장음표시 사용
261쪽
hiabat , victor cum praeda, di manubiis ingentibus reversus, tamque insigni victoria elatus Christianos persequi coepit, ad id potissimum instigatus
pravis consiliis matris suae, mulieris admodum superstitiosae , & Deorum Montium cultricis , quae ob conceptum adversus Christianos plusquam U tinianum odium, muliebribus qtaerelis filium ad ii, Ios penitus delendos i uitigabat. Galerius itaque Maximianus votis suae matris obsecundaus Chriastianos et palatio suo , & e militia expulsos privavit ossiciis , de Veturio militiae vigiltro mandavit. , ut n Christianos acriter saeviret, quoa mandatum Veturius executus est anno Christi as R. Eodem itidem anno Diocletianus ira in Chiastianos furens . iussit, ut Diis sacrificarent non solum hi Christiani, qui sacris mini strabant, sed omnes , qui erant in
palatio , de in eos, qui obedire nollent, verberibus animadverteretur , datisque ad Praepositos litteris distrine praecepit,ut etiam milites Chri itiani ad ne fanda Deorum iacrifieis cogerentui, &quino paruissent, militia solverentur: Hactenus , inquit Lactantius loco mox laudato , μον Diocletiani, in ira proeessit, nee amplius quidquam contra legem , aut Dei Religionem fecit. postea , DiocletianuS , ut ibidem refert Lactantius , interiecto aliquo tempore, nempe quatuor annorum intervallo, in Bubdiniam venit hiematum , in Urbem videlicet.Nicomediensem, quae Sedes Regia erat, ad quam sub finem anni 3o a. se contulit, ibique universalem in Christianos persecutionem una cum Galerio Maximi. no, post habitum inter se per totam hyemem coninsilium , decrevit. Coepit autem illa universalis Di
cletiani persecutio die xxvi. Februarii anni Chri
262쪽
m 3o3.sicut invicte demonstrat doctissimusValesius in Notis ad lib. 8. Hist. Eccles. Eusebii. De illo Christianae Religioni funesto die loquens Lactantius cap. I 3. libri de mortibus Persecutorum, quem' modo prae manibus habeo , haec scribit: Ille dira primus orbi, primusque malorum causa fuit. Repenes adhue dubia luce ad Ecelsam Nicomediensem) pr fectus eum ducibus , in rationalibus venit, in re*uia moribus simulachrum Dei auaνitur , so tura repedita incenduntur , datur omnibus prada, rapitur, trepidatur, discurritur . Veniebant Pratoriani aeie structa cum securibus, aliis ferramentis,in immissi undique, tamen illud editissimum paucis horis solo adaquarunt.
Postero die videlicὰt et . Februarii in propositum ess
Edictum , quo eavebatur , ut Religionis christiana Minmines carerent omni honore, ac dignitate , tormenti subjecti essent k quocumque ordine, aut gradu venimur, adversus omnes actio caleret, ipsi non de triaria , non de adulterio , non de rebus ablatis agere possent, liber 3atem denique ae vocem non haberent. Quod Edictum quidam Christianus , etsi non rectὸ , magno tamen animo diripuit , O conscidit, eum irridens , diceret vivctorias Gothorum, coe Sarmatarum praepositas, statim que productus, non modo extortus , sed etiam legitimὸeoctin eum admirabili patientia , postremo exuretis est . Pergit Lactantius cap. x q. Sed C - Galerius Ma ximianus )- non contentus Edicti legibus , Miter Dioaeletianum aggredi parat. Nam , ut illum ad propositum crudelissima persecutionis impelleret, occultis MDniuris Palatio subjecit ineendium, o cum pars quadam con grasset, Chriuiani arguebantur .elut hostes publici , illos consilio eum Eunuchis habito de extin- .guendis Principibus cogitasse , duos Imperatores dom,
263쪽
suae penὸ vivos esse combustos . Diocletianus vero irra, inflammatus exeam eari omnes suos protinus pracepit. Sedebat ipse, atque innocenter igne torrebat. Bem 'udices universi, omnes denique., qxi erant in Palatio: Magistri , data potestate , torquebist . Sed qquindecim diebus interjectis aliud rursus incendium molitus est , sed celerius animadversum, nec tamen au-
