장음표시 사용
321쪽
Αn Deus faciat semper id , quod
disputatione contra con clusionem
tione Verbi, non existente peccato, propositum suit hoc argumentum. Honorabi. Fur est Deo dicere, quod Incarnatio facia fuerit non solum propter Re. demptionem , sed etiam propter exce, lentiam miserii, quam si dicamus factam propter solam Redemptionem; ergo ita dicendum est. Ita arguit C. a Respondet G. propugnator con cedendo antecedens, negando consequentiam, quia, inquit, myndebemus tribuere Deo quicquiis et illi melius , o bonorificentius ; &attulit G. in exemplum. Honor feeutius eset Christo plures actus obaritatis elicuisse;plures actus me ritorios fecisse plura ιormenta su
stinuisse , qua tamen communiiar nos tribuuntur. Haec G.
3 Visa fuit , inquit C haec responsito Deo, & Christo quia
negat in Deo meritum infinitum honoris, injuriosa, dum dicit a non debere nos tribuere Deo qui equid est illi honorificentius,& negat similia Christo , omne meritum honoris , quod potuit
sibi acquirere per actus internOS,& externos charitatis , operando quantum simpliciter potuit. Ego B. nego per G inferri M. ex argumento G. fieri injuriam Deo, & Christo praedicta illis negando. Probatur, quia tune illis sit injuria , cum eis aufertur debitus honor, quem constat certo illos habere, ut patet, si Christo negetur honor Redemptionis, da qua certo constat, & non est opi. nio. Confirmatur id , quia inju.ria provenit ex pravo astectu injuriantis, cap. Illud 2. 33. I. ubi dicitur, quod nemo facit injuriam,
nisi qui ieie , se sacere injuriam;
omnes autem fideles credunt, &sciunt, Christum exercuisse R demptionem hominis, quam Pr
inde si negant, procul dubio illi injuriam faciunt, auserendo illi
hunc honorem; non vero, qui ab eo negant hoc mysterium excellentiae, quia de eo certo non con
stat, cum id sit in opiniona Sc tillarum contra Thom istas , qui tamen non sunt Deo injuriosi, ne. gantes id secundum propriam emrum opinionem 3 non enim oblLgatio est sequendi hanc, vel illam opinionem, cum nulla sit in princepto, quia in opinionibus datur electio; ergo non debitum; cum ergo praedicata, licdt honorificentiora de Christo supra expressa a C. sint sub opinione, ac proindZ incerta ex parte rei nobis ignota,
322쪽
non possunt eadere sub debito,& obligatione. Veruntamen inquit C. Doctis. simus, & humanissimus Censor, cognomine R. rogatus super his propositionibus suum judicia
interponere, existimat, eas non
esse dignas censura , quia propo sitio universalis de Deo. Non debemus tribuere Deo γicquid est illi honor centius , potes habere duplicem sensum verum. Alter est. Non tenentur bomines , aut Angeli obligatione rigorosa praecepti tribue re Deo omnes aEius honoris possibiles. Alter. Deus non semper facit ad extra id, ex quo major bonor fibi refustat, seis semper rum facit opti. mam. Propositio autem de Christo potest verificari de potentia absoluta ; per hanc enim potuit intendi habitus charitatis , & sic
in se elicere plures actus charita. tis internos, vel unum perpetua
intensiorem , & persectiorem ,
potuit etiam plures actus exterin nos , patrando plura miracula,
plures sanctitates conserendo, plura sustinendo &c. & hoc sei. licet honorificentius eidem fui rum fuisse. Haec R. Placet B. utraque propositio R. Et si enim Deus , & Chri ilus possint persectiora,& optima smeare , respectu quorum possibi. lium debemus bend de Deo senisti re, & debitum super hoc pradi eisὰ,&non super actum tribuere honorem, quod haec scilicet possit facere, quia tamen nobis non
constat Deisse id , quod est in
quaestione praesenti , propterea b ne dixit R. Deum non semper facere optimum, nam id ex Sacra Ser plura non habetur,dum loqui. tur in gradu positivo, Deut C. 32. I.
