장음표시 사용
341쪽
sed sua, concedo; nondum tamen inveni in Sacra Mriptura . quod Deus ex sua lege debeat sacere , quod melius est, vel optimum simo talis lex divina dabilis non, quia si Deus teneretur sem. per facere optimum, in rebus non daretur diversitas , inaequalitas, nee dissimilitudo, quia φptimum non admittit magis, & minus.' Demum , quod omnis Dei per lectio debeat esse persectissima,
S. summa, non tollit diversitatem modi operandi, ben4, melius, de optimὰ ; imo magis eam talis moedus operandi ostendit ex sua imsnitate modorum operandi . n. firmatur id, quia madus operanis di non constituit persectionem in agente, sed eam supponit, quae
eum in L o sit summa , & infi- nita omnibus modis , & diversi. modὰ operari potest, sinὰ aliquo
ejus detrimento. Prosequitur a dc ii posteriori probat suam conclusionem ,quod Deus semper melius , vel opibmum facit sie: Quia re ipsa iauniverso optimum ella constat ex osaeris literis , nam Gen. I. Deus cascia ,-fecreat, erant valde bina. Et psal. io 3. Magna Gera Dammi exquisita tu omnes v
iuuares ejus. Idemque supponit Aristoteles frequentissime in tota pere physico , praesertim in lib.
de Motu animi cap. 4. tam in ordine naturae, quam grati su p.
ponit D Aug. toto ii a. de lita
arb ubi tradit hanc regulam. Quisquid Mi vera ratione melisa occurrerit, sciis feciso Deum tam
Respondetur ex probatis, Deum non semper facere melius, undὰ ad audioritatem Gen. dicie
S. Thomas pari. I. q. 47. art. a. ad
tatum uniuersum eoo it optimum secundam m-m creaturae, nan a
rem 'Eulas creaturas , sed unam alia meliorem. Et ideo de sintum Creaturis dicitur Gen. t. Indis Deus lucem , quia esset bona, o Eiter de singulis . Sed de omnibas aeriture Vida Deas.cuncta, qua feris, Ieram valia bona. P tet ergo ex S. Thoma, Deum unam rem secisse alia meliorem,& sic unam non fecisse meliorem , sed minus bonam ; datur enim excessus supra meliorem. Et illulvalia non importat melius bonum, nisi respectu alicujus inse rioris, cum supra se possit esse alia quid melius s dicimus enim e. g. iste homo est vald4 bonus, potest fieri melior, de per hoe
nondum dicitur perventus ad optimum, Deus ergo non semper melius, non semper optimum
operatur , sed semper bonum, d persectum, sed difformiter fecun. cum magis , & minus, juxt1 exigentiam , & naturam ipsarum re. rum , quae in suis perie stionibus valdὰ disserunt. In Pist. II . Nihil contra nos; nemo enim' negat opera Dei esse magna, dc exquisita, hoc est accurato , de diligenter procedentia , volunt te Dei, qui iacit omnia quae. cunque vult, nulla mentione tiacta dci meliore, vel optimo. DO.mum verba D. August. cap. s. non obstant, quia paulo ante dixerat haec :Cujus profecto largissima bonitas iustis telauiaretur, etiamsi
aliquo inferiore creatura gradu nos
condidisset. Ergo poterat nos conis dere gradu inseriori, & propter hoc adhue esset Deus lautindus. Illud ergo verbum Mehas non ad opus, sed ad argumentum,
342쪽
& rationem eκ parte hominis re- faciat id, qtiod melius videtur, ferendum eli. sed quod est tale ex parte rei; ει Ρrosequitur C his verbis: Suin nulla ens in congruentia persuadet ponunt denique in actu exercito homini docto , ut Deus meliori omnes Theologi. Hi enim in modo producat aurum , quam quaestionibus facti, quae ex Sacris hominem, sed ratio dictat, quod
