장음표시 사용
331쪽
operationes virtutis: Id de Deo diei non potest , ut potὰ cui re. ugnat ulla persectio accidenta. is adventitia,& desectibilis. Umdd non solum ostensione ipsa e trinsecus posita non potest reddi persectior, & honorabilior, sed nec etiam ipso suo deereto libero
quatensis tali in quocunque dic tur consistere; ciuia tam perfectus,& tam honorabilis est mur cum creaturis existentibus , ut nontus quantum erat, antequam ius produceret,&quantum esset, si nihil extra se prωucere decrevisset ; quin etiam honor extrim secus Deo exhibitus,sicut & amor,& caetera obsequia non sunt bona
Deo , sed nolis, se uti blasph
miae damnatorum non sunt malae Deo, sed ipss. Quare creaturae omnes quantaecunque sunt, reL
pectu Dei nihil sunt; Non ergo est ullo modo honorabilitas
ei pendere ex creaturis. Et imjuriosum est dicere de Deo, quod aliquis ejus honor positus sit ita
creaturis, quae non sunt ,&abeo non ponuntur, aut poni possunt, ut sunt creaturae persectiores, vel
optimae simpliciter, quia hoc ipsoaueritur deesse Deo aliquem honorem , seu majus aliquod meritum honoris s& ipsum non posse pertingere ad aliquem gradum honorabilitatis. Nec, inquam, locutio inhonorat Deum , sicut inhonoraret Regem liberalem, sed sobrium ; qui diceret, hono rem Regis consistere in faciendis eonviviis sumptuosioribus,& fumptuosioribus, quia per hoc signi fiearet deesse illi aliquod meritum
Tertia probatio est hujusmodi C. quamvis divina majestas , α
honorabilitas innotescat per crev
turas, undὰ possit dici improprid, quod ejus honor sit positus in
ostensione suarum persectionum in creaturis. Falsum est tamen, posse Deum reddi ostensivὰ honorabiliorem perpositionem creaturarum persectiorum, & persectiorum , quia honor , qui Deo debetur modo mediis creaturis, non est diversus ab eo , qui illi debetur ob suam intrinsecam majestatem ; hunc autem ostensum est augeri non posse . quia nec major honor exhiberi Deo potest, quόm latria, nec divina majestas
major, aut evadere , aut apparere potest per quasvis creaturas, quam modo apparet eκ creaturis
existentibus ; apparet enim tota eo modo , quo apparere potest, nempὰ analogicd, enigmatic8, &ex parte: Apparet, inquam, tota divina, digna supremi cultus, re verentiae, & subjectionis, testante Apostolo ad Rom. i. quod
iis sibilia Dei , per ea , quae facta fist, intellicta conspiciamur, simi.
terna quoque eius virtus o dita. nitas. Undd &ineseusabiles dieit suisse Gentiles , quia cum cogno vissent Deum, non sicut Deum II
rificaverunt. Et cert8 creatura non
potest aliter divinam persectio. nem ostendere , qu1m ut vestigium, vel ut imago. Neutra autem ratio non deest in universo, S quidem suo modo, nempὰ arguitivὰ utraque repraesentat totum, quia Deus est indivisibilis, re non potest nisi totus reprae sentari. Potest quidem repraesentare persectius,& clarius, sed hoc non faceret Deum honorabiliorem, sicut Rex aliquis alienigena v. g. postquam per testimonia fide digna lassicienter asservisset suam dignitatem,non fieret pollea
332쪽
honorabilior per hoe, quod novi
testes idem confirmarent , velliterae scriptae venirent clarioribus caracteribus, vel etiam in multiplici idiomates quamvis tunc ejus dignitas fieret manifestior. Et ob
eandem rationem non est venerabilior Deus Beatis, qui ipsum vident clarδ, quam nobis , qui
per enigmata ; quamvis rationestatus possint illius cultui liberius,& toto prorsus conatu incumbe. re. Fallum itaque est uud equoque dare aliquem honorem Dei extrinsecum, positum in ostensi ne &c. de quo honore verificari possit propositio. Non debemus tribuere Deo quicquid es illi magis honorificum. Quasi honor Deo debeatur ad mensuram persectionis creaturarum, ostendentium illius persectiones , & non potius ipsa. rum persectionum ostensarum. Et eκ his , quae hucusque dis. putata sunt, apparet ad censuram illarum opinionum non fuisse necessὰ descendere ad quaestionem risis Deus faciat, vel teneatur facere mesus , aut optimum, ut recurrit respondens coactus vi a
gumenti, sed perperam, quia in
eo agebatur de non intendenda, vel intendenda excellentia my.
