장음표시 사용
201쪽
elorum eonsortes matutinae Orationi instate vigilantes In Iam Chori coelestes rapidissimo cursu c coelo delapsi praeuenerunt nos coniuncti psallentibus et nunc propior est nostra saIus, nunc hora vacandi , & videndi quam bonus sit Deus i nunc tempus quaerendi Dominum, ut ait Propheta, Quam te Domi num dum inuenim potes, inuocara eum dum propὸ est nunc tempus auxilii, & gratiae, In matutinis meditabor in te, quia fusi adiutoν matis. Ergo laudem dicite Deo pusilli,&magni: Terribios erit, er magnus Cebem Oscr , ct mirabilis potentia iuris. Benιdicentes Oomι num exaltatc illum, quantum poIesiis , maioren anιm omni laude.
πη με εοι voluitis axes s utra corporea face solata,
O eoru proceres , 3ncola olympi Mecum pangite lauias. Orbes aetherei, Ierside Tιtan, Phoebe noctivago lumine fulgens , Et vos flammigera Iampades albra D tities fundite Uersus. Unda, qua operos cingitis orbes, Nubes , ct pluuia , grando , pruina, Nix , ros, ct glacie , frigus, ct a Lias
Venti θlufragi, mobilis aura , Fulgur nubivagum , missiis fulmen , Nimbi praeipites, flamma coruscans 'mnos uicite coelo . Vndosum prlogus, stamina, ct amnes ,
Pontes irrigui, turba natantum, Iuteunque in vitrea Ciuitis, unda Voeει tollite ad a ira .
COUνι frugiferi, lignaque flua,
Montes, ct vi tuis gramina vallis, Foeeunda figeινι, duleia poma Summo psallite Regi. Bruta qua πεdes reptile terra Immensas Domino redditε gratia r
202쪽
Ommsque Alituum mus ea molles Promat gutture cantus. Infantει teneri, laeta iuuentus, Simplex virginitas, eana senectus Hiae dens properent agmine , ct an a Ptisent Iaudis honore. Rector eaelituum te eanat Indus,
Mauri te celebrent, ct tua diues Voluaι nomina Ganges. Alternis resonent, eantibus hymni, Itingantur modulis organa milis, wbuea, Albara, tympana, ptima, Sinirum, tila , cornu .
orandum esse pon solis ortum . Laudatur sol, eiusque onus describitur. Fabula Memnonis. De cultu sa iis , eius falsa apothes . Inter priscos
adorantium ritus etiam oscula adbibitatas . F FICII noct urni eursum iam ut nostra imbecillitas tulit, laudisq; matutinς mysteria deuota metis actione transegimusqnunc diurnae seruitutis pensum nos vocat ; nunc solis orientis radius oculos restituit mundo, confusas rerum species distinguit, claroque luminis splendore faeiem quamdam, ac venustatem cunctis rebus insundit. Soliacipit, ait Ambrosius,emunda oculos mentis o homo,ammique
203쪽
que interiores obtutus, ne qua festuca peccati aciem tui praestringat ingenii,&puri cordis turbet aspectum. Procedit sol
magno iubare diem, magno mundum complens lumine , vaporans calore. Cave o homo solam eius perpendere magniat udinem, ne nimius fulgor eius visus tuae mentis obcaecet. Cave ne radius eius exoriens tuum confundat aspectum: Qui e regione in solis lucem fixum intendit obtutum, repercusso lumine omnem subito'aniittit aspectum stimat se nihil videre in intuendi munere esse fraudatum. Non igitur te tanto splendori temere committas. Sed quando hunc vides, auctorem eius considerat quando hunc miraris, lauda eiu S crea Idem torem. Haec carptim ex Ambrosi , qui etiam alibi, exemplo V auium ,.quae nascente sole suauissimo cantu aethera mulcent, hortatur nos ad laudes hoc tempore aeterno conditori canendas. Quis enim sensum hominis gerens non erubescat sine, psalmorum celebritate diem ordiri, cum etiam minutissimae aues solemni deuotione,& dulci carmine ortus dierum prosequantur 2 Illa nemorum Siren Philomela,cantillantium auicularum praecentrix quanta spiritus contentione, quanta vo- cuin varietate in occursum solis tota diffunditur λ quam δε- noro modulamine, quam mirabili ardore nascentem salutat)Nunc ieni voce submurmurans musicos tonos retexit: nunc harmonicis quibusdam motibus dissultans omnium modorupersonat suavitatem: nunc continuo spiritu trahitur in longum, nunc variatur inflexo, nunc distinguitur conciso. Sed di aliarum volucrum pennatus exercitus omnium dulcedinii
numeros, omnium concentuum sonos percurrens solem excipit aduenientem. I ident amabili vultu uniuersa,dum noua luce radians sol diem reddit mundo, rebus colorem, floribus venustatem. Oritur sol oculus mundi, iucunditas diei, coeli pulchritudo,naturae gratia, praestentia creaturae. Oritur Qt aeris nitor, terrae decus, herbarum gloria, cor sphaerarui
luminum moderator,omnium viventium genitor, magnu .
