Historia ecclesiastica variis colloquiis digesta, ubi pro theologiae candidatis res praecipuae non solum ad historiam sed etiam ad dogmata, criticam, chronologiam & Ecclesiae disciplinam pertinentes ... perstringuntur ... Auctore fr. Ignatio Hiacynth

161쪽

Apostolis habita fuisse Concilia , in quo rvin primo

discipuli, qui convenere numero circiter centum

viginti, suffecerunt Matthiam in locum perfidi Judae , qui impii sui S sacrilegi facti, sed sero poenitenS, relatis argenteis triginta, contumeliosὀ-que explosus a suis emptoribus , in desperationem actus ad restim confugerat, & suspensus ex arbore viscera sua voranda corvis turpiter egesserat. Sic enim ait sacer Historicus: Et statuerunt duos Ioseph, qui vocatur Barsabas , qui cognominatus est Iustus , O Matthiam, orantes diaerunt: Tu Domine, quieorda nosti omnium , ostende, quem elegeris ex his duobus unum , accipere locum Ministerii hujus , O Apo- solatus , de quo praevaricatus est 'udas, ut abiret in locum suum ; O dederunt sortes eis , O cecidit sors super Matthiam, σ annumeratus est cum undecim Apostolis. Actuum Apost. cap. I. Λlterum Apostolorum Concilium refertur cap. 6. laudati libri , ubi dicitur, coacto per Apostolos discipulorum grege, communibus suffragiis electos primum fuisse te ptem Diaconos, propter murmur Graecorum o si dest Gentilium , qui Christianae Religioni nomen dederant, adversus Hebraeos Christiana itidem Religione initiatos, eo quod in ministerio quotidiano despicerentur viduae eorum , seu Graecorum . Viduae quippe Hebraeorum , quae mensarum ministe rio vacabant, non solum locupletiora ministeria sbi arrogabant, aliis vilioribus ministeriis ad vi Quas Graecorum relatis , sed etiam in ciborum , &vestium distributione Hebraeis magis favebant , pluraque illis suppeditabant quam Graecis. Quo factum est, ut murmur excitatum sit Graecos interι& Hebraeos, ad quod sedandum Apostoli Hierosolymis

162쪽

Iymis in Concilio congregati septem seIegerunt Diaconos plenos sapientia, & Spiritu Sancto , qui

sacra ordinatione muniti, mensae non solum proin Phanae , sicut antehac factitabant viduae, inservirent, sed etiam sacrae mensae essent ministri, omnibusque, absque ullo partium studio, cum alimenta , tum vestimenta aequaliter distribuerent. Terineium denique Apostolorum Concilium fuse describitur cap. I s. lib. Act. Apost. in quo decreverunt Apostoli immunes esse Fideles a iugo Circumcisionis & Mosaicae legis observantiarum , illisque tantum id oneris imposuerunt, ut abstinerent ab immolatis simulachrorum , a sanguine , a suffocatis

animalibus , & a sornicatione . Alia, praeter haec tria , quorum apertam mentionem facit Scriptura sacra, referuntur Concilia ab Apostolis habitata, , quae hic consulto, ac jure merito praetermitto,

quoniam de his omnino silet Scriptura sacra, quae utique non omisisset, si revera fuissent ab Apostolis celebrata. Quare hic observasse sussiciat , Ecclesiam ab ipsis Apostolis formam convocandi C-cilia accepisse , quam ipsorum post discessum retianuit , cogendo interdum Concilicdum aliqua gravis Ecclesiae urgebat necessitas , sive ad gliscentes proscribendas Haereses, sive ad morum , atque disciplinae Ecelesiasticae sanctiores regulas praescri-hendas.

D. Fueruntne in tribus primis Ecclesiae saeculis frequenter celebrata Conciliat M. Non tam frequenter in tribus primis Ecclesiae saeculis, quam succedentibus aliis temporibus, habita fuerunt Concilia; tum quia ob saevie tes persecutiones , & immania Ethnicorum Impe-Ι rat

163쪽

ratorum edicta, integrum , ac tutum non erat Episcopis prodire, conventusque habere ; tum etiam cum id aetatis doctrinae, Traditionisque Apostol rum recens adhuc esset, Onaniumque fidelium animis altius impressa memoria, promptum unicuiaque , ac proclive erat verum a falso discerneri . Quocirca veritas in istis aureis Ecclesiae saeculis per se te satis tuta, ac singulis pervia Conciliorum definitionibus ad configendos errores minime ege

bat . Hinc est, quod apud nullum probatae fidei Scriptorem Ecclesiasticum legitur, fuisse olim habita Concilia , saltem Generalia , ad damnandas iblas Haereses , quas in superiori Colloquio singili tim recensui. At enim tunc Christiani, divino quodam affulgente lumine , detectos Haereticorum

