장음표시 사용
211쪽
Lat. paeatus in a Pan. ad Theod.
Ferre manu s, toti quesimviIproeumbere eampis Ex hoc ritu Latinus Pacatus Drepanus statim post exordium sui Panegyrici haec habet: Ut diuinie rebum operantes in eam coeli plagam ora conuertimus, aqua lucis exordiu eli; sic ego vota verborum, quae olim nuncupaueram , soluturus , id Oratione tempus afficiam, quo Romana luX c Pit. Inter Graecorum epigrammata unum extat cuiusdam Posidippi, in quo testatur antiquorum templa ita constructa sat se , ut qui in eis orarent, orientem respicerent. De eadem re Vitruvius; Rui adierint, ait, ad aram immolantes,aut sacrificia facientes , spectcnt ad partem coeli Orientis. Aput ius,Tunc Orientem obuersus, & incrementa solis augusti tacitus imprecatus. Dionysius Thrax, Antiquorum templa statim Orientem sicilem solebant excipere, & statim orto lummine senestris , ac soribus patefactis repleri, ubi sacrificia fiebant . Hyginus Gromaticus; Postea placuit omnem religi nem eo conuertere, ex qua parte coeli terra illuminatur. Anigictar C tholica Ecclena tritiatio, gentium ritus hac in re
suduit imitari λ Absit. Aliae sunt causae sanctissimi instituti,
quas orthodoxi Patres obseruarunt. 3 Et primo quidem ad Orientem conuersi hac de causa oramus, quia nos exules esse, &peregrinos profitemur , dc ad patriam nostram , unde eiecti sumus, ad terrestrem scilicet paradisiim , quem Deus plan tauit in Eden ad orientem suspiramus-. Recte Basilius magnus: Omnes quidem inter Orandum orientem aspicimus, pauci autem scimus,quod antiquam patriam inquirimus, paradisum quem plantaverat Deus. Hanc cam dein rationem Moses Bamcepha Episcopus Syrus aucto litate multorum Patrum confirmat, atque ita ait constructa olim templa, ut ad solem orientem in mense
Nisan, in aequinoctio scilicet vernali, obuersa sit fabrica, quia . nimirum illo mense supra paradisi locum sol oriatur. Et sic ferme antiquiores Basilicae etiam nunc constructae apparent. ut ortum respiciant aequinoctialem. Quare Sidonius Appollinaris describens Ecclesiam a S. Patiente Lugdunensi Epist po constructam haec inter caetera scribit: Αι des telsa nitet, nee in sinistrum, Aut dextrum trabitur ; sed arce frontis Ortum prospicit aquinoctialem. Intui tua micas, aliue bra mamm
212쪽
- SOI se filii eitatur ad lacunar, t Fuλουι eoneolar erru in metallo, i Deinde dicit Bar-cepha ad orientalem portam paradisi Ω-
a lana , non etiam ad reliquas collocatam esse custodiam , quia .. pinvita' t 'i orientis regio praestituta erat, ut esset locus adorandi Deum. ii Huic doctrinae consentire videtur Gregentius Archiepisco- Gregeta in dis,ue.