Dei simulachrum . Oritur inquam, ortuque suo ad celebrandas Numini laudes nos excitans mentem nostram ad aeterni solis contemplationem attollit.
204쪽
Elatiam pelago extulit. μω Phosphorus horridam CIara percutisns face Metris de Δι aethere. Lux fulgens radiantibus Pingens cuncta coloribus
nitas omniferos sinus Pandens arboris gnibus AH t murice fiamme . Errantes pecudum ενι Imrbis Lee rubentibus Carpunt gemmea pabula - Largis futurumis pol Noctis trista itinera assiuas blanda excipit obsetris natura, ct teneris cibum Hortis mellinuum para .
Vultu ridet amabilitHammas exacuunt ros a Canrint lilia puIebrius Udent prata venustas, Vernans euncta Geontiui Arguta autuum robora meis nectare is uena Nasentem Nesnis diem . Canta labitibus modis S usum recreans nemust Alriga uti Daulias. Musa ruris Aebantiara Ludentos hilarisono Mustent iam eantibus.
205쪽
hilo rat. lib. s. . i p. . Callistri .lib. de
Optata irradians Dum stiper tibi, mas Ast igniferi vias
T.'is lumina dialidii, Nos certo quoque tempora Immixtisuperum. choris Summo earmina Numini 'anentes terimus diem. 2 Quis enim tot naturae prouocatus incitamentis . tot creaturarum inuitatus obsequijs, tot exemplis commotusta
iners inueniatur, ut solari iubare perfusus, non illico eius prs conia celebret, cuius benignitas tilem suum oriri hcit super bonos, & malos λ Notissima est Memnonis statua in Aegyp:iliolim Thebis erecta, quam Philostratus in vita Apollonis, Callistrat is in expositione statuarum cestribunt. Hac spoa te sua cum radiis solaribus tangeretur suauissimum vocis in nituin, ut illi fingunt, emittebat , primoque lucis fulgorei 'os incidente nascenti Phoebo gurges lapidea labiorum claa stra in eius laudes reserabat. Hoc fabuloso scilicet in tegamento antiquiores Sophi nubhe documentum occultarunt debere hominem ratio itis' compotem ad soIisi ortum ipti sCoditoris maiestatem adorire. Quod simplis infes viri haud quaquam ad illorum mentem percipientes Creatoris cultun ad solem ipsum materialem transtulerunt. Nam, ut ait 'pientia; Non potuerunt intenuere eum qui e L , nequγ opiri sit attendentes agnouerunt quis esset arrifrx; seu auo ignem,
spiritum, aut citatum aerem, aut rumseuarum, aut mmas aquam, autfotim, aut Iunam rectores orbis t/rrarum Desii
Murrunt. auorum si perio desectasti Deos pes aut runt sci quanto bis Dominator eorum speciosior es , speeisianim gim rator hac omnia conIiittit . Aut si Cirtutem, ct opera eo is mirationi, intonigant a b illis, quoniam qui hae freti s rii e i illis : a magnitudinν enimneelei , ct creaturae cognosci iii ter poterit creator horum Oi deri. Haec Sapientia. 3 Quia vero speciosissimus creaturarum est sol, pli' quoque inuenit cultores, non solum inter rudiores, &barpiras nationes, sed etiam inter gentes, quae politiori literat. ac humanioribus placitis excultae erant, ut Tertullianus 3 Arnobius asseuerant. De his eleganter Aurelius Prud p
Clemena aduersus Symmachum sic ςςς inst. o
206쪽
Ausus bas/ra Detim solem, cus tramite certo Conditio imposita es Ouisem tolerare laborem . Visibus obiectum mortalibus, orbe rot undo Pracipitem, teretique globo per inane Uesantem .Eι quod nemo negat, mundo, corisque minorem. Concinne quoque de ijsdem Cyrillus Hierosolymitanus,Quidam, ait, selem Deum ponebant, ut occidente Qte noctis tepore sine Deo essent. 5ophocles in Oedippo Uranno solem fisso. laoiab. vocat primum omnium Deorum. Eius autem vetustissimi .6 s. adoratores fuerunt Perse, & Chaldai. Ad Persas, inquit Ter τε iuv. intullianus, si serte deputabimur, licet solem non in linteo de- i Q. Pictum adoremus, habentes ipsum ubique in suo clypeo . Et Darii castra describens Q. Curtius; Super tabernaculum saltu cuti Eb.1. unde ab omnibus conspici posset imago solis crysallo inclusa sulgebat. Iustinus item historicus, Persae, inquit, solem unum Dillinas historie. Deum esse credunt, & equos eidem sacratos serunt Persaru i h Psacra sub Mithrae nomine soli dicata in specubus Tertullianus Tertuli. libro de saepd commemorat, itemq; Luctatius Placidius,& Lilius Gyraldus et quem errorem sequutus Basilides Deum μ ν ap- praescriptionim. Pellabat. Quo vero ritu Persae soli sacrificarent tradit Eusto mre.