errores e vestigio execrari consueverant, & avitae

fidei, quam ab Apostolis hauserant, retinendae tenacissimi nihil commercii , aut societatis cum istis fidei corruptoribus habere volebant, sed eos tan quam male feriatos homines, tanquam excommunicationis fulmine perculsos, & a vera Ecclesia sextorres diris devovebant, excitati praesertim cura, ac vigilantia Episcoporum , qui gregem sibi creditum vera fide imbuere satagebant, & sparsos ab Haereticis errores qua Scripturae sacrae, qua illis batae Traditionis authoritate strenue retundebant. D. Quonam igitur tempore poli discessum . Apostolorum Concilia primum suere celebrata in

Ecclesia ἰ & quaenam illa sunt tM. Historia Ecclesiastica primo loco post

Apostolorum discessum ea reponit Concilia , quae secundo exeunte Ecclesiae saeculo occasione controversiae circa diei Paschalis observationem habita

sunt.

164쪽

sunt. Ecclesia siquidem Romana, quae mater est omnium Ecclesiarum, antiquam secuta consuetudinem , Pascha inviolabili ritu in venerationem Dominicae Resurrectionis peragebat Dominica die, quae post aequinoctium vernum proxime sequitur diem xIv. lunae mensis Martii. Ex adverso. Ecclesii Asianae Pascha more Iudaeorum celebrabant die xIv. lunae mensis Martii in quamcumque hebdomadae diem incideret. Haec porro controversia de die Paschalis celebrationis, cum primum coepit, nubias animorum simultates, nisi leves , in quibus an, marum salutis cardo non vertebatur, produxit. Nam S. Polycarpus Smyrnae Antistes, qui Asiat, cum ritum consectabatur, Romam cum venisset , nec in sententiam Λniceti Papae, qui Romanum s& universalem circa diem celebrationis Paschae ritum sequebatur, descendere voluisset, ambo tamen , sicut viros bonos decet, salva, & incolumi amicitia, seque pacis osculis mutuo amplexi disce serunt, rati diversum illum ritum, qui solam Ecclesiae spectabat disciplinam, nulla Ecclesiarum scissione , ac nullo animarum damno inde subnascente, tuto poste hinc inde observari. Ast sub Victore Papa, senescente jam secundo Ecclesiae saeculo , haec lis vehementius exarsit. Tunc enim Poberates Episcopus Ephesinus cum sibi consentientibus Episcopis Concilium convocavit, & epistolam Synodicam , cujus fragmentum refert Eusebius lib. s. Hist. Eccles. cap. a ad Victorem Pa-Pam misit, in qua protestatur, sibi, & aliis Orien. tis Episcopis nefas esse, alia die, quam decima quarta lunae Martii Pascha celebrare, ritumque illum Λsianarum Lcclesiarum vindicat tamquam ν

165쪽

omnino consormem et , quam praedictae Ecclesita a SanctoJoanne Evangelista acceperant traditioni. Id aegre tulit Victor Papa, & Concilium Romae coegit, in quo conspirantibus omnium votis sancti tum est, Asiaticos, qui alio, quam Dominicae Reis surrectionis die, Pascha deinceps celebrarent, Ze Ecclesiae Romanae disciplinam sequi detrectarent, a fidelium communione esse rejectos . Epistolam

Synodicam hujus Concilii Victor ad Episcopos Asi nos misit, & sicut scribit Eusebius lib. s. Hist.Eccl.

cap. 24. universos , qui illic erant, fratres proscripsit, & ab unitate prorsus alienos pronunciavit.

Nonnulla alia Concilia in isto dirimendo circa Paschatis celebrationem disciplinae Ecclesiasticae negotio habita fuisse refert ibidem Eusebius, Palaestiis nam , cui Theophilus Episcopus Cesareae , & Narcissus Hierosolymorum praefuerunt ἰ Ponticum, corinthiacum , Lugdunense , aliaque Gallicana, quae cum Romanae Ecclesiae dij ciplinae observatione a Prime conveniebant. S. Irenaeus Lugdunensis Episcopus nomine Ecclesiarum Galliae ad Victorem Papam direxit epistolam , in qua eum adhortatur, ut Ecclesias Asianas propter observationem illius

de Paschatis celebratione ritus, quem a majoribus suis acceptum retinebant, a sua communione non separaret, maximd cum in Ecclesia pro locorum

varietate & usu , diversi permittebantur ritus tam circa jejunii observationem , quam circa alia qua dam disciplinae Ecclesiasticae capita. Verosimile sest , Victorem Papam ad hanc S. Irenaei suggestionem placatum pacem Ecclesiis Asianis reddidisse ,

quia ut observat Petrus de Marca lib. 3. Cap. 3. concordia Sacerdotiis in Imperii, constat ex Eusebios