si puβ dicens: Nos ad solis ortum orare edo cti sumus,quoniam z V R i illic Deum in enimus, qui hominem sormauit. & paradisum conuidie. Sed clarius de hac re loquitur Germanus Archie is piscopus Constantinopolitanus et Orientem versus precari - . traditum est ab Apostolis sanctis, propterea quod spiritalis sol iustitiae Christus Deus noster in terra apparuit in orientis solis sensibilibas partibus: propterea etiam quod nos denuo paradisum illum in Eden expetimus, & speculamur ab orien
te, recuperatum iri expectantes: & etiam recipientes Ortum ' illum lucis appariturae in Domini secundo aduentu, & res noratione- Secundam causam assignat Iustinus martyr , siue quis. Mihin v. xv quis est auctor quaestionum ad orthodoxos apud ipsum, oste- dens hane orandi consuetudinem ab Apostolis acceptam,nis quod diuinum habitaculum in illo climate existiment consti- tutum, sed quia Deo semper ea,quae meliora sunt destinamus; - illa autem mundi pars hominum opinione praestantissima censetur. Nam ut strauit Dionysius Halicarnassaeus , Pam Dionys. HM M. orientalis nobilior ex Hetruscorum disciplina,&exaugurum 'xiqη R0 U. Romanorum traditione felicior putabatur in captandis au - spiciis. Accedit A ugustini sententia dicentis: Cum ad ora- Aug. . de fram. tiones stamus, ad orientem conuertimur, unde coelum surgit: 'in ' 'ης - non tanquam ibi sit Deus, & quasi caeteras mundi partes deseruerit, qui ubique praesens est non locorum spatiis, sed ma-ο testate potentiae : Sed ut admoneatur animus ad naturam exis cellentiorem se conuertere , id est ad Dominum , cum ipsum Corpus eius, quod est terrenum ad corpus excellentius,id est G ad corpus coeleste conuertitur. Diuinitas autem , ait Nice in ' tas, per orientem designatur, utpote altum , & excelsu, quoia '' niam cum sol oritur, in sublime sertur.3'Tertia ratio est, quia Christus, quem oramus, vera tu π chi,tto , soni est, verumque oriens. ideo benedicit Chrysostomus Hoe semper appetamus,ut conuersi ab occidente, intenti ad oriet in agnoscamus Deum omnipotentem. Venit lux in mun-s dum,
213쪽
dum, radiavit mentibus nostris obst uris,declarata sunt tetra, manifestata sunt occulta, tenebrosa aperta, ut lux oriretur nobis. Ita Propheta pollicitus est: orietur vobis timentibus no-' men meum Di iustitiae. Pialim sta item dicit: iux orta es ιυsis, ct rectis coriae iacitia. Igitur tu oratione a Cluuio vero toles lustramur, sicut illustrantur a lole corpore O, qui res Piciunt ad orientem. Sententia Platonis est . quam laudat, ci citae Naxianx orat. q. Nazianzenus, idem in sensibilibus esse lolem , quod Deus in . ζ' h intellectibilibus, ut enim hic mentem, ita ille oculos illustrat; ' atque ut hic re Seas omnes,quae animo, & ratione intelliguntur, pulchritudine vincit; ita etiam ille eas, quae oculorum sensu percipiuntur Approbat hanc sententia in disertis verbis Attian. qu. 3 . 11 Athanasius : Non ideo adoramus ad orientem, quod in ca Anx'οςhum , si parte mutidi Deus aliquo modo circumscriptus habitet , sciau, '' 'hy quia Deuk lux est vera: eam ob causam ad creatum istud turmen conuersi, nota illud, sed creatorem adoramus, & ex clemento omnium splendidissimo omniam elementorum sple ciere. Alex. lib.ν didissimum Creatorem veneramur, Consentit Clemens Aled 'N xandrinus 1 Quoniam autem diei natalis imago est Oriens, ii linc quoque lux augetur, quae primum illuxit ex tenebris;sed etiam ijs, qui volutantur in ignoratione, exortus est dies c gnitionis veritatis, ideo orantes docemur verti ad orientem.
Sic honor qui ata Ethnicis soli creato deserebatur, datus est a fidelibux Christo vero soli: sicut de Circensibus ludis,qui se--ῖpp s ii L. bant in honorem solis loquitur Corippus Africanus his ve Hune veterum primi ritum non riti colebant . Ese Deum solem recta non mente putantes.
