l.vum . .
IO . Praeterea causastissiciens ad disserendam restitutionem , est incommodum Sc damnum quod debitor longe maius patitur statim restituendo , quam patiatur creditorix dilatione restitutionis: hoc tamen intellige de damno distin cto a re ipsa restitu ci da ibi taetra I. Ios. Hinc patet a fortiori debitori in posse restitutionem differre ob vitandum magnum cprobabile periculum salutis animae suae, suorum meque tenetur debitor restituere bona inferioris ordinis cum notabili iactura bonorum superioris ordinis idcirco Demina quae suscepit filium ex adulterio , non tenetur manifestare suum ad uterium ad impcdicndum damnum filiorum lcgati morum, si ex ea mani statione periculum incurrat vitae vel famae, quae . numerantur inter bona superioris ordinis Debet tamen fieri restitutio tali casu per Contcssarium , si hoc amodo restituendo non adsiti calculi in tu famiae .
Ioc. Item debitor potest licite differre resti tutionem , quando eam praestare non potest, nisi eadat a proprio statu iuste acquisiit, etiamsi d bitum contraxerit ex delicto; ut ex comessationibus, ludis,scordis,&c.neque Confessarius eum ita cogere debet ad restitutionem, ut ex tali restitutione debitor cogatur mundicares debet tamen
aliquid de victu tuoi vestitu detrahere,vi rest
683쪽
tua quantum potest salua decentia status bona fide acquinti. n. 2 fot S .num.α , θ2OT. Impotentia debitoris ad soluendum est similiter causa sufliciens differendae restitutionis,
quia impostibilium non est obligatio. Ad hanc
causam reuocari potest necessitas exticina debitoris cimo etiam necessitas grauis, modo creditor non existat in pari nece ilitate. Adverte tamen rem acceptam in extrema necessitate , sed adhuc extantem post necessitatem, transacta necessitate restituendam esse tom. 2 fot. 9.n. 3O.
Io 3. Cessio bonorum est adhuc causa susticiens differendi restitutionem inuandoquidem is qui cessit bonis , conseatur esse impotens ad satisfaciendum debitis existentibus post cessionem. Qui cogitur cedere bonis suis, potest abscondere Scretinere quantum necesse est ad tenuem sui χorum quos alere tenetur sustentationem , iuxta suum statum ibid. num. 36. Θ fol. 6 O. u. I. IO0. Omitti autem potest restitutio vel obtenta remissione debiti, mod5 facta sit omnino libere, nec sit a iure impediti, vel facta compensa tione seruatis debitis conditionibus ad iustam compensationem requisitis, vel per compositionem Obtentam a Summo Pontifice, quando ignoratur cui faciencla sit restitutio , vel per praescriptionem legitimam torn. et fol. 6OI. ΠΗ m. I. fol.
IIO. Debitor excusaturne a restitutione ob ingressum in religionem' Respond. debitorem non posse ingredi religionem, quando praeuidet fore, ut ingrediendo nequeat satisfacere creditoribus, quibus satisfaceret manendo in tacui, siue sit debitori contractu mine ex delicto Ratio est, quia
684쪽
quia obtigatio ibit titiae prae serenda st consilio,
religio autem est de conlilio tom.2folino III. Dubitor potestne ingredi religionem, ando dubitat an m. irendo si saecuἰ satisfactitrus sit creditoribus Non potest , quia posscstio stat pro creditoribus iecus dicendum si agatur tantum de prona illo. obsequio adimplendo , potest enim ingredi cligionem ante illius adimpletionem ac hoc verum est , ctiamsi promissioni additum it iuramentum me Oue in Ire ciens religionem in taedicto casu, tenetur ad resarcienda damna quae ex illa promissione non
adimpleta obueniunt promissario , quamquam si adimpletio promissionis sit actus compatibilis
cum religione , tenetur promittens eam adimplere etiam existens in religione ibid. m II 2. Debitor qui religionem in glessus est ante praestitam satisfactionem , quam praestare poterat manendo in aeculo , tenetur curare ut suo labore, vel arte acquirat bona quibus latis faciat, ex. gr. scriben o, vel aliquid aliud faciendo, quantum decet Dium religiosum cie ularem obseruantiam, internentcnte licentia sera Superioris, quam Superior potest , S tenetur concedere, si ipse conscius erat debitorum , antequam debit O rem admitti et ad religionem. Professio debitoris ingredi ei itis religionem ante factam restitutionem valida est. Vide motum P ij V. super hac
II 3. Qui alium induxit ad peccatum , vel abduxit a bono opere absque vi vel fraude, non te iretur et iustiti sed ex charitate curare, Vt a peceato resipiscati secus si per vim, vel fraudem, V. g.