Di iti

166쪽

hio, & ex Socrate de excommunicatione d Victore Papa Ecclesiis Asianis inflicta, & de epistola S.Irenaei; constat etiam ex SoZomeno de communione Victoris Papae, & Polycratis Ephesiorum Epist pi nunquam interrupta, quod certὰ contingere haud potuit, nisi suspenso a Victore Summo Pontifice excommunicationis effectu post monita S.Ir naei. Non desunt tamen viri eruditi, qui asserunt, Victorem litteris quidem comminatoriis perstrinis risi e Asianos veteris consuetudinis de celebrando Paschate die xIv.luias mensis Martii retinentissimos; volunt tamen, eum dumtaxat haesisse intra minas. nec ipsos revera a communione praecidisse , pace; procurante S. Irenaeo . Verum attente legenti Euse-hium loco mox a me citato,luculenter patebit, Viactorem non solum minatum fuisse Asianis excommunicationem, sed re ipsa in illos excommunicationis tulisie sententiam. Consule, si plura hac de re scire aveas, doctissimum Scheistrat. par. I. Antiq. illustr. differt. I. cap. 3. ubi hanc Polycratis cum Victore Papa pro observatione Paschatis contentionem egregie dilucidat, & in optimo lumine collocat . Nobis vero haec de Conciliis in secundo Ecclesiae saeculo celebratis pauca praelibasse iussiciat. D. Quaenam in tertio Eccietiae saeculo fuerunt

M. Occasione gravissimae istius concertati viis de validitate collati ab Haereticis Baptismi,quae tertio faeculo agitata est, diuque Ecclesiam seruie universam distinuis , multa diversis locis habita sunt Concilia. Haec autem di lceptatio ante S. Stephani Pontificatum mota primum fuit ab Epitc

pis Λfricanis sub Agrippino Carthaginenti Episco

167쪽

po , totiusque Africae Primate, qui, coacto Aserucae, Numidiaeque Episcoporum Concilio, Canonem edidit de iterando Haereticorum Baptismo , sicut testatur S. Cyprianus epist. 7 I. ad Quintum,& 73. ad Jubajanum. Iisdem fere temporibus, hoc est, ante S. Stephani Pontificatum, duo in Oriente , videliceri Iconii in Phrygia, & Onnadis in Asia celebrata sunt Concilia, in quibus Haereticos ad Ecclesiam revertentes , iterum baptigandos esse sancitum est. At sub Stephano universain administra te Ecclesiam cum haec di sputatio, haud parum exacerbatis hinc inde partium animis, graviores turbas excitaret, necesse habuit Ecclesia complures celebrare Synodos,ne pax diutius turbaretur. Quare circa annum Christi CCLv. Episcopi Numidiae quid in hacce controversia facto opus esset, quidve in ea statuerent, incerti, consuluerunt S. Cyprianum , di Africanae Ecclesiae Episcopos per litteras , eosque obnixe rogarunt, ut suam hac de re sententiam aperire haud gravarentur. Promptos

sic se exhibuerunt Cyprianus, aliique Episcopi Ast, cani , qui in Concilio congregati censuerunt: Neminem foris baptizari extra Ecclesiam posse, ide)que

de errore, O pravitate venientibus per omnia diviana gratia Sacramenta unitatem , in fidei veritate nis

dari debere . Hujus primae Synodi Carthaginensis magna pars Lit S. Cyprianus, qui doctrinam de rebapti2andis Haereticis non solum didicerat a suo praedecessore Agrippino, sed illam insuper hauserat a Tertulliano, qui ante suam ab Ecclesia defectionem librum Graeco sermone procuderat, quo probandum suscipiebat, ratum non esse Baptismum a quoquam Haeretico collatum. Is quidem Tertulis

168쪽

ECCLESIASTICA. 16 I

IIani liber omnino intercidit, illius tamen membnit Tertuli. in lib. de Baptismo cap. IO. ubi eamdem doctrinam proponit, ac defendit. Peracta ita

que illa Carthaginensi Synodo, Cyprianus scripsit

ad Stephanum Summum Pontificem epistolam Synodicam , qua illum de hac definitione facta a P tribus Africanis certiorem faciebat. Quam ubi a cepisset Stephanus, confestim reprobavit sanctionem Africani concilii, districteque vetuit ne quia auderet a cootraria Traditione Apostolica desciscere. Huic Stephani rescripto morem non gessit Cyprianus , sed epistolam, quae ordine est LxxIv. scripsit ad Pompejum querimoniarum resertam, in qua moderationis limites trapsiliens insimulat Stephanum . Misit etiam rescriptum Stephani ad Fi, milianum , & ad alios Cappadociae Episcopos , qui Africanorum sententiae de rebaptizandis Haereticis adstipulabantur . Firmilianus in omnibus Cypri no consentiens ad ipsum dedit epistolam, quae est inter Cyprianicas Lxxv. in qua ait, repudiandum esse Baptisma , quod sit extra Ecclesiam constitutum, hancque esie sua: Mesesiae consuetudinem ,

