장음표시 사용
441쪽
ci res natura. es in malefigiis ut causas Myseas,noniat morales
UPERIORIBUS dismationibus pro virili digessimus ea
ruae Deum, daemonem, &Malaficos spectant; modo elucubra a veniunt ea, qtiae ad res nMurales in maleficiis adhibitas pertinent, quod praesenti disputatione prosequemur ob quosdam Medicos, qui etsi maleficos admittant, &maleficia ab ipsis confici fateantur; tamen in morbis maleficis cognoscendis, & curandis se ingerere solent 3 eo quod remediis naturalibus curari posse opinamur. Dum enim vident res naturales a maleficis in morborum curationibus adhiberi, quas tanquam causas physcas, & non morales, agere putant, etiam ipsi rebus naturalibus utuntur in curationibus maleficiorum, pluraque pharmaca suis libris inserunt, quae tanquam emacia; & humano gerreri sal errima commendant, & extollum.
Horum principem Galenum consistuo, qui circa malefieta ancipi em, &dubium se praebuit, ut ejus sta ipta testantur. Pti Ananque Hippocratem 1ecutus magicis artibus, Ec incantationibus nullam adhibuit fidem e ut patet in s. de potissimum in M. Io. ubi scribit: Ridi'lum esse Poeata pathophis indicamenta eonstringere, or vincera adversW-m , ut in iudicio nihil posis eloqui ram graimidae abortum faena aut nunquam deinceps comipiat, incere. Quibus verbis indicat maleficia taciturnitatis, impedimenti coitus, & abortus. Sed postea lango usu, & experientia edoctus vim incantationum, dc artium magicarum confessus est; &vere esse, fietique docuit libro de Iindisa Homeri tractatione . Nonnulli, inquit, putant incantationes anisutarum , lis eo per miles, quemadmodum ego diu exsimavi; temporis tem processu ab sis, quae e'Menter apparent per-Gasus sum vim in ipsis inrisa. Nam is reor ἁ scorpi'se adiumentum sum expertur,mhu autem misur etiam in sistar ginturiis is, quin incantatione statim expueb- tur, ae multa praeclara Fngulae habemtamaritationes eum insiturum congequTu . M.x ad Glauc. extollit artem magicam, ut eam, quae possit celerrimὸ, α perfecte affectus curare. Docens enim curationem scirrhi : Multae, inquit, sol parteriam planὸ curaια , eonvolutae , quae Me e. ι vir modo membrum ῶν--n perfe&e fa t, in ferὸ magi - σω ideretur. Si ergo agnoscit morbos magica arte curari posse, lateri etiam debuit, posse immitti, quos tamen remediis. naturalibuscurari, putavit, ut refert Alexander Trallianus M.9. ver.grat. annuloe ex aere cyprio conlacto, dc digito gestato . Quod etiam probatur ex si .3. mentorum factu serabilium, quem plures Galeno ascritant. Nam caput I89. inis scribitur: - veneficia, se praesistis. In quo docet, Carission, dclatum cumianum, Zochii radicem plurimum valere , dc baru sussita daemones abigere 3. II
442쪽
399 Ut sunt causa Maleficiorum.
rem hune eximium mulii ejus sectatores sequuntur, qui de malefietis disia
serenteη, plura assignant remedia naturalia, puta radices, herbas, lapides , Oma, & hujusmodi generis medicamenta, quae e ellendorum daemoniorum, curandorumque maleficiorum vi pollere, asserunt . Tales sunt Ioannes Mesue . Marsilius Ficinus, Hieronymus Cardanus, &alii plures 3 Ad quoritin clamem reducuntur quotquot Medici a catholica fide extorres haeretica labe respersi sunt .
Illi etenim, ne cogantur Ecclesiae potestatem, & Mira ministrorum auctoritatem super daemones, &daemoniacas operationes confiteri, toti sunt in remediis naturalibus assignandis. Et quia vident haec minus opportuna hujusmodi malefietis dissolvendis, addunt, ad Deum confugiendum esse 3 nunquam tamen ad Ecclesiam, aut ecclesiasticos viros, ne contra seispsos sententiam ferre videantur . Contra quos omnes alias disputabimus cum in tomo a. de Curatione naturali pro loqui dabitur. Ibi enim ostendemus, haec omnia non posse virtute naturali expetu Iere daemones, & maleficia solvere. Sussiciat modo demonstrare, has res natur Ies ut causas in maleficiis applicari ab humani φeneris hoste; qui etsi homines sine remediis naturalibus diversimode laedere possit 3 illa tamen a)hibere consuevit , ratur. dum malefaciendo operatur, ut sic creaturae omnes superae, mediae , infimae , nempe, daemones, malefici, dc Res naturales in maleficiis concinnandis uuansemi conspiratione cooperari videantur.