- Humanigeneris, tune dempto solis bonora5ICbγiso delatus ἰonor. - ' ' Memorabile est quod Palladius resert in historia Lauliaca EIN pidium Abbatem toti x viginti quinque annis nunquam ve iii in suisse ad occidentem, sed semper ad orientem respexisse, quamuis spelunca eius posita esset in cacumine montis: adeo libitus ritus orandi ad Orientem tenax fuit: Huc etiam Portinet quod de quodam adolescente narrat in prato spirituali Io: χα chvs ς' - Ioannes Moschus: hic enim de homicidio salso accusatus mistitibus dixit; Per Dominum vos rogo,suspendite Ine adorie
214쪽
tem, ut illum videam, quando suspensus ero. Sed postea ab
imminenti morte liberatus suit. 6 Quartam rationem docet Damascenus, cui adstipulantur Cassiodorus,& Hugo Eterianus. Dominus enim cruci pro nobis affixus humeros ad orientem, faciem Vertebat ad occidentem . Ideo nos oramus ad orientem, ut in faciem Christi respiciamus. Adde quod, iuxta propheticum carmen,psal limus Domino, qui cenditsuper coelos coelorum ad orientem, ut eum ascendentem in coelum corde, & votis prosequamur. Hinc etiam Magi venerunt ab oriente adorare Dominum,ut fides, quae sol animae est, inde inciperet apparere, unde sol oriri solet. An non item ex oriente in fine dierum creditur esse venturus3 Ad orientem idcirco conuertimur, ait Hilarius Pictaviensis, quia ipse, Secundum Prophetam, Oriens ex alto sit, Zc ascendit ad orientem, ut eis regressus unde descenderat Oriens nosceretur, ipseque sit omnibus in hunc coelestis Sed is ascensum rursus auctor oriundi. Nam idipsum sequens sermo significat, cum dicitur, Ecce dabit voci suae vocem virtutis . Numquid ulla vox potest maioris esse virtutis, quantia dissolutorum corporum puluerem in formam cogere, soliditatemque membrorum, & vitam rursum in homines, animasque renovare . & corruptionem naturae imbecillis naturae coelestis incorruptione mutare Θ Haec humanae spei vera, dc perfecta constantia est,haec diuinae magnificentiae bonitas abis soluta. Aliam huius cauta confirinationem habemus ab Athanasio : Quare, inquit, oramus ad orientem p Quia Spiritus sanctus per Dauidem Prophetam praecepit, Adorabimus in Deo ob fleterunt pedes eius. Quodsi Iudaeus Obijciat, ubinam steterunt pedes Domini λ Zacharias Propheta respondet: Ο sabiant pedes cius in diι illa super momem otia artim, qui ιβ c5tra Hirrufatim ad OrIentem. - T Qu inta tandem ratio esse potest, ut inter nos,& infideles discrimen sit. Consueuit Ecclesia Dei, ait Lucas Tudensis Episcopus, orare ad orientem, ut per hoc a sectis variis, Nerroribus separetur, quae sole iustitiae illustrata se Domino soli Christo Iesu desponsavit. Haeretici tenebris obcaecati a vero sole remanent alieni. & modo ad orientem, modo ad occide-tem, modo ad meridiem, modo ad septemtrionem orant, &circumseruntur vagi in omnibus actionibus suis. Orant Sa
raceni ad meridiem, V ludaei diuerso modo. Catholici vero, S a quibus
215쪽
quibuq diuina Scriptura dicit Vobis timentibus nomen Domini orieturiol iustitiae, orant ad oriectum diuino oraculo a moniti per Salomonem, qui dicit Deo : ortet,sem praeuenire ad benedi ritionem tuam, ct ad orunt. m lucis ibi te adoraro. Et quia, ut ait David, exortum s in tenebris tamen reditis, debet populus Dei respicere , dc adorare ad orientem, ut ille de quo dicitur, oriens vocabuur nomem eius, qui est orienS ex alto Deus Israel, fideles lumine claritatis suae persundat, qui habιι ut lueem inaccessibiis m, & in lucem suae Diuinitatis prς- cepit credere dicens : Crodiιι in lucem, visitu luetistis . Te satur etiam ipsa veritas, quod qui mole agis, odit tacem, er qMDrat