장음표시 사용
61쪽
animae in animali, magis autem in unaquaque parte,qm multae quoque rationes sunt, si aliud aliquid extis Iraeter rationem mixtis ipsis innas itur, quid existens: quo innascitur dc rursus quo inquit terra etenim terram uidimus.quod si elementa ipsa sunt anima quare in alijs quidem formis ossis, dc carnis, S similium noelementa,lia ipsam rationem causam esse dixit, in antisma autem ipsa clementa na si forma melior eli , quam materia,& ipsa materia sunt animalis partium elementa, forma uero ratio ipsa d sequitur quod ratio temperationis ipsorum,sit clementis melior. quare forma . s. caro.osm similia melioribus erunt retores, uidelicet ratione temperationis,immo ratio ipla erim melior autem forma anima eX peiorib. uide icet ex materia erit, haec enim aliarum tarmarum materia erat , meliora igito peioribus erunt,quod quidem ab stirdum est. Dem, de qm Empedocles dicebat amicit iam esse causam temperationis elementorum .seriatim de ipsa dubitat . nam amicitia uel est eadem mistione, ut militonem amicitia esse dicimus,uel est alia, uel etiam alia cuiusuis est causa missionis,ues eius, quae est secundum rationem . quares est eadem mistionem uae nam est ipsi iis millioni, causa nullo enim modo id fieri potetit ut res sine causa generationem habeant,ut ait Plato. quod si alia est,cuiusnam mistionis est causa at si cuiusuis est, illud accidet, quod in quacunque millione rinae fient, neque soluquae genitae sunt, uerum etiam diuinae , quod qindem absurdum est. neque enim videmus quamlibet millionem quodlibet facere, sed mistionis cuiuscunque sormae ratio definita est. quod si eius est, quae est secundurationem,quod quidem consentaneum est.& si no hoc Empedocles dixit,neq; id ex eius dictis ratione subdia,
cta colligi potest oportebat ipsum dicere quae nam stipsa Ic quam naturam habeat, non. n. esse amicitiam dicere lassicit, uerum illud etiam addendum est, quid nasit amicitia. haec igit contra Empedoclem dicere conuenit δε quemadmodu diximus, non ita Arist. diuisione fecit uerum sic se pulchrius habe .his igitur per digressione contra Empedoclem dictis in de harmonia rationem regreditur.
Quia si est aliud anima ab harmonia, quum simul cum ipsa ea res esse tollitur,er aliarum partium mimaeis tCum exposuisset opinionem illorum,qui harmonia esse animam dicunt. Eanc ipsam esse ratione probabile dixit. nunc igitur huic ipsi rationi contradicens causas opponit, per quas talis opinio probabilis esse uidet, it breuibus dicam sic ait, si ipsa anima non est lia molita secundum rationem militonis iacta, quid ita ablata corporis harmonia anima quoque tollitur nam si aliud et ab harmonia anima ueluti citharcedi ab citha in alii sunt, queadmodum chordatu harmonia dei Taest,quod adhuc citharae citharaedus adsit, nihil pro hi iaheat eum esse alterum ab harmoniam cithara sic etiam animam,siquidem non erat idem cum liarmonia, o eortebat aliquando dissoluta harmonia corpori adesse. in. tellectu, igitur propostorum talis est, litera uero sic se habet . quod si aliud est anima a millione,hoc est si ha monia non est anima, harmonia autem est secundum mistionem,& temperationem, est enim ea quoque est secudum compositionem, quid nam simul cum carnis esse tolliturn aliarum partium animalis quod est ac si dicat .ed ita una parte laarmoniae ablata,reliquaris quoque partium harmonia aulertur ut extra literam nos concludemus, quod harmonia omnium Partiu ablata, anima quoque simul aufertur, in carne aut tanqua fit
ea magis manifesta,ronem eXercet,nam si Dima carnis
ab animali aufert, reliquarum quoque partium serma spes auferunt ossium .s dc neruorum S reliquorum,cuquibus etiam anima simul aufertur, quia non solu carne aulata, reliquorum sublatio sequitur, uerum etiam si aliorum quae diximus,auseratur unum sic Alex. ual de commode interpretatur ut dubitatio ipsa pariter sit interpretatio eorum,quae de harmonia dicta sunt magis autem unius dicentis in eo,quod anima dicitur harmo i ta id accidere,quod multas animas animal habeat, nam si inquit non est anima harmonia, uerum quod- ,iam aliud mistionis,qua re missione carnis corrupta .reiquarum quoque Partium mistio corrumpis nam siet, dem id sit,una quidem omnium partium esse millio uidebitur,non multae,quare n.cum una simul omnes corrumpuntur Sic autem anima ipsa una erit & non multae,in quod absurdum deduci uidebatur sermo, aut animam esse harmoniam dicit, qlia obrem si millione una ablata animal aufert, una igitur qlioq; anima cu sit harmo ma-lio quoque modo exponitur,si non est harmosita anima,quare simul cum carne ablata aufertur D
inceps ut ab alio principio sila autem dc aliatum partiuanimalis pro eo,quod est,unoquoq; ablato cu aliis partibus tolli partes autem intelligit limitares,o Jarnem, neruilm,uenas, S reliqua, quorum quopiam ablato firquoque .inimal aufertur, non sane quouis instrumenta
hum,tolli autem dicit, non ipsum sinularium partium subiectu,sed ipsam Dimam, quare non diκit ablata carne,sed caruis esse.
Ad hae uiuem iis unqua si partium animant habre, si non est anima ratio missionis,lvi est quod eoriapitur anima defici7tes uod totair neq; harmonia possibile est esse anima res circulariato circunferri lare re dictis.
Alio modo circa hoc ipsum dubitat, immo non omnino est alia ipsa dubitatio a superiori, sed cum sit eadem ad illam uice uersa se habet . prius enim dubitauit,
quid ita compositione, ct harmonia corporis corrupta simulabit anima siquidem non est harmonia. nunc aut econuerso, quid ita ab anima relicto corpore, ham
ni a simul corrumpitur ibi quidem ab harmonia sacto
principio in animam .hic uero ab anima in harmoniam corporis definit .nam si,mquit,haud est harmonia cor, potas anima,quare sic ab anima derelicto corpore, hammonia flatim corrumpit urZquanquam non aperte di xit hoc modo, quod. si a ad est anima corporis harmonia, sed quod huius opinionis absurdum sequit, id ut
prius accepit, nam dicendo animam harmoniam seque at id, ut secundum una quanque partium animam diceremus. Si ergo non est inquit secundum unam quan-que partium anima, ut delicet si anima non est ita imo. nia,hac de causa Postquam obseuritatem c d templ.itus
est, ipsam rationem resume sit dicens, si non est anima ratio mistionis. Deinde subinfert, quid est quod corrupitur anima desciente quod est,ac si dicat,corrupto animali i deiectione animae nihil aliud. nisi teperatione,& harmoniam corporis,corruptu videmus. nanque t perata elementa non corrumpuntur,sed adhuc sunt. anima igitur est harmonia .siquidem corruptio animet nihil aliud nisi corruptione harmoniae , siquide corporis operata est. Arist. igis cu dubitauerit, non se nem subinde tulit ueluti ea sit matulastam aliquo modo in sit iperiorib dicta solueret aut sic ipsa, ii ead modii quoq; alibi diximus ustro mistionis S composita quod est Ioa. Ura superata. F
62쪽
idem ac si dicat ,harmoniain ratione eorum, sine quibus non sunt,ad animam habent,non enim seri potest, utis hyc non siit, ipsum sit corpus organicum, quod si neque corpus organicum sit, animam ipsam ha eo esse impossbile est Mon tamen illa sunt anima,quemadmodum neques ne lapidibus S lignis domus est neque tamen lapides,& ligna sunt domus, uelut etiam non sine aeris perspicuitate luκ ipsa agit,neque in lux,& perspicuitas idem sunt,eodem modo sic se habet in anima, in corporis harmonia. Quid ita igitur halmonia ablata ,amma quoque ipsa tollitur,immo animae in corpus asctio tollitur quemadmodum etiam transparente aere ablato,non tym lumen,sed ipsuis luminis in transpares actio tollis, uides icet eorum, sine quibus esse non Por, ronem ad animae Nerationem haimonia habet. Rur sus aut e conuerso si defecerit anima, harmonia ipsa statim deficiet. Quare quod ipsam continet atque apparet . i. quod aptata eius semper conseruauerat descit. quod autem ipsa anima non eli harmonia, id quidem per plura ostensum eli,cum uero dicimus adesse citha,rcedum cit harae,chordarum dissolu ta harmonia, simile est ac si isnarum musicessia ut omnino inanimatum q=piam citharae adesse aliquis dicat , no. n. ut citharoedus,
di aptus ad citharam ille adest,sed ueluti, si etiam lapis
adsit .n O. n. unquam citharoedi modo in ipsam cithara non aptam operatus est, quemadmodu neq; anima in corpus non aptu Operat. Quare magis exemplum illi, quod p animam fit,adest,quam cotrata una st . adesse. n. fortasse animam corpori aliqn, etiam poli exitum nihil .Phibebit, non in quod in eo operet admittitur,quemadmodum neq; citharoedum in cithara non apta ope rari conceditur. Per accidens autem moueri quemagmodum dirimus potest, er mouere seipsam, ueluti moueri quidem in quo est, Me autem moueri ab anima iter autem Iopossibila est moum sicundum loeum ipsam. Cum illud consitauerit,qtiod anima per se moueatur,quod & Democritus,& Timaeus dicebant, alter Pdem secundum lineam, alter uero circulariter moves, cum inquam ostenderit animam per se esse immobile,
nune dicit quod ipsa per accidens motu solo locali semouere dicitur ex quo. n. corpus ipsa mouet, ct in eo es dum corpus mouetur,cum eo simul mouebit. qua .re mouendo corpus in quo est, seipsam per acciis inoauet per se autem.& secundum substantiam , neq; mouetur .neque in loco eli,nanque est incorporea. motui itur solo locali mouere seipsam Per accidens anima ὀicitur . nullo autem alio motu, neque .n etsi nautatur corpus ipsa mutas, neque augetur, neque minuitur. Paccidens autem moueri quemadmodum diximus. Di, Nit. n.qn contra Tin aeum dicebat, no aut patet causa, quare coelum circulariter serat. neq;. n. animae substanistia causa est, quod coelum circulariter seratur, sed per
accidens. R. Aliis autem dubitauerit quid iam de illa utris meuestu in talia erum res extrit icimus enim animam tristari gaudere, e31id resinere,atque etiam is sici,e sientire, π e irare,hre aut eam nla motus esse uident κν.unde putauerit qui iliam ipsum moue
Hsed hoc non est necessarium . Cum animam in loco per se moueri consutauerit, si nanque mouetur inquit in loco per se,in loco est, aesi
hoc .es etiam corpus,nunc igitur hoc confutato, quoniam maxime motibus uariatiuis moueri uidetur, timore enim,& ira,&alijs affectibus mutatur, nunc im
quam ad hoc instantiam fecit,contexit igitur sic,quod
anima eo modo moueri uideatur, anima trillatur , dc gaudet.& timet,& similia ii autem sunt motusAnima igitur mouetur harum autem propositionum maiore quidem concedit,ubi timor,& ira, ct reliqua,motus ense dicuntur minore uero i equaquam. non. D. concedit.