steris solui nequeunt, examinane melior sit creatio hominis, qliam eongruentias , & pro illa parto auri, & consequenter falsum est, judietum serunt, pro qua plures, esse congruentius, & honorabi- vel pauciores congruentiae eorum lius dicere , Deum semper meώjudieio militant ; sic probant pu- lius , vel optimum sacere , dum ritatem Conceptionis Deiparae; operatur secundum legem suam, se Christi impeccabilitatem; sic quae illi dictat inaequales.opera-
legem naturalem obligationem tiones ad extra, sic exigente natu-dec. quod utique supponit hanc ra rerum creandarum. Illud ergo praeventionem naturae,quod Deus, adverbium semper destruit legem utpotε agens optimum, non essi. ipsius Dei,& non producit erea. eiat nisi id, quod eis maxim8 con- turas secundum legem suam, sedgluum. Neque auditu digna est potius impedit earum esse ; aeresponsio Bernat. quod tota pro- proindὰ ex Adversariorum opi. habilitas harum argumentatio, nione sequuntur hujusmodi a num innitatur tantum ipsis con- surda, quae nec imaginatione di-gruentiis; minim8 vero alicui in- gna sunt. elinationi in Deo ad id , quod 63 Prosequitur C. his verbis: Tan- est magis congruum. Nam om- dem optima electio in operibusnino stultus esset, qui sciens. ju- Dei omnibus, patet consideranti dicem, coram quo litigat, nihil cuncta , & totum . Undd nos,
respieere ad merita causarum, qui non comprehendimus totum, spem victoriae poneret in majori nescimus reddere rationem sonia merito suae causae. venientiae singularum rerum. Bea-Sed contra seribit B. quia me. ti autem , qui comprehendunt,liores congruentias, imo de loca praesertim post univei sale judia Sacrae Scripturae , & Patrum, ac cium, quando divinum opus qua- Doctorum habet nostra opinio si dramma ad ultimum usque urgentia Adversarios. Confirma- actum repraesentatum fuerit , vutur , quia Deus in operando seris debunt, tana bene, tam optim' vat suas leges, quas ab aeterno tim sapienter omnia facta, &or. praescripsit ereaturis, ab eo in te m. dinata, ut nihil melius desideraripore producendis lecundum na. Potuisset. Interim vero contem. turam, & essentiam earum scum plativi cognoscunt optimum esse enim non sint aequales, Deus ex ex parte, quia communicatio di.
neeessitate suae legis non potest vinae bonitatis, quae haec non po- Producere eas, si velit, nisi juxta te si secundum totum , ficta est earum exigentiam secundum ma- per omnes gradus bonitatis. &sis, o minus, ex quo una es alia per modos omnes usque ad sum- Persectior. Gare non est magis mum . nempe per unionem hy.ςDngruum , quod Deus semper pollaticaln. Creaturae intellectu tes
343쪽
les factae sunt sortὸ omnium ordi. num , & ad eas omnes instruenis das sortasse species rerum corpo ralium conditae sunt, certὀ quod si satisfacerent praecipuε quoad numerum , & ideo dicitur Deus ereasse omnia in numero I ponde. re, &mensura. UndὀD Dionysius de div. nom. Oporter in bacvidere veram Dei osse justitiam , quia omnibus tribuit propria , secum. dum sinius uiusque exissentium dignitatem , c, rejusque naturam in ' pris saluat ordine , o virtute. Cui
eoncinit D. Thom. qu. 1 I. art. I. Et excludenda temeritas tuorum est,
qui dicunt , melius Deus fecisset, si se fecisset , ut de ae positione caeli. rem blasphemanis Alpians s. 66 Ex his nihil eontia nos, inquit B. insertur , imo pro nobis , ex sententia D. Dionysii, ibi: Ondinibus tribuit propria secunAm 1ο-yriam , hoc est secundum suam