sterii Incarnationis in ipsa Incar natione jam posita, quod non est ponere , Vel non ponere melius 33 in creaturis, sed divinitatem tae Deo, ut diximus supra . Haec hucusque C. quibus in sequenti. bus a B. respondetur. Ponit ergo C. hanc propositio. nem. Injuriosum est divinae ma- 36jestati ponere aliquam ejus honorabilitatem in ereaturis perfectio'ribus nondum positis. Ego au'tem Is sentio oppositum. Probo, quia Deus relucet in omnibus creaturis praecipud persectioribus, per suam omnipotentiam ; est enim principium omnium rerum
ergo non solum in politis , sed
etiam in non positis, & poni bilibus . Consequentia probatur , quia omnipotentia re picit non solum positas , sed etiam poni biles ; ergo in his omnibus hono randus est ; sicut enim melius est esse, quam non esse , ita melius
est esse possibile , quim non possibile, quia nihil est. In omnibus ergo creaturis honorandus Deus, & hoc insinuatur in Ca. non e Missae anto orationem Do minicam , ubi dicitur . O tibi Deo Patri omnipotenti in unitate Spiritus Sancti oraris honor , o gloria. De quo universali honore , & laude D. Ioan . Chrysost.
tra Amonaeos Homil. r. sub inutio , loquitur his verbis : Inva. mus Deum ipsum , quem illi male. ἀRis lacessune, nos omni laude pr sequamur , o bonore. Nescio ex his, qua ratione G vocet hanc propositionem mox probatam, esse injuriosam, cum sit de honore Dei , qui omni laude , & honore dicitur dignus ; omnis enim creatura ab ipso est, quo bonum habet , propter quod in eo re
pro sua propositione , qua dicit, injuriosum esse divinae majestati
ponere aliquam honorabilitatem in creaturis nondum positis, mox a nobis reprobata.
Prima probatio est , quod honorabilitas Dei non potest augmri, quia infinito non potest seri accessio , divina autem bonitas,& persectio est infinita ; ergo in. finite honorabilis tali infinitate,
333쪽
qua major, aut melior excogita ri non potest. 37 Ego autem B. probo augmen. tum honoris Dei, de quo l. Reg. 2. 29. Magis honorasti fulas t-s, quὰm me. loquentis ad Heli Sacerdotem , qui omnia permittiniat suis filiis Ophni, & Phinees,
in grave dedecus honoris divini in sacrificiis. Deindd Deus qua rit suum honorem a filiis hominum : Malach. t. 6. Ubi est bonis meus P non quaerit honorem sibi ablatum , erFO augmentum habiti , & inauseribilis. Ulterii is in
Ecclesia Deus oratur pro augmen.
to virtutum fidei, spei, & chari. tatis , si ergo in fidelibus augentur
Virtutes, cur non in Deo augetur
honor, qui est virtus exhibens reverentiam, & laudem Deo. 8 Nee his obstat allatum C. aris gumentum, quod solum probat, lubstantialem Dei persectionem nullatenus augeri, eum in se se actu infinita,& cum proindὰ n,
hil ei desit, nihil addi potest.
Ratione vero exercitii, & deno. minatione extrinseca, & secvn. dum nostram existimationem 1 nobis Dei honor augetua. Et certe C auctoritates probant, quod nos dicimus, nam ab eo alis lata auctoritas Eccl. his verbis. Benedicentes Dominum , exaltate illum quantum potestis, major enim somni laude. Manifestd tale honoris augmentam indicat, siquidem comparativum , secundum gradum excessus necessario arguit accessionem, & acretionem. Et ex his patet, quoque auctoritates Sanctorum nobis non obstare, sed solum arguere nostram imbecillitatem ad laudandum Deum,
non vero negare honoris ac retio.
nem, juxta illud Sequentiae Cor-
poris Christi: Quantism potes, tam tism unde, quia major omni laude, nee laudare fuscis. Hoc indicat nostram imbecillitatem ad laudandum, illud vero nostram accessionem , & incrementum ad laudandum Deum ue laus enim ess effectus honoris.