mi perfecta sunt opera. IOm. I. cap. a. nn. I. In He ebarris D ἰperfecta est. Iob 4. 6. Perse iis
viarum suarum. Loquens de Incarnatione Sacra Scriptura nihil praeter Redemptionem exprimit . de hujusmodi excellentia myst rii; ergo cum de ea non conster, nullum adest debitum tribuendi Deo talem honorem; omne enim debitum , & obligatio oritur ex lege publica, vel privata, ut docet Fanebex m. r. di ρ. 9. num. 3. Vers Sectinia, & asserenda non est, nisi expressis verbis sit indo. cta, Quidquid 99.st de verARRObligatio peccati asserenda non est , nisi aliqua lege exprimatur,
cap. Confuisisti 2 o. a. q. cap. 2. de transi. Praelator. Cum ergo nulla
lege Christiana exprimatur hujus mysterii excellentia . sed solim Redemptio, nullun est debitum in hoc honorandi Deum ; & si eutraque propositio est probata. Haec B.
6 Sed ego Q nihil dubito , doctissimum virum R. in hac causa plus benignitatis suae, quam Sapientiae dare volnisse. Fortὸ quia existimavit agi de persona respondentis G. cui ut opitulare. tur, ad sensus improprios recur. rit, nihil respiciens ad totum disecursum, ex quo ipsarum propositionum sensus erui debet. Verum quia nihil tentatur contra personam , sed solum contr1 propositiones , & aliunde agitur de honore Dei, & Christi, cujus vera imminutio omnis est blasphemia,&Theologis cautissime vindicanda, ostendam hic breviter quantum potero. observat hic B. primo, R. non recurrisse ad sensus improprios, ut salso ait C. nam pereas pro PO stiones duas revera confirmavi
323쪽
propositionem G.& argumentum C. refutavit, relegantur a Lecto- 9re , & veritas ejus , quod dico, planὰ apparebit. Secunia, selsum quoque est nihil tentari contra personam G. nam C. quaerebat amicum , qui propositionem a notaret de censura , ac injuria it. Iata contra Deum , quod noluit Iofacere , quia ea propositio revera non est digna censura , ut patet
supra, & infra magis apparebit ;tentatio ergo revera ostendebatur a C. dum censura quaerebatur contra G. quod confirmatur eX ant
cedenti altercatione, bis habita in duabus publicis disputationibus,
severita agente C. contra G. ubi major pars virorum Theolog rum stabat conti C. pro G. Temtiis non videtur ad propositum
laudatio de majori benignitate Ceni oris, quam de Sapientia,dum sermo erat de hae , & non de illa. Quarto demum ait his agi de honore Dei,& Christi, cujus imminutio est blasphemia vindicanda 1 Theologis, datam beniblinitatis laudem blasphemia ob. curat, & negligentem R. redar. guit, quia non vindicavit blasphe. miam. C. hie supponit, praefatas propositiones G. & R. esse blas. phemas , quas tales non esse in. fra patebit, dum respondebimus novem propositionibus ab eodem C. propositis contra praedictas a G. & R. Primo inquit Q explicato vero sensu quaestionis , & argumenti , non posse propositionem priorem declarari, & salvari per ilduos illos sensus , quorum unus 'neget praeceptum exhibendi Deo omnes honores possibiles s alter neget honorem positum in ostensione divinarum persectionum in
perseiaioribus creaturis. Secundo, salsum esse , & cerusura dignum asserere, quod Deo non debeatur maximus honor possibilis, seu majus obsequium, quam illi a creaturis rationalibus impendi possit etiam ex praece.
Terti non sinὸ injuria divinae
majestatis poni aliquem ejus honorem, seu magis aliquam honorabilitatem in productione creaturarum persectiorum , aut per sectissimarum. Quarto , quaestionem , utrum
Deus teneatur ad optimum, non pertinere ad hanc causam,&cita ea illam multum aequivocare Theologos.