legem aeternam, qua sibi praescripsit modum producendi creat inras in tempore juxta earum naturas, & perse aiones essentiales, in quibus non defecit, quia alitὰreas non secisset, sed alias a unddsi fecit eas seeundum legem a se constitutam Βεηλ fecit omnia inrcli 7. 37. quia legem suam servavit,& in nullo unqnam est transgressus. Illa D. Thomae verba:
Melius Deus fecisset, se sic fecisset, non sic sunt intelligenda , quod
Deus semper faciat id, quod me. lius ell, sed eum habent sensum, qu5d Deus secisset melius e. g. Lunam iaciendo luminare majus, quali errasset, tribuendo virtutem
illuminandi minorem luna; bene ergo fecit haec duo luminaria secundum magis, & minus , α unum iacit alio melius; ergo linnam inseriorem Sole , & sic eam
non feeit meliorem Sole s ergbnon semper iacit melius, nec
Prosequitur C. his verbis : Si autem Deus fecisset creaturas persectiores his , quas fecit, quan tum ad aliquid , non egisset me. lius, sed minus benὰ , minusque proindὸ esset laudabilis. Sieuti si etiam Pater, & Spiritus Sanctus
in earnati essent, quod fuit alte. rum exemplum mihi rei pondentis. Et ratio est aperta, quia Deus non amat creaturas ut finem ultimum, sed tantum semetipsum; illas autem amat ut medium, etiam intellectuales aliquo modo, nec illis fruitur, sed utitur, ut ait
Aug. in primo de Doc et Christi,
in mediis autem non attenditur bonitas absoluta , sed relativa, non magnitudo, sed congruitas,& aptitudo. Hanc autem esse exactissimam in rebus creatis respectu sui finis, ita ut in eis nihil
deficiat, aut redundet, constat ex
dictis , & judicari debet ex eo, quod ipse secerit , etiamsi alit 8t videatur. Nam Deus seipsum amat infinitd, & caetera omnia Iro mensura proprde cujusqueonitatis. Et haec de prima pro positione principali dicta sint
talis. 62 Ex quibus apparet, eam, ut cumque e Xplicetur, non possa censuram effugere , & quocunque se vertat, illi obviam ire. Meretur enim, si intelligatur, ut debet, ad sensum argumenti negare ruo, quod amet aliquam bonitatem creatam , & quod in Incarnatione intenderit etiam brunitatem intrinseeam ipsius myst rii, quia ponit aliquam, imb maximam sonitatem in universe,
quae respectu Dei sit casualis, &praeter
344쪽
praeter intentionem. Et cum tres species honoris allatae non sine roprie tres honores, sed unus Ormali id si consistens in obsequiis
creaturarum meritor id, & virtua.
liter in intrinseeis Dat persectionibus .arrauit ivd vero in creaturis illis manifestantibus. 69 Meretur item, si neget in creatura rationali praeceptum dandi Deo summum honorem possibilem, & excogitabilem , quia negat dari praeceptum latriae me.
retur, si significet, deficere Deo
aliquem honorem, qui deberetur propter creaturas persectiores ,
quia supponit , aliquem L ei ho.
norem pendere meritorie ex crea.
turis , quasi non sit in illo meri.
intrinsecis persectionibus, utpotὀquod potest augeri , & interim aliquis honor ei negari. Meretur, si intelligat, meritum ipsum honoris divini intrinsecum majus apparere posse in creaturis pers ctioribus creabilibus ; ideoque
nunc aliquem honorem negari Deo polle propter desecta ostensionis suarum pei sectionum in creaturis perfectioribus,qilia supponit , Deum in creaturis existen. tibus non se sussicienter manife-ilasse , ut Deu in dignum supremo honore, qui possit tribui Deo, hoc est latria. 7o Denique frustra proprium impropriari , & detrahi ad signi fi
candum , quod Deus non tacit optimum , vel non 'tenetur ad
optimum, quia quodlibet horum dicatur, illud affirmandum ei tesse Deo honorabilius. Et nega. re, quod Deus faciat se inper id, quod est optimum iactu, est sal.