PRimum molitur sua sola potentia, cum sagae metu, ne deprehendantur, rem
aggredi nolunt e vel se eam expedire non possie pro voto putant , totamque Sine me si executionem ipsi committunt; tunc enim ad votum ipsarum solus rem perficit; & R i V 'subita violentia damnum hominibus infert. Culus subitaneae operationis memorandum narrat exemplum Nicolaus Remigius in sua daemonolatria lib.2.es. Io. da quadam saga, quae memor injuriarum pridem acceptarum contubernalem Ioannem Bannum Argentoratum bigis proficiscentem devovit, & execrata est . Ex quo nedum imprecari desierat, cum miser E curru, in quo sedebat praeceps tantavi dejectus est, ut illico exanimatus jaceret, integro nihilominus toto corpore , nec ulla sui pane laeso, aut Vulnere rauciato p unde uno momento illi interclusam
animam, interceptosque spiritus a daemone suim credibile est. Similia plura resere βe.Io. ad libri - , quibus aperte monstratur, spiritum invisibilem latenter , &in visibiliter seipso damna, dccades inserre, nullo sui relicto vestigio. s. I V. Ecundum ut plurimum praestat in ordinariis maleficiis, in quibus exequendis σπω I fere semper vult res naturales a veneficis adhiberi: vel ut causas naturales r cum mediis vel ut causas morales maleficii. Αζα vel Causae naturales sunt omnes illae res, quae nocendi vim I natura inditam habent, eausae natu-α naturaliter agunt in eum, eui vel ingeruntur interius 3 vel exterius applicantur. In consesso nanque est, illum non semper praestigiose, sed saepius verὰ, Streali. 'ter operari; praecipuὸ cum infirmitates, incendia, tempestates ,& id generis mala excitare desiderat. Quod duobus modis sacere consuevit. Altero per 'motum Iocalem, de quo supra disput.2. multis egimus . Altero per alterationem activa passivis applicando, qui modus ipsi iacillimus est. Novit enim rerum omnium , quae universo mundi ambitu continentur, vires, sympathias, antipathias Omni-Vitre.
bus ignotas, ipsi notissimas, de ideo illas seligere solet, que optatum effectum
443쪽
qoo Disipui. IV. De Rebus Naturalibus.
producere possunt. Si perturbationes in animo excitandae, & morbi in corpus immittendi, scit, quae res naturalis phantasmata commovere, turbare imaginati nem, intinias, di deliria causare valet, quae humores vitiosos agitare, inquina- respiritus animales, detrudere nervos, & generare paralysim , epilepsiam, &Applieati caeterasque infirmitates. Novit, quomodo aptὰ applicari de ue, . beant, cum optime sciat, quid uniuscujusque valetudini noxium, aut comm dum sit: quo loco, tempore, circumstantiis debeant adhiberi: qua arte corpor,bus, vel secundum totam suam substantiamr vel secundum ipsarum partem lpiti- tuosam, &maxime efficacem clam ingerendae sint: quaenam morbum, & doI rem in aliqua corporis parte determinata, aliis laesis, aliis illaesis excitent ι cum multa sint venena, quq a tota substantia habent facultatem laedendi aliquam pars hau . tem, ut Medicis est manifestum. Novit denique ubinam locorum lateant ii Is , quibus opus habet; de eas undecumque, & quocumque vult, maxima facilitate.& celeritate asportat, de applicat; earumque virtutem auget, ut earum auxilio illa peragere queat, quς solius naturς operatio nunquam efficeret. Nam tune agentia naturalia sumit, ut instrumenta. Instrumenti vero conditio est, effectus Cui heia. ' non tantum naturali sus virtuti squales; sed longὰ excellentiores, & facultatia gentis principalis, a quo moventur, respondentes, produceres ut docet August. lib.2. de Genes. adiit. cap. II. Unde sicut securis, qui in se virtutem habet secandidumtaxat, potest quatenus in lirumentum est periti labri, a quo scite movetur, itatuam elegantem, aut mensam artificiosam perficere. Et calor nativus , qui est inhumano semine, qua calor eli, valet calefacere, rarefacere, segregare, dccondensare, potest qua instrumentum est anim ἔ, Ossa, nervos, fic ca nem generare; ita causε naturales, qui secundum communem naturi cursum nati sunt, aliquos particulares effectus producere, possunt alios edere suis viribus prςstantiores, si admonibus applicentur, qui illis tanquam notis instrumentis, utentes quoad substantiam, modum, vel celeritatem admiranda Operantur I ut erudite docet Deirius disq. mag. lib.2.q.8.pag. Ico. s. U.
