장음표시 사용
121쪽
nae rationem excolendam et perficiendam proficer
potuerit. Ex quo quid de Phaedri originibus colli-gre liceat, ad demonstrandum haud sane difficile est. xtant enim in hoc dialogo plurima sane Pythagoricae sapientiae, imprimis Ehilolaicae doctrina , eiusque reconditioris ac subtilioris vestigia, in quibus tamen recte aestimandia utique tenendum est, quod non animadversum facito quem possit in errorem inducere, philosophum placitis Pythagoricis ea
lege et moderatione usum esse, ut illa non integra servaverit, Sed potius suae ipsius rationi convenie ter mutaverit niutataque ad illam exornandam illustrandamque traduxerit. Longum est Omnia atque Singula, quae huc pertineant, ordine deincepS enumerare, nee vero ut hoc ita fiat unice est necessarium, quum iam supra. Passim et vero etiam in Commentariis ipsi Platonis sermoni subiectis ea de re admonuerimus. Itaque satis erit hic potiora tantum attigisse. Pertinet igitur huc argumentum immortalitatis p. 245. C. - 246. A. . explicatum, quod eX sontibus Pythagoricis ductum esse liquet e Cicer. Tusc. I. 16. et Aris tot. De anima I. 2. de quo v. Davis. ad Tusc. I. 12. Ritters hus. ad Porphyr. De Vit. Pythag. p. 22. sqq. Idem Porro Statuendum est etiam de animi in tres partes descriptione, qualia p. 246. A. sqq. exhibetur. Eam enim a Ρythagoreis celebratam esse iuxta cum Cicerone Tusc.
IV. 5, ubi v. Davisius, confirmant etiam Diog. La eri. IV. 30. - 32. Hierocl. ud Pythag. Carm. Aur. V. 69. p. 290. ed. Paris. Et cons. etiam quae Protegg. ad Tim. p. 53. de hac re explicavimus. Atque eandem etiam ab Aristotele Magn. Mor. I. 1. Platoni, non Socrati, hoc est non Platoni Socratico, sed Platoni sui iuris facto, vindicari non iniuria statuitur. Is enim ea de re Seribit haec: ριεταδε ταυτα Πλατων διεiλετο τ ην Ψυχην εις τε τυ λογον ἔχον καὶ ε ἐς τὰ ἄλογον on δῶς καὶ απέδωκεν ἐκαστω ὰρετας προςηκουσας et ubi quod τυ αλογον vocatur, id duplicem του θυ/υκοv et του ἐπιθυμητικου vim
naturamque complectitur, de quo v. ad Remp. IV. l . 439. D. Praeterea Pythagoricum quiddam redo-ent etiam illa, quae p. 246. D. - 249. D. de vita
animorum olim una cum diis acta ita PXponuntur, ut multa volata sint allegoriae integumentis; cons.
122쪽
Cicer. De seneci. c. 21. et De nati deor. I. 11. Nec vero quiSquam recte negaverit Pythagoreorum rationi convenire quae P. 249. Sqq. admodum copioso sermone de lapsu animorum deque eorum migrationibus disseruntur. V. Menag. ad Diog. Laert. VIII. 5., 1 1.
Ritters h. ad Porptiyr. Vii. Ρyth. q. 19. Neo dubitamus huc referre locum p. 273. A. E. αλλα roiς
'oεDiς - αγωγων. Nam eandem sententiam deinprehendimus Phaedon. p. 62. B. 63. A. B. C. 85. C. ubi luculentissima sunt rationis Pythagoricao v stigia. Atque indidem etiam intelligitur, quinam dicantur ibi ni σοφ ωτεοοι η ιων, ad quorum auctoritatem provocatur. Intelliguntur enim procul dubio Pythagorei. Ρorro nescio quid Pythagorici habent; quae p. 275. B. sqq. disputantur eo conSilio, ut melius esse appareat oris institutione aliis prodesse quam librorum scriptura. Audias sitim Ρlutar clium Vit. Num. p. 74. C. - P. 121. ed. Schuefer.