quod anima per se hisce assectibus patiatur, sed hoc esse utriusque simul, nanque sunt hi assectus in animalis anima, ex manifestis autem huic ipsi rei fidem facit que
admodum enim inquit tmere, uel aedificare esse opera animae non consentaneum est dicere, t ne quidem corporis,sed animalis cum corpore eodem modo irasci.&timere.& smilia esse animalis cum anima dicimus, nanque illud est animal,quod per corpus texit,& aedificat,
in corpore uero per ammam irascitur,& trillatur. quare si motus eius esse concedatitur,non tamen sunt animae per se, sed ut ii iisq; simul anos autem id qii aerimus, an ipsa per se moueat ir anima. di quispiam id quaesi. uerit Huomodo cogitatione utriusque simul esse dicas, nanque S alia. quae sunt irrationalis partis animae quae quidem non est a corpore separabilis, sed est animati corporis tarma, ut in materia corpore existens forma inseparabilis quod si per se esse non potest, corasmiles illud est, ut nulla operatio eius solum, sed utrius ile sirditatur . cogitare uero et ipsius animae rationali, pro-Prium,quae quidem separabilis est, hoc igitur quo utriusque simul est ad hoc ergo dicimus quod anima rationalis cum extra corpus est,& separata habitu quem est
corpore liabebat,cogitatione non utitur,no. n. quaerit,
ct inuenit, neque per tropones ad concibiles Pcedit, sed purus cum sit intelli absque inquisitione res ipsas periecte percipit, ut ea, quae omnium im se rones heat, ct hisce non corpore perturbata, qri uult, absque t peoccurrit et enim corpus est illi ignorantiae causa.quam. obrem inusitionis,& inuentio ius indiget,& quia no es eius uinculu ad corpus inuictum,sed compatieris, Ppeam insus animς motibus in corpus,& eκ corpore in anima utiligia transeut . alia est igit rei cogitatae spes, &alia rei,quae tristitia asseciti. & in reliqs di in corpore uestigiu quoddam motus alae manifesta unde si quoque physognomi m aspectu corporis alae disponem
coniiciunt. quod aut ex assectib. corporis quidam in animam tranieat,manifestu est,nam cum dolente frdo Iet,& cu laetante laetas. quod aut corpus tali,uel tali modispositu sit, uel non sit illi impedimento, nullus est. et thnoret,quod quidem impedimentu non erat ex eo in
illam futurum,nisi eκ habitu, quem ad corpus habet naturalis quidam c5sensus.& affectus coisinatam transi ret sic,quemadmodii si retro ad cuius cerebri uentriculus patia ipsam memoratiuam uirtute pati dicimus δε- lio autem uentriculo patiente ratiocinatiuam. atq; eo modo pro dispositione bona, aut mala bene, aut male imaginari aiam, que disserentes animam aptitudines,
ct hoc,quod in hosaut in illos assectus propensae sint 'ex eo habit ii quem ad corpus habeat, & ex coi in asse ctiones consensu aduenit . unde etiam quida id putauerunt,quod animae uirtutes corporis temperationes s
quant. hac igit de causi cogitationem,cum sit imper eius intelis, esse utriusque smul dicitAt hoc minime necessarium est.
Nam sier qui me ne tristari, uel gaudere, vesceritarem tui sunt er 'ue moueri ho moueri aut est ab anima, ueluti irasci, uel timere ia cor se movetur. Eitare aut,uel tale. fer
63쪽
Non est inquit necessarium ex his, quae dicia sunt, ut
animam moueri dicamus. quo autem non id necessa. tium sit, per ea,quae sequutitur confirmat. nam in praedicta per concessionem motus ei se dederit, hoc. n. per
hoc mani restat dicens,nam si & quam massime, pro eo quod est,& si quam maxime concedamus. prat mea superius cum dixisset ,haec autem omnia motus esse uitr. sed litera obtoritatem habet inanque sententiae redditionem interlocutione usus longam secit,en n. dictoiuredditio. Dicere autem irasci ipsim, quod quantum ad literae constructionem superfluum est .at quoniam multa usus est interlocutione it enim sumpto intellectit coiunctione incept tu a usus est, litetae igitur colu tructiose se habet. Nam si & quam maxime tristari. uel gaudere, uel cogitare motus sunt,& unumquodque moueri dicere. irasci ipsam similiter & quae sequuntur . quem admodu m enim inquit texere, S aedificare esse animae non aliqim dixerit ted ipsius hominis cum corpore,scmisereri discere.irasci. si milia sunt hominis opera cuanima, quare motus hi non sivit animae ipsius per se motus,sed utriusque simul Pp animam. Quod uero q-ritur est,an ipsa per se anima moueaturaea est igitur liis terae conli cito , reliqua uero in interlocutione dicta sunt eum nanque di Nisset quod tristari, ct gaudere. Stalia si sunt motus, quomodo sint hi moi us enarrauit, irasci enim inquit, aut timere, & smilia motus ab anima iacti sunt,quod autem sint ii motu .m prompt u est,
tinus enim quisque ipsorum pro mota cordis ut . 1 aq; in iracundia circa cor sanguis feruet. & in lupeisicie dispergitur,in timore uero in profundo contrah nur,S Dpsum cur hoc uel illo modo mouetur haec aut talia iiis solum sunt ab anima quodam motu .uerum etiam ipsa cogitationis actio non sine tali quodam motu si, cere-hro. s. aut alia quadam parte motum quendam serente.
hinc illud est,quod eorum qui cogi ant,utili immutabiliores fiunt.
Horum uero contingMnt His luidem secundum urionem quia fugam motii dia vero secundum alterat lamm : qualis uero Crquomodo,alia ratio est. dicere autem ira i animam re ite est ac siquii iam dicat animam texere,u l alsicare, neti .n fortasse est,mon dicere animam misereri, uel disicere , Mi cogitare, sed bonii,
Horum. s. iiod irascatur,quod timeat AEdhogitet δε celiquorum alia quidem contingunt secundum latione,quibusda motis, alia uero scdm alteratione, aliqua aut S scdm latione,& se dum alterationem. Iranque illud,quod irascatur ex ambobus accidit cor enim palpitat,qui motus est in loco,& sanguis circa cor altera tur , nam iram sanguinis circa cor esse feruorem dicimus,feruor autem in alteratio. misereri autem, uel tumere , uel gaudere ineration iis quaedam sunt at etiam
fortasse iasione quadam, uel contractioiae sanguinis sacta motus in loco sunt cogitare uero est alteratio quaedam & cerebri, S alia corporis, maxime autem faciei, sed ipsa quidem sequitur eam , quae in propter cere brum,& ut causa quaedam est . unde quoque qualis est
cerebri temperatio,inles,uel tales adtiones circa ratiocinat ilias lacit, cogitare autem inquit, uel tale sit, uel seliud fortasse quodpiam uel tale, uidelicet motus in loco ioc enim motu dicebat moueri cor palpitas in ira,
uel si non hoc est cogitare, saltem tale quodpiam est,
uidelicet alteratio . quales autem & quomodo contingant Alterius rationis est, hoc est quales uniuscuiusque parti aut opeias animae sint motus ueluti quales in iraicendo motus accidunt,utium secundum locum, an secundum alterationem, similiter S in trillando , ct in gaudendo , S in cogitando, uel quo hi motus sunt l.