685쪽
salso dogmate induxerit ad peccatum, vel retraxerit a bono opere,v.g. ab ingressu religionis rigenim tenetur ex iustitia vim 'fraudem auferre, curare ut a peccato resipiscat, i commode potest , alium inducere ad religionis ingressum. rem 2 fol. 643 num 1 9sq.
vi se,. Decalogus. Sacramentum. Vide v. Bapti H, Confirmatio, Oe. Acramentum est signum sacrum non so- tum significans, verum etiam infallibili texessiciens rem sacram, sanctificantem homines. Sacramentum non est ens rationis, quia habet vim officiendi,&ignificandi , etiam nullo cogitante intellectu, differtque sacramentum a sacramentalibus,quod illa suo usu praeci se, per se,&ex opere operato non conferant gratiam e sacra naentum vero ex sua natura infallibiliter producit gratiam in suscipiente , nisi ponatur Obex. Differt adhuc sacramentum a sacrificio, sic, quod sacrificium institutum sit ad indicandam diuinam excellentiam , non vero ad sanctificandum sacrificantem. tom. I. fol. 2. num. I. z. Tri
686쪽
Tripliciter sacramentum dici potest signum, videlicet rememoratiue , ut passionis uedemonstrative , ut gratiar prognostico, ut gloriae. De ratione sacramenti est, ut sit signum, sianilitudine repra sentans id quod significat ibid. 3. Sacramenta nouae legis septem esse occi Concilium Tridentinum maptiunum , scilicet, Confirmationem au charistiam , Poenitentiam, Extremam unctionem , Ordinem in Matrimonium. Inter haec ordine necessitatis primum locum tenet Baptismus,deinde Poenitentiaci ordine vero persectionis , primus locus debetur Eucha ristiae , quiω continet Christum verae sanctitatis auctorem. In statu innocentiae non extiterunt sacramenta, iustitia originali tunc sussicienter pra stante,quod sacramenta praestitissent; in statu vero natura fuerant aliqua sacramenta, sicut iri in
statu legis scriptae, videlicet Circumcisio, Sacrificium, Agnus paschalis in alta , quae erant proprie dicta sacramenta, licet difficiliora,& imper-
'fectiora sacramentis nouae legis; nec conferebant gratiam ex opere operato, ut patet in Circumcisione tom. Isi. .u. I. O . temsel. .Π.2.4. Sacramenta non sunt absolute & ex naturare necessaria ad salutem, quia Deus potuisset alia media ad nostram salutem instituere. sup posita tamen Christi institutione sunt necessaria, saltem aliqua necessitate mcdij ad salutem, similiter necessaria necessitate praecepti. tem. 1.fl. 7. num. 2. ct se H. s. Omnia sacramenta nouae legis constantis se teria,& forma, vel, ut altilo uuntur, rebus4 ver
687쪽
bio verbis ut forma , rebus Vt materia tom G1
ε. Materia sacramentorum duplex est , proxima scilice tri remota v. g. in sacramento Baptisse mi, materia remota est aquari proxima cro ab-lliti, ut patebit ex dicendis propriis locis Sacramentorum materia ita determinata est a Christo Domino , vi ab Ecclesia mutari, aut variari non possit me quidem in ipso sacramento matrimoniiformaliterin proprie .Et sicut est determinata Raateria sacramentorum, ita etiam est determinata forma seu verba ta ut si verba for- in aliter, seu substantialiter varientur, sacramenta
subsistere non possint. Neque loco verborum formae,possunt adhiberi nutus, aut si gua, aut scriptura , cui, Christu pro forma sacramentorum, instituerit vota , excepto matrimoni , in quo praescripsit id quod requiritur ad humanum contractum,qui celebrari potest iis nutibus S signis, quibu contrahentium consensus,& animus 1um- cienter manifestatur ibi . num. 6. 6 fol. 9.num. T. . Praedictis adde non solum peccare eum qui utitur in sacramentis conficiendis, forma dubia; vertim etiam qui utitur forma certa , sed ei aliquid addit vel detrahit , facit enim contra ritum Ecclesiae in re graui tom. I. fol. 12. num. 2.