67 T TAE tamen nunquam naturgeaneellos effugiunt: aut excedunt cauis vim Ira naturalem. Insunt enim revera hienectus in ipsis naturalibus agentibus eona Nio applicatis, quibus daemon applicando nihil confert praeter conditionem , sine qua effectus isti non producerentur. LicEt nanque vi rerum naturalium a plicatarum utatur; operatur tamen potissimum per modum artificiosum . Unae in iis admirandis productionibus nec sola activitas rei naturalis secundum se debet attendi; nec sola quoque secundum se daemonis applicatior sed ambo simul , id est, vis naturalis applicata a daemone secundum quod causa initrumentalis iis operationibus es res applicata; causa vero principalis ipse daemon applicans .
Tunc enim naturaliter effectus producitur, cum utriusque causae conjunctae non superat facultates. Quare daemon illas omnes rerum proprietates. virtutes, de P tentias naturales perspectas habendo, cum vult mala inducere, ea jubet a maleficis adhiberi, quae naturalem habent actionem in ordine ad effectus, quos prod Et id ed rau- cere intendunt ι &sic applicari venena ad interficiendum, herbas ad sinandum,
pulveres, Nunctiones, ad malefaciendum. Qus omnia a dgmone jubente, lesiorum. Malefico operanteritὰ composita caust verὰ reales, dc physicq illarum quitudinum sunt, dc appellantur; eo quod alicui passo applicata Propriὰ, physice,&exaratura sua habent vim attingendi effectum, quem Producunt, videlicet, causan
444쪽
Ut sunt causia Malefictoium. or
A V I. c H ί CAusat vero morales maleficiorum sunt. res illae, quae virtutem non habent ex se producendi tales effectus, quales daemon, di malefici intendunt 3 v i Gus atque applicantur, non uL causae physicae , dc reales aegris udinum operatione morales. malefiea immissarum; sed ut causae morales, vel saltem causae, sine quibus non rutpote signa, dc symbola externa, quibus positis maleficus daemonem invocat μι& daemon ad malefici placitum operatur. Cum enim Deum in hominibus studeat aemulari, signis mirifice delectatur . . 3 - Deus propria ductus bonitate signa quaedam sacra sacramenta vocamus ad salutem humani generis inlistuere dignatus est, quae secundum Scotum m q. d. I. ies sunt verae, &propriae causae instrumentales.morales gratiae, non physicae, id est, non ex sua vi naturalis sed ex virtute principalis agentis, seu ex divina institutione. His vero ita assistit, ut quoties administrantur, toties gratiam digne suscipientibus infundant 3 illosque spiritualibus donis sanctificent iuxta propriam cujusque institutionem. Ita daemon ejus aemulus conjuratus pro sua multipliei nequitia vult ad hominum exitium promovendum, salutemque eve tendam sensibilia ligna instituere, quibus ita semper assistit, ut quoties a malefico adhibentur, toties, nisi a Deo impediatur, peragat maleficium , de quo ambo ex pacto convenerunt. Solet enim cum illo pactum inire,i ut quamdiu ligatura , ver. gr. sic annodata fuerit: Nel quid tale defossum sub limine di aut talis imago igni applicata, tamdiu talis persona sit maleficiata: aut ui tali porta domum init hunt, vel exibunt, tali dolore corripiantur, non quod illa vim habeant ex natura
sua, &per se producendi, Δ attingendi noxios illos effectus; sed quod ex pacto damonem ad illos producendos invitant, &disponunt. ι- Unde non sunt signa certa, & infallibilia, qualia sunt sacramentas sed falsa.,& deceptoria ν quia invocatus non semper adest, & multoties Maleficum irri odet, nec vult ad votum illum audire: vel quia non potest: vel qui non permittitur: vel quia sic lubet. ,
ILla tamen apponi vult, cum aliquid ab eo ejus minister postulat; ut sicut Deus
in sacramentis colitur ι ita ipse in maleficiis honoretur. Quod Augustinus lin 6732I. GCivitate Dei cap.5. apte docet his verbis: Daem es, inquit, alii mur per invi ne varia genera herbinum, lapidum, lignorum, animalium, carminum , risuum, nonias animalia tabis; sed ut uiritur Agnis, inquantum , scilicet, haec eis exhibentur in Anum diυini honoris, erius ipsi j.nt cupidi. Alliciuntur autem diversi daemones diversis signis secundum quod diversis vitiis ipsorum magis conveniunt . Unde malefaciendo non operantur etiam pluries invocati, nisi pacti signa ponantur rres, nempe, sensibiles, puta, cortices, herbae, plantae, plumae, olla, capilli ,& id generis quisquiliarum, ut hae ratione malefici suam exhibeant servit utem , 'debitumque testentur obsequium. ν ἀ
Ex quibus arguitur insignis daemonis malitias qui cum seipso solo maleficia per-scere possit; tamen & consensum hominum Petu, &insuper rerum naturalium Alia Anim applicationem non unius, aut alterius singulariss sed omnium, quae in universe Creaturarum serie reperiuntur, cum omnibus utature Vel Λnimatis: Vel Inani- macis, aut ut causent, aut ut significent, sicut duabus hujus disputationis partibus declarabitur. ν
445쪽
or Disput. IV. De Rebus Naturalibus.