nino autem amatoria ista, quam philosophuS commendavit, philosophiae disciplina videtur non adeo a Pythagoreorum vita philosopha ahhorrere, ut tota haec pars dialogi referat nescio quid Pythagorici. Accedunt ad haec astronomica p. 247. Sqq. quReetsi ex variis variorum decretis mixta et conflata sunt, tamen item sapientiae Pythagoricae imprimisque Philolaicae speciem satis apertam prae se serunt. Manifestum est igitur in Phaedro passim doctrinae Pythagoricae eiusque subtiliori A ac reconditioris vestigia expressa uerni, unde satis tuto colligitur, librum eo demum tempore, quo Plato in Siciliam et Italiam inferiorem pervenit, litteris perscribi potuisSe. Ex quo etsi nondum consequitur, ut Olymp. XCVIII. post reditum Platonis scriptus putari debeat, tamen illud certissime effigitur, non potuisse
fieri, ut scriberetur ab adolescentulo trium et viginti annorum, sed Scriptum esse a viro maturioris aetatis. Ubi vero hoc ipsum argumentum cum Superioribus in unum Coniunxeris, certe nec diffiteberis, valere illud utique eo, ut quam coniecturam supra de Phaodri
123쪽
temporibus posuimus, ea non parum hine roboris atque firmamenti accipiat. Sed transeamus ad alterum illud, quod modo commemoravimus. Sunt enim etiam ea, quae p. 278. Ε. sqq. de Isocrate ut laturo rhetore philosophol raedicuntur, eiusmodi, ut in adolescentem illum, ieet Socratis discipulus suisse perhibeatur, neutiquam conveniant; in virum aetatis maturioriη egregie conveniant. Unde profecto verisimillimo colligi licet, unice Vern esae quae Cicero in Oratore c. 13. q. 14. memoriae proclidit, Platonem scripsisse de Isocrate seniore, quae Socratem de adolescente per speciem dialogi vaticinari iusserit I. Etenim fuit Isocrates profecto aetate iuvenili adeoque partim virili minime is, qui philosophiae studiis inultum tribueret, quandoquidem adole8cens fere unice Operam dodit rhetoribus ot sophistis, Tisiae, Gorgiae, Prodico, Archino, Therament, aliis, et ab horum potissimum ratione ac disciplina prosectuS QSt, POStea autem contemta arte studiosissime id egit, ut vel aliis scriberet orationes iudiciales vel declamationes componeret ad ingenii ostentationem comparataS, morem et eXomplum aliorum rhetorum imitatus; v. D i o n y s. II a l. ISOcr. p. o34. ed. Reish. Plutarch. Viti. A. orati. p. 836. Phot. Cod. 260. Suidas s. v. Anonym. Vii. Isocr. Scriptor. p. VII. ed. Dind. Lipa. Cicer. Orat. c. 52. Brut. o. 48. Quibus quidem studiis quum etiam maturiore aetate deditus fuisse reperiatur; suit autem Sexennio maior Platone; quis quaeso sibi persuadeat eum a philosopho isto tum prReconio O nari potuisse, quo in Phaedro ornatus est 3 Quippe laudasset profecto Plato hominem tamquam Oratorem philosophiae laude aliquando insignem futurum, qui
recens a sophisticis rhetorices studiis non modo omnem artis laudem auserebat, sed etiam bonum otium orationum scribendarum negotio contriverat, adeoque ipsum, quamvis Lysia nihilo meliorem neque philosophiae studiis excellentiorem, tamen hui anteposuisSet. Quo profecto nihil potest fingi e
Disputavimus de liis rpinis copiosiua in Commentnt. lao erat ea ad illustranda a Phaedri Platonici origines. Lips. 1M0. 4. Diuiti eo by Cooste
124쪽
6X IIcogitari veridissimilius. Enimvero quid rei fuerit,
unus omnium clarissime significavit Cicero. Is enim in oratore o. 13. q. 4 I. posteaquam Socratis sipud Platonem de Isocrato iudieium Commemoravit, continuo haeo subiungit: Haec igitur, inquit, do adolescente Socrates auguratur. At ea de seniore scribit Plato, et scribit aequalis,ot quidem exagitator omnium rhetorum; hunc miratur unum. Quae certe dubitari non potest quin ille ex fontibus limpidissimis atque integerrimis hauserit. Sunt enim profecto talia, quae
Platonis vaticinio clarissimam lucem affundant. Narrant enim scriptores veteres ISocratem aetate provectiorem miSao sorentium scribendarum orationum negotio sese applicaviSse ad scribendas orationes civiles, quo communi Graecorum saluti consuleret, et quum frustra id efficere studuisset, ut Graoci iunctis viribus communiter bellum eo tra Persas Susciperent, ludum Oratorium aperuisse, quo alios rectius ac prudentius, quam vulgo fieri soleret, ad dicendi scribendique facultatem institueret, adeoque ad artes τυωας rhetoricas componendas animum appuliSSe. V. Plutarch. Viit. X. Orati. p. 329. od Mish. Ρ h o t i u s l. c. p. 488. ed. Behher. Cicor. Brut. c. 13. q. 48. Itaque ille posteriore aetate, missis orationibus iudicialibus, sese ad scribendas orationes generis deliberativi convertit adeoque artis olim a Se contemtae magister extitit, quandoquidem primum in Chio insula, postea autem Athenis in vicinia Lycei scholam constituit. v. D i o lis. Hal. De Docr. p. 536 sq. PhO t. p. 793. X.