apparuit. Tune Caesar Galerius Maximianus media Θeme profectione parata prorupit, eodem die contestans fugere se ne vivus arderet, Post discesium i alerii Maximiani quanto furore in Christianos debacchari coeperit Diocletianas,eleganter Lactan. tius cap. I 3. ejusdem libri describit his verbis i rebat ergo Imperator Diocletianus ) jam non ivi domestieos tantum , sed in omnes , O primam omnium filiam Valeriam, conjugemque Priscam sacrificio pol tui coegit. Potentissimi quondam Eunuchi necati, per quos. Palatium in ipse ante constabat. mprehensi Pr σΘteri , ae Ministri , O sine vita probatione ad confisonem damnati eum omnibus suis deducebantur . Omnis sexus , O aetatis homines ad exustionem rapti . Nee singuli , quoniam tanta erat multitudo , O grega tim circumdato igne ambiebantur domestici, alligatis ad collum molaribui mari mergebantur. Nec minus in eoeterum Populum violenter incubuit. Nam 'ud
ces per omnia Templa dispersi universos ad sacrificiat
cogebant . . Pleni carceres erant. Tormentorum genera inaudita excogitabant, in ne cui temerὸ jus die retur , inae in Secretariis ac pro Tribunali posita , ut sirigatores prius facrificarent, atque ita causas suas dicerent. yam littera ad Maximianum, atque Coastantium commeaverant, ut eadem facerent. Et qui
dem senex Maximianus libens paruit pςr Italiam , h
264쪽
mo non adeὸ elemens . Vam Constantius, ne dissentired majoribus praeceptis videretur, conventicula, idest,
parietes , qui restitui poterant, dirui passus es; verum autem Dei Templum , quod os in hominibus , incolumo serviavit. Ex his Lactantii verbis liquido patet, persecutionem, . quam in Christianos anno 3o3. movit Diocletianus, locum quidem non habuiste in Galliis, in quibus tum temporis imperabat Conis stantius Chlorus erga Christianos optime affectus , laviisse tamen in totum pene orbem, qui sacro Martyrum cruore insectus est. Unde Sulpicius Severus lib. 2. Hist. sacrae de hac Diocletiani perse
cutione sermonem habens sic loquitur : Certatim a glorios in certamina ruebatur , multoque avidius iunx Mar ria gloriosis mortibus quaerebantur , quam nunc Episcopatus pravis ambitionibu appetuntur .
Anno Christi 3os. Diocletianus , & Maximianus Herculius novo exemplo sese Imperio abdic Verunt , & vitam privatam amplexi sunt. Quo factum est , ut Constantius Chlorus, & Galerius Ma ximianus creati sint Augusti , iisque adjuncti sint duo Caesares , scilicet Valerius Sevierus, O Galerius Maximinus. Haec inexpectata Imperii mutatio affictas res Ecelesiae paululum erexit. Deferbuit quippe persecutio in Italia, & in Africa, sed in Oriente , & in aliis locis , in quibus Valerius Severus , & Galerius Maximinus imperabant, acrius recruduit , ob Edicta quae promulgarunt adversus: Christianos, qui Idola colere , vel carnibus, quae Idolis oblatae erant, vesci recusarent. Hic Mari mini persecutio, quae ad annum usque 312. quo Constantinus Magnus vicit in Ponte Milvio Maxentium, perduravit; latissime in Oriente grassata
265쪽
est, sed Palaestinam inter alias Provincias miserum
Constantio Chloro Imperatore v*.Kal. Augu
sti, seu a F. mensis I usii mortuo Eboraci, Constantinus ejus filius consensu omnium militum Caesar dictus est. Maxentius quoque Maximiani Herculei filius post tres menses elapsos , idest vI. Kal. De cembris, seu die Q. Octobris ejusdem anni a Praetorianis acclamatus Imperator Italiam, di Romana
invasit, seque Constantini , dejectis illius statuis. inimicum palam professus est. Maxentius sub initium Imperii sui Christianis favere visus est, ut sibi
Populum Romanum demereretur, sed tantum duravit fucatus ille amor , quantum utilis amanti judicatus est. Maximianus Herculius, qui una cum Diocletiano Imperium abiecerat anno 3os. abjectum Imperii clavum resumere tentavit, sed detectis insidiis, quas genero suo Constantino paraverat , quariue Laetantius cap.3o. libri de Mortibus persecutorum describit, Massiliam fugere compul-3sus est , ibique interceptus, strangulatus periit a no 3Io. Valerius Severus occisus est anno 3O7. e demque anno Maximinus sese Augustum dixit, &Galerius Maximianus Licinium Imperatorem Creavit. Tot inter rerum vicissitudines nulla fuit in occidente persecutio. Solus Maximinus ici sua ditione Christianos vexavit, denique, Galerius Maximianus anno 3II. persecutionem Christianorum edicto comprestit, eisque potestatem fecit sacra, di conventus suos libete peragendi. Hoc edictum a Galerio Maximiano in gratiam Christianorum emisium , & in omnibus Λsiae Provinciis publicatum suppressit quidem Maximinus, sed tamen per