3 9 Secunda G probatio est, quod
Deus non est honorabilis merito. rid ob creaturas , quia omnis hinnorabilitas est intrinseca honora.
to,& illum perficit, qua pers ctione uti aceidentali, & desectibili non eget Deus . Id verum est, si sermo sit de honorabilita. te inter homines , nam haec est illis accidentalis,& desectibilis,& egent, dum eam deperdunt suis demeritis ; Deus ergo non est honorabilis hoc modo, nec ob creaturas, in quibus non est excellentia honoris. Uel, die quod Deus non est honorabilis, quasi in se aliquid accipiat a creaturis , quod ante non haberet, dicitur enim in Psal. I a. a. Quoniam
ergo nullius bonorum eget, ac proinde nostro non eget honore, nos tamen debitum habemus ibium honorandi, Eccli. 7.nora Deum ex tota anima tua , quia noster Dominus est. Honor e
go, & quilibet actus bonus Deo tri Suendus est, adeo quod ipsi, de nobis bonus est, juxta illud Art.
I. Eib. cap. 3. Honor est in hono. rante, & honorato, quod etiam docet Glos. v. Honor l. s. Meiam's de Var. I extraord eognis. Est enim honor praemium virtutis in utroque existentis; dicitur enim in Psal. 43. t. Deus noster rofugium, I virtus & hominis virtus est honorare, & laudare Deum, eum ab iplo Deo praecipiatur.
334쪽
tus est nune Deus, quantus .an
creationem mundi. Id nil aliud
probat, nisi quod tune nihil ad
ipsius honorem actu exercebatur, 4 cum nondiim esset creatura intel
lectualis, ut nunc est, & sic honoratur nunc, quo honore carmiat extrinseso, non defectu sui, sed creaturarum . Subiungit ite. rum, quod honorabilitas Dei non pendet a creaturis. Id verum est dependentia indigentiae, tamen
eκ hoc non negatur Deo honorabilitas per creaturas, cum prae.
eipiatur; sed ob creaturas, quia
Deus earum honore non indiget,eilo enim creaturae nihil sint reis
spectu Dei, aliquid tamen sunt,
quia Dei opus sunt, & operantur dantes honorem & laudem Deo. Subiungit tertio esse iniurio.
sum Deo, dicere , quod aliquis 4t
ejus honor sit positus in creat ris non positis, nec ponendis,quia per hoc asseritur, Deum carere aliquo honore. Iam probavi frupta id apertum falsum esse, quia quaelibet creatura, sive posita, sive possibilis, arguit Dei omnipotentiam, quae honor est illi essen. tialis, ereaturis accidentalis. Confirmatur id, quia non est iniuriosum dicere, quod verbum proce
dere ex cognitione creaturarum
possibilium, ut plerique tenent eum Ca,tano ad art. 3. q. 33. parte F. ergo nec dicere . quod Deus honoratur in creaturis possibilibus. Demum qu laudat Re. gem de sobria liberal itate in conviviis, non ideb illum inhonorat, sed laudando se honorat, nisi ex primat, illum in hoe solum esse liberalem, quia cum hac taxat ivd signifieat illi deesse aliquod me
ritum regalis honoris. C. non assileeit in hoc exemplo taxativam, ne contra eum posset inferri, ejus argumentum probare solum in
Tertia probatio Cest, quia divina majestas, & ejus honorabiblitas nobis innotescit per creatiras improprid , analogicὰ, & enisematice secundum Apostolum; ex quo inseri, non posse Deum ostensi τὰ reddi honorabiliorem
per cognitionε creaturarum perinsectiorum , quia honor Dei mediis creaturis modo non est di. versus ab eo, qui illi debetur ob suam intrinsecam majestatem , qui non potest augeri. quia illi major honor latria exhiberi potest, nec ejus divina majestas evadere, aut apparere potest major