qua parte cum animae asse tu compositi. ueluti hepatecum concupiscibili , cum irascibili uero corde. S alia quadam p.rie cum alio quodam , di quali modo hoc moueatur,videlicet quid ab assectus animalis motu patieus,alterius quidem rationis talia sinit. sunt aut e silede partibus animalium, siue etiam de animalium motu
Hoc autem non ut in ira motu existente, sid aliquando quidetisque ad illam δερκίδε uero ab illa,ueluti siensius quiII ex hisice, reminiscentia autem ab ID, ad eos qui sunt in sensui s mctuburi
Quoniam diκit oportere dicere, quod anima mouetur homo,no sic inquit ego dixi, ueluti in ea per se motus eNistat,uerum quod aliquando quidem usque ad illam a corpore sumpto principio motus fit, ueluti seliab et in sensu, nanque a iens bilibus principiti fit ad sensoria. Deinde lusce separatas,uel coparatis.& ex sensibilibus talem quendam affectu patientibus in potentiam transit assectu .S sic in ipsam animam, quae ipsum assectum, & cognoscit, Sui dicat sit autem quidam motus
talis etiam circa ea quae carent artima, quae igitur corpora leuia sitiit.& polita is quibusdam directe stantia po,
nantur, hisce, tui sunt in uisibilibus colores, illustrali , ut specula,sed minime sentiunt, quia in se non habent animam quae ipsam astetitione dijudicet at ea sentiunt, quaecunque habent animam, in quam is, qui fit in ipsis auectus, remittitur, in eo igitur quod usque ad illam per sensus asse bis dii tribuitur,anima moueri dicimus,riarique de per animam sentit animal, N asseditus usque
ad ipsam transit. Remi ius cetia sine sumpto princi ioab anima in corpus utatum factum descelidit,reminiscetes enim timoris alicii ius nobis facti saepenumero paLIuitnu sc memores iacti ita iugationis nauseauim iis . at quo ita rem iiii stetitia motum ab anima ,sumere principium dicimus 3 itoli ut illa ipsa per se reminiscente, sed ut per sentiis motum absensibilibus sumpto principio eo usque.ubi senstitia,& iudicativa potentia est. piransisse dicimus, hic autem spiritus est sic & in reminiscentia dicimus, quod a spiritu,in quo anima est, principiumotus et iis qui in reminiscentia fit,fuciu est, ec nuei in sensu ii quod enim sensiis desinit, ab eo reminiscentiae est principium . nanque reminiscentia cuiusdam phanta linatis est inuentio, quod aliquando in spiritu fuit in hoc enim innasciuit ur phantasmata in quo ani ma sensitiva sedet,ab lii; monumentis, quae sunt in spiritu in quo est anima. quae phantasmata vocamus, quae monumenta eta apprehensionibus. itis per selisit, hui, obtinuit ab his sin quaὶ motuum secundia remi iustentiam principium fit rabiecta igitur rursus phantasnati, quod prius habuit,hoc est impressione prius in spiritu
innata reminiscitur,dc per proprium sensbrium itan sit, sic igitur sensorio corpus disponitur. ueluti sensus quidem in hisce,ut in exemplo ratio est ex his, ut ex sensibilibus principium motu habet geminiscentia .iu te ab illa ad eos,qui sunt sensorii motus. uel mansio ites, hoc
aut uel mansiones apposuit,quoniam non, ueluti cum
sentimus,ipsa sensoria moueri necesse est, deinde sic in animam ipsum assectum transire, d c qn reminiscimur, penitus oportςt illudi psum scit sonum moueri, Per quod prius ivsum motum habuimus Veia sit ali, loa . Gra superata. F ij
64쪽
qR hoc ipsum,uelut eκ his, quae,pposuimus,memplis,
aliqsi uero no,neq;. n. omnino cum reminiscemia sensorium mouebitur, sed illis requiescenta b. iiii cogitantes reminiscimur, nanq; per ipsum sensoriu nobis ipsa
intellectu, aut uidetur innasii fuistantia quadam existens ernen corrumpi naxime.n.cinumrrretur ab ea, fit in sen elute, si sistione.
Postquam demonstrauit animam per se loraliter nomoueri nuestigauitque quid ita maxime ira, δc cupiis ditas,& timor, milia motus animae alteratiui, uide rentur,declarauitque quod dc si id concederetur, motus esse utriusque in simul fiant,non ipsius animae,consequenter in intellectum sermonem traducit, dc eu ponitus esse immortalem dicit . quapp Alm. cum quae ab Aristotele perspicue dicta lant respicere non posset, intellectum ipsum uelit nolit esse immortalem fatetur. non.n. aliam expositionem inuenit quae literae quadraret scopo que suo contonaret, multis quidem in locis quadam cum dubitatione sermonem iacit, dc hic intellectum esse immortalem dicere Aristotele fatetiar. pauintum autem progressus in continuatione sermonis incidens in literam quae dicit, intelli fortasse est diuiniiqi , di impatibile,de diuino,inquit intellectu sermo et . at si de diuino dicebat,quid irasortasse apposuit uerum id
diligentius,cum eo peruenerimus,cognoscemus, ille et
idem Alexander de anima librum proprium stripsit,in
quo ait,quod cum duo sint in millentibus, materia. s. de forma unumquodque secundum propriam forma designatur ateria enim comuniter omnibus substernitur,quare de homo ipse secundum propriam forma designatur .ea autem forma est anima rasionalis uerun- tamen unaquaeque sorma corruptibilis est, dc inseparabilis a materia. igitur anima quoque rationalis. enimuero nos dicimus quod aliae formae sunt a materia separabiles ii X uero non, animamque ipsam rationalem soparabilem esse,quamobrem Aristos . cum animam dissiniuisset,non animam rationalem priuatim, sed simpliciter omnem animam diis mit.& cum dixisset esse entelechiam corporis naturalis instrumentalis potentia Di tam habentis,addidit manifestum est autem quomodo entes echia,utrum uelut inseparabilis,an ut nauiculatora naue quare formam quoque esse separabilem sciuit. Quod autem hoc in loco mani sine de ii uellectu humano disserat,ex ipsa dictione cosidera, intes lectus autem inqnit uidetur innasci substantia quaedam existens, Ecnon corrumpi. sed quis diuinum este intellectum coniectabit uidetur enim inquit non corrumpi, deinde etiamanifestius, maxime enim inquit corruperetur ab ea, quae fit in senectute ostii statione, quid autem clariusquam, quod hic sermo de nostro intellectu est paulo
aut pgressius nomen intelli in animae nome tra sumit.
quare senectus inquit est, non quod anima quicquam passa si sed quia id ii quo est aliquid passum vi, uelut
in morbis,atque ebrietatibus fieri solet quamobrem illi quidem calumniantur,quicunque Aristotelem rationalem animam mortalem dicere suspicantur,hoc autein loco Alexander bene quaerit,quomodo haec ipsa cupraedictis conii eniant, nanque sermo in superiorihus
lie hoc erat, an oporteat uocare motus ipsas animae operitiones uidelicet iram .dc timorem ,& quae sunt his similia, non autem an incorruptibilia, an corruptibilia
sint. quomodo igitur ueluti facta de illis inquisitione, de intellectu infert hoc, quod itellectus uidetur innasci
substantia quaedam existens .dc non corrumpi sed hoc dubium bene soluit. de illis enim inquit potentia domo nil rauit an corruptibilia sint hoc ostenso quod hae
quae propriae eius operationes uidentur in anima sunt utriusque simuliquemadmodum teXere in in corpore simul utriusque lotentia. igitur eas operationes corruptibiles esse demonstrauit. in superioribus enim illud Praesumptum est,quod si operationum, aut assectuum animae aliquid est proprium, eam esse separabile pro habilem est,sin minime id concedi nullo modo. Quiisitur potentis illae nullam habent ab corpore actione separabilem,ppea ab ipso corpore inseparabiles erunt. uelut igitur hoc ostensum sit,id conseqtienter de intellectu quaerit,quo modo se habeat. Hoc igit dicit, quod intellectus non sic se lite uidetur,sed substantia quaedaesti,dc innasci.& non corrumpi.& dictionem ipsam cos dera .nam dicendo initasti uidetur, maxime quidem significabat eum non ex corporis aut animae ad hoc ip, tum complexione, derminare sed extrinsecus accedere
suemadmodum in his,quae sequuntur,ait. Dein cle qm in corpore accialia quoque innasci iiii K ct si no extrinsecus .apposuit .sii bllant ia quaedam extis,at etiam quia formae in materia innascuti Sc substantia sunt, corruptibiles in Adiecit dc non comi mpi .deinde huiusce rei fidem studiose addidit, maxime .n corrumperet ab ea, quae sit in senectute o Tuscatione,nam si ab corpore inseparabilis esset. dc uigere,d corrupi cu eo Oporteret,
si quide in eo subfiilentiam hiet. talia igitur sunt ira, de cupiditas, dc ea q sunt ex his. intelli autem econuerso
se habet,nam florent e quide corpore, MX apparens, at etiam fortasse non est,senescente uero,auge . nanque
prudent iam, dc uerae gloriae bonu Plato dici . si iste in
profundam senectutem adueniat. Nune sat elu madmoda in sinsors accidit . n. acciperet senex
oculum talem , videret quidem sicut cir i:ι uenis.