SI magicarum artium professores , executoresque maleficiorum audire velimus, nihil est inanimatum, omnia sunt animata, mundus , &ea, quae iniscorum em mundo videntur. Ut enim detestandas suas Operationes plausibili praetextu coni lita. me possint, &suam scientiam curiosis h inibus lacilius commendare , vanum soc commentum excogitarunt: vel potitis a Platone , & platonicis sectatori. probitur. -gis vel magorum fautores s mutuum accederunt; quo asse runt, mundum, singulasque ejus partes anima intelligente eue animatas, quae de ipsis vitam tribuat, &vi intelligendi , atque sentiendi potiatur . QDd ut connrment, non solum utuntur horum Philolophorum sententia ι sed etiam Patrum testimoniis, qui caelo animam, &spiritum tribuere videntur ι Immo sacra scripturae auctoritate, quae illis adaptat ea, quae sunt animatorum e ut videre , audire, fugere, laetari, clamare, respondere, &id similia. Neque Poetarum figmenta respuunt, quibus tanquam involucris subtilioribus hoc commentum propositum fuisse asserunt. Nam volunt unamquamque istarum animarum n turadium duplicem habere vim. Unam intelligendi: Alteram animandi. Primo modo vocari nomine masculinos secundo modo nomine lamininos de ideo ab istis Philosophis mysticis nomina deorum , & dearum inventa , quibus illas animas secundum utramque insignirent. Sic Iovem fulminatorem, α Iunonem nihil esse aliud, quam animam aeris: Phaetontem, & auroram animam ignis: Neptunum, &Thetym animam aquae: Plutonem & Proserpinam animam te rae: Novem musas animas novem caelorum: Saturnum, Iovem , Martem, S lem, Venerem, Mercurium, Lunam nomina septem planetarum, & ita de cinteris. Ideoque cum tales dii, aut deae ab ipsis invocantur, non vocari daem nes; sed animas stellarum, &elementorum, quas dicunt bonas esse virtutes a Deo permundum distributas in ministerium, & utilitatem eorum hominum , qui rite illis uti noverunt: multisque epithetis, &elogiis illas honorant, dumaturnum exemp. gr. vocant patrem Deorum, dominum temporis, arcanae con' templationis auctorem, vitae, &mortis custodem, ostensorem absconditorum,& dominum altum, magnum, sapientem. Et Lunam nominant Dianam, Lucinam, Proserpinam, Hecatem, reginam caeli, elementorum dominam , re tricem mundi, calcantem tartarum, &similia.
s. I LA T quis non videat sub philosophico, &magico tegumento latentem ini
Renotat. micum, qui ut cultus supremus uni Deo debitus creaturis mundi tribu retur, hominibus hanc opinionem inseruit merito a Sνnodci V. Constantin polit. anathemate damnatam his verbis. G qiar dicit, Caelum, or Solem , Dinam, O - ν, ω' Aquar, quin sinpra eaelar μοι, --πιών γ νου--, O materiatir virtus , M thex s. Rejectam a Patribus, ut a D. Hieron mo, qui in Eos. Pammaestatim illam inter inigenis errores recenset. R probatam a Theologis, di a Faeultate Parisiensi in famosis illis articulis anno 1 98. editis contra magicam superstitionem. Et rationi ipsi repugnantem. Nam si elementa, di omnia sunt animata, ergo habent animam vegetantem, sentientem , intelligentem, &liberam. Vegetantem: si enim habent animam sentientem, uvisti supponunt, debent habere vegetantem, quae sentienti subserviat,&sanguinem,
446쪽
Ut sunt causia Maleficiorum. 6PI
aut spiritum illarum functionibus suppeditet. Sentlantem , ut dicunt, & per conse quens debent habere organa suis figuris, &temperamentis distincta, cum sensio
non possis esse sine organo conveniemi et ut Aristoteles lib.2. de Anima probat; de omnia, quae sentiunt, clarὰ demonstrant. Intelligentem, ut est eorum opinio , ergo saxa, metalla, plantae, animalia praedita erunt scientia, sapientia, arte, prudentia ι tenebuntque logicam, physicam, metaphysicam, caeterasque disciplinas.