S. 6. 26. Iam vero de tempore Si quaeritur, quo orator ista consilia inierit, res definiri certius potest ex loco perquam memorabili orat. De permutat. q. 75. - 78. coss. q. 57. ubi ipse de consiliorum ac studiorum suorum rationibus exposuit. Inde enim liquido apparet, primam orationum civilium, quas tum composuerit, non fuisse aliam, quam quae ab ipso λογου παννιγνοικου nomine est insignita. Scriptus vero Panegyricus est non ante XCVIII. Olymp. sicuti Nath. Morus assentieute etiam S politi io iti- victis argumentis demonstravit; nequct ante Olymp.
CΙ. I. iii publicum emitti potuit, ut ii dotii viri doctiluculento docuerunt. Ex quo potest sane intelligi,
125쪽
quonam tempore celeberrimus orator de mutandis et corrigendia artis rhetoricae rationibus cogitare me-
perit. Narrant enim Longinus De Sublim. 4. Diony8. De Comp. Verb. p. 406. ed. Sohaeser Quintil. Instit. orati. X. 4. 4. Ρlutar hus P. 350. E. ubi v. Wylton bach Voll. VII. p. 156. et Uitt. X. Orati. p. 332. M. Reish. , alii, Dum Scribendo Panegyrico integros decem vel quindecim annos impendisse. Quod si vctre narratum est, sponte conSequitur, ut ista oratoris studia et consilia roserenda sint ad Obmp. XCVII. 3. siquidem scriptioni suae decem tribuit annos, aut ad Olymp. XCVIII. 2. si eidem quindecim annorum tempus impendit. Ex quibus tamen prius videtur esse probabilius. Sed
istud quidem utcunque sese habet, Omnia certe cum nOStra ratione congruunt mirabiliter. Sunt enim
haec ipsa illa tempora, quibus de Isocrate verissime scribi potuerunt, quae in Phaedro de eo scripta leguntur, praeSertim quum ille tum etiam intellexisset, eloquentiam, eristica ab ea procul habita, cum philosophia esse arctius coniungendam, ut intelligitur exEncom. Hel. q. 1. Adv. Sophist. q. 1. Panathen. q. Iq. sq. De Antidos. q. 3. g. 45. q. 271. coli. Ρ-eg. aP. 1. exu. et Quintil. Inst. II. 15, 33. Rediit enim Plato, ut iam antea diximus, ex prima Peregrinatione Olymp. XCVII. 4. vel XCVIII. in. eodemque ferme tompore scholas in Academia habere constituit, cuius consilii sui in Ρhaedro quodammodo
reddere rationem conatua est. Quocirca tum, quum videret et admiraretur insolitam magnitudinem consiliorum, quae ab Isocrate capta essent, fieri sane xeetissimo potuit, ut ipsum ornaret iis laudibus, quibus eum in Ρhaedro per Socratis vaticinium affecit. Nova enim prosecto erant ista rhetoris studia, ac tanto magis laudum praedicatione digna, quo propius erant cum philosophia coniuncta. Neo vero aliis de caussis mirabile est quod philosophus oratorem isto modo salutavit. Nam primum ipsi bene cupiebat adeoque coniunctus erat amicitiae et familiaritatis necessitudino, sicuti ex Diog. Lasrt. III. 8. intelligitur. Deinde procul dubio eum etiam ut veterem Socratis discipulum amabat ac diligebat, quandoquidem rhetor teste Anonymo scriptore Vit. Isocrat. p. VIII. ed.