-ih. LI. thius Archiepiscopus Thessalonicensis in explicatione Ilia- Thebaid. lis Homeri. Quamquam Penas Ignem Potius squam io ςm gent.*ntag. . coluisse Maximus Tyrius his verbis assirmet. Persae adorant TIxhiua in s. ignem diarium , nimirum diuinitatis signum, insatiabilem a Mak orius see. voracem. Huic cum sacrificant alimentum praebentes his μ φ .33 verbis utuntur, E de ignis Domine. Chaldaeos autem solem adorasse Diodorus Siculus scribit, qui & fabulam clegantem Diodoresib.a.e.8. narrat de eiusdem solis apotheos. Ab his ad Aegyptios solis cultus propagatus est, quos omnium primos istem pro Deo habuisse asserunt Eusebius, & Theodoretus. Sed Chaldaeis Primatum in hac re astruit Seuerianus, atque inde putat La- pridius Heliogabalo inditu nomen, a solis scilicet Sacerdotio, cu prius Varius vocaretur. Sub nomine vero Ierapidis,& Osiridis Aegyptios solem intellexisse testantur Cicero, Macrobius, Diodorus, & Plutarchus e de cuius statuae pensilis mirabili artificio legi potest in suis Annalibus Michael Glycas. Solem quoque ab Assyrijs, & Phoenicibus sub Momine Adonidis maxima veneratione habitum tradit Macrobius. Et Eu-
Euang.lib. . e K. Thec dote t. d cur. graeca affeta. Seueriam in catena graeca ad cap. Menes. I. a Prid. in He .li 'gabalu Cic 3. de natura
207쪽
Ioseph.lib. a. co stra Apionem pria re finem. PMIa-
Aiax Tyri ser. 38. Caesar de belo
i is diuina psalmodusebius Caesariensis phoenices, inquit, Alem adorant vocantes eum Beelsanun , id est coeli Dominum. Similiter Phryges
sacrorum administrationibus immutatis eumdem sub nomine Attinis co Iebant, & eodem Macrobio auctore felliuitatem in eius honorem celebrabant 8. Calendas Aprilis, quem cliena Hilaria appellabant, quo primum tempore tot diem longiore nocte protendit. Mailagetas unum solem venerari, & eiciem equos immolare Strabo,& Herodotus affirmant Elia Aethiopes equos soli offerebant Deo omnium velocissimo, id quod
velocissimum est sacrificantes, teste Heliodoro. Apollin m Belum vocatum, & adoratum ab Aquileiensibus accepimus ab Herodiano. Sol Graecorum Deus ab Herodoto nuncupatur, cumque passim a Graecis pro Deo habitum Pausanias a seuerat. Indos adorasse solem tradunt Clemens :Alexandri
nus, & Philostratus Lemnius. Idem scribue de Tyrijs s Custius, te incolis Insularum oceani versus meridiem Diodorus, de Atheniensibus Ioseph Iudaeus, de Siculis Phalaris Tyrannus, de Armenis Xenophon, de Babylon ijs Philostraitis, de Pqonibus Maximus Tyrius, de Germanis Caesar, de Manichaeis Augustinus, de alijs alii . Porro a Platonicis adoratu solem patet ex Plotino. Sed & Pythagorici soli orienti hymianos lyra canebant, ad quem Iamblicus elegantissimam oratione composuit. Et quis ignorat mensam solis apud Acthiopes Diui Hieronymi,& Pausaniae scriptis celeberrimam Z ARomanis item Imperatoribus dicata soli templa describunt Aurelius Victor, Flauius Vopiscus, Eutropius, & Ammianus Marcellinus. Denique omnes gentes in solis cultum variis ritibus conspirasse plerique auctores ostendunt. Sanctus Pliblathrius Brixiensis Episcopus inter haereses veteris testamenti eam recenset, quae soli diuinos honores tribueret: Tum Hesemiam,& Seleucium redarguit negantes Christum sedere in . carne ad dexteram Patris , sed carnem in sole posuisse existimantes, illud Psalmographi perperam intelligentes, i oti , posuit tabernaculum Dum.