Dubium quoddam iuste ad ea, quae dicta sunt habes dubitationem .dissoluit Aristoteles. Dixit enim,si quis,
piam intellectum cum senectit te non cotabesceret ον nendat ipsum esse incorruptibilem demonstrat, quod si cum corpore contabescere eum probet, corruptibilem igitur in ultima senectute, dc delirantibus magis
corruptus uidetur . ualde. n senescentes delirant. laoc
autem de in ebrietatibus, dc alijs qui biisdam assectibus, ueluti melancholiasAtque etiam in somnis patitur. Psi corporis motibus alteratur, ob eam rem cornipti basis esse uidetur. hoc thitur dubium soluens ait, idem indictis affectibus intellectui contingere, quod potentiae
sensitiuae quando sensoria laesa sunt. nam quemadmodum sensoriis laesis non quidem sentimu ,attamen iam sensitiva potentia minime laeditur . non enim cum huiusce crassi corporis instriimentis ea,quae illis utitur potentia simul patitit r. quod enim non ipsa potentia patiatur,sed ipsum sensorium laboret,id patet re ijs, qui suppositimus. dixi miis enim quod si qualis est oci, tu
uenis, oculum seneX acceperit, quemadmodum iuuenis
operabitur sen . quod quidem non esset si potentia laederetur. exemplum autem in suffisioniblis hii morumanifestius est, nam si humorem illum deij ciamus illi uident,qui eo humore impediti prius non uidebant. id aute propterea accidit, quod in hoc corpore sensitiva potentia non habet ese, sed in spiritu . sic et lain si Ocnsenum ex t pedebilitatus sit, dc iiiiiiculae crassiores sa-
,δc tanquam sordescentes,non sic transluceant. Sipterea intus humor non transluceat itq; etiam aridi
65쪽
res re tempore,ct Prope congelat , neque possint a fiectus sensibiles in spiritum uitiuum tra sterre, id accidit.
quod ipsi senes minus uident sed non quod ipsa uisiva potentia aliquid patiatur. Quod si in sensibus in quib.
id minus esse oportebat ,haec accidit, multo magis in intestes u. quare solum corpus,cum quid ipsis intellectus operationibus passiim sit .impediri dicimus,non aliter, quam si alicuius operationis studiosae causa , ueluti te Oionis,uel contemplationis uel orationis uicinum uicinus nugator eXpellat. quod si ille cum erga sttidiosum respectum omnino non habeat, eum in de propinquitate loci expellit quanto magis intellectum cum erga ipsum corpus respectum habeat pp naturale uinculti non .n uinculum hoc omnino simul eli impatibile.
Quod si quispiam dicat,unde igitur id patet, quod inatellectus, quemadmodum sensi is non in aliquo praeter hoc corpus esse habeat uelut in spiritu nondum enim in ijs,quae dicta simi ,hoc manifestum est, hoc aut e tantum patuit,quod in hoc non habet esse, ueluti selisus.
Dico igitur quod hoc ipsum deinceps Philosophus demoni trabir, esse scilicet ipsum ab omni corpore separabilem, neque ueluti semus ab hoc solum, non autem difficile eit S hoc prius explicare in aliquo eorum,qus dicit. quod enim quemadmodum sensus in alto,non habeat esse intellestus inde patet . nam sensus ab sensibilibus maioribus praeoccupati, minora suscipere no possun t. uelut auditus si maiorem strepitum audierit .minorem nequaquam perceperit, Sc lingua si acerrimum
succiam guttaiierit inferiorem non senserit,atque in alijssimiliter, hoc autem , qm proprie sensuum instrumentumque .dc uehiculum, iritu dico .corpus est. Ipse uero intellectus nimirum incorporeo intelliges,nu I- loque corpore in intelligentiam utens quanto maiora intelligibilia suscipit tanto magis minora capit. atque aliter,nulla potentia , quae in lubiecto corpore esse habeat,ipsa ad se conuertere potest. nam ct corpus ad seipsum .in quo .est,pariter conuertetur, nullum aut coraus tibi ipsi cohaerere pol neque etiam alii nisi per surciem .sed intell& ipse ad se conuertitur,seque ipsiim indet ipse de se quaerit, d ipse inuenit . subitantia igit a corpore separabilis,neque aliter quicquam aut contra ipsum aut cotra subiecissi suu pugnat, anima uero corpori repugnat cu sic affectus corde seras . nihil aut subiectum si iiim corrumpit. Omnia. n .esse cupiui it ipsa uirtute corpus consumit,non igitur in ipso esse habet, etsi aliqn separatim operatur, quando in diiunorum contemplatione eli, illud patet, quod etiam substantiam
Qiiari senectus est,ia quod de anima patiatur Equid, sid italia in suo est,ut in ebrietatibus,er morbis. Senectus ni desicet non illiid interpretamiar quod ita dicebat. maxime enim corrum Peretur ab ea, quae fit in
senectute offuscatione, dc quod nunc ait, sed ibi quide
moderatum, hic uero, quod multum, & ultimum est, ut enim dixi quod,quia non est omnino aduersum corpus sine respectu , nollet intellectus proportione corporis indiget,ut cum proportionabiliter se habeat, ni nil turbet ur, illi uero in flore aetatis aduersus operationes proprias per assectuum perturbationem immoderatum ut,& in ultima senectute quia mortificatum ideque materiae proMimum est. idem igitur', inquit pati . intelli in senectute,quod in ebrietatibus,& morbis. naues ut ibi pp co Poris intemperiem ad Operationes impeditur,qcypatri,qisia,cum de tali statu corpus ipm discesset it , iterum relucet, lic in senectute etiam accidit. quod autem post ebrietacis liberationem .non. lius qDpiam innascitur intellectus. quasi rursiis ex temperamento fiat perspicuum est, luod ituri primo est unus, Ec idem numero na si sinipliciter ex temperatione fit,
tit album,non quidem est unus .de idem numero, nam
neque ante S poli ebrietatem una, ct eadem numero temperatio est,sed certe specie,quod autem numero intest ectus est unus de idem patet ex eo, quod post ei rietatem quae prius facta sunt recordatur. nam si ueluti et si iam putauerit, idem specie, non autem numero esset, non quidem ' facta essent ante ebrietatem, ea recorda avetur, sed illi altera disciplina opus esset smile δε inquit Arist. hoc est .ac si quidem hoc ego, tu uero illud seriti-Tes, ne ille. n. qm sunt eaedem specie animae quae iam
ego scio Alius icit.quod si unus de idem numero est, &ante,dc post ebrietatem,nihil quidem aliud, nisi operationes ebrietas impediebat .at illud sciendum est, quod illi qui omnem animam esse separabilem uolunt, has ipsas dici iunculas assiimunt. ecce enim dixit, inquiunt quod anima non patitur aliquid,sed ipsum corpus, in quo est,ue m nos dicimus quod illi non de omni anima sed de intellectu sermo es , de hunc ipsum animam uocat quod dc ex praediciis & his,quae postea inserematii subim est,nanque adhuc de inteste tu sermonem facit .s c. n. cum dixisset, lilod intellectus ipse non es qPatiatur,tierum corpus in quo est, quare inquit neque intelligere, neque contemplari ipsum corrumpitur, sed alio quodam corrupto marcescit,nam si intelli non patiatur,operationes eius uidelicet intelligere,& contem plari minime patiun de omni igiturno in eius sermo es in ridiculum putare eum de omni dicere, cu S eius substantiae clitae a corporibus separabilis est, de eius, qti 5 separatur,nobis regulas mani selle tradiderit. ¬a quod quem intes lectum ducit incorruptibile esse, &sbris adii enire corpori ,hunc ipsum statim animam uos cauit ut intestigeres quod non aliter aliquem dixit esse
intellectum praeter animam rationalem extrinsecus nobis aduenientem,sed animam ipsam rationalem inteste tum lio cauit. manifestissime igitur per haec a iam tio-ilram esse immortalem Arist.demonstrauit,corpori autem rationalis anima innascitur post animalis persecti figuram alijs animae uirtutibus,uidelicet rationibus ip-
s, simul coniectis cum spermate, quod si quispiam Id
omnem animam hoc esse dictum accipiat,uidelicet quale senestiis est, non quod anima passa sit accipiemus ut Alexadro etiam uidetur Omnem quidem .inimam
per se impatibilem esse, sed irrationalem quidem, quia timue illi est,iit per se sit, sed ut cum spiritu com mpatur, intellectum uero,cum sit substantia separabilis esse impar tibilem. M ipsum inuolere, Cr ipsum eontemtori manest allo quo
dum intus corrupto Uum autem impatibile est.