Liberam, Nam si res illae sunt intelligentes, erunt liberi arbitrii, ergo Nitae, vel
injustae, beatae, vel miserae, in via, aut in termino. Sed si omnia elemema animata sunt, quid fiet, dum partes eorum separantur a toto: vel post separationem iterum ei uniunturi An unam habent Blum animam: anpIures ' Si miam solum, ergo quando pari aliqua se rabitura toto, perdet animam, &denuo uni a. pe ditam recuperabit, &sicasHdud elementorum paries morientur, de resurgent. Si plures, ergo quot erunt paries in elemento, tot erunt animae; de cum sine innumerabiles partes in aqua ν aere, terra, innumerabiles quoque esse animas m
tindum erit. Quibusquid ablutatus λ
' s. I I LN Ee favet scriptura , quae in suis locutionibus figurativὸ Ioquiturr ut ben8 D
docet S. Damaseenus lib.a. de se orthod. cap.6. Nullus etiam , inquit , 'blactis sa- carior, aut Iumisiarria arbi Metur inamma enim sunt, se insen Alias σε in scriptura ditate Laetentur caeli, se exutiet terra 3 Angelos , qui sunt in e- , eis homines, qui in terra ad liniitiam voeat. Noviι enim scriptura Pro popaeis uti , e, de rebus inanimis tanquam an viis disserere e ut mare vidit, cr Iugit, ore.
Addamus etiam , illam uti metaphoris, hyperbolis, & metonymiis ς atque aliquando juxta opinionem hominum loqui. Idem dicendum de Patribus, qui simili phrasi caelo animam, de spiritum tribuere videntur, aut louuuntur de ani ma assistente, non informante, quae nihil aliud est, quam Intelligentia motrita
caelit ut explicat D. Thomas I e. q. . ara.I.
Quare perstrepere desinant isti nugatores Magi cum suis fictitiis animabus xv.e s...
quae etiamsi darentur, pariam tamen Iuvare possenζ magicas operationes .Si enita maleficu. bonae sunt, ouomodo cooperari vellant vanis, noxiis, & malignis eorum op
ribus λ Si malae, quid us est, ad illas confugere, cum in iis daemones paratissimi sint λ Si alligatae suis corporibus, quomodo possunt rebus humanis interes se, it effectibus magicis influere, nisi per lumen, octinuentias, quae adhaeem ra praestanda non sufficiunt: ut argumentatur Lemius sib.a. da fas. O iure cap. M. de magia, dubit.2. Qiamsi in liquo juvant, hoc est artem magicam, ejus que abominandas actiones ementitis opinionibus tegere, & daemoni Divinitatis aemula favere. Qui si non veras, ut Deus , saltem fictitias animas introducere vult s reverarum cupidus clamat, ut alter Rex Sodomiticus: Datera reuerit ἐν non ut illis benefaciat sed detractas in interitum peccati, poste In insemalis gehennae baratrum praeeipitare possit. diaque rejectis iis phantasticis magorum, remaleficorum commentis, dicamus AssisIων iuxta commune Philosophorum placitum, res animatas, filias esse Rationales r si ut homines, qui animam rationis comporem gerunt, atque ab ea vivificantur: v Ristoc Alias esse Irrationales, nempὰ animalia , & dantas, quae animam habent sensi- ii Vel irrativam, & vegetativam ι atque utrisque tum Rationalibus ν tum Irrationalibus vel ut causis, veI ut signis daemonis ministros ad maleficia uti r sicut duo se- malefieos ventia capita declarabunt: det astra.