quod semper iaciat, id ex quo aeque bend semper honorab iis est, nempὀ , summe , prope a est ab haeres. 1 Contra est primo, quia omni
no salsum, Deum creaturas minus bene feci isse , si poterat sacere persectiores, quas non fecit,
sive essentiali , sive accidentali persectione , quia quod ad persectionem essentialem eas nonne isset, sed alias diversae speciei;
vel augentur, cum sint indivisibiles,& si variantur, illae res nocilant, sed aliae diversae in specie;& se nec minus, neo magis benὲ secisset eas , cum eas nullatenus fecisset. Si vero loquamur de per. Distione accidentali, potest fac re illas cum minori perfectione, 'relicta majori pro suo arbitrio, cum haec sit variabilis s patet id exemplo Conceptionis Virginis, quae secundum Thom istas accidit cum minori perfectione, dum facta fuit sine praeservatione 1 peocato originali, a quo nihilominus potuisset eam praeservare, &praeservavit secund im sententia in Scotistarum ; minoris ergo perfe- stionis suit Conceptio Uirginis respectu illorum , qui admittunt pollibilitatem, & negant actum. Attende. ulterius ad sensum du- plicem illorum verborum. Non egisset melius , sed minus bene se. si Creaturas Deus persecatores se. cisset, quas secit, nam mi uus bene saeit hunc sensum idest desectuo-Se, qui est malus, quia Deus nihil desectuose facit. cum de eo Scriptura dicat: B nὸ fecit omnia, ut dictum suit supra,& hunc re linquamus Adversario , cum sit malus , & accipiamus secundum, qui cum nullum importet desectum , sed bonitatem creatura
345쪽
uam posset habere , Deum sinὰ ubio honorificat, & laudat e. g. magis laudabilior est sublevatio ' et
Praecursoris an id nativitatem.
ejus, si tamen sublevatus, 2 emundatus suisset ab originali post or-. tum remedio ordinario, adhue laudabilis,& perfecta suisset illius: emundatio, sed non tanta laude, qua prior, di hoc minus non di. cit imperiis stionem, quia Deus ut hoc non deficit, aliter in omnium redemptione pro remedium ordinarium s omisso privilegiato, deficeret, quod nullus sanae men. 73tis dicere potest . . Addit aliud exemplum de Incarnatione, nams eum Verbo Pater,& Spiritus' Sanctus fuissent incarnati, secundum Thom istas, qui hoc possia bile putant, impossibile vero Scotistae, fuisset melior Incarnatio sergo minus bene Incarnatio foelius Verbi. In hoc casu potest laudari Ιneartiatio a possibilitate tantum, non ab actu, quia sol umVerbum de fide est incarnatum, ex quo infertur non dari hle rebpectu actus nec melius, nec mi- .nus benit, dum non datur revera Incarnatio omnium trium perso.
narum ; sola ergo laudatur possibilitas. Hane vero , ut dixi, ne ant simpliciter Scotistae; ergo e κω capite nihil est laudabile,
cum impossibile nihil sit; ideo
nec laudandum , nec vituperan 72 dum. Contra secundo , quia affert 74 rationem de amore Dei, qui amat se ipsum tamquam ultimum finem, creaturas vero ut media ad
illum finem, & illis utitur , non
fruitur. In mediis autem non alis
tenditur bonitas absoluta, sed res- .pectiva &c. Nescio quomodo ex his inserat cepsuram in primet Lopositione, quae est, Deum non
raper lacere quicquod illi melius est,& honorabilius, qua ait G. non posse effugere, quia quocun . que se vertat , ,eam semper sibi, obviam habet . plam id non prini bad ratione convincente , nec ulhlam Sacrae Scripturae victolitatem refert, dicentem e Deum semper melius, vel optimum facere; so. . tum Scriptura loquitur in gradu positivo his verbis : Bene omnia
Contra tinio, quia illa propositio est digna censura . quae est
falsa pueliquis est haemtica , i Veliquia suspecta de haeresi, vel quia,
est contra nos mores, in sententia omnium. 3 supradicta au- item propositio, Deus non semper facit, quod melius est, vel optimum, non est salsa ex praedictis capiti-.bus, cum non sis haeretica , nec de 'haeresi suspecta , nec contra bonos mores, nihil enim horum probavit Adversarius, nec probare potest ; restat ergo, quod sit indigna censurae , cum probatum sit, eam esse veram, & legitimam. Confirmatur, quia est in opinione multo probabiliore, quόm sit oppositas ergo censurari non potest , sicut non potest opinio de maculata Conceptione censurari, esto n'stris temporibus multo
probabilior sit opposita , & colli gitur ex Bulla Alex. VII. Contra 4. quia dicta propositio nullam negat bonitatem crea. tam amari 1 Deo, qui omne bonum amat ; unde assertam hinnitatem mysterii Incarnationis Deus amat secundum Seoti. eam admittentes, non vero secundum Thomistas , quia ab . S s his
346쪽
his negatur, ae proindὸ eum sit nihil , , Deo amari non potest . cum objectum amoris sit bonum , non vero nihil. 76 Neque ex his sequitur, boni. ratem universi esse calualem respectu Dei, quia seeit mun dum vald4 mnum , non e su , sed eonsilio voluntatis . suae, quae semper tendit in bo.