Per creta uras ; quam modo appa.ret ex creaturis existentibus. Ego autem B. dico, verum esse Deum per Viatores cognosci praefata cognitione enigmaticas eo eundum Apostolum, eκ ea immen mald insertur, per ea Deum non reddi honorabiliorem, cum Deus Viatoribus commendet suum honorem , sed in tantum Deum honorant, in quant limit. tum cognoscere possunt, nimbrum, secundum magis, & minus,
nam Sancti Patres,& Theologi,& inter hos aliqui magis persectd aliis, & omnes praefati in majori
perseictione Deum enigmatice cognoscunt, quam iaciunt imperiri,cum ergo in his appareat com parativa cognitio, non tamen O flens va, sed tantum arguitiva, certo infertur honorem Dei au. geri. Et ex his patet ad argumentum C quod solum loquitur de honore substantiali divino, qui idem est respectu ipsius Dei, di
Viatorum, non vero loquitur de eodem
335쪽
eode honore exercito a creatur cujus achus modos sidciminari, rem servorem , & devotionem , modo secundum minorem exedicentur,& ideo Deus comparat,vὰ a Viatoribus honoratur , unde in Saeris Scripturis non semel le- 44gitur. Magnus Do--, o Damdatim nimis. Comparativo per excessum nimis,idest,multum laudabilis, valdὰ laudabilis, a nobis
igitur laudatur secundum magis, di miniis ex conditione laudantis, ac proinde eodem modo hinnoratur s laus enim est essectus
Subiungit C. quod creatura που test repr6entare clarius, & per fectius Deum , sed hoc non is 4sceret Deum honorabiliorem , probans H exemplo Regis , ad quod dico, id nos facere Deum intrinseed honorabiliorem , uti
que extrinsece, & secundiis no-uram existimationem p ea enim reproentatio uti persectior petasectiorem debet tribuere hono rem per extrinsecam denominationem , sicut & Rex evadit e, honorabiIior in hominum exiit i-matione , quo ejus dignitas tot modis ninnifestatur, quam si unico tantim innotesceret. Et id persuaderi potest, quia qualis cauis sagalis ejus esteistus, ea enim hune in se continet s sed causa hic manifestat in gradu comparativo, ergo S in gradu comparativo pur sectiorem esse Ium honoris producit; patet id exemplo albedi. nis, quae quo maJor est, albiorem producit parietem. Et ex his patet contra G Deum esse venerabiliorem Beatis , quam nobis , quia illic ar8 vident, is in mi mate; sicut ergo nostra cognitici
est vaHὰ infirmior,& obscurior,
heatorum verb valentior, & elacra visio, ita per eam magis umneratur Deus a beatis , quam a nobis , quibus ex nostra impersectione veneratio minoratur, dominus tribuitur Deci
esse, dare honorem aliquem Deo extrinsecum , esse positum in o. stensione, de quo honore possit verificari propositio G. haec: Non debemvis tribuere Deo quicquid illis magis bonorificum. Quau honor
Deo debeatur ad mensuram per sdictionis creaturarum , ostende
elum illius persectiones, & non potius ipsarum persectionum
propositionem eM veram, juxt, probata initio; nemo enim tenetur melius agere , sed ei sufficie M iacere . Secundo oppono C. duas auctoritates Sacrae ripturae, nam Apostolus1. Corinth. s. inquit: Su entia nostra ex Deo est, qui,ut legitur Ephes. I. eam nobis mensurat secundum magis , & minus , illis verbis rinisui e enim nostrum data et gratia sicunum mensuram donatio. .s Christi, ut docet ibidem Lyranus 3 & ad Rom. Ia. 3. Et uni cuiqtie Hut Deus δωμι mensuram ei. Et instat num. 6. mentes autem donationes fecundiangratiam, qua data est nobis , differentes. Er. go seeundum hanc disserentiam magis . vel minus homo Deum honorat secundum mensuram suae persectionis 1 Deo acceptam.