quae a Christo, & ab Apostolis manavit, multis confirmat. Hoc epistolari Firmiliani responso animatus Cyprianus,alteram sine mora convocat Asrio canorum Episcoporum Synodum , quae est Carthaginensis secunda , cui interfuere Octoginta septem Episcopi ex Provinciis Africae, Numidiae α Ma Titaniae , qui omnes praecedens Synodi primae Carthaginensis Decretum firmarunt. D. Necdum satis perspectum habeo statum istius controversiae quae S. Stephanum Papam inter Cyprianum Carthagiuensem Episcopum fuit

169쪽

fuit agitata. Quamobrem a te scire percupIo, auista controversia spectaret validitatem , aut invalia ditatem Baptismi indiscriminatim ab omnibus Hae reticis collati, vel an potius spectaret dumtaxat validitatem , aut invaliditatem Baptismi quorum. dam Haereticorum , qui consuetam Baptismi formam interpolabant lM. Contendebat S.Cyprianus,una cum Episcopis Africanis,Baptisma a quocumque Haeretico, vel Schismatico extra Ecclesiam collatum prorsus nullum, & invalidum esse, ac subinde omnes omnino Haereticos, vel Schismaticos . qui ad Ecclesiam. relicto errore, redibant, iteratoBaptismo Iustrari, di expiari debere . Quem errorem S. Stephanus in epistola ad S. Cyprianum , quae non amplius exta reprobans, sic suam protulit sententiam : Si quis ergo a quacumque Hars venerit ad nos, nihil ina vetur, nisi quod traditum est , uι manus illi impona tur ad paenitentiam, oee. Occasione illius Decretia Stephano editi existimant nonnulli,Stephanum, damnando morem Cypriani, & Africanorum Λ tistitum , necnon Firmiliani, & orientalium deis rebaptizandis Haereticis, in extremum impegista errorem, ac suo statuisse Decreto, quorum cum . que Haereticorum Baptisma, etiam si consueta, resolemni Ecclesiae forma & ritu non esset collatum ararum esse, ac legitimum, proindeque non iteram dum . Verum ejusmodi homines hanc erroris notam S. Stephano perperam inurunt. Primo, quia sanctus ille Pontifex per haec verba r . quacumque Haro, solas illas comprehendit Haereses , quae BD ptismi formam servaverant, seu quae verbis Euan.

gelicis Baptisma conserebant, ut innuit ipsemet

170쪽

Cyprianus in epistola ad Pompejum, in qua test

tur , Stephanum Baptismum Haereticorum ratum habui sie , oh vim di efficaciam verborum Evangelicorum , quibus consertur . Secundo, S. Augusti nus lib. s. contra DonatistaS cap. 23. ait, Conque

ludinem illam , qua opponebatur Opriano , ab Apostolorum traditione exordium sumptisse. Vincentiva Lirinensis cap. 9. lib. Common. agens de errore ab Agrippino de rebapti2andis Haereticis invecto, ait. Stephanum Papam huic errori resistendo antiqui talem retinuille , & novitatem explosiile . Quod profecto nulla ratione dici posiet, si Stephanus lahunc errorem antiquae Traditioni prorsus oppomtum lapsus fuistet. Postremo , ut aliis momentis , quae hanc in rem adduci pollent, supersedeam a si Stephanus in hoc errore versatus fuistet, sequere tur, universam tum temporis Ecclesiam in error turpiter jacuisse , eamque omni ex parte defecisse. constat siiquidem omnes id aetatis Episcopos , vel in Stephani, vel in Cypriani abiisse sententiam , adeoque singulos ad unum Episcopos hinc inde errasse , cum utraque hypotesis, idest, tam Steph ni , quam Cypriani, fuisset erronea , quod certe nullus Catholicus asserere audeat, cum,iuxta Christi Domini promissa, universalis Ecclesia speciali adjuta, & illustrata Spiritus Sancti assistentia deficere haud possit. Plura super hac re legi potiunt

apud doctissimum Scheistratium pari. a. antiq. E cles. illustr. di1Iert. I. art. a. ubi lato calamo osteu

die , totam disceptationem Stephanum inter de Cyprianum fuisse dumtaxat de Baptismo Haereti corum , supposito quod in consueta forma , leu in nomine totius Trinitatis Baptiui um conferrent. , D. Iu