Dind. Lips. olim otiam disciplina et institutione Socratis
126쪽
usus erat. Accedebat quod una cum ipso ab optimatium partibus steterat neque, sicut Lysias, saverat
plebis cupiditatibus. Denique fieri non poterat quin ipsi vehementer probaretur iudicium Isocratis douulgari rhetorica, quippe quam et ip8e putaret, quamdiu ea a philosophia esset alienior, nihil aliud
esse nisi speciosam quandam fraudum ae lallaciarum
administram atque uSum mera exercitatione collectum, verae artis laude plane destitutum, de quo v. Phaedr. p. 266. C. 270. B. Gorg. p. 463. B. Phileb. p. 55. E. Haec igitur omnia quum ita se haberent, et quum illo ipso tempore, quo in patriam redux factus philosophiam tradere apud animum constituerat, laudatissimum oratorem videret item sapientiae disciplinae tribuero plurimum, atque adeo id studere, ut et
oratoriae artis ratio philosophando corrigeretur et usus eiusdem aliquando ad res multo maiores et excelsiores, quam minutae causSulae eSSent, traduceretur; non dubitavit continuo suam ea de re sententiam palam
declarare, et quid quantumque esset, quod merito de istis Isocratis studiis sporare liceret, breviter quidem sed satis graviter significare. Quod quidem noAtro iudicio elegantissime ita secit, ut, quum Sermo intra Olymp. 92. l. et Olymp. 93. 3. habitus fingatur, Socratem per dialogi speciem et verisimilitudin in iusserit do illo, quamvis dudum virilem aetatem ingreSSO,
tamen tamquam de iuvene optima quaeque vaticinari, eoque modo praedicere, quinam ex praestantissimis eius studiis ad artem oratoriam atque vitam Communem fructus redundaturi essent. Nimirum philosophus quum veterem amicum nollet laudare rusticius, urbanissime praesenti rerum conditione ac fortuna usus eum iussit voluti repuerascera atque ab ipso Socrate
iis ornari laudibus, quibus tum, quum haec Scribebat, utique dignus esso videbatur. In quo quid insit insulsi aut inurbani, praesertim quum ita Iso rates aetate minor Lysiae seniori opponatur, nos quidem fatemur adeo non intelligere, ut nihil magis scite eleganterque excogitari potuisse arbitremur. Iam verosiis ita disputatis effecisse videmur, ut qui fieri potuerit,
ut Plato ista de Isocrate quamvis aetate longius Progresso litteris perscriberet, nullo negotio intelligatur. Et confirmatur haec ratio nostra egregie iis, quae Cicero loco orat. c. 13. q. 41. scrIPSit, cuiuS verba Su-
127쪽
pra retulimus. Etenim si vera sunt, quae nos de Pha dri originibus exposuimus, philosophus, quo temporct eum librum scripsit, annum egit aetatis quadragesimum Secundum, utpote natus Olymp. 87. 3. Fuit
autem Isocratea ipso sex septemve annis aetate maior,
sicuti tradunt D 1 o g. L a e r t. ΙΙΙ. 2. Ρl u t a r o h. Viti X. Orati. p. 836. Scriptor. Α non. Vii. Ρlat. ap. Ηeeren. p. s. Itaque hic quo tempore Phaedrus prodiit,
habuit circiter annos quadraginta oeto vel noVem, quod ad amussim congruit eum Olymp. 98. n. 1. vel 2. Cui aetati sane planissime convenit, quod Cicero Platonem narrat ista scripsisse de Isocrate seniore, quandoquidem seniores appellati' sunt, qui annum aetatis quadragesimum quintum excessissent, ut Cicero more Romano loquutus esse putandus sit, dum aetatem Isocratis accuratius indicare conatus est. Nam teste Varrone apud C ens ori nu m De die nat. o. 15. seniores vocati sunt, qui erant in quarto aetatis gradu, inde ab anno XLV. aetatis adu Sque sexagesimum annum, quod tunc primum visum est oorpus senescere incipere; inde vero usque ad finem vitae senes sunt appellati, quod ea aetate corpus iam senio Iaborare iuuicaverunt. Itaque illo auctore seniorem esse minus, SBnem es Se Plus est, quamquam senex interdum etiam