Alio quoda intus uidelicet spu, ni ila non in solis delirationi b. intelligere ipm marcessere accidit ueruet iain flore aetatis saepenumero inies testionii despietias,&hebetudines fieri cotingit hoc inqt fieri cu spiritale corpus,in quo aiales poteriae primu relucet ili l corruptionem serat .ciiq; no adiit symmetria, cum ipsam illectionem turbet atq; impediat. oestare um,o amare, er edisse non siunt illius assectus, ue. Hi huiuι inretii illud quatenus i uia habet iussi eriae eo a
quia periit. Ioa. Gra super ara. F iii
66쪽
Quod ipsum cogitare per se non sit ipsus antiniae,
sed utriusque simul inni diximus, non. n. inquit ut ipsum intelligere, ct contemplari proprii sum ipsius intellectus allectus sali cius ii quemadmodum sa pe diximus,operationes uocat sic & cogitare, di amare, S odisse,sed huiusce, uidelicet animalis habentis animam, quatenus illud habeat lioc eil inquatum habeat alam, nam ues uti ut saepius dictum est) ipsum texere est ani malis in corpore,sic animalis ea sunt in anima. Quare inquit animali corrupto nihil horum anima habebit, qipti in complexione corporis adueneranr,consequenter autem neque recordari ipsam dicit,quia ibi quidem cognitio rius praeterfluens est, ct in detentionem --gnuorum memoria indiget, at post ipsum corpus, ut ea, tuae cognitionem stantem habet, dupsis rebus occurrat,memoria non eget eorum enim,quae quondam cognita sunt emoria et t. lunc enim neque Prius, nesque posterius habet coῖnitio, nisi per contemplationii repraesentationem, ted semper instituta est ,& praesens inquirit. Intellectui aut fortasse diuinius quiddam, T impatibile est. ει titur imposibile est mmuri anima an ista est ex hod, quod si
omnino non mouetur,patet quod neve a sie.
Non ut dubitans illud fortasse adposuit, sed ut qui nondum perfecte id demonstrauit quod si & hic, di superius , atque etiam magis inserius uult ipsum intellinesse immortalem , hoc elli ipsam per se rationalem ani. mam,dementes ideo sunt,qui putant ipsum opinari ea esse mortalem . manifestum est. n. quod non de diuino intellectu plerum de nostra rationali anima sermone secit,neque n. ille in comore,neq; ab iis, i dicta sunt .impeditur. ab iis .n quae simul cognita sunt nobis de eo a
pertum est, illius aut sunt ignobiles operationes, alioqii de diuino intellectu esset illi sermo , non qui de illud fortasIe apposuisset ueluti dubitas, an ille sitim partibilis atq; dii sitius, ex ostensis aut summatim sermonem colligens inquit quod si id ostensim est. qae anima nomoue id etiam patet,quod si no omnino moue neq; etiam per se movebitur. Multo uero dictorum stultissimum est,dicere numerum esse sanimam mouentem se um sunt Dium iesu impossiliatrima quidem,quae ex meis accidunt tropria antem,qui alcum ipsam is
Quod propositum est,Xenocratis, qui fuit succes,sor Platonis,opinionem de anima refellit, qui animam numerum seipsum mouentem dicebat esse, manifestuque est quod si ita dicebat .quemadmodum apparet, iacile redargui potest hic sermo . Sed quod etiam in sua perioribus dixi nullus quidem etiam qui summo digito disciplinas gustaverit tilia dixerit dicebat igitur numerum animam propter specierum plenitudinem esse animam, & ex rationibus raIionem ,omnium nanque rationum sicuti diximus in seipsa rationes habet . numeros autem uocabant species. ut dictum est. ipse etiadeinceps an & bene quidem dicentes animam specierum locum .ea de causa igitur numerum seipsum uero mouentem dicit,quia ipsa per se uiuit non. n. est illi ab alio uita est. n. ipsa sponte uiuens . At Arist.quemadmodum consueuit,quod apparet rationis, d arguit . comunia isitur dicit esse eas opiniones, quas cum hac ipsa redarguit nam quaecunque sequunt absurdaeos, qui dicunt animam moueri, eadem hunc ipsum sequentur, qui eam numerum seipsum mouentem dicit. propria aut, quatenus dicit esse aiam numeru, ad qMisic instat.
Quonans modo vortet intelligere unitate motam o a quo
ex quo impar tibilem in in dissereni existentum p. est motiva,
Videtur idem dicere,cum bis quo dixerit. at non sic est, terrim primum est modi ipsius cognitionis, uidelicet quis en modus intellectionis,qui nos in unitatis motae coguitionem inducere potest neque. n. sensu,neque
cogitatione hoc ipsum cognosci potest . id aute, quod
dicit,a quo, i. utrum ipsa sibi motu seli caiisa,an aliae alia unitas illud uero secudum.quo est modi ipsius motus,utrum scilicet per lineam moneatur, an circulari, ter an alio quodammodo,ueluti per mutationem, aut augmentum,& corruptionem quomodo igitur unitatem motam intelligere oportet nam si omnis nume tus est unitatum multitudo, id quidem necesse est, ut moto numero unitates moueantur, quomodo igitur unitas mouetur nam si a seipsa mouetur,quia mouens
inquanti im mouet aliud quoddam est ab eo, quod mouetur, necesse est & ipsam unitatem a seipsa diisserte, nanque aliud quoddam est in qnantum mouet,& aliud inquantum mouetur quae igitur est ipsius ab se unitatis disserent i clim si indifferens de impartibilis quod
si aliae mouent, atque aliae mouentur quae nam inter unitatem.& unitatem disterentia est oportet enim qin mollens,in quantum mouet ab eo,quod mouetur, differat, si quidem potentia quadam naturae, hoc est aptumo uere illud uero molieriAtque aliter. Si aliae unitates mouent liae mouentur,quae quidem mouent,et erunt anima,non quq mouentur quemadmodum enim in animali, quod mouet est anima, quod mouetur corpus, se et iam quia unitat um aliae mouent, aliae mouentur, quae mouent quidem,eae emini anima, quod si hoc est, non quidem numerus seipsum mouens erit anima, sed solum mouens. Praeterea agi, uls dlaunt mota lineam superficiem fuere lunuellam uero linea psi etiam unitatum motus linea exunt εοῦ lus. n.
uniim est positione habens,numerui asit anime tam alis si est, πpositionem habet.
Aliud argumentum in hoc aut e loco ipsos deridet. hoc inquit ex geometria uidetur, quod punctus fluens lineam facit. linea uero itidem fluens superficiem,quod si hoc in ipsi animae motus,cum snt unitatum mol Is. lineae erunt ira ct cupiditas.& reliqua. nam .inquit unitas nulla alia in re a puncto differt, nis quod quidem alicubi punctus iacet in linea enim unitas uero non elim his quae positionem habet, nihil igitur aliud est unitas, quam punitus sine positione, punctuc uero unitas cum positione . qui igitur numerum esse animam diit,
is in corpore eam esse fatentur. quare numeri unitates alicubi iacet an corpore enim sunt igitur unitates ipsae positionem habentes puncta sunt igitur ea cum mouetur, lineas faciunt.
Praeterea aut a numero si a ferat alii uis numeru,uel unitate, relInquitur altus numerus Plantae azi, o animalia multa diuisa uiuunt, uidentur eandem animam habere stetie.