Darstatem, vexit ad lucem. Hactenus Lucas. Quod vero Turcae, & Saraceni conuersi ad austrum orent, testatur Euthymius in Panos in. Mani haei, teste Augustino oratio. nes faciebant adsolem per diem quaquauersum circumit: ad lunam per noctem si appareret, si autem non appareret, ver . tebantur ad Aquilonem . Mercurius Trita egistus sole occidente ad Austrum respicere eum praecipiti qui oraturus est at sole oriente in eam, qui dicitur subsolanus . Iudaei autem orabant ad occidentem,quia ostium tabernaculi ad orientem respiciebat. Et illi quidem occidenti literae insistunt ii bentes velamen in cordibus suis: nos spiritu vivificante illu strativi filii lucis in luce ambulamus vero Iumini adhaeretes , de quo scriptum est,super te autem orietur Dominus, ct glo νia dius in νε viribitu . Csterum de lioc ritu praeter auctores supracitatos agunt Clemens Romanus, Tcrtullianus, rigetves Naetia aenus, Epiphanius, Gregorius Nyssenus, Ana statius Nies nus, D.Thomas, di alii recentiores
Veterum opiniones de fle. Verus sol adorandus, qui est Chri Hus. auis Ist ignis obscurans
solem.Cur oremus bora prima. t A Chilles Tatius in Isagoge ad Arati Phoenomena vel LY rum Physicorum ridiculas de sole opiniones recenset. Docet enim Plato solem cx igne constare : quidam e terrae. ac nubium exhalationibus. Philolaus cum dem quicquid habet
216쪽
affecto Plutare h. de pIa eitis Philosi pia
tiet igneum , ac transparens ex aethereo igne, qui supra ipsum C st, exprimere putat,ac per quaedam rimarum interstitia sple dorem ad nos transmittere. Epicurus pumicis speciem habere censet, atque ex igne per quaedam foramina splendorem Cia Cialari. Anaximander lucem ab eo, qui sit rotae similis, emitti sentit. Heraclitus scaphae similem putat, Stoici sphaerae, alij disco . QMdam pedalem , alij octu pio , ali; undeuicies terraia maiorem faciunt. Omitto Porphyrii placitum relatu indignissimum, quod curiosus lector inueniet apud Georgium Pisidein Cosmurgia . Plures quoque de iste absurdas opiniones refero ut Theodoretus,&Plutarchus. Manichari solem nauimessi: as rebant de purissima Dei subitantia fabricatam , ut refert Augustinus. Narrat Cyrillus Alcxandrinus Anaxagoram philosophum morte ab Atheniensibus damnatum suisse, quod solis circulum nihil aliud esse diceret, quam lapidem quemdaignitum . Hic, ut refert Iamblicus, tametsi do sole tam exigua c, i. sentiret, interrogatus aliquando cuius rei gratia natus suisset, adu. lulianum.
ut solem , inquit, contemplarer: Adeo externi luminis puN g tae.i.ζα, chritudi ne captus fuerat . Sed quam multipliciter peccarat, cum hoc dixit Anaxagoras, Coelius Lactantius ostendit in di- e. ν. uinis institutionibus. E contra vero quidam sanctorum Parrum, quod B. Theodoro Studita narrante didicimus , cum e cella prodiret, tegumentum capiti imponebat, ne aciem in solis iubar intenderet, causamque rogatus respondit: Ecquid est cur temporarium lumen videre velim Z Et recte quidem . Nam, ut ait Magnus Gregorius, sancti viri postquam omnia praesentis vita oblectamenta despiciunt, prae illius lucis intor- nar dulcedine ab hac exteriori luceani inum quasi a tenebris
auertunt: multumque secum intrinsecus contendunt, ne huius lucis, quae fulget extrinsecus, declaratione rapiantur . His int, qui dicunt cum Propheta Domino, Diem hominis non
desideratii, lusis. Hi sunt, qui Diana duexerunt Sapientiam, O proposuerunt pro luee babere ruam, quoniam inextingtiibile e i tamen illius, eandoν en enim meis aeternae, plerosior fale, nibit inquinatum in eam ineurrima sunt, qui verum adorant solem, quem si quis sequitur, non ambunt in tenebris, dba lebit tamen vitae. Idcirco prima diei hora, statim ac sol materialis exortus est, solem iuilitiae adorantes in spiritu, & v ritate grati Tmum adolent orationum inc'nsum , ut luce spi