pro soniore dici consuevit; apparetque Sponte, qui fieri potuerit, ut corruptae linguae Latinae aetate inde a Caroli Magni temporibus senior significaret do minum, . unde is hodie quoquo ab Italis Signore, a Gallis Se igne ur, ab Hispanis Sennorvocatur. Verum haec velut in transcursu. Redimus ad propositum. Verissime igitur Cicero narrat quae apud Platonem de Isocrate dicantur, a phil sopho aequali de illo seniore scripta esse; cuius narratio ita cum ipsius Isocratis studiis et vivendi consiliis congruit, ut illis etiam plurimum inde lucis
Recedat. Haec omnia vero quum ita sese habeant,sPonte apparet, opinor, etiam vitam et studia Isocratis plurimum eo valere, ut Phaedrum Platonis non alio quam quo supra statuimus tempore scriptum et in lucem emissum esse existimare Ogamur. Neque enim de celeberrimo rhetore ut iuvene potuerunt
dici quae de eo apud Platonem dicuntur, et gravissimo constat Ciceronis tostimonio scripta esse de
128쪽
seniore, quae Socrates de ipso ut adolescente vaticinatur. Demonstravimus igitur hactenus argumentis satis, opinor, probabilibus, Phaedri origines ad Olymp.
XCVIII. in. reserendas e8se. Sequitur nunc, ut etiam de iis quaerendum sit, quae huic rationi ossicere iudicata sunt, adeoque essecerunt, ut plurimi critiei et interpretes illas potius ad Platonis adolescentiam et iuventutem detrudi oportere arbitrati sint. Quae
Sidem, ubi discesserimus a Diogenis Laertii et lympiodori testimoniis, duplicis potissimum generis sunt. Nam primum quidem viri docti putaverunt, Lysiae vitam ae fortunam illi sententiae multum adversari; deinde etiam scribendi ac disputandi genus in hoo libro usurpatum tale esse iudicarunt, quod scriptionem libri iuvenile quiddam habere arguat, unde possit de aetate scriptoris coniectura capi naud fallax et ambigua. Itaque primum quidem de Lysia adhuc pauca disputabimus, deinde autem de genere dicendi ac dissorendi in Phaedro regnante breViter EXPOnemus, quo Clarum et perspicuum fiat, quo iure viri docti inde
collegerint, libri primordia in iuventutem philosophi
Et de Lysia quidem si quaerimus quid ab illis
hae in caussa animadversum sit, duo sunt potissimum, unde Sententiae Suae argumenta repetierunt.
Primum enim animadversione dignissimum esse dictitant, quod orator clarissimus in Phaedro ut sophisticarum tantum et panegyriearum orationum Scriptor deformetur, quum tamen ille indo ab Olmp. XUIV. 1. imprimis iudicialibus orationibus inclaruerit earumque scriptione summam eloquentiae laudem sit consequutus. Ex quo necessitate quadam effici contendunt, ut Phaedrus ante Olymp. XCIV. δ. Scriptus eSSe Putandus sit. Cui argumento addunt etiam aliud. Censent enim perquam mirum eSSe ac prope indignum, quod Lysias in hoc libro, grandis iam Senex factus, neglectis egregiis eius virtutibus, tam acriter corri-Piatur acerbeque exagitetur; unde concludunt, Platonem adole8centem potius quam virum ista de Lysia scriPSisse, quo tempore ille nondum suerit aetate provectior. Haec igitur sunt fere quae in contrariam partem asseruntur, quo scilicet efficiatur, fieri non potuisse, ut Phaedrus a Platone maturiore aetate
129쪽
litteris perscriberetur et in publicam lucem emitteretur . Quae quidem omnia etsi ultro satemur satis acuto
esse unimadverSu, tamen eadem cenSemuS minime eam
vim habere vidori, ut Phaedrum evincant nullo modo Olymp. XCVIII. scribi potuisse. Dp qua re eo magis iuvabit exposuisse, quod hae ipsa disputationeotiam Phaedri intelligentia plus una ex parte iuVahitur. Quod igitur dicunt viri eruditissimi, sophisticas tantum Lysiae declamationes in Phaedro respici atque examine diligentiore explorari, in eo saltem ex parto iudicio suo salsi sunt, siquidem censuerunt civilium Lysiao orationum nullam plane iniectam esse mentionem. Quae opinio prorsus a Vero abhorret. Tanguntur enim clarissimi rhptoris orationes iudiciales manifesto p. 257. C. ubi ille narratur nuper a
viro quodam civili tamquam seriptor Orationum S. λο- γ ε γ Oaφος malitiose tractatus petulanterque derisus esse.