447쪽
Dis tu. IV. De Rebus Naturalibus
Craviora damna quae inseruntur
homini . A suis. A seipso . Ideo miser. qui ope ma Ieii eorum patitur a se,
ipso. Nascente. Vivente. Mortuo
Q Uamvis omnia damna quacunque parte inseramur, semper gravia sints trula tamen graviora esse in confesso est, quae fium a proximis; vel otiun- i. tur ab eo ipso; qui illa patitur. Etenim si utendum esset magica opinione superius resutata: vel saltem prosopopaeja , alte ingemiscere arborem diceremus, dum a securi deiicitur; sed altius edere gemitus, cinnex suis ipsiusmet ramiss curi manubrium ministravit. Et dolere avem sagitta transfixam; sedeo magis., cum e suis pennis sagittae pennas addidit . At sine metaphoricis locutionibus a merere postumus, illius sortem esse deplorandam, qui cogitur baculum trad re, quo vapulet, ensem praebere, quo feriatur, manum admovere, cujus vi confodiatur; ideoque miserum esse hominem, qui tot damna quotidie a malignante daemone patitur per ipsbs homines 3 immo per semetipsum, &sua. Cum nihil fere sit in homine sive Nascenter sive Vivente: sive Mortuo, quo malefici non utantur ad ejus exitium vel causandum: versignificandum: ut totidem sectio nibus demonstrabitur. l : .
Nihil seri' tientius adhibitum in maleficiis, quam eorun corpUra . adeo quaeritur: an in eis aliquid veneneti insit . A Natura A Tempera-
id pueris nascentibus innoxius, qui omnis doli expertes , quia ex partes
rationis a Christo Domino Matthaei Io. in exemplum sanctitatis proponun- tur omnibus, qui regnum caelorum intrare desiderant , quasi condicio puerilis statum eorum praefiguret, qui aetate viri, pueri moribus, di quasi modo geniti infantes, ut loquitur Petrus,. rationabiles sine dolo Iac. concupiscentes, de in eo' crescentes, in salutem progrediuntur in via Dei, quousque in beatam fanctorum sortem admittantur: Et tamen inter homines quinam magorum, & -- lesicorum magis patiuntur insidias, quam pueri, quibus enecandis studio peren- .ni laborant nunc in praegnantibus taminis abortum procurandor nunc enixarum faetibus acus in caput infigendod nunc opprimendo iacentes in cunis: nunc netrando domos ad eos furto tollendos, ut ex corpusculis elixis, allatis, combussis, variisque modis liquatis, aut in massam redactis, suos venenario, pulveres, & morti sera unguenta conficiant, quibus tot maleficia in hominibus, animantibus, v getabilibus, caeteris'ue operantur. Quas ulla sit res in rerum natura, quae mulori virtute ad malefaciendum, de quoquomodo nocendum praedita sit, quam pue-
ii corpus, quod ram solerti diligentia quaesitum isti secreti homicidae tot modis ad omnium creaturarum exitium applicant. Ideo videndum est r An aliquid venem cit lateat in puerorum corporibus, Vel a Natura : Vel a Temperamento: Vela caetis: quod sequentibus articulis disputabitur.
g. LET quidem pueros ex proprietate naturae vim aliquam malefisam obtinere videtur, eo quod malefici indiscriminatim ex omnium, corporibus suos cliciam pulveres; ideoque omnibus insidiam' i ri ut ea tollere possint. Si enim Diqitirso by Corale
448쪽
Ut sunt causa Maleficiorum. os
Si enim virtus venefica in quibusdam tantummodo pueris Iatitaret, hos praeaeteris eligerent. Cum ergo Omnibus indifferenter utantur, quis non videat, ipsorum sententia, hanc in omnibus naturalem inesse facultatem y At f 1lsissimum est, illos omnes ex proprietate naturae venefica vi assectos es.se. Nam si hanc a natura adepti essent, omnibus hominibus data emet; clim proprietates naturales omnibus insint, naturamque ipsam consequantur. Quamvis enim pro diversa regionis temperier aut vario genere, & educatione dissimili ho mines solerti otes, &agrestiores: subtiliores, &obtusiores ν ferociores, Se humaniores nasci contingat; &ex accidenti alius alio promptiorem, &vivaciorem naturam nanciscatur; tamen omnes iisdeles proprietatibus naturam consequentibus dotantur, quae non magis in uno, quam in alio reperiuntur . Ex quo fit , ut si aliqui hac virtute malefica a natura praediti essent, idem de omnibus necessario censendum esset.