s. Adde denique iterandam esse formam , seu sacramentum iterum esse administrandum, quoties quis aduertit se in forma defecisse , aut non recte protulisse, modὁ non sit scrupulus, modo adsit necessitas conficiendi, Tuscipiendi sacra
Res,& verba, seu materiain forma, non solum
688쪽
lum sitiat partes intrinsecae sacramentorum nonae
legis, sed etiam sunt de essentia;tribus enim perficiuntur sacramenta' rebus, ut maIeria , verbis, ut forma , cum intentione ministri, ut habet Concili uris Florentinum , in decreto Nions. Ad
validitatem sacramenti, ubique terrarum fusi iteadem materia,& forma in singulis sacramentis, Quae forma totain integra prosercnda est,ab uno Qeodem ministro. Om. IJol. 3. u. 3 9pυνλ3. IO. Omnia sacramenta suille a Christo instituta per potestatem excellentiae, patet ex definitione rident. ιζ. 7. can. I. cluam potestatem instituendi sacramenta potuit cominunicare Apostolis, vel Ecclesiae,quod tamen non fecitatum ne plura essent capita in Ecclesiaci tum ne hon ines ponerent spem suam in hominibus rom. i. si a P. II. Iod ad causam ministerialem sacramentoram attinet, solus homo de potentia Dei ordinaria, est minister necessarius iussiciens, quamuis Angeli ex diuina dispensatione possim esse
ministri sacramentorum , ipsaque da:mones de potetia Dei absoluta posita in assumpto corpore valide baptizare de mandato Dei ibid.n.8.θseq.12. Ru vero conditiones requirantur inministro sacramentorum, patet ex dictis de singulis sacramentis nunc sum ciat dicere ad valide conficiendum sacramentum , requiri necessario in ministro intentionem faciendi quod intendit Ecclesia, vel quod Christus instituit. Per in
tentionem , intellige virtualem , non autem ha
bittralem , quae non lassicit, scut nec habitualis attentiori sed est necessaria virtualis, aut actualis. Ἀ-.i fol. O .m . . 8. V II. 13. Nec
689쪽
I 3. Nec refert quod intentio si conditio nata: sacramentum enim administratum sub conditio ne de praesenti, vel de praeterit , validum est , si res ita sit, sicut exprimitur in conditiones secus dicendum de sacramento sub conditionc de futuro administrato , quod non est validum, excepto matrimonio, de quo suo loco tom. IJol. 22. num. I 8. Θ 9. II . Omnia sacramenta nouae legis conferunt gratiam ex opere operat , Ut patet ex Trident.1 7 7. n. 8. 9.semperclue gratia confertur ea su Dcipienti,nisi ponat obicem, id est,nisi sacramenta suscipiat, sine dispositionibus debitis , aut cum
peccato mortali actualiter tunc commisso; nequefacramenta solum conferunt gratiam iustificano i cm, verum etiam gratiam virtutum , seu donorum in gratiam sacramentalem. m. 3fl 3. num.2 3., 6.
Is Baptismus ypoenitentia ex sua institutione conferunt primam gratiam , id est,eam , quae nullam aliam supponit in subiectes reliqua vero sacramenta instituta sunt ad augendam gratiam,& supponunt suscipientem constitutum in gratia, nec conserunt primam gratiam primario in per
1s. Dispositio requisita in suscipiente sacramenta duplex est, una in intellectu, ut fides Laltera in voluntate consistit, ut attritio in qui recipiunt sacramenta eiusdem specie cum aequali dispositione , recipiunt aequalem gratiam monia ego tamen quin Deus possit aequaliter disposito
maiorem gratiam conferres, sed talis cxccssus gratiae non erit effectus sacrament , sed donum a Deo gratis Hiberaliter datum tom. I.
690쪽
27. Recipientes acramenta eiusdem rationis cum inaequali dispositione i inaequalem gratiam
recipiunt , quae inaequalitas gratiae non causatura meliori ministro,quia gratia non confertur ob meritum ministri, sed ob nierita Christi,quae non minuuntur ob indignitatem improbitatem ministri ibid. num. 2.9 st.2s.punct. . n. I. I 8. Gratia quae confertur in sacramentis non est diuersa essentialiter, sed est eiusdem speciei in omnibus sacramentisci verum tamen est gratiam sacramentorum esse diuersam accidentali
γ' Dissicultas est quomodo sacramenta conferant, vel producant gratia, moraliterne scilicet, an physiceZDicendum sacramenta non modo esse causam moralem instrumentalis gratia , verum etiam eue causam physisam vere producentem ipsam gratiam immediates, non enim implicat Deum uti creatura ad aliquid supernaturale,& ad faciendum id quod ipsa creatura viribus naturae facere non potest , ut patet in Christi humanitate, quae fuit instrumentum physicum fliciendi
gratiam is iracula tom. I fol. 27.num. 3.χO. Quaeres , quo tempore sacramenta conserant gratiam Z Respond. quando sunt in esse complet sacramenti, v. g. Baptismus causat gratiam in eo instanti, in quo ablutio in prolatio verbo rum gignit perfectum sensum & sic de reliquis
sacramentis. m. I fol. 28. num. I. isse'. 2I. Secundarius sacramentorum saltem horum,Baptismi,scilicet, Confirmationis in Ordinis effectus est character, siue qualitas spiritualis animae diuinitus infusa , qua homo redditur aptus ad sacramenta suscipienda , vel administranda, ad alia diuini cultus opera: quem cha raste