266쪽
sabinum Praesectum Praetorii sui Provinciarum Syriae , re Egypti Praesidibus jussit, ut a Christian
rum oppugnatione abstinerent, & persecutionem adversus eosdem inhiberent, sicut narrat Eusebius lib. 9. Hist. Eccl. cap. I. ubi de epistolam ab eodeni Sabino ad singularum Provinciarum Praesides scri piam refert. Mortuo Galerio Maximiano anno 3II. Licinius. & Maximinus Provincias a Galerio M
ximiano possessas partiti sunt. Lieinius principio insensum se Christianis praebuit, sed anno 3I a. viacto Maxentio , Imperator Constantinus , O Licinius
collega ejus uno eonsensu legem pro Christianis absoluistissimam , σ eopiosi mam promulgarunt, partaeque
de tFranno victoria nuncium , ipsamque adeo legem ad Maximinum, qui in Orientis partibas etiam tum imperabat , seque ipsis amieum esse simulabat transmisere, inquit Eusebius lib. s. Hist. Eccies. cap. 9. Quare Maximinus necessitate adactus ad Praelides Imperii sui in gratiam Episcoporum epistolam scripsit, ejusque mors, quae accidit anno 3I3. finem persecutioni imposuit. Non convenit inter viros Histo riae Ecclesiasticae peritos , an Imperator Licinius fuerit aliquando Christianus t Cardinalis Norisius in Dissertatione de Numismate Licinii cap. s. exivstimat, Licinium nunquam Christianae Religioni nomen dedisse , sed Ethnicorum erroribus semper adhaesisse. Clarissimus vero Pagius ad annum Christi 3a8. probat ex Sozomeno, & ex Eusebio , LLciuium ante ultimum bellum , quod movit contra Constantinum, Christianam Religionem fuisso prosessum, quam, post acceptam cladem in priori
bello contra eumdem Constantinum gesto,deserui di ad cultum Deorum more majorum suorum re . diit .
267쪽
diit. Sed ut ut sit de hac quaestione, de qua nihil
certi , mea quidem sententia, pronunciari potest , constat Licinium, postquam pacem cum Consta lino Christianorum Protectore abrupisset, Ecclestsiam fuisse persecutum, Christianos e suo Palatio
repulisse, Templa solo aequasses Episcopos & S
serdotes , aliosque Ecclesiae ministros graviter ab
flixisse . At Licinio anno 326. debellato, & anno sequenti apud Thessalonicam jussu Constantini occiso, totius Orbis Romani Imperium adeptus est Constantinus Magnus, & per eum ubique floruit Christiana Religio. D. Describe nunc, quaeso te, statum Eccle sae sub Imperatore Const*ntino, per quem , ut dicis , ubique floruit, & incrementum suscepit Christiana Religio. M. Flavius Valerius Constantinus Constantii Chlori, ex Helena filius patriam habuit Naifisum Oppidum Daciae Mediterraneae, nunc Serviae dictae. Quocirca , oppido falluntur hi, qui Co stantinum ex Anglia, seu ex Britannia oriundum esse dictitant . Obses apud Diocletianum & Galerium Maximianum in Bithynia detentus, sub iliadem strenue in Asia militavit Constantinus, sed
mortuo patre Constantio Chloro Imperator acclarimatus, Maxentio , qui Italiam invaserat, bellum indixit, quod Lactantius cap. q. lib. de Mortibua persecutorum describit his verbis r Iam mota inter ipsos fuerant arma civilia, O quamvis se Maxentius
Romae contineret, quod responseum acceperat peritu'rum se , si extra portas urbis exiisset, tamen bellum
per idoneos Duces gerebatur Commotus est inquiete consaatinus ut Caleste signum Dei , seu cru-
268쪽
cem, notaret in scutis , atque ita proelium committeret . Fecit, ut jussus est , O transversa X litterra fummo capite cireumflexo Chriso in scutis notat . Quo signo armatus Exercitus capit ferrum . Procedit hostis obviam fine Imperatore , Pontemque transgreditur Maxentius in spem victoriae inductus procedit, in aciem venit. Pons a tergo ejus scinditur . Eo visio pugna crudescit, O manus Dei supererat aciei.