Tertium hoc est epicherema, si inquit ab numero unitatem detraho,uelut ab decem δlium numerum,fa octo uouem,alium quidem parem,alium uero imparem. similiter etiam si numerum auferamus' uiselinquitur, specie alius fit,nam si ab sedecim, qui tetragonus en auferemus tria,no amplius tetragonus est, quod si etiam Gnomona a tetragono ausero, numerum septe a sedecim tetragonus noue fit,non igitur est idem specie, sed gne . quod si, inquit, a Plauta ramu abscideris, eadem
67쪽
ct in relicta olanta.& in ipso ramo anima manet: smi--rinitatibus,quae non faciunt animas. non enim simpli literque in diuisis animalibus lioc ipsum contingit. di- citer omnes unitatessia ut laae . ex quibus anima constituita enim ad quoddam tempus animς operationem ha ipta sunt anima Loi tuae, sed hae ino uentes solo in quae' bere uidentur ensum, inquam. d motum, non igitur nam igitur unitatis ad unitate disieientia est 3 non hoc
numerus est anima. in platis autem ratio manifes est . quidem potest intelligi ius quani uni aliae quid in iosa
quod si non in omnibus partibus rationem acceperis, ruin position zm habent alia itero non uertim omnes in alijs animalibus uera est,quibusda enim Partibus am unitates, quibus numerus est intest anima, politione putatis eadem manet anima. quod etsi non omnino in habentyn corpore enim fiant, quae igitur m larum dis- animatis ratio uera est, attamen in quibusdam esse uee serentia est esse autem dissereni iam hac de causa oporrum argumentum sinum demonstrat. tebat,ut aliae quidem moueant, aliae uero mouealitur, viavit ιν autem nihil dissem unitates dicere, uel corpuscula quod quidem fieri non potest. non contingit igitur Φ'Pos,etenim ex Democriti triarulis si fant puncta, solum aute inime tu ,aut i initas anima sit. Pulchre autem dixit punmaneat 3wantitas rit quiddam in ipse, aliud quidem mouenti aα cti unici,nam si unitas accepta positione punctu; fit. Sliud uero motκm sicut in munitudine. non mim Pia magnitus unitates sunt eX quibu, anima est in corpore, id leo di, differsnt aut paruitate hoe accidit, quod sicium t 'sed quia itir, quod ei unt puneta,quia outem non simplicito itu iliantum est. suocirca necesse est esse aliquod mouem ipsi, unita. cia dicebant,sed unitates,& ipse haec esse punctos ostentos aut in animali, movens anima est, o in numere,quare Mn dit deo puncta unica merito dixit. mouens,er motum anima est uoum mouens solum. Si qη idem igitur Ant diuersae, qua in corpore punt unitates Xenocratis opinionem in opinione Democriti con uel ρκηcta in eodem erunt unitates, eccupabit enim iocῶ punctitra here uult,ille enim de sphaericis atomis animam con Adhuc contra Xenocratem seimo demolirat,quod nare dicebat. si igitur inquit atomorum magnit udine unitates eA quibus anima constat puncta sunt .qitonia qui iam auferat, puncta erunt, unde eadem absit ma Punctus est unitas sine positione, sed unitates animae utrisque consequentia erunt. nihil autem suppositio apositionem habet, nanque sunt in corpore, qua de caunem Democriti laedit, si atomorum continuum ausera L puncta sunt: similiter puncta sunt unitates positio. mus.neque enim quia continua corpora essent, ea mo- nem habentes,quod si putasta sunt unitates,& unitates ueri dicebat,sed propter ipsorum multitudinem in im puncta, in toto .utem corpore sunt puncta utrum uni pulsiqne mutua se etiam Xenocrates non quia suppo eates quae L ciunt animam, siue puncta cum punctis sineret impartibilia ea. de quibus anima constabat, dico ue unitatibus, quae sutri in corpore. in quo eu anima , autem unitates .ideo ipses moueri dicebat. Veru quod sunt eaedem,an diuersae quod si aliae sunt unitates ani' erat quantum id,quod erat in ipsis scilicet numerus. in mae ab unitatibus corporis, qua do anima ipsi fit in cor hoc igitur conueniunt,inquantum moueri ipsam dic pore, puncta animae cum punctis corporis cola aerent :bant alter quidem atomos,aller uero numerum,sequi. Punctus autem puncto cohaerens linum punctum iacit, tur necessario utrunque hoc dicere, alia quidem sue nam si impati bile cum unpartibili componatur,fit imatomorum, siue numerorum moueri, alia uero mouex Parii bile. v si unum animae punctum abs corporis punte ab ipso autem in septimo, de octauo pitysces demo cio coliae rei,& nihil magis ex ambobus sit: quid prohistratum est, quod idem inquam um idem S mouere,& bet plures animae punctos eidem corporis punito co- moueri impossibile est.neque in continuo,neque in di haerere 3 nanque infinita impar tibilia composita magni uiso : haec autem consequitur hoc, quod uterque ipso xudinem minime iaciunt,quare fieri id potest,ut omniarum animam sese mouentem diuisum quantum secit . animae puncta uni corporis puncto cohet ream. qii ci in Quapropter si atomorum, di numerorum alu quidem que autem puncta cohaerebunt, ea punctum tinum ti mouent, alii uero mouentur, erit quidem tota cottare' cient qtiarem puncto sui psius erit animatum corpus, gatio sese movens r quemadmodum etiam totum ani inquantum omnia animae puncta cohaeserunt, neque
mal sese moueri dicitur,sed hoc quidem moto, illo ue- aliquod impossibile stippositio ipsa habet . nam si iiii.ro mouente ut igitur in animali mouens est anima, & merus est ali ima, lii Od idem est, ac si diceremus, puncto
non motum,sic di in animae numero non omnis nume rum distinctorum cumulus accidit autem quod infinixus erit anima. Meae,que mouent unitates. similiter & ra Puncta iam,& idem puncto cohaereat, ut centrum cirin sphaericis atomis,eae, quae mouent, atomi animae culi, in quod linearum circundia tartim termini condittunt. sc igitur in eandem opinionem Democritus, ct cuntur, contingens erit etiam quod omnia puncta ex Xenocrates conseruntur,& ideo quaecunqtie absurda quibus anima constat,mii puncto eorporis cohaereant, Democriti opinionem sequi demo lirau.n us, eadem illud autem contingens in cuius, cum non sit necessa Xenocratis opinionem sequentur at fortasse quispiam rium,sed positu. iiiiiii euenit impossibilerat uero si nil diceret haud illud esse uerum quod omnino Democri merus est anima quod est,ac si dicam multitudo pudio. ti. Xenocratis opinio in idem collueniat. non enim rum, Ominget,utique quod omnes puncti unicors animam quintum diuisum Democritus simpliciter se ris pim to actu quidam distincti cohaereant hoc autem ciebat,ut Xenocrates, atque ideo supponebas animam se illisur quod in puncto uno corpus animatum est , esse non in quibuslibet atomis, uerum de sphaericis, ut quod quidem fieri non potest. nanque totum uitiit, dimotus caulam ipsi miraderet. non igitur utrasque o- ammatum est,non igitur est anima numerus liacenim
piniones in idem simpliciter adducit. suppositionem hoc absurdum secutum est,atque alii et Accidit autem quomodo unitatem hane es eportet enim .sse id acciderir, quod anima sit unus puctus, licet ei laquis ipsius differentiam ad altas puncti autem unici εα nam differen Piam non hoc supposuerit, omnia animae puncta unitia est praeter quam positio i corporis puncto coliaerere, sed unum animale puctu in V nitatem dixit,pro eX unitatibus si igitur inquit a, uni corporali puncto cohaerere.at neque sic absurdi imnima est unitas uel ex unitatibus: id patet quod unita- hic sermo effugiet,nain sic etiam necesseeit no idipsumtes ex quibus anima constat, oportebit dissetete ab aliis totum corpus animatum esse, sed in quibusdam 'in se
68쪽
puociis, omnino autem neque ipsum esse animatum
corpus omnino autem puncta,non corpus, quare animales puncti sunt in corporis punctis. Don autem corpusn puncta, quae sunt in eo, sunt idem, quemadmoedum neque eit idem dicere terminum,& terminatum. nullum euigitur animatum corpus, quod s animae pucta eadem snt cum punctis corporis, omne autem cor
pus puncta habeat: id sequitur quod omne corpus animatum si,s quidem igitur unitates quae sunt in corpore diuersae sunt S puncta unitates S plancta de eodem dicit, uidelicet de punctis corporis. dixit. n quod puncta sunt unitates habentes positionem si igitur, inquit
unitates,sue puncta,quae sunt in corpore diuersa sunt ab unitatibus,sue punctis animae locum puncti unitas occupabit,ianitas uidelicet animae locum puncti corporis occupabit.'coius autem locum puncti dixit, quia
quod est indivis bile, non est in loco sed dixisse potest animalis puncti locum , ipsum , quod est in corpore
punctum Atqui quid prohibebit in eod/m esse si duo hi iUnita sintiquorum enim laeti, Militii filii est,er ipsi. H bet sis postio quod consentaneum est. nam sduo puncta conuenerunt ex necessitate, unde puncta animae,quae sint in corpore, omnino cum punitis corporis cohaereant,quid prohibet. plura, se omnia in idem conuenisse ξ Quare uel in uno puncto corporis animatum erit ipsum animal, uel omnia animae puncta uni corporis puncto cohaerebui, uel in unoquoque eoru quae sunt in corpore pucto tum animal ipsum habebit animam, uel etiam infinita erunt in corpore puncta,uel omnibus animae puncta cohaerebunt,ta sc in animali erunt infinitae animae. erit autem sic & ipsum infinitum,uel omnibus neque erit totum idipsium animatum corpus, neque omnino quemadmodum dictum est animalum, nam quorum locus est indivis bilisn ipsa sim dixit nihil prohibete in eodem puncto corporis infinita animae puncta cohaerere adeo, ut unus punctus
anima fiat,hoe ipsum confirmare uult. St. n. innumeraubilium punctorum lectis animae pundius est,idem punctus corporis,hic autem ipse punctus indivisibilis itis-nita scilicet puncta cohaerentia cum uno corporis Puncto erunt indiuisbilia. nam quemadmodum se locus habet,ita se habes ea quae sunt in eo, quapropter unus erit anima punctus, ct uno in puncto ipsum corpus
Quodsi qua sunt in corpora pusa sunt, psi numerus Mim Me si qui ex hii,quae sunt in eoetore, νη is,Aumerus est anim cur non omnia adiimam habent eorpori ungia enim in omnibus videntum es9,o hi stae iHaec est ultera diuisonis pars. id enim diximus. qae uel eadem sunt animae puncta cum pullis corporis, uel diuersa cum igitur habueris ea esse diuersa, tunc quod reliquum est ante oculos ponitur . cum igitur dixerit quod puncta, quae sunt in corpore ipse est numerus a nimae in id quod manifestius est fetetnon ε repetit. non
enim puncta numeria in esse animae dicebant sed numerum eorum,quae sunt in corpore, punctorum esse animam,si idem supponerent esse puncta animae cum pu- iis corporis .