Quinto , Christum nihil potuisse , vel essicere , vel tolerare honorificentius, quam re ipsa fecit, & toleravit. Sexto . propositionem addu- stam exponendam esse de facto, non de potentia absoluta. Septimo , nec de potentia ab. soluta risii charitatem intendi potuisse. Oe avo, quantuncunque suinponatur intendi posse, prout fuit
in re., salso diei, quod intendi
potuerit ultra, quam communites ei tribuatur.
hac re dicatur, salis assirmari. honorificentius ei futurum, si plinres meriti, aut charitatis inter. nos , vel externos achus egisset,
vel plura sustinuisset. Haec Gqui se prosequitur.
attinet, propositio illa: Non d bemus tribuere Deo , quod est illimebus , o bonorabitas. Probata est ad negandum Deo, quod in
Incarnatione intenderit unam cu
324쪽
hominum Redemptione excellentiam mysterii. Quod nisi Deorribuamus, faciemus Deum in vidum , vel casu agentem , aurmotum ab alio ἱ ct consequenter non Deum, quae est clara, ct aper
in blasphemia. Malum est enim gena invidum, α non Deus,
tem, qu* est in euectu se pri. mo ordinato, de libere posito. Neo ullus esset homo, qui, si ei
propon eur pistres utilit test vel honestates, in , vel ex aliqua ope, ration o ponsequenda , velit illam
elicere, propter unqm tantum i
clusis aliis. Quis autem neger, mysterium ipsum Incarnationis, prout est suprema divini boni
communicatio, esse excellentissi
mum bonum Ee hoc permitatendum eis dici non intentum 4 Deci in ipsa Incarnatione 'Sed contra respondot R. qui
re , sic a suum protulit sensum: Nos non debemui tribuere Deo, quod est illi melius , dg honora, bilius , nisi huc h beamus ex Set criptura i sed Patribus, e qua , & quibus dedueitur in carinationem factam fuisse solum ob Redemptionem , quη opinio est omnium Thomistarum, re qui, dem magis probabilior quia Semistarum, ut videri potest apud Cardi n. de Lusu dist. 7. num a. ubi refert auctoritates aliquorum Patrum; diista erga propositi aut manca relata fuit a C. Priete rea cum e dem propositio prat4ta fuerit oecasione praesentis ma terire de Incarnatione, in ea non
potest cadere debitum tribuendi Deo , quod melius est, quia ex opinione illud inferri non potest, cum in ea detur φlectioi non ob ligatio, ex quo enim opiniones procedunt a personis privatis licet doctis, non possunt obligare, nec in serre dobitum ; bene ergo dixit G, nos non debere tribu xe Deo , quod est illi melius, quando ignoramus tribuendum illi inesse , ut in casu praesenti.
qui opinatur, i I non scitur. Neis scio qua r/tione ex praefata pro positione negativa ea absurda, is blasphemiae isequanxur, cum illam innens nullo modo peccet , ergo nec Deum facit invidum, nec casu agentem, nec ab alio motum3 haeς enim absurda sunt peccata,
ct gravissima , quia haereses , &
nou peccat, quia nihil aufert a
Deo , cum constet ex sententia
Thomisti ea, Deum non esse hoὸ
norandum illa excellentia , cum non si revera conjutusta cum Re. demptione I ergo non possvimis Deo tribuere talem actum, dum
plo mysterii Conceptionis B. M. V. pertum enim est , ut tam quo opinionem , negativam scilices de Coneeptione immaculata, assirmativam de maeulata, adhuc vigere, neutram esse reprae hemdendam aliqua censura contra constitutiones Apostolicas ; qu
autem tenent assit malivam non
possunt, nec debitum habent tri. Mendi Deo, quod illi est melius,& honorificentius ; nem pd, Ps. servationem, quod est quid honorificentius , quam sit subleva. tio ab originali per sanctis eati
nem, ut docent omnes; ergo non
debemus id tribuere Deo , licEt
excellentius idest, non haSemus obligationem, dum possumus ab stinere, sequendo assirmativam. Exemplum de homine, cui pro.