46 Demiis concludit G eκ suis dii his contra G. non fuisse illi
necessarium recurrere ad qu sti nem: an Deus iaciat, vel teneatur facere melius, aut optimum, quia in argumento agesatar de
336쪽
non intendenda, vel intendenda excellentia mysterii Incarnati nis in ipsa Incarnatione jam posita, quod non eli ponere , vel
non ponere melius in creaturis,
sonem necessariam, nam ejus adigumentum fuit hoc: Honorificem rius es Deo .icere , incarnationem. egr factam propter excellentiam xv.
Ferit , o Redemptionem. Re 23 ergo & ad propositum respondit. 49
Nos, inquit G. non debemus Deo tri. huere, quod est isi honorificentius . Nam laconcessisset, succubuisset, merito ergo negavit tributum in gradu comparativo a non enim talis honor Deo tribuendus est, quem non habuit in sententia Thomistarum.
Prolequitar C his verbist quia tamen ad illam doctissimo etiam
censori descendere visum est,ad. haerendo negativd. Dicam ego
C. quid sentio, supponendo prius,
quod tantum a ii, ut ex illius solutione argumentum ullum m.
ti possit ad negandum, quod Deo roconveniat quicquid eli illi me. lius, & honorificentius , ut Po. tius illa, sicuti caeterae de divinis persecticinibus quae iliones, non aliter, quam per maiorem Dei honorabilitatem decidi debeant, quia non minus eii praedicatum extrinsecum Deo hujusmodi, si vo obligatio, si ve necessitas, sive major propenso, si datur, quam eς se liberum justum, misericordem&C. aut ergo honorificentius Declois teneri ad optimum,& dicen- . dum est teneri ; aut honorificen. tius non teneri. Et dicendum est non teneri longe enim ceratius est, & evidentius Deo con venire, eique tribuendum qui
centius , quam quod te neatur , vel non teneatur ad optimum;
estque illud principium univeris sale ad omnia, ut supra diximus. Et quicumque negant, ipsum imneri ad melius, & optimum, ex eo id probant, quia putant honorificentius esse Deo, non esse alligatum ulla necessitate quoad creaturas, sed habere omnimo.
dam, & absolutam libertatem. Sed contra ego B. dico , pe sectiones possibiles extrinsecas it resol vendas esse per majorem scilicet honorabilitatem,attenta Dei
omnipotentia; non autem si perfectio spectetur in actu, dc negmtur Deo probabiliter, quia in hoc
casu tantum abest, ut honorificetur Deus, quod potius inhonoretur ab eo , qui opinatur opis
positum , cum in hoc sit falsus,& mendax, dum Deo tribuit A. Ium. quod non secit; in hoc
ergo Deus non honoratur, sicut si illi tribuerem plures mundos jam actu secisse. Subdit C. his verbis : ego video, illos magna aequivocatione laborare, non distinguentes inter melius , vel optimum absolute s& melius, vel optimum compa
rati vὰ , inter incompostibilia, hoe est, inter optimum iactu . Ad optimum , vel melius absoluid non poteli teneri Deus , quia utrumque est chimera. Optimum enim, quod non consistit in in.
divisibili, est impossibile, quia esset Deus. Melius, de melius est impossibile, quia a filo determinata non potest habere terminum indefinitum;hoc ipso autem quod determinari debet, jam non ponitur melius, & melius, sed necessario relinquitur melius; aemelius,
337쪽
melius, & optimum factu in quavis contingentia, & est possibile,& eonsistit in indi visibili, nempe,
in attingendo medium exacte , ad hoc autem teneri Deum, Pro
batur tum a priori,tsi a posteriori. A priori probatur ab eodem si C. quia sacere semper quod est
optimum lactu comparative ad finem, hoc est, eligere optimum medium, vel attingere medium
exactissimὰ , est persectio agentis simpliciter simplex seu indicat persectiones simpliciter simplice,&eil honorabile magis, quam oppo situm;ergo non debet negari; alioquin negaretur ipsa persee iosi plieiter simplex, & non esset O intimus. Confirmatur, quia alio. quin possemus concipere Deum meliore; melior enim esset Deus, qui cum caeteris persectionibus haberet hanc quoque agendi sem. per,quod melius eis,quod est comtra receptam doctrinam S. An selmi mox traditam . Quod autem
melior esset Deus, & est ex se manifestum, & probatur ex penfectione hominis, qui ex eo laudatur, & perfectus dicitur, quod semper eligit optimum ex eligi. bilibus.set. Neque dicas, aliam esse perse.ctionem Dei, aliam hominis, quia homo subest legi, Deus non
item , 62 ideo non esse illam aris guendam ex ista. Nam contra est, quia si Dei persectio in operando aequivoce tantum conveniret
eum hominis persectione , inein tὰ seipsum illi Deus proponeret in exemplum perfectionis, dicen. te Christo Matth.3. Estote per dicti, sicut o Pater vester calestis perfectus est. Sand humana ratio est participatio rationis divinae,
unde colligit Aug. 3. de liber.