Contra 3. esto latria sit summus honor Deo dandus propter ejus infinitam emel lentiam ,
eum sit creator omnium , tamen 7 ei tribuendus non est honor ea. rum rorum, quae non fecit, cum
nihil snt in actu, sed tantula in potentia , und4 iussieit lauda.
re, & honorare ejus potentiam, in quo casu honor est minor,quam cum honoratur ut in actu productor rei, & sic datur magis, ocininus, quoad exercitium incul.
tu latriae, cap. Ex parte la. de coli.
non obitante , quod illa in sua specie si e perfecti stimus cultus. Quoniam autem non datur excet lentia mysterii, at as dabilis; idco Deo in hoc non tribuitur honor, qui non poteli terminari ad nihil. Nullus ergo honor deficit Deo, nec ullus Dei honor pendet . creaturis, sed ab illis Deo tribui. eur, cum adsint persectiones ab eo productae in creaturis, neque enim actiones Dei imaginariae honorantur , sed quae reverι sunt; neque enim Thumisiae ho. norare,& laudare possunt immaculatam Conceptionem , quam
negant, essent enim mendaces, non colentes Deum, neque ejus matrem. Quare concludo, Deum
taliter esse adorandum , ae hinnorandum ab homine , qualit Se 7 se illi manifestavit,& non ali id neque enim objectum honoris, ct laudis pote it esse aliquid in.
Et ex his patet, non esse reo: merarium , sed rationabiliter dictum, quod laeus non semper. facit, quod est melius, vel optimum, nec proinde bend Ad vetasarium pronuntiasse ex suis ar sumentis, eam propositionem prore abessis ab haeres, cum ex . oppositis a nobis constet, propositionem G. esse veram , rationabilem, & legitimam. Prosequitur C. his verbis: Iam exemplum illud: Honorificentiussu O risto, si plures actus me. riso ios egera ; plura sustumis et si plures actas cbarisatis elisuiset,
buuntur . Proeul dubio injuriosum est Christo, & damnabile,' quia re ipsa Christus omnia coa-
Mut, o omnia perρetienda, quπhorrescuαι , ο om ia facienda , Pus mirantur, ut ait Aug. in lib. de vera relig. operatus e it ex tota virtute, quam habebat, &ad mensuram finis, & voluntatis divinae praescriptam, nec Po' titie plura sustinere, nec plures actus charitatis , & meriti elicere, cum elicuerit ex totis viribus, & semper , & omnis it.
lius actus cujusvis potentiae, uta poto procedens a charitate, meis ritorius suerit, nec proind8 me reri majorem honorem per plures actus, aut passones. Et qui
oppositum asserit, est illi inimi. cus , quia supponit non ama. se,& inervisse, quamum potuit, nee sustinuisse, quantum expediebat.
Contra est, quia stat firma catholica protiatio G. quod honoris.
347쪽
norificentius esset Christo , si
plures alios actus secisset, nam Christus 1 suis operibus lauda- gitur, & honoratur, ut ex pluribus loeis colligitur Lucae 4. I. Et ipso Arabat in onagoga eo rum , o magnificabatur ab omnibus , & cap. 18. fine dicitur: Et confestim vidit , o sequebatur illum magnificans Deum, o omnis μει, ur vidit , dedit laudem Deo. Et Marei 7. in fine laudatur Christus miraculis , quae faciebat Et eo amplius admirabam tur , dicentes : Bene in is fecit ,
I surdas fecit audire , o mutos sequi. Et quod ex operibus quisque consequatur honorem, testa. tur ipse Christus Matth. II. eκ- tremis hisce verbis: Non es propheta φὸ honore . nisi in patria 8a sua, I in domo sua. Sicut erg6 Christus nunc honoratur in suis operibus jam factis, ita & honoraretur in aliis pluribus, si ea fecisset, & sic extenderetur ejus honor, & laus, quod non fit. 3 Quare salsum est, eam propositionem esse Christo injuriosam, nec ex D. August. id colligitur, sed solum hoc, quod omnia, quae
secit, ea ex tota virtute sua ea
suisse operatum juxta praescripta divinae voluntatis, quicquid enim fecit,suit perfectissimum, ut dineet D. I rimas parι. 3 q 4 art. . ad a. quod non adversatur praefatae propositioni de ejus majori honore, si alia opera secisset;
meruisset ergo majorem honorem ex aliis operibus persectissi.