325쪽
ponuntur in sua operationο plu res utilitates, nihil probae, quia homo liber potest operari secvn. dum eam utilitatem, quam vult, aliis exclusis ; electio eo im est voluntatis, δι non a necessitate objecti. Sic Deus ab extra ope. ratur; potest ergo unum elisere, ec non aliud , unde elegit solum Redemptionem , aliter sequere tur, ipsum non liberὰ agere, sed ex necessitate motu4 ab M io, quod
supponit, quod est in quaestione,& illud nussu modo probat,cum debuisset ostendere certo, Incar oationem fuisse factam propterutruoque, quod non fecit ιλ Prosequit ut C. suum di seu sum per haec verba: Abud autem est, quod excellentia Incarnatio. nis intenta non fuerit, tamquam finis adaequatus independenter ala utilitate Redemptionis , ut ob eam solam futura fuisset Incar natio ; de ideci antecedens, distin gui poterat, minor autem tacita absolute eoncedi debuit Suppo ait C. Incarnationem se illam ob excellentiam , quod ta men debebat probare, de posse distinguere. Nullo enim modox nec dependenter x nec indepen-tῆr 1 Redemptione intenta luit 1 Deo , sed sola Redemptio , ut elare docent plures Patres apud
de Lugo. Non erat ergo. locuS distinctioni in antecedente x neQminor datur simul cum antece. dente, sed tantum respicit majo rem secundum Logicae leges.
i x Subjungie idem G sequentia tSensus ergo. ille de obligation ditribuendi Deci omnes actux ho noris possibiles , vel do honora externa posto ita productiono creaturarum persectiorum, fune
omnino remoti, nec ad illos nisi violenter reduci potest proposuita Apparet enim tum ex terminis ipsiu* , tum ex antecedenti con. cesso, eam intelligi debere de exi. stimatione, quam debemus habe. re de praedicatis Dei absolutis, aut respectivis , illa affirmando, vol negando , data nimirum ocicasione. Hoc enim significae re, buere, nempe praedicare, dicere,
sentire de subjecto, de quod est illi
honorificentrus praedicatum, quod subjecto. assere majorem honori bilitatem , quam ejus negatio.
erat. Ho risitentius Deo est,si discam us, Incarnatisnem factam fulseta Redemptionem , O excelientiam in ieris , quὰm propter Redemti nem suam. Quomodo ergo inhaeoccasione dicere , quod non de beamus tribuere Deo quicquid est illi magis honorificum, salva.ri potest. Primo per hoc, quod non adest praeceptum exhibendi Deo omnes actus honoris nobis possibiles. Cum enim dicitur magis bonorificum , intellioitur de aliquo uno inter multa . Unta saltem applicari debuit non om
nibus actibus honoris, sed actui majoris honoris. In quo sensu salsa etiam esset propositio, sic injuriosa Deo, ut dicemus. Sed revera praeceptum , ad quod e obligatio reduei potest, est de trisbuendis, aut cerid non negandis
Deci omnibus persectionibus, quod includitur in praecepto fidei, α ejus professionis. Quomodo
item salvari potest per negati inuem honoris extrinseci, potiti in ostensione divinarum persectio.
persectioribus, de persectioribus,
326쪽
creaturarum, quas facit, tam ma.