Rat nobis faciendum, factum a Deo uicari debere E. quamvis humana perfectio non conveniat cum divina perfectione uni voce, quia
aliud est optima eligibile a Deo,
aliud ab homine; convenit tamen analogic8, quia sicut homo deliberatὰ operans, operatur propter
finem, & illius laus conlisiit in eligendis mediis melioribus , &oportunioribus ad illum conse. quendum; ita & Deus operatur propter semetipsum, tamquam propter finem ultimum,& pro P.
quam propter finem proximum,& secundum, & caetera Omnia eligit in utilitatem creaturq rati natis, & honorem suum. Disert ero, quia Deus ipsum honorem suum non qtuaerit, ut bonum sibi, sed ut bonum nobis, nam respectu sui nihil est, nobis autem plu rimum prodest ; unde Aug. in Psal. io 3. Laudare se vult Deus, 9 boc ut se proficias , nm ut ille sublimetur, non est omnino, quod isti retribuas, o qu)d exigit, non sibi, sed tibi exigit, tibi proderit, tibi
strvatur. Falsum autem est, Deum
non subesse legi ; subest enim non alienae, sed suae; ut ait D Bemardus de dii in Deo cap. ult. dicens. Nihil suo lege rehnquitur , cum ipsi quoque lex omnium sine lege non sit, vin tamen alia, quὰm seipsa , qua
esse ipsam o si non creavit , regit
tamen. Et D. Thomas in i . dist. 4. q.Un. art. 3. ad Anibalem. X eundum modum intelligendi, bonitas Dei se habet ad voluntatem Dei utramens, sapientia tit dirigens. Et
Mile est Deum velle , nisi quod ratio suae sapientiae babet, qua quidemo scui ux justitiae, secundum quam r ejus
338쪽
ejus vitantas recta, iusta est ;una quod secundum suam Mnwω- tem focis, juste facit, sicut o mi, quod fecundum legem facimus , justo in mus , sed mi quidem secundum
istem ahc us superuoris, Deus iam
rem sibi ipsi est sex. Et alioquin
sequeretur maximum inconumniens, quod nempe licitum esse e Deo operari perperam, dc inver. Itere ordinem naturae absque emo.
lumento , & permittere dammnibus, ut omnia animalia interi. merent, elementa suis locis di.
ratem, permittere, ut homo ipsi non crederet dicenti non fidem promittenti , coleret idola pro Deo , &c. quae nullus admittet. 3 Sequerentur autem, inquit tahaec omnia absurda , quia nulla Deo convenit pei sectio, nisi sum. ma , undd sicut ei non tribuitur scientia , quae non si certissima, ct elari 1simas, ita non potest a d.
mitti obligatio operandi bene, nisi sit operandi optim4 s alia . enim est ratio de homine igno. to, & insrmo , aba de Deo optimo , ct infinitd Sapienti ; iste enim aut operari debet juxta bonitatem, & sapientiam suam,&operari is ebet persectissimd; aue
non tenetur operari juxta illa.
rum dictamen, & poterit essice. re quodlibet. 4 Pro rejectione dictorum a C.