I I. OUo quid absurdius λ Ad quid enim hoc a natura omnibus datum esset ,
quovis eos modo in utroque esse consideres pbi inesse naturali, quomodo natura, quae se caeteris animantibus, imnio omnibus orbis creaturis tam gratam, & beneficam ostendit; vicemque gerit piae, &benevolae matris, tam dire se haberet in hominem, Propter quem caetera fiant generata λ Nec se matrem, sed saevam, & ferocientem novercam exhiberet gratias naturales homini denegando, quas aliis prosusὰ concessit. Cum caeteris hanc intimis medullis proclivitatem indiderit, ut nulla sit vel minima res existens, vegetans, & sentiens , quae sua non quaerat conservationem et ad quam tuendam omnia, quae necessaria videbantur, sive contra interna dissidiar sive contra externa nocumenta abundὰ ministravit; atque ipsa in eo semper intenta esse videtur, ut vhaquaeque seipsam conservet, fisibi simile procreet, quo saltem in individuis, &singularibus proprietas specierum propagetur. Homini vero paraverit exitium, nec esus conlecvationi 3 sed destructioni per naturalem illam venenandi facultatem consuluerit: quasi homo sit aliquis naturae peccantis, & nocentis error, quem subito tollere de medio necesse sit: sive commune aliquod malum, in cujus penetralibus sui ipsius ruinae principia condenda sint, eo quod diu stando sibi semper noxi , aliis innoxius esse non potest, quis autem hoc audeat asserere λ Ideo latendum est, non reperiri in hominibus veneficae hujus virtutis, actionisque principia ι cum nihil, quod destruat eorum naturata, anatura oriri valeat 3 quia virtutum, &actionum illarum principia in nobis inserta sunt, quae sunt connaturalia, hoc est naturae convenientia. Frustra nanque esse dedisset, si non daret etiam contervationem: ut rite probat Leonardus Uairus de Fascino libro 3. capri. i
SI vero ineste morali homo consideretur, cum ex communi Philosophorum
effato, & omnium nationum sententiasi: ad civilem societatem natus , in xa alter alteri non obesse, sed prodesse debet: ut erudit8, ac Sapienter Seneca te-atur debem . Hominem ,, inquis, non ungui- vis, nee dentium te
ribilem taeteris fecit 3 nudum, se in mum Deserar munit. Duarenim res dedit eri Deus, quae Deteris obnoxium, validumque fuerent, finiret, rationem, o fori tatem. inomodo cum caeteris aliquam coesuetudinem contrahere posset, si esset a natura venenatus p Λn non esset amandandus inter aspides, &serpentes , qui ideo cum caeteris animantibus convenire non solent ν quia innato veneno illis contrario insecti mortem inserunt praesentissimam λ are cum natura eum fecerit Maen. Alaricaebon . Cc 3 socia-
449쪽
os Disput. Iv. De Rebus Naturalibus
socialem, ei etiam omnia tribuere dignata est, quae ad mutui meum aliis familiaritatem exercendam necessaria erant, Omniaque auferre, quae sociali bono obicem ponere videbamur. pilam quidas fores m, das s lamialiter, aut naturaliter) -- via consequotia aes formam: ait Aristoteles 8.m M.
UEddiees, hane veneficam facultatem non esse quidem omnibus infantibus Dari tempe- ct datam ratione principiorum essentialium speciei, sed quibusdam dumtaxat. πum . singularibus ob pravum individui temperamentum per accidens a natura intentum. Probatur A Quod aliquam verisimilitudinem praeleferre videtur. Cod νὴ i. Cum enim contrariorum sit eadem disciplina, cur non dabitur pravum aliquod temperamentum, quo quis infectus alios qualitatibus venenosis inficiat pcum juxta Medieos detur quoddam temperamentum aequalitatis, ex humorum, &qualm latum activarum ad pondus aequa mixtione resultans, quo homines iustitialiter in suis complexionibus temperatis mira perficiunt; Eoque Christum Dominum fuisse praeditum; atque hujus vim iracula perfeci M , vesint Fulginas Medicus, manique hujus opinionis, seu potius blasphemiae sectatores, quris sunt Agryppas. Paracelsus, & Conciliator differentiarum XX. 684 TI Tuuidem reperiri homines quosdam taliser intemperatos, qui per insensibi
Ab pq iςn lem alterationem et vel vaporem aliquem oecultdenixum aliis noxii Inretii sunt, testatur Plinius, dum de Psyllis, de Marsis loquitur odore serpentes fugant, di exitiali vim eorporibus eorum ingenito ita soporant , ut illos impunὰ lacessere possint. Mulieres vero, quotidie experimur, menstruis laborare, quo tempore, ut asserit idem Auctor, & post illum plures, eorum ac- Cessu musta acescunt, exuruntur hortorum germina, tactae fruges sterilescunt , moriuntur inlita, fructus arborum decidunt, speculorum fulgor hebetatur, alvei apum emoriuntur, aes, & serrum corripiuntur rubigine , dc canes gustato illo humori in rabiem aguntur, morsusque insanabili venenainfigunt. Ita animalia insecta, ac reptilia multa morsu, anhelitu, tactu varios morbos, & mortem idisam inferre solente uta'ides, bufones, reguli, totque reptantium angvjumgeriera. Eademtabifica virtus in herbis lapidibus, de mineralibus deprehenditur , quae solo attractu venena fundunt, & inierunt necem. Cur ergo non dabitur idem in quibusdam hominibus; cum non sit inconveniens, ut illi, qui cum omnibus creaturis superioribus, & inferioribus sunt quodammodo omnia per participationem cum animalibus, vel aliis rebus in aliqua proprietate conveniant ' Esto tales rari reperiantur ι habeanturque pro monstris: cum ea, quae per accidens, repraeternaturae intentum fiunt, raro eveniant.