Adhuc autem ε modo posi bili Us parare animai assiti
Xenocrates uestitiis, qui esset Platonis discipuliis, a corpore separabilem esse animam dicebat, quo patet DP summon nunc numerum cognitu ipsam dixiste . quo enim modo seri potest numerum per se esse ius per analogiam ad id autem quod apparet Aristoteles occurrens ait . si anima separabilis tu, S puncta a corpore s parari non possint .id sequitur quod anima non est numerus id enim sequeretur, si diceremus numerum , ut etiam puncta diceremus, numerus enim sunt ianitates, quae positionem habentia punita sunt. id autem fieri non potest ut puncta , quae sunt in corpore separens, quia non in puncta lineae diuiduntur, quemadmodum neque supficies in lineas, neque corpora in supe cies,
linea natique lineae pars est, Dunlius uero lineae terminus est . quae aut diuiduntur, ii partes, non in terminos diuiduntur . non . n. terminus ab eo cuius est terminus, separati potest. Recidit autem , quemadmodum diximus, partim quid is hoe igem dis re siι, qui corpus βbtilium pertium ipsam ponant partim uero ut miseeritus moueri in 'it ab anima, proprium huasArdum . si quid, enim est anima in omnisentiente, necessa rium s in .egem duo esse torpora , si corpus αδ suod anima sit. hi, uero, ut numerum dicunt m uno puncto, malis punera esse,uil omne eerptis animum habere: nis differre, aliqtiis numerus adueniat,er alius quidam eorum,quae sunt in eopone puriciora.
Haec inquit absurda Xenocratis opinionem sequu- turpartim quidem illorum opinionem,qui corpus aliquod subtilium partium esse animam dicunt , partimuero Democriti opinionem absurdum sequitur. illi. n. animam mile quoddam corpus edicebant,ut omnis no posset per corpus procedere, ct animatum totum rei totum iaciens mouere, quate iuxta illos, si anima cum sit corpus ter totum procedit corpus, ct animatu totum per totum sociens mouet,duo corpora erunt in eodem quod quidem absurdum est. hoc igitur abstit. dum his etiam qui illam numerum dicebant accidebat. tiam si animae unitates aliae essent cum punctis corporis,hoc sequeretur,quod omnia auimae puncta cu uno corporis puncto cohaerere post ent . Sic igitur coicant aliter etiam sc unitates eκ quibus este animam Xenocrates supponebat,aut corporeae sint, di numerabiles,
aut non corpore neque numerabiles, sed impati ibi-lor numerantes magis. Omnis. n.numerus corporeus, omnino numerabilis est,at numerans inta)rporeus . simpliciter igitur, aut sunt unitates mimae corporea aut
non,sed sunt impatii bilre,quod si corporeae sint id qui dein sequitur,ut corpus per corpus procedat, & idem eueniat quod his , qui tot pus subtilium partium alam esse dicunt. Quod si sint impartibiles n eadem ab sed a quae Democriti opinio desteirditam ipsa deduces squidem S ille tum atomis corpus mouebat,non quod ad quantitatem molem habeam mel simpliciter mole, sed quia numerus esset. Dictum est autem quod rici ci.
tum ex numeris atomis esse animam D Ocritus die bat sc n quaecunque contingebant atomi animam s ciebant)uetum ciam mole sphaerice si rata. non n. se
ii id potest ut site mole figura st .motis. n. termitius est figura. haec igitur, si non eadem sint anit nae puncta, est punctis corporis. Quod si stit eadem punna animae in
punctis corporis,id sequitur ut Omne corpias animatust, magis autem consentaneum est ut ipsi primum supponant .s quidem non omne animatum dice'ant: Sic igitur idem absurdum sequitur N eos, qui animam subtilium partium corpus esse dicunt, & eos , qui inim eiueam esse uolunt aliud etiam absurdum sequitur, quod
hi ,qui numerum eam esse dicunt,cum Dena Ocrito in nri ile est,insuperiori biis. n. demonstrauit nihil disse
69쪽
re utrum dicamus sphaerulas paruas mouetes s mul trahere corpras an numerum . neque enim quia si it hi quidem magnitudines. illae uero unitates impartibiles, propterea motus ipsi sebant,uerum quantitate ipsa. quare quod absurdum altetu sequitur, id quoq; reliquum
sequetur. multa autem propria absurda sequebantur,
His suilem qui coniunxerunt in idem motum atque numerἄiboque accidunt in mulis alta huiusicimonDic totum concluso haec est demonstratur enim. laenon dicta solum absurda, uerum etia alia multa eos consequuntur. quae nam autem sint,insert.
Non enim silum de nitionem animae impe bile est talim .cct opinionem Xenocratis,& Democriti, igitur quae O se, sed erum ac item. id a rem paret Ii qui con tur in hae filiorant alterius alterum sequebantur, quae autem sint ea ne affect F, Cr operationes animae a gnare, ueluti consideratio-
in superioribus dictum est. Accidit autem quemadmo UM Joluptates, ιν 'stias,o quacunque aliasiunt istiusmo. dum diximus partim quidem hoc idem dicere, hoc ide di. quemadmodum enim iiiimui prius neque uaticinari εχ ij inon ad opinionem, sed ad absurdum quod sequitur re. facile est. ferens protulit. non enim de anima eadena dicebant,ue Cum probati erit id esse impossibile quod animi subrumtamen in eadem absurda deueniebant . partim um stantiae sit dissinitio a D Xenocrate data ratio,quod sci to,ut Democritus moueri inquit ab anima, proprium licet anima sit seipsum mouens numerus deinceps osse hoc absurdum, Iuod animam moueri Democritus di- dit,quod ne ue wrum quicquam, quae animam sequucebat, hoc cum Xenocrate comunicabat .uterque enim tur,ct i Pii adsunt affectus,& operationes,sem sum m ipsorum dicebat, alter quidem motas unitates mouere uens numerus esse potest affectus nanque animae sunt animam alter uero atomos. hoc igitur communicantes considerationes,trmitiae,uoluptates, timores. Naalia.
commune hoe absurdum sequens habebunt, quod abis quid igitur seipsum mouens numerus dici potest 3 nee surdum est, quantum ad opinionem dicentiu animam quidem quispiam. nisi uerisimili utatur ratione uatici iamcile corpus quoddam esse Xenocratis, d Democliti Dabitur quomodo numerus motus cogitatio erit, aut proprium est. in hoc igitur communicabant,diiserebat tu modo sensus, aut quomodo tristitia, ct in reliqui, autem quod alter quidem numeros dicebat, alter uero sintiliter alio etiam modo,si numerus seipsum mouens corpora atomos, siquidem enim est anima in omni sen est .nima,quia disteren Ies animae paries, ues potentiae
sunt,eundem numerum non esse animae potentiam necesse est. Qualis igitur numerus erit rationalis animae pars at quae huius differentes potentiae qualis cogitatiua qualis opinatiua Scirca eam partem, quae ratione caret,qualis erit numerus imaginatiua,uel sensitiva, uel
aliorum quodpiam,quod uere quidem facile fingi non potest & haec quidem ad ea,quae dicta sunt absurda Xenocratis opinionem sequem ur.
Tribus aistem modis traditis, per εκον definiunt animam , di quidem maxime motitium enuntiauerunt, via moueat stipsama
si uero corpus, subtilis marum partiκm ut maxime ineorporia
aliorum. Haec autem quas dubitalionos cmirarietates habet, pene pereurrimus. restat ut eo sideremus 3 omodo dicatur,ex elea
mentii ipsam esse. dica enim ut sintiat 3 id sit eorum, quae sunt, Er Mn-roque cognosiat sed necessario accidunt multa ex impossibilia hiae rationi.
Quae dicta sunt,ea concludit, ut quod reliquum est, id apponat.dixit enim quod ex his,qui de anima dixe'
runt hi quidem in motitium eius respexerunt : alij uero in cognitiuum: alij autem in id,quod subtilium partium corpus diceban ut incorporeum . postquam igitur eos,qui in motivum eius, aut in incorporeia resa, Merunt,consutauit,nunc in reliquum descendit ipse nim quoque uult illam mouere, di sic qui respexerunt in hoc eos admittit, quemadmodum etiam eos, qui incognitiuum,& incor oreum mentem habuerunt. quetritur autem de his qnide quod quia moueretur, sic mouere dicebat,de illis uero,quia imaginati incorporeum rationem non apprehenderunt,sed subtilium partium corpus ipsam este dicebant laec autem quas dubitati nes,& contrarietates habet, pene Percurrimus id enim eos,qui maxime motivum, & eos qui subtilissimarum partium colpus eam este dicebant, sequebatur,& quod Per corpus, corpus procederet.& quod ab anima ii moueretur corpus, ut ab argento uiuo lignea Venus. sic autem id sequebatur, quod iterum in mortua corpora in rediens ,ea mouere posset, & quod ipsa anima non esset animali causa stationis, Rationes autem,quae die et tientiu corpore, necessarium est in eodem duo esse corsora, si corpus aliquod anima sit. per haec Xenocratis,c eorum qui subtilium partium corpus esse dicebant,
communionem demostrat. nam eorum inquit,qui cor
pus exile dicunt, hoc eli consequens, quod corpus per corpus procedit, siquidem oporteat animam per totum corpus procedere, quo totum sit animatum cose Pus,totumque moueatur. quod si quispiam dicat ani. mam posse millentem in uacuis corporis ipsum mouere,veluti ea,quae sunt in vasculis, maxime sic non qui . dem erit in corpore.illi enim adiacebit, non in toto erit. quomodo igitur totum animatum erit praeterea si extrinsecu, adiacens non ipsum animal iam facit,neque
Contingite: Usrim corpus moveri animal ab numero, quemari modκm quoque Democrita liximus ipsum mouere quid enim rea sertistharas dicere parali as,an unitates magnast uel omnino unitastes agitatas,ut rosae mim modo necesse est movere ipsum animal, quis moκentur ipse.
Xenocratisne Democriti per haec opinionem comis parat . eadem inquit absurda liis quoque contingent. utique enim moueri corpus dicebam, quod atomi, uel
unitates mouerentur,quae autem hos absurda seciuuntur,ea non induxit, ut qui nuc eadem diserit. uidelicet quod uel ab seipsis mouentur, uel ab aliis. quae igitur disserentia est unitatis uel ad seipsam, uel ad aliam unitates enim potentia, ito mi Democriti sunt, quia noquatenus erant continuae moliebantur,sed inquantum
diuisa quantitas,ut numerus. uolens autem lias opiniones inuicem contingere, sphaeras quidem paritas, unitates autem magnas appellauit. nam si de sphaeris cottianuum tolles puncta uel unitates de magnitudine abstractae erunt.&si puncta uel unitates magnitudinem assumerent,eae erunt, quales quoque Democriti sphaerae e. rant,uidelicet unitates magnae, uel omnino unitates. Quoniam cum uellet ostendere nihil ad mouendu conferre,neque atomis magnitudinem, neq; unitatibus impattibile paritas dixit atomos, ct unitates magnas, ut
ostenderet hoc nihil interesse ideo subintulit,uel omni sunt ad id,quod sese moueat, manifestae sunt id igiturno unitates. restat,ut qui in eius cognitiuum respexerunt di repro
70쪽
bentur, qui ex elementis entium illam constare dicebat
quo simile smili cognosceret, quam stilam multa ina, possibilia sequi dicit. Ponunt enim cognoscere mili simile, uelutis anima res ipsas
ponant non sunt autem sola haec,multa autem alis,mus, auatem fortasse in nita numere,quae ex hii sunt ex quibus igitur lunumquodque horum It cognoscere animam iique sientires a ipsum totum quomodo cognos et aut senti it ut quia D us, uri ho. mo, i caro, vel os, o similiter quodcunque alitid ex compositis non enim quomodocunque si si hauntia eliminta horum unum quoἡ3M e sed rarioκe quadam, eo estione, quemadmodudicit etiam Esedocti, os ipsum.
Quoniam cognitiuam speciem animam ipsam habetem potentiam dicunt. S simili simile cognoscit ideo sere dicunt Omnia, qtiae cunque sunt. animam es et sed ut absurdum fugientes hoc ipsum, eX element is eorti, quae sunt ips..m faciunt. at hanc ipsi in sententiam impo, sibilia multa sequuntur, nam si simile cognoscit smili,ea etiam cognoscit, ex quibus pla componitur,dico putem elementa S existentium principiar at in his, quae sunt principia S elementa, sola non sunt, Deriimmulta. S infinita numero praeter principia, & ex ipsis composita,iunt,quae quidem S iniscem, S ab principiis disserunt quomodo igitur haec ipsa cognoscei quibus igitur sunt haec, ipsa cognoscet uidelicet elemeta .sed non ipsa'itae sunt ex Here eniis clim quali enim compositione unumquoAque horum copositim est,seius compostionis non si particeps a ima nequaqua
cognoscet,s quidem simili simile ipsum cognoscit:
autem uniusciiiiis lite ratio compositionis propria huihoc ipsum fidem faciens in medium ponit S Empedodis hoc aut horitatem declaratem assert. Quare si ea animam ipsim cognoscere oporteat ad etiam Opus est, ut ipsallim compositionum rationes habeat, quibus quidem si carii erit, non ipsa cognoscere potetit . quantobrem in Timaeo platoni non satis fuit ex elementis animam facere, sed eius etiam compostionem per nu. meros harmonicos sicit Quod s es eta,ex quibus res
in anima sunt,' rationes compostoriam,per quos coponit ur necesse ratius est omnes res esse animam, nam
si elementa hominis in anima sunt N horum compos, tionis rationes id seqititur,quod homo anima st, oe s- militer in saxo,& in reliquis nihil enim unumquodque rerum aliud est,nis cum quadam compositione elemeta nam si rationes compositionis elementorum, ut Dite sequi altera .uel alia quaecunq; st per se ortae essent, utique credulitatem figmen in m haberet,quod habens
elementa anima,habens autem rerum quoque rationes
cognoscit hoc modo ea quae composta sunt, sed quoniam rat ones compostionum sunt in elementis c5postis,omnino necesse est ut i, qui in anima esse elementa dicat,esse autem S rerum compostionis rationes nihil aliud dicat nis quos ipsa res in anima sunt ut equus,&saxum, δc reliqua, hoc autem dicere non oportet quia absurdum est infinitae autem inquit,sunt res non naturae sed nobis. uel si non est hoc ideo sunt infinitae, quia semper infinitae fiunt.
Terra autem codici a latii, in perioriι Aules,
Nihil igitιν util st Use ευm nta in ariima , nisi π rurienes in mi, o compositio cognoscet enim unum quoque simile ipsum, os alitem, ut Lmin m n suaquam nisi hae ipsa inerunt. Me au
non unum 'eodem quoque modo in aliis.
Quoniam de carnibus his meminit ad faciendam sadem quod secundum quandam compositionis rationares ipsis aciebant, si quid illis inserat uerbis consecuturi sumus, de ipss pauca quaedam dicere opus est . in ossutn generatione parte, octo sumit Empedocles, quarum quidem quatuor ignis,duae autem terrae, aeras u ro,atque aquae duae una, scilicet aeris, Muna aquq sunt.
ita autem si octo dicamus, illud scire debemus, quod in
exissentium generationem numeros harmonicos IR thagorici sumebant,in ossium igitur generationem suam it octo quia octo primus cubus est,terrae autem finia ram cubicam tribuunt , non quia terrae fagura si cubi. ,sed propter eius immobilitate . quod igitur ossa ter rena sunt, ideo in eorum generationem cubum merito assumpsit ex harmonicis alitem numeris cubiis c ira ponitur habet enim latera duodecim,Octo angulos, iapeificies sex si ergo duodecim ccnserantur ad octo, raationem sesquialteram habet ,si uero ad sex duplam sed olio ad sex habet ratione sesquitertiam rationes autem harmonicas faciunt hi numera, ratio enim dupla eam, vim diapason dicunt Marmonia sucit. uocatur autemia pason,quod ex sesquialtera, ct sesquitem a ratione
componitur,nam quando chordae sc se habent ut prima ad secundam sequialteram rationem teneat, se ii Ea uero ad teri iam sesquitertiam, tuc ad tertiam prima di plum rationem tenebit, quemadmodum duodecim se habet ad sex .dia pason igii ut uocatur, ut eat quae omnes harmonicas rationes trabet,quae autem est in ses quileitia ratione harmonia .ea diatessaron uocat ite ducenim ponantur. latera igitur in subiecto cubo sunt ab A usque ad M anguli uero ab N usque ad V quod .urtem pertinet ad superscies,id esse. 6. manifestum est,es,
enim tres dimensiones sint unaquaque duos terminos hvbet quod autem ocio sit cubus id patet. cubus est ea
Dina qui tres dimensiones habet aequales longitudinε, latitudinem.& profunditatem. sc autem mensuratur, accipiamus unum dinam solus latus .ct id in se multiplicemus, ut si latus unumquodque habeat trium ulnarii unum in se multiplicemus dicentes ter tria nouem,d inde rursus in id,quod factum ell, latus multiplicantester nouem uiginti septein solidarum Dinatum cubum esse dicimus. sic igitur S in munero, quando enim tres
numeri aequales in se multiplicati fuerant, qui fit ex illis
cubus est,ut bis duo quatuor,& bis,quatuor Meto. Qita ob rem definiunt ipsum dicentes cubum esse mina erum aequalem aqualiter aequalem rursus etiam, qui tetragonum numerum secerit, s in tetragonum multiplicatassuerit,is cubum facit,omtiis autem numerus in se multatiplicatus tetragonum facit,bis duo,quatuor,& his quatuor octo. Terra autem concinna) concinnam dixit,ut quae cubica ell, nanque o harmonicis numeris cubus
constat in cauis pectoris pro in cauis latis nam pectora aliis partibus i prius animalis latiora sunt. quem iam dum autem Vulcanum poeta fingit in sornacibus aes, atque aurum,S reliqua sindentem,sic Sipse Empedodes fornaces cauas terra supponit. Aegles, & suxus binas cepit de partibus octo. dicit autem duas aeris, Eca quae partes terrae iniectas esse.per suxum aute, quod nomen a suo derivatur aquae, di aeris liquidum fgnificat, per illud autem,quod ait aegies trans parens ipsum