notandum est ex D. Thoma pari. I. q. 2 .art. 6. & ex Scoto in Re. port. lib a.dist. 3 4. vers. De primo,
bonitatem , seu pei sectionem in rebus diei dupliciter , essentiali. rer, & accidentaliter, occasione hujus quae Ilionis , an Deus possiefacere meliora, quae fecit, & re spondet D Thomas negativd quoad essentiam , quia species sunc sicut numeri, quibus nihil addi,
nec detrahi, nisi cum eorum de structione, ut notum eis; utiquδvero accidentaliter sinὸ destrinctione , faciendo quamlibet rem pro suo arbitrio magis , vel minus bonam, vel persectam. Qua re pono hanc conclusionem conistra GDeus semper facit res perse. stas juxta exigentiam naturae sinissularum, persectione essentiali,
si absolute spectentur ; relativέ
vero, unam facit mel orem alia secundum speciem ; easdem vero secundum persectionem aecidenis talem non semper iacit meliores,
sed pro suo arόitrio modo perfructiores, modo minus per se stas, tam spectatas in se , & absoluid, quam respectivd inter se. Quare Deus non semper facit , quod
melius est. Ita coligo ex Suarenopula 4. de liber t. vol. divinae se 1. i. de Lugo disput. 1. de Incarnasi ex illis Paulus Aresius Episcopus Derthonens. in Apocat. Uelit. 6. Excurs. i. fine, usi illos ei. tar, S Excuis 4 num. i 4. ubi Melius dicitur absolut8, S respecti-vZ, a quo supponit C. ubi Aresus dicit, Deum non semper oper, Iri, quod melius est absolut8, utuque, quod eis melius respectivὶ Probo autem primum , quod Deus semper operatur res pers cias in se ipsis spectatas, &. abis. lute consideratas sine magis , dc minus, quia eas non faceret, sed destrueret, si earum naturam,&essentiam altararet I cum enim essentia cujuslibet rei sit indivisi. bilis , non potest admittere majorem , nec minorem persectionem, quia divideretuν,& sic mutaretur ejus essentia ; impossibile
enim est, quod indivisibile sit di. visibile,
339쪽
visibile, ex quo raret partibus se. eundum magis,& minus. Unde Moyses cap. i. Genesis, loquens distributivd de operibus sex di rum , singulas res a Deo creatas dixit esse bonas in gradu posui, vo , non in gradu comparativo, quia eas produxit secundum suam legem ordinatam in ipsis rebus, quibus singulis assignavit proprias
naturas,& essentias, sicut num IZro denario assignantur decem unitates, quarum unius detractione, vel additione non minoratur,nec melioratur denarius, sed omnino destruitur. Loquens vero de eisdem collective sumptis in fine ejusdem capitis , dixit. Viditque
malia bora , hoc est, pariter bona, quia nihil eis de suis intrindiscis deerat , sed unaquaeque in se erat bona, non dicitur melior,
quia ei nihil addi potest , nisi cum
1ui destructione: Sacraergo Scriptura non utitur comparativo,
quia Deus in operando non mi. Nuit , nec auget, & non excedieres, ne deviet a sua lege, per quam singulis adscripsit naturam immobilem, & invariabilem. Probo secundum, quod quan
do comparatur rura res cum alia
rei ctivὸ ad earum essentias, nulli dubium est Deum crear
unam rem, creare meIicirem alia
hi bonitate essentiali, nam melior est essentia hominis, quam bruti; auri, quam argenti, hujus, quam ferri. Nec ista comparatio ad.
versatur mox dictis , quasi desit aliquid substantiale ei, quae res petatve non est melior , & quae est melior aliquid supra propriam
essentiam habeat ejus naturam com Hentem , sed sic comparan- .rur inter se sequndum totam essemtiam unius ad alteram in suis speciebus, quarum una est persectior essentialiter altera. Confirmatur, quia Deus constituit Sacramenta veteris legis inferiora Sacramentis novae legis, quae longe pers ctiora illis sunt, quae nostrorum figurae erant. Item Christus quo. ad humanitatem minoratus infra
Angelos. 1Probo tertium, quδd una res a Deo fieri possit melior, & non tamen semper fiat talis bonitate, seu perfectione aecidentali, in sospectata,& absolutὀ; quia ait Salomon de so Sap 8. i 9. γod sortisus est Maam animam, hoc est, melim rem , quam illi Deus potuisset dare, ac proinde minorem ; si enim ei dedit meliorem, quod est plus, potuisset ei dare eam inferio. ris bonitatis, quia qui potest plus,
potest etiam minus, ut experien .
tia docet. Quod autem illud M.