rituali digni sint ilIustrari. Solis enim instar Deus exoritur, ait
217쪽
, άδη ser . de ait Athanasius, illustrans uniuscuiusque animum. Non om-rnis, VJ nium autem haec dies est, sed eorum qui peccatis mortui sunt, ct uiuunt Deo. Vae illis quibus obtenebratus est sol in ortusio , super quos factae sunt tenebrae palpabiles, & horribiles rnesierunt, neque ιntellexerunt, in tenιbris ambulant: Et dicent in die iudicij, Ergo errauimus a via veritatis, di sol inlisitatarat. 31. tenuentia non es ortus nobis. Optime Basilius : Quemadmo. dum sensibile hoc lumen non omnibus similiter exoritur, seclhabentibus oculos,& vigilantibus , his item qui nullo interstite impedimento prohibentur, quin frui possint claritate s lis primum aduentantis: Sic de iustitiae sol verum lumen, quod illuminat omnem hominem venientem in hunc mundiam, non omnibus suum splendorem praebet, sed his qui vivendi formulam nihil ipso indignam exigunt. a Satagendum est igitur , ut primitias diei pura mentis intentione offeramus Domino, ut qui ad principium diei nos peruenire fecit, sua virtute incolumes ad salutaria cuncta perducat: ne sortὰ in nobis prophetica illa comminatio adimpleatur , stipercecidit ignis, ct non vi erunt folim . ignis iste famosuς lucidissimum solis iubar obscurans ignis superbiae est, ut explicat Aligustinus, ignis concup scentiae, ignis iracundiae. Quantus ignis est Super quem ceciderit non videbit solem . Quem solem p Non illum, quem tecum via dent, de pecora , & muscae, & boni, & mali: est & alius sol, de quo dicturi sunt illi, sol non est ortus nobis, quia vicit illos concupiscentia carnis. Supercecidit ignis, & non vide-
Ee nard. r.a. de runt solem . Hunc ignem vocat Bernardus ignem alienum ,
- ώς- quem si quis in diuino sacrificio offerre praesumpserit, etiamsi patrem habeat Aaron, morietur in iniquitate sua . Porro Abialon Abb. r. ignis alienus , ait Abialon Abbas , est luxuria , quae est in cubilibus, &i inpudicitiis r ignis alienus est iracundia, quae est in dissensionibus, & contumeliis : ignis a Iienus est inuidia , quae est in detractione alienae virtutis . Ignis alienus, inquit Ambrosius, est libido. Ignis alienus est omne incendium iniustae cupiditatis. Ignis alienus omnis ardor auaritiae. Hoc igni nemo mundatur, sed exuritur. Sacrificia vero sua alieno incendunt igni, qui Deo seruiunt non ex amore, sed pro lucro externo. vi Ioannes Rus brochius scribit rerum diuinarum contemplator eximius. De eadem re sic disserit Pauli
4 nus sancti stimus Nolae Episcopus. Ignem mihi alienum vid
218쪽
Cap. 6. De Prima . I 43tur accendere, quisquis corporeae, vel secularis alicuius curpiditatis ignem in sacrario sui cordis accendens audet appro-Pinquare altaribus Domini,quae non recipiunt nisi illius ignis accensionem , de quo ait; Ignem veni mittere in terram. Hic solus ignis igni resistet aeterno. Sed dicis mihi. Quomodo possum hunc ignem alienum elongare a meipso, si in percatis
natus sum totus , dein peccatis concepit me mater mea Prccare solem iustitiae, ut oriatur in te, Npraeoccupet cor tuum
in spiritu ardoris. Ipse venit mittere ignem in terram, si hic ignis in altari cordis tui semper ardebit,alieno igni locus non erit; a secie enim Domini extinguctur. Vox Domim ivterci- , dentis dammam ignis . liuods non dixerit , ait Isaias , iuxta
verbiam hoc, non erit tibι mattitiua lux .
ideo fit Primae horae celebratio, ut