4 At quod attinet ad cultum solis sacrorum librorum testimonia praetermittere grande piaculum esset. Et san E istaelitae a vicinis gentibus Idolorum cultum edocti ad ortum Blis adorabant apud Eet echielem. Iosias vero iustissimus Rex eos deleuit, qui soli adolebant incensum: equos abstulit,
208쪽
Cap. 6. De Prima. 133 quos Reges Iudae dederant soli in introitu templi Domini rcurrus solis combussit igni. Lego etiam ciuitatem solis , fontem solis, domum QIis, quae omnia ad falsiam si is apotheo-
sim spectasse dubium non est. Ex curru autem Heliae currum solis descripsisse Poetas putat Chrysostomus homilia de astu- Chrysost. to ε 3.sione Heliae, nam Et Graece Helios dicitur . Iob item amicus Iob ι . Dei, cui similis non erat subsiste aduersus amicorum calumnias summuni iudicem innocentiae suae testem inuocans, anque virtutes modeste enarrans ait: Si vidi solem exm fusteret,
ct latatum es in abscondito eor meum, ct osculatassem mania
et m am Ore meo, qua es iniquitas maxima, ct negatio contra Deia- altissimum. Quasi dicere e vir patietissimus,Amigat me Deus. x & non parcat, si cultum sibi debitum transsuli ad creaturam. . Nunquam me iucundissimus orientis solis aspectus splendo- ris illecebris, & oculorum lenocinio ita pellexit, ut diuinum; illi numen inesse crederem, ac propterea osculata manu , & in coelum porrecta diuinos eidem honores impenderem. Haca enim adorationis specie externum quoddam obsequium ex- hibent soli gentes, quae verum Deum ignorant : imo sub specie obsequij nobilem creaturam multiplici assiciunt contu i melia,de qua re eleganti prosepopoeia idololatras reprehedit ipsemet sol apud Iuliu in Firmicum Maternum Seniorem, que Iui rem ς.i Ast suisse Archiepiscopum Mediolanensem suspicatur Baronius. ιοῦρ. .d '' ' . Solem vero non esse Deum probat eleganter, & diffuse Za- ' Π charias Episcopus Mitylenes in disputatione de mundi opi--dα scio. Hinc putat Lipsius adorandi verbum derivasse , quia
manus ad ora admouebant adorantes: non ab adors frume- P.ε.
s ti id genus est) quod censet Grammaticorum acumen. Adhi-z bita vero Oseula in solis, aliorumque Deorum cultu certissi- mum est. Sed cum plerique vererentur ore profano Deos ipsos tangere, eminus stantes manum porrigebant, eamquQ: statim ad os suum referebant, &suaviabantur. Hunc adoran- rium habitum sacra Regum historia ostendit, licens: Et omne 3. gast. oi, quod non adorauit Baal,ostilam manum. Eumdem moro m
plures ingerunt scriptores. Minutius Felix in Octauior Caeli cilius simulacro Serapidis denotato, ut vulgus superstitios sum selet, manum ori admouens osculum labi js pressit Lum Lue;is. ὁes eiust cianus Samosatenus: Si quis est pauper, ita Deo Iitat, vide
s teram dumtaxat suam osculetur. Apuleius: Nesas habet adO Arul. apolos.t.