nam animam accipiatur pro meliori, patet ex eo, quod in plus facit differre animam Salomonis
ab animabus aliorum, ergo sumitur comparativ8, quod eanfirmatur ex illo Psal. ii 7 8 Bonum δει consedis in Domino, qu in bo.
mine idest melius eii, positivum
enim ponitur pro comparativo, ut notat Navar. tom. 3. cap. Cha
ritas dist. a. de Psnit. Ergo nu. mer. 6. Deindὲ comparitivum semper supponit positivum, Arist. p. De quali, O a. Topic. loco 4. . Unde nec illud tollit, Sancλli.
potest poni a Deo. Et id magis
probatur ex Sententia Thomist. nam Deus poterat creare animam
Mariae Virginis sine peccato ori ginali, quod est melius, de tamen non creavit, secundum illos, quod est mimis. Potest ergo Deus re
340쪽
specta ejusdem secunduim magis, , minus operari pro suo arbitrio, α non semper operari, quod me. lius est. Sie ad rem nostram Deus seest Incarnationem solum proemer Redemptionem seeundum Thom istas , quam etiam poteratiscere propter excellentiam my. sterii ; non ergo semper fuit ni lius 439 Probo quartum . Deum scili- est non semper facem melius etiam respective, sed quandoque uni melius, alii minus seeunddmperseeaionem accidentalem, eae Sacra scriptura , ad Timoth. 6.1 7. Qui praestat xobis omnia abiam
ritum Sanctum, efudit in nos. Deus in nobis bona sua abum dat in gradu positivo, & quam
doque in gradu comparativo, Ioann. ια Io. Ego veni, ut visam habeam alis amiras kabeant, Et cap. 3. ad Ephes. ao. Samem, potens est omnia facere supera abundanter, q-m petimus, aut m tolli mas, s ecundam vistatem , cym. operatur in natis. Quibus verbis Mus suit S. Thomas pare. l. q ΣΕ are. 6. ad id probandum, quod di,vimus, ubi quoque ad 4. dicit, quod nihil melius potuit fieri, quam Christus,& Maria, ut Ma ter Dei s de qua S. Bonavent. in Speculo B V. inquit cap 8. Ipsa
est, qua mo orem Deri facere non potest, mujorem mundam facere ρο- tes, mo,rrm matrem , quam Dei matrem non potest. Optimum edim opus , quod ultra persei non tot erat,& sic non tantum melius, d optimum; undd Eeclesia camoit: Elegit eamini praeelegit,sci,
6o Ad argumentum supradic una o
ciactum a priori, quia sciliot
is negatione, quod Deus sem. per faciat melius, ves optimum, auseratur a Deo persectio simpli. citer simplex; & illud esse magis honorabile, quam oppositum. Re Meo, nullatenus tolli eam persectionem , quia cum pers
ctio simplieitὀr simplex sit illa,
qua melius eii ipsum esse, quia in non ipsum esse, ex Anselm. in . M. cap. 33. apud Scotum in I. ἀβλ. . . num. 39. Sed est illa, quae excludit omnem imperfectionem eompostionis; undd non respicit opera Dei ad extra, sed tantum erus essentiam, ut est in. compositus, & purissimus actus, absque eo , quod respiciat extra se; neque enim ex operatione ha, bet, quod sit talis, cum ad eam supponatur, etiam ante con optum processionis in divinis. Nee verum est, qutid magis honor bile est semper optimum operari,
cum id sit contra naturam rerum,& earum ordinem, cum non om nes sint aequales, nec similes, nec eaedemi Deus erg6 in earum Ope
rationibus diversi modὸ operari debet secundum suam legem, qua illas diversis ea vit in suis M.
turis. Confirmatur, quia varietas in modo operandi arguit honorem in agente, & pulchritudine in in rebus ἱ dicitur enim Ex di 16. i. Velam ρώIbra varium te ontextum. Eifer. 2. 6. Ouod mara varietate pinura decornat. Ee in Psal. 44. io. de Regina , quae est Ecclesia, dicitur . Circuma. mincta varietato. Varietas ergo ornat rem , quam pulchram faeie , de dignam laude, qua non carere debet earum lictor , α