gis, quam minus persectarum,&an id de eo assirmandum esset tamquam honorificentius, suam oppositum ὸ Quae persectio tribuitur Deo in sacris literis Sa. pient. ri. Diligit onmia, quα sunt. Nemre secundum totam bonita. tem. Et relucet in homine , &in aliis agentibus creatis amantibus partus,&opera sua,&totam illorum bonitatem ; imo etiam ex illorum imperse aione etiam defectus. Huc usque C. 16 Gratis inquit B. asseritur omnes honoris achus possibiles non posse reduci ad eam proposi.tionem, cum non nisi de actibus honorificis utrobique agatur,' ac proinde respectu propositionis di. ci non possunt remoti . Certum quoque et t. nos debere existima. Itionem habere de praedicatis di. vinis,lum absolutis, tu in respectivis, & de hoc praedicato quod es
illi bonorificentius , quam negati vo . Id tamen absoluid verum
non est, sed cum hae distinctio. ne, quQad potentiam, quia Deus potest essicere qui equid tui potest
esse honorificentius;non aute quin ad actsi,de quo non constat, dum controvertitur,& est in opinione, ut patet ex allati. exemplis de In. carnatione,& Conceptione. Non enim Deo tribuendus est honor,
quod alia mundum creaverit, sed solum quod potest illum creare, honor enim Regis diligit judicium, Psal. 98. 4. & veritatem diligit
Deus, non mendacium , ex quo nullus honor oriri potest. 17 Neque verum est, quod con-eesserit simplicitὰr antecedens, sed solum quoad potentiam, non
secundum actum;Thomista enimalud concedere non potest smcundo actum, dum sentit, Ue bum nullo modo incarnatum, nisi propter Redemptionem, alias non incarnandum, si Adam non peccasset . Nec placet, quod dicit ibi, his verbis: Cum enim dicitur magis honorificum, intelligitur de aBiquo uno inter multa. Nam
quid est hoc unum inter multa, nisi mysterium Incarnationis in se , quod semper supponit, alias probandum λ Praeterquam quod non subsistit forma syllogistica, dum propositio universalis fingitur singularis. Rejicitur quoque quod subdit: Unia fiastem appli.
cari iubuit non omnibtis actibus M. noris , sed actui majoris honoris. Quia omnis actus honoris stud positiv8, livd comparativὰ ostendit Dei honorem, & laudem.
suo praecepto , reduci scilicet ad praeceptum fidei, & ejus professionis, placet, tum quia spectat ad virtutem Religionis, qua honor Deo redditur 1.2. qti 8 .art.
a. Ο tum quia ea , quae sub opinione cadunt , non spectant iaὸ fidem , tum quia supponit
Praeceptum , quod non est, exprobatis supra. 9 Demum verum est, Deum di. ligere omnia, quae sunt; omnibus enim creatis vult bonum, dum illis dat esse, quod bonum est,
ex D. Thoma pari. I. q. 2 O. ara. Σ. q.
23. LI. ad primum, T l. 2. q. IO. art. t. & cum omnia Dei opera
sint persecta, totam earum sonitatem diligit,aliter mancus esset in sua dilectione , quod dicen dum non est. Sed ex his nihil contra G. & R. o Prosequitur C. impugnando his verbis. Quo ad secundum,
327쪽
expositio de negato praecepto omnium ae uum honorum possibi. 21lium, est nimis impropria , quia propositio asserit, non esse tri. Duendum Deo, quod est illi ma. gis honorificum , nempὰ , unum ex duobus , vel pluribus; unde ad summum explicari potest, ut
neget Deo maximum honorem possibilem ex praecepto. Hoc ergo de falsum esse, & dignum cenis iura, sic probatur. Maximus honor possibilis est latria , seu servitus, de subjectio omnium m xima, quae fit per maximam aestimationem excellentiae , & maje. statis Dominicae,& exhibitionem ei factam sui ipsius omni meliori modo. Hoc autem procul dubio Deo debetur ex praecepto legis Naturae, quae dirigit hominem ad Deum per virtutem Religionis, quae virtus secundum Augusti. num includit subjectionem totius hominis ad Deum , intellectus per fidem , voluntatis per spem,
amorem , oc omnium facultrutum per observantiam mandato.