faciendis, sicut ex prioribus jam factis. to Subjungit Q Ait quidem Doeelissimus Censor , idest R. potuisse plus honoris mereri, quia de
geri habitus, & multiplicari actus interni, & externi, & passiones. Sed contra primo opponit se C. quia sic distrahitur propositio ad senium difficile cogitabilem, quae nimia clementia est in cenissendis propositionibus, praesertim quoad sensum offensivum divini
enim accipi debent in sensu obvio, qualis in casu nostro est , de pluribus actibus elicibilibus per sa- cultates actu in Christo existen. tes. Qui enim diceret: Honorificentius futurum fuisse Pitagorae, Platoni, Aristoteli unum Deum coluisse,& aliis praedicasse, intelis ligeretur supponere, quod de facto potuerint, ut ait Apost. ad
opponit B. gratis enim affert. tur S C. sensus ostensivus divini honoris, cum id non probetur, imb laudatur Deus in diversis hisce modis, quibus operatur; und8 nec piae aures offenduntur , sed aedificantur. Certum quoque est esse honorificentius colere Deum,cte aliis praedicare, quam alterum tantum praestare , dum multiplicatur Dei cultus , scuti honori-fieentior suisset incarnatio facta, si fuisset propter utrumque , &propter Redemptionem,& pro pter excellentiam mysterii , ut dieit Adversarius ; ex multiplicatione ergo actuum latriae cum magno honore augetur Dei cultus. Cur in hoc admittitur comparativum , & in illo negatur RPotuerunt ergo non de facto, ut
falso supponi dicitur ab eo , sed ex divina illuminatione illi Gen.
tiles utrumque iacere cum majori honore, quam alterum tantum agere. Quid autem dicat ad suum propositum Paulus, non reseri,S s a verum Disiti Corale
348쪽
verum quidem est,qubd ex textu nihil colligi potest contra R. qui sano modo locutus fuit. 8 3 Prosequitur G his verbis: De indd dato, quod potuerit intenodi habitus, & multiplicari actus, adhuc injuriosum en Chrillo dicere , quod illi fuisset magis hi, norificum , quia supponit dari aliquem gradum honoris majorem , qui tunc ei deberetur , &mod. non debeatur , quod salsum esse patet ex dictis. Quan. tacunque enim aucta fuisset Christi Charitas,& plures luscitasset, sanasset &c. nullus major honordari posset, aut deberet, quam latriae, dc hyperduliae, qui de se. eho datur; unde interpraelat io non potest aptari integre propositio. ni respondentis, honorificentius est Christo plures actus elicuis. se , &c. 84 Contra est, quia ex intentione habitus, & multiplicatione aiaua nihil injuriolani sequitur in Chrisio , cum habitus , de actus sint
qualitates bonς,6t dignae omni lio. nore, cum sint virtutes, diactus virtuosi , ac proinde inserunt in eo honorem, non injuriam. Falsu m q uoq ue est, quod al iquis gra.dus maloris honoris tune sit debitus , & modo non ; siquidem
nullo modo e ii debitus, nec tunc, nec nunc, nec ante, nec post, quia cum intensio , nec affluun
multiplicatio postibilis , quae pro
nulla temporis differentia exi. siit, nihil sit, non potest esse ob jectum honoris , cum hujus o, jectum sit ens in actu, ac proin
de nec major, nec minor gradus honoris datur ut tribueretur Christo, si cum illis aliquando fuisset in actu , & talis honor suisset latriae, vel hyperduliae, & quidem major secundum excessum , di
multiplicationem; ait itur enim honor seeundum ment uram agenistis 3 unus enim modo devotius
honorat Christum , quo ante , &actus ipsius Christi modo excellentiores , modo minus cognoscuntur ab eo facti, dum mensurantur a virtutibus , quae inter se in persectione disserunt. Et quamvis dulia sit persectissimus cultus quoad suam entitatem, quoad
modum tamen, dc exercitium recipit magis , & minus persectio. nis ex dispositione agentis , vel
ex persectione virtutum, propter quas eultus Deo tribuitur.