- s. νΙ I I. T commentitium est, talem facultatem in quibusdam assci ere ι cum nul-Relieitu, . LX. iussit, qui tali temperamento potiatur. Concesserun, quidem, persectitasimum, de ad pondus, ut dicunt, fuisse Christi temperamentum. Cum enim ejus lacrosancta Humanitas non ex virili semine compacta fuerit; sed ex purissimo intemeratae virginis sanguine et nec humana operatione , quae tot erroribus obnoxia
450쪽
Nascentibus, ut sunt causa Maleficiorum. 4o7
est fabrieata; sed formata Spiritus sancti virtute , cujus perfecta sunt opera uenon est negandum, ejus complexionem fuisse omnibus numeris, partibus ab-Blutam; quamvis falsissmum sit, di impia aserium, per illam fuisse patrata miracula, quae ab Evangelistis referuntur. Cum certum sis, illa ab ejus .omnis potenti virtute processiste. s. IV. ATtamentale quid in emeris hominibus reperiri supervacaneἐa meridiari eum
nulla sit generatio, in qua humorum, &qualitatum inaequalitas non reporiatur inaequalem tum viri, tum mulieris constitutionem, actionem, &circumia stantias, quae unam, & alteram e sequuntur. Si Psyllis, & aliis hominibus virus exitiale ingenitum est, nullo pacto natura nascitur; sed a daemonum auxilio procedit. Incantationibus etenim hujusmodi homines fretos fuisse, savis ex Plutarco, re Plinio colligitur . Vel acquiritur hominum industria, ut probat filia illa venenata, quae impune venenis utebatur, eo quod ab infantia hususmodi assueta cibis, temperamentum venenosum, virusque diffundens in alios contraxertae de qua Aristoteles scribit de Regimine Principi mas Auxandrum Re em . . Si mulieres menitruo Iaborant, hoc naturae tribuendum est, quae illas tanto sanguine abundare voluit, quantum alendo faetus susticere posset, qui sanguis super vacaneus in iis, quae uterum non gerunt, ualutis temporibus excernitur linenoxia qualitate, si sanae sunt, di bend temperatae 3 immo ad complures morbos curandos ex aliquorum Medicorum sententia valet. Vitiosus vero, & extitialisest in eis, quae permixtum vitiosis humoribus emittunt: &hoc est menstruum impurum, &venenosum. Quare non ex instituto naturae 3 sed ex accidenti exitialis est; & ita mulieres vim maleficam a natura non sortiuntur. Si cum animalibus, plantis, Iapidibus homo communicat secundum esse, viri vere, &sentire non tamen sequitur, omnes omnium illarum rerum proprietates in eo reperiri. Cum enim specie differatι quod uni inditum est, alteri potest esse denegatum. Et sicut ratione speciei illa communicatio ipsi convenit ue ita convenirent illae proprietates atque adeo omnibus hominibus communes essent ι quod falsum esse, conceduntini, qui asserunt,quibusdam singularibus convenire ι nec tamen possunt dare, ac determinare qualitates illas indiviauas, quae hoc naturali ter supposito tribuanti ut disputam roncus libra. evo . da morbis υσιυμ, de Leonardus Uairua lib.3. de Fini capae . . Quare non ex proprietate temperamenti tabifica virtus in puerorum corporibus ineur nec ob talem proprietatem singularem quaeruntur, & applicantur a Magis. Si enim ratione temperamenti noxii, elicerent pulveres venenarios, unguentaque mortifera, illos solos ex pueris seligerent, qui tali temperamento praediti e sed quia omnibus utuntur, cuiuslibet fim complexionis, perspicue eg sua praxi demonstrant, se non ratione temperamentis sed ob aliam causam puerorum corpora in maleficiis adhibere.
Forsitan si ministri sathanael naturae, aut temperim emi proprietatibus inna in injotu. stetiae puero aliquid exprkari non possurus saltem hoc praestant ex iis, quae cra saerita accidentario i veri recoritingite ver. gr. volucris nativitatis. Nam laetus m Cc q terno