209쪽
tum adoratio quaedam est. Plura reperiet , qui voluerit apua p, tr. pith. Pithaeum in aduersarijs, ct Muretum in varus Iectionibus. Ex . - . pia, hac autem adorandi ratione ille sorsitan ritus ea anavit,quoi io. Ei, principibus viris manus osculari solemus,de quo legendus in F -nς. sn. i. a, Parergis Franciscus Lui sinus Vtinensis criticus exquiritim ''Ub- P i' mus Sed iam ad solem, a quo digressi sumus, his obitζῆ -
Omnes Ethnicorum Deos referri ad solem .
Cur oremus versus Orientem. 1 a Utelius Macrobius luculentus auctor,& doctus omnes Deos gentium referri ad solem longo, de erudito se mone demonstrat ex Orpheo, Homero,Hesiodo, Platone,alii que doctrina praestantibus viris , qui numerosam illam Deorum conflugem ad unum solem reuocarunt, cuius varios CD sectus facilis, & rudis antiquitas varia esse numina censu it,
quae varijs quoque nominibus distinxit. Explicat hanc doctrinam eximius philosophorum Plato in Cratylo,& secundo de legibus. Nonnus Panapolita in Dionysiacis Bacchum ii troducit, qui solem deprecans sic canit. Belus es Eu phrais , Libycus vocatus Ammon, Apis es Niliacus, Arabs Saturnus, Assyrius Iupiter : & infra, siue Serapis es Aegyptius , siue Mithris Babylonis, in Graecia Delphicus Apollo , siue tu Pso dolorem mitigans, siue es Acther varius, siue Astrochilon. E. ira sere liabent Proclus Lycius in hymno solis, de ex Latinis Papinius in Thebaide , &Iulianus Aurelius libro de cognominibus Deorum . Non est autem omittendus Martianus Felix Capella, apud quem Philologia eleganti tanta hisce carminibus solem veneratur. Ignoti vis celsa patris, uti prima propago , Fomes fir sicui, menti ons, lucis origo, Regnum natura, dccus, aliueas sertio Diuum, Atintanusquι oculus, fulgor mendentis Olympi, Ultra mundanemfas es cur cernere patrem. Te Serapim N ilus, Memphis venιratur Osrim,
210쪽
sic etianti Alta irius Trismeristus in Pimandro Deum Deorum solem appellat, c ii ouaties e edunt Dii coelestes tamquaregi, te potentii S int plures, qui solem maximum Deorum vocant , & oinnia illa numina, quae sibi fingebant antiqui, ad ipsum rest unt'. vix enim inter ethnicos quispiamJt Lapsantiae laude coiishici rus, qui non crediderit unicum esse Deum, quem illi sub variis nominibus colebant. De quare Medaurensis quidam Philosophiis nomine Maximus, Nipse Ethnicus sie scribit ad Augustinum. Equidem unum esse
Deum summum sine initio, sine prole, naturae ceu patrem magnum, atque magnificum, quis tam demens, tam mente captus neget esse certissim uin Huius nos virtutes per muri danum opus diffusas multis vocabuli, inlibeamus, quoniam nomen eius proprium concti vid icyr ianoramus et Haec nos de cultu solis ovicium Primae, quod post eius exortum celebratur, vel inuitos dicere compulit. Sed priusquam hinc longius abeamus, operae pretium suerit solerter indagare, cur antiquissimi Christianae fidei principes , & doctores versus Orientem orandum esse decreuerint. Nam,testCTertulliano in Apologetico, quidam Gentiles a Christianis adorari solem existimarunt, quod ad Orientis regionem precarentur. Percellit acriter animum meum haec difficultas, ni priscos Ethnicorum Sacerdotes ad hanc cςli partem conuer tis sacrificasse memini me legisse apud veteres scriptores Gnecos, de Latinos: atque hunc fuisse morem Magorum, de Pytagoreorum scribunt Herodotus, ct Coelius Rhodiginus. Sane Poetarum princeps sic canit. Illi adsurgentem eonuerstamina sosem Danitfruges manibus Ialgas, di temporaferro Summa notant pecorum, pateris ut aitaria libam. Vbi Servius Grammaticus, Disciplinam, inquit, ceremoniarum sequutus est, ut orientem spectare diceret eum, qui esset precaturus. Ouidius in Fastis: Hae Dea pupanda es, hae tu conursus ad ortus me quater . Valerius Flaccus in Argonauticis.