in praefenti vita non teneatur semis
per insistere actibus divini obsequii, quia non pote st, tenetur trumen in patria , ubi & habet, α habere debet totas vires paratas ad nutum, dc obsequium Dei. Hic vero tenemur ad sacrificium, quod est maximum inter obsequia exterius praestabilia , & tenemur interius ad aestimationem sum. mam, quae a nobis haberi possit, divinae majestatis,& excellentiae, tamquam summi,boni primi om. nium rerum principii, de ultimi finis i & hanc aestimationem teis
nemur , quando adest occasio, profiteri,& testari usque ad umguinis effusionem , & mortem Haec, inquam,obligatio est trugis Naturae,&ad hunc honorem a nobis exigendum spectat uni. versum opus Dei : Quia is nobis
adiibil magis requirit, quam ut peraRus nostros nomen suum magni iacetur ab omnibus, ait Aug. cap. 9.de Vita Christi. Et hoc ipsum
est meta, & scopus operum Dei mirabilium , ait Valentia tom. I. AE p. 6. p. s. ex Roman. 6. 'bes. I. Prios. r. Hoc sensu dicitur Proverb. I 6. Unisersa propter semeti sum operatus est Dominus, quia Sa piens, ut dicebat Epicurus: Omnia agit propter semetipsum . Et magnanimus, secundum Arist. ad
PQ ιcom. 3. incumbit magnis h noribu , operando secundum emeellentiores virtutes, cum nihil melius honore sit inter bona existerna. Deo vero nihil excreaturis praeter honorem resultare possit. Quod si etiam praeceptum potissimum requiris. Hue spectat primum mandatum. Ego sum Domιnus Deus tuus. Exodieto. si ego Pater sum , ubi est M. ων meus d Et si ego Dominus sum, tibi est timor meus, dicit Domi sexercituum Z Malach. i. Adorato Domino Deo tuo. Deuter. 26. Honora Deum ex tota anima tua. Eccl. 7. Deum adora. Apocal. 9.
dg χχ. Etiam de templo Domini dicitur a. Maeliab. 3 quod Reger, o Principes Aetim summo honore dignum ducebant. Et adorate sic hellum pedum ejus, ait David Psal. st. Et de sacrificio ei osterendo, extant in Exodo, di Levitico princepta non solum quoad sacrificii substantiam, sed etiam quoad os
remonias, & alias circunstantias, quae erant mysteria sacrifieii Eu.eharisti
328쪽
charistiae, quod offertur modo ab
Ecclesia. 23 Cum igitur nullus major lio. nor externus dari possit, quam sacrificium, nullus major internus,
quam aestimatio summa divinae majestatis , & haec Deo debeantur , falsum est dignum censura dicere, quod Deo non debeatur ex praecepto potissimi,&maximiaistus honoris, qui dari possint. Huc usque calamus C. 24 Satis, dico ego B. prolixus est sermo , & verus , quoad sacrificium, latriam, & alios actus a C. recensitos, sed non probant, nec
saeiunt ad hanc controversiam.
Quia discursus praelibatus eis ceristus , & de fide ; ideo haereticus eis dieens, Deo illos actus hono. ris latriae, sacrificii, &c. ex prae cepto non deberi, qui possunt dari
Deo. Materia aute In,quae contro.
vertitur, non est de fide, nec de la tria,nec defacrificio,& aliis ad linsa spectatibus, sed de aliis actibiis
honoris,qui controvertuntur,quo
rum honor non tribuitur Deo, eum sint in opinione hominum, ut est Incarnatio propter se ipsam, de qua non constat, nisi quod est intenta solum pro Redemptione, ac proinde in hoc sensu solum honor Deo debetur. as observandum autem est, quod latria, & sacrificium in suis actio bus,tiim externis , thm internis, sunt persectissima quoad substantiam, & essentiam, quibus aliud praestantius excogitari non potest;& ideo talis honor Deo in illis tribuendus est , quo major Deo non est dabilis. Tamen quoad exercitium , sicut fidelis non tonetur tales actus persectissimὰ exercere, dum sufficit, quod be. fiantinon enim homo habethraeceptum melius saetendi, sed solum bend facere, nisi aliqua lege exprimatur, Glos. R Qui praestameior, cap. licet illud eo parativum resolvens in positivum, P. Nauara lib. a. de Resili. cap. r. num. 39. sessus lib. 2. p. I. Ab. 6.