Maxentianus Exercitus proterretur , ipse in fugam
versus properat ad Pontem, qui interruptus erat, ac
multitudine fugientium pressus in Uberim deturbatur . Sic Constantinus animatus Crucis trophaeo , quod , teste Eusebio , viderat horis meridianis Sole in Occasum vergente cum his verbis : In hoc vinisce , Maxentium in Ponte Milvio devicit, ac profligavit . Hanc partam insignem victoriam Constantinus Magnus soli Christo Domino acceptam restinrens, nihil antiquius habuit, quam ut mysteriorum Christianae Religionis notitia imbueretur,eam que totis viribus defenderet, ac latissme propagaret . Multa tulit in gratiam Christianorum Edicta,
quibus ablatas Ecclesias eis restitui jussit, plurima privilegia munificentissime concessit, de Christi nam Religionem palam in toto imperio liberequiexercendi amplissimam potestatem fecit. Omnes suos subditos e densissimis, quibus erant immersi . Idololatriae tenebris ad splendidissimam Fidei Christianae lucem reducere maximopere studuit. Deorum delubra vel obserari, vel omnino destrui praecepit. Diei Dominicae celebrationem in toto Imperio Romano edixit. Magnificentissimas extruxit Ecclesias, quas sacra suppellectili ornavit, atque
locupletavit. Multis privilegiis & immunitatibus
269쪽
Clerum donavit. Debitam Episcopis auctoritatem alle ruit, ac vindicavit. Ad componenda inter Chri- Ω ianos enata dissidia saepius arbiter fuit, & ne latius gliscerent, quamprimum in Conciliis dirime da curavit. Sepulahrum Christi Domini Hierosolymis detegere meruit, ibiciemque in ejus honorem di in oppido Bethleem Templum splendidissimum erexit. Helena religiosissima ejus mater Hierosolyma pergens monumentum Domini lustratura, Cr cem , cui fuit affxus Christus Servator noster , infossam humi adinvenit, & miraculo detexit. Christianos ad lustrorum sacrificia,quae ab Ethnicis fieri solemne erat, compelli gravi poena inhibuit Constantinus Magnus . Leges contra Haereticos tulit, quibus eorum repressit audaciam. Verbo dicam , de Religione Christiana adeo benemeritus est Com tantinus, ut in externis Ecclesiae negotiis titulum
Antistitis sibi optimo jure arrogaret.In hoc tamen, ne quid dissimulem, culpandus venit Constantinus, quod sub finem vitae suae plus aequo faverit EpiscOpis Arianis, quamvis ab errore Arii semper abhorruerit , quodque propediem moriturus Nicomediae ab Eusebio iIlius Urbis Episcopo Ariano fuerit b Ptizatus , ut Lambecius in fine tomi s. Bibliothecae Caesareae , & Papebroebius in tom. 3. Actorum Sanctorum mensis Maji in vita Constantini Magni pluribuS probarunt. Cert8,praeter Eusebium auctorem C aevum, Socratem, SoZomenum , Hieronymum
in Chronico, Patres Synodi Ariminensis, alioSque antiquos Scriptores, Constantinum in ultimis cO Bitutum baptietatum esse conceptis verbis asserit S. Ambrosius in funere Theodosii Magni. Non clam me est , Baronium Eminentissimum Λnnalium pa
270쪽
Tentein, aliosque plures contendere, Constantinum
Magnum a Sylvestro Papa anno 3 χε. fuisse baptietatum, sed quaecumque inter Constantinum Imperatorem & Sylvestrum Papam intercessisse ab illis Scriptoribus reseruntur ut baptietatio praedicta , donatio Romanae Urbis eidem Pontifici, curatio Imperatoris a lepra per eumdem Pontificem, balneum ex infantium sanguine, & alia id genus adeo dubia peritis hujus temporis Criticis videntur , ut assirmare ipse historicer non audeam , sed feliciori Consultationi veritatem eruendam relinquere fatius esse ducam , mortuus est Constantinus Magnus die Σxri. Maji anni 337. aetatis suae 63. cum a patris
'morte per annos 3I. Romanis rebus praestrisset.
D. Fuitne post obitum Constantini Magni
perturbata Ecclesiae pax t M. Constantini Magni tres filii, videlicet Constantinus, Constantius, & Constans, post mortem patris Imperium ita inter se partiti sunt, ut Constantinus Gallias , & quidquid eli extra Alpes, obtineret; Constans Romam, Italiam, Africam, Siciliam , ac reliquas Insulas cum Illyrico, Macedonia , & Graecia regeret; consantius denique Thraciam , Asiam, Orientem cum Agypto administraret. Hi tres Augusti, cum essent Religione Christiani, suo patrocinio Christianam, quam pro fitebantur , Religionem foverunt. Sed Constant,nus junior ditionem fratris sui Constantis invadere
volens occisus est anno 34o. Zosimus tamen id aetatis Scriptor lib. 2. Constantini mortis causam refundit in Constantem illius fratrem quem ait , triennio toto iracundiam in fratrem ob controversiam de Italia, & Africa dissimula11e ; dumque fin-