Ad quem locum Seholiasta prudentissime adnotavit halio: τυυς ἐπὶ si ισδ φ λόγει , γους γρα φοντας καὶ
negaverit, qui orationes Lysiae sophisticas homini in republica versato bene perpenderit non sacile potuisse stomachum movere, iudiciales potuisse. Nempe significavit Plato ibi per occasionem callidissime, quidnam omnino de studiis των λογογραφων pariter atque virorum civilium, plerumque cum inani vanitates et superbia coniunctis, sentiret. Neque omnino in Phaodro nulla ducitur iudicialis eloquentiae ratio, id quod vel intelligas ex p. 161. D. E. Iam vero quod viri doctissimi porro ita Statuunt, ut ex eo, quod una declamationum sophisticarum scriptio a Lysia laetitata carpitur et reprehenditur, necessario Consequi putent, Phaedrum ante Olymp. XCIV. 1. in litteras relatum esse, ne haec quidem ipsorum Sententia ita comparata eSt, ut omnino probanda Sit, minime omnium autem id efficere videtur, ut Phae-
v. S elii eier ma clier. Praes. ad Phaedr. p. 73. ed. 2.Κri sche. Deber Platons Phaedrus p. 29. sqq. et 133 sqq.
130쪽
drus existimari nequeat tempore multo posteriore quam vulgo putant litteris consignatus esse. Nam primum quidem nnimadvertendum est, scenam dialogi velato ea ratione esSe adornatam, ut ne leges verisimilitudinis ullo modo neglectae aut violatae sint. Habetur enim colloquium, Eicuti antea demonstratum est, Olymp. XCΙΙΙ. 2. vet. 3. hoc est eo tempore, quo Lysiam sane verisimile est in uno potissimum declamatorio scribendi genere elaboravi Sse. Itaque
hactenus quidem nihil profecto reperias, quod alicui offensioni esse possit, etiamsi opus Olymp. XCVIII.
in. Scriptum eSSe existimetur. Restat igitur dubitatio, num Commode recteque fieri potuerit, ut eodem illo tempore etiam de Lysia tamquam rhetore in genere scribendi cum eloquentiae et ingenii ostentatione coniuncto versante publice scriberetur. Id quod alterum est, de quo iam disputatio instituenda sit. Putamus autem no huius quidem rei quaestionem plane esse inexplicabilem, dummodo meminerimus, de quo Supra exposuimus, Lysiam, etiamsi inde ab Olymp. XCIV. iudicialibus maxime orationibus scribendis inclaruerit, tamen neo ab hoc inde tempore sophisticum et ad ingenii ostentationem comparatum scribendi genus lane seposuisse. Inde enim nullo negotio perspicitur ni-il prorsus habere offensionis, quod in Phaedro Platonis, quamvis ille Olmp. XCVIII. domum litteris consignatus sit, levi tantum iudicialis eloquentiae mentiono iniecta nihil nisi una ars Lysiae ἐπιδεικεικῆ sub
examen Vocatur. Etenim Versabatur Orator senex etiam
tum perpetuo in scribendis evulgandisque operibus ad ostentationem comparatis, ut vel illa aetato veritati convenientissimum videri debuerit, quod ipsi amatoria aliqua declamatio esset adscripta, quae Specimen quasi quoddam eloquentiae ipsius exhiberet. ANque haec quidem omnia quum satis valeant ad elevandum virorum doeti Asimorum iudicium, quod iam eXpendendum Sumsimus; tum non inutile orit etiam causas addidisge, quae Philosophum permoverint, ut
unam solam ἐπιι εικτικήν Lysiae eloquentiam tamquam
Spectandam proponeret. Sunt autem, nisi fallor, potissimum duae. Nam primum quidem Plato facile pervidit, scribendi consilium, quod iniisset, esse seiusmodi, quod non ferret iudicialis Lysiae oloquentiae