ex illis Megal. I. a. lib.2. cap. 3 . nu. 21. Undd melius omittens non
peccat, si bonum agat, ut ibidem dicitur, ita neque persectissimum in illis honorem de Deo praedicare , sed talem , qualem impotarat exercitium alius enim est alio melior in exercendo , & nihilo. minus omnes eorum actus sunt
boni, quia illis nihil deest de re. quistis ad bonitatem ; nullum ergo debitum, nullum praeceptum
tribuendi Deo honorem majorem, quem non exigit exercitium boni operis erga Deum. Turba de Christo, ut legitur Marci cap. . num. 37. dicebat: Bene omuia
fecit, o surdos fecit aι dire , o
mutos loqui. Et cap. r. Genes. referens Moyses creationem omnium rerum , non loquitur poli.
tivὰ , quod sonae sunt, & id lex
vicibus dixit, cur semper positi. vὰ loquutus fuit Z Ratio ea est, quia non plus debebat laudare , Deum in operibus externis, quam ipsa ejus opera reserebant, & se. mel usus fuit comparativo verbis extremis ejusdem capitis. Maenque Deus cuncta , quae fecerat, o erant valde bona. Non dixit opti. ma , quia non semper id fecit.
Et quamvis Deus sit laudabilis nimis 'al. 47. a. & alibi, non ideo id praecipitur, quia sum citlaudare. Itaque non de omnibus habemus debitum tribuendi Deo
quicquid est illi melius , & hinnorificentius , cum omnia non secerit in gradu comparati Vo, utique
329쪽
2627ntique debemus magnificare eius infinitam omnipotentiam, &M-pientiam secundum esse, non se. cundum actum,& ea, quae cado re possunt sub opinione. Demum prope finem eon sun. dii praeceptum positivum eum jure naturae, ut clata colligitur ex allatis auctoritatibus sacrae scri. Pturae, quae feta omnes sunt juris Decalogi , dc naturae.
Suum a prosequitur discum sum his verbis: S ad tertium, quod nemm injuriosum sit divi.
nae majestati ponere aliquam ejus honorificentiam, seu honorabilitatem in creaturis persectioribus nondum positis. Probo triplici. ter. Primo, ostendendo, quod Dei honorabilitas augeri non pintest; de oppositum est contr1
nem. Deinde cum honor Dei, qui non consistit in obsequiis creaturarum, nullus in creaturis dari possit, nec ullus intelligi, nisi, Proprie , nempd , vel de merito honoris, vel de augmento meriti, quorum prior dici potest honor meritoriὰ , posterior arguit ivὀ ; probabo conclusionem. Secunia ostendendo novum esse,& inau. 28 ditum, qu6d meritum divini ho. noris retultet , vel ullo modo
augeatur ex creaturis, fiatque maior ex majori, & majori persinctione creaturarum. Tertio sal sum,& gravissima censura dignuesse , dicere , quod ex creaturis jam positis non constet tota dignitas honoris, quam habet Deus;
& quod eadem dignixas , dZ ho.
norabilitas etiam arguitive auge. ri possit per positionem creaturais
rum persectiorum , ct persectio
Prima probatio, inquit C. saei,
lis est, nempὰ infinito non potest fieri accessio, divina autem, sivδdicatur excellentia bonitatis , &persectionis, s τὰ majestatis, cui nempe honor debetur; und8 Antiquis haec Dea fuit mater hono ris , & reverentiae, infinita est, ergo infinite honorabilis , infini. ta , inquam , & qua major, aut melior excogitari non possit ; imo nee ipsa quidem quanta est, a Plirebendi potest. Unde D. An.
elmus tin Pros cap. II. Domine, inquit , non solam es , quo maJus excogitari nequit, sed etiam quiliam majus , quom cogitari post. Atque haec est existimatio in primis omnium Theologorum, qui
juxta haec principia Anselmi tribuunt Deo quicquid est illi m lius , & honorificentius habere,
quam non habere , putantes, nimirum, nihil ei deesse posse, quod ad illius persectionem , & honorabilitatem sit conducibile. Hoc discerniculo , praeter testimonia Scripturarum ponunt in Deo libertatem in operando ad extra, procientiam futurorum cientiam conditio natorum , obligationem bonacitatis,&fidelitatis &c. Eadem est existimatio om. nium Christianorum putantium, Deum esse abissum omnium persectionum excogitabilium , seli potius esse persectum infinitiὰμ supra quam cogitari possit , &nihil amabile , nil ve honorabile posse illi deficere. Denique est existimatio etiam Gentilium; qui ideo appellabant Iovem opti.
mum maximum , quia nullam bonitatem, nullam excellentiam
illi deesse judicabant, & cons quentdr nullum honoris merita, cum hoc sequatur bonitatem, sei, excellentiam bonitatis, juxta re-
330쪽
eeptam doctrinam Arist. 4. ad Nicom. cap. 3. Majora bonore disgnus est , qui e 1 melise , vinximus vero, qui est optimus. Hinc persuasum est hominibus, non posse. Deo reddi totum honorem,quem meretur, & esse infinite honorabiliorem, quam honorari possit, sivὰ ab hominibus , siv4 ab Angelis; idque pertinet ad infinitatem singularem Dei persee ionum, ut non possint augeri, nec ulla re creata adaequari. Undo quemadmodum Deus non potest facere , nec scire omne , quod scire posset in actu primo ex de.
Diau objectorum scibilium , it, nee posse honorari pro merito,& dignitate 29 Hinc Eccles 3. 33. dicit: B
nodisentes Dominum, exaltate illum
quantum potestis , major enim somni laude. Bernardus in Psal. Qui habitat, postquam dixerat honorandos ede Sanctos Ange. los Custodes, subjungit, Totus t
men ei reddatur amor,stianor M.fer, is quo tam ipsis, quam nobis est totum , indo Mnorare possimur, vel amare, una amari, bonorarive meremur. Imo in lib. de Vita solitaria, in fine, Ad Deum cogi. andum omninὸ impares sumus, sed enoscit, quem amamus , I de quo digne nos non posse , vel dicere, vel cogitare , confitemur. Et August. in Psal. 134. super vers. Laudate Dominum, quoniam bonus Dominus. Affert illud Christi apud aiMatthaeum r9. 7 emo bonus, nisi solus Deus ; & sic prosequitur:
Hane singularitatem bonitatis ejus, praeterire breυit, nolo, o commendare congruὸ non suscis . Me tamen Fratres accipite me, fata
dantem , o non suscientem , ut etiam, si non impleatur laudis ipsius exp&atis, arreptetis laudaισνὼ ἀλvotis. Approbet me ipse volvisse, ignescat non implevisse. 3o Ea propter quamvis D. Thomas a. a. q. 81.art. I. Ponat, religionem inter virtutes morales
habentes medium , protestatur tamen in resp. ad 3. non posse in ea dari superfluum secundiim cita cunstantiam quanti , quia Deo non potest exhiberi , quantum debetur , sed aequalitatem poni secundum quamdam consideratio. nem humanae saeuitatis, & divinae acceptationis. Quod tamen intelligendum est de honore exoterno, vel etiam interno entit, livὰ, non objective s nempὰ honor, ut recte notat Valentia tom. 3. disp. o. p. r. ex recepta doctriisna Arist. 8. Nicom. cap. 8. Duo
dicit, unum de sermali, hoc est, existimationem excellentiae honorati; alterum de materiali, actus nem se omnes, qui fiunt in testi. monium praedictae existimationis,sivd ipsi honorato, sive aliis. Ita. que respectu Dei in actibus his tam extrinsecis, quam intrinsecis, medium, & superfluum dari potest, tantum quoad entitatem,& praesertim quoad aliquas ci cunstantias, praesertim temporis; mini md vero objective, in exilii. manda Dei excellentia. Quia Deus non potest existimari major , quam sit, imo nec quantus est, ut diximus. Secunda quoque probatio Cfacilis est. Deus enim est honoraebilis infinito , essentialitὀr, &neeessario; undd repugnat esse honorabilem meritoriὰ ob creatu. ras; omnis enim honorabilitas est intrinseca honorato, & illum perficit ; & quamvis homo perficiatur , dc evadat honorabilior per