Prosequitur C. his verbis : M. cundo nego potuisse augeri Chri. iii charitatem , ait enim Magister in a. dist. I 3. quod Deus Christo eontulit tantam gratiam squantam conserre potuit , hoc
est, quantae ipse capax fuit pro dignitate capitis Ecclesiae; in qua
diffusurus erat. Und8 plenas gra tiae dicitur Ioan. i. Et is pisnitu
diue ejus Meepimus omnes. Vas B uis
tem plenum non poteli plus capere. Nec distinguatur mihi de potestate ordinata, & absoluta. Siquidem potentia Dei moralis,& proxima potest quidem absolvi , legibus particularibus, mini,
nod vero a generali de non agen do perperam, oc praeter rationem, quale eit agere non ad mensuram, S exigentiam finis. Et cum di ei tur: omne finitum augeri γ' ii est; si ly potest dicit solam non
repugnantiam, ex parte ipsius siniti, concedo; si integram possibilitatem , nego , ad hanc enim
piaeterea requiritur potentia camsae , dc ad hanc ordinabilitas ad
349쪽
ordinaria; nam de absoluta lo. quendo, non implicat tale augmentum , ut docent Scotistae cum Melae l. in 3.sent. dispa- ὰ nam. 69. Carae de Lago ι p. 16. de D.
quia non implicat, nec ex parte gratiae, quae si sit finita, sine dubio est augibilis ; nec ex
parte animae, in qua est potentia obedientialis ad reeipiendum augmentum. Nee id obstat dictum divinum Plenus gratia, quia non
loquimur de plenitudina divini. 88tatis, nec unionis, sed de plenu, tudine , quae est abundantia bo-' norum gratiae, quae augetur, nam
plenitudo gratiae in hoe sensu fuit etiam in B. V. & in Sanctis, &tamen non est tanta in illis plenitudo gratiae, quanta in Christo, in quo ejus gratia excedit gratiam Virginis, S. Stephani,& aliorum,& gratia V. excedit gratiam reliquorum Sanctorum, potest ergΛgratia augeri non obstante pleni, tudine . Illud ergo perperam revertitur in auctorem G non enim perperam agunt, qui sequuntur
communem Opinionem, cum prindenter judicent ; est enim haee 8s
opinio communis, ut resert de Lugo. Demum lyPotest refertur ad utrunque , ut probat allatum argumentum ex Becano ; & se concladitur, omne finitum augeri potest , quia ex nullo capite r pugnat , cum finito 1 emper addi possit. 87 Prosequitur a eandem mate. riam contra eundem R. his venbis: Tertio , quamvis charitas Christi, utpote finita, mathemaetic8 potuerit esse major, quam
suit, non tamen potuit esse major, quam tribuatur , nec de poetentia absoluta quidem, quia nulla mensura certa assignari potest, quae non tribuatur summe magna, quantacunque placuerit , dummodo finita, non erit major ea,
vae Christo tribuitur, sed minor. Quae enim mensura a nobis sivtui potest charitatis Christi, quam nemo potest comprehendere jurata illud Ephes 3. Supereminentem scientia charitatem Cbrim. Hoc enim sensu saltem capi debet Ioan. 3. Non enim ad me visam Διο ui Disitum. Dices , tribuitur finita ; ergo potest dari major, quam quae tri
buitur. Nego consequentiam. δε-
cis enim transitum a re procul in se ad eandem, prout in mente sFinitum enim confuta conceptis
non potest intelligi auctum nisi infinito, quod implicat; dc ratio , est, quia quandiu finita non determinantur , omnia sunt negat,vὰ aequalia, soc eis, nullum ma jus. Igitur interpretatio non potest juvare respondentem , qui
pὰ qui asserit, potuisse Christum
elicere plures actus charitatis,&c. qui tamen communitEr non
Contra est, quia aliud est,quod charitas major possit esse, aliud quod non tribuatur , siquidem tributio habet pro objecto ensactu ; ideo tribuitur minus, quam possit dari, cum dabile non sicens actu. Insuper ad hoc parum reseri , quod 1 nobis designari
non possit certa mensura gratiae
Christi , quia ejus augmentum non pendet a nobis, sed ab ipsa
divina potentia, cui nota est memsura, quam potuisset ulterius superabundare in Christo. Quod autem dicitur, quod Deus non dat Filio Spiritum ad mensuram,
350쪽
& se eam dedit infinitam s id st
intelligitur in genere gratiae, quae ex sua propria ratione, habet in Christo quicquid pertinet ad rationem ejus gratiae , ex quo pro inde non datur ad mensuram, Acad certos , & determinatos esse. eius, sed ad quoscunqile. Spectata vero in genere entis, dare,& augere ulterius potuitset, quia ei uti creatae finitae pote ii addi. Eam distinctione in refert S. Tho
facit G respondeo,ipsum non priniare negationem suae consequen.
tiae; falsum enim fieri transitum a re in se, ad eandem in mente, quia solum fit transitus a re finita, ad ejus augmentum , quod recupere potest, ex quo est finita; res
enim,& augmentum non pendenth mente . Falsum quoque est, fi- 22 nitum, de quo agimus, consuta concipi, quia certo res concipi. tur cum possibilitate augmenti,& hoe lassiciis aliud enim non intenditur ni si augmentum, non autem ejus determinatos gradus quaerimus. Ex quo patet quoque augmentum non addito infinito, sed finito; nam concessit finitum, dum sollim ejus argumenti nega, 93vit consequentiam, ex quo nescio quo iure dixit augmentum non
addi infinito, dum supponit rem, de qua agitur, esse finitam. Ad eam vero rationem , quod omnia finita in determinata snt aequalia negativ8, hoc est, nullum in. ter ea majius dico id gratis asis eri , quia imo sequitur oppositum , ex inde terminatione icili. cet inferri inaequalitatem ; inde. terminatio enim praesesert diversitatem, dum unum potest dete
minari sic,& aliud aliter. Prosequitur C Us vel bis Q ruto, etiamsi admitteremus in Christo incrementum charitatis , ad. huc salsum esset, potuisse illum elicere plures actus charitatis siva internos , ii vὰ externos. Et pri. mo de internis , quia si tota vita unum actum continuatum elicuit, hic quas tum vis auctis viribus, non potuisset esse, nisi unus,quam vis interior. Item si elicuit plinres absque ulla interruptione,nec ob incrementum charitatis potuisset elicere plures , quia ubi nulla est interruptio, ibi nullus est hix tus explebilis. Ipse autem reppondens non dicit actus intensio res amoris , vel meritorios , sed dicit plures; quod certe veri fic
ri sollim potuisset in secunda su inpositione in casu , quo Christo
prorogata fuisset vita. Quoad externos vero salsa quoque eis suppositio . nam quantumvis auctus illi fui stet habitus cha. ritatis, nec plura beneficia prae stare potuisset, nec plura sustine. re, quia quod plus facere potuit, de pati , non omisisset desectu charitatis , & virium , sed con. gruentiae, & voluntatis divinae,
cui contra venire non potuerat.
internos Charitatis, ex bino a tagumento conditionato, nihil in.
fert, nisi quod supponit; sed falsum supponit, & quod nihil est,
quia omnes actus charitatis in Christo fuerunt in re ipsa plures,& interrupti, ut manifeste colli. gitur ex Evangelio Lucae s. . Utcefavit autem Ioqui & cap. I . l. Ut cessaυit sic. ab oratione , dixit unus ex discipulis e us ad eum. Quales autem suerunt alii actus , tales quoque fuerunt actus charita. tis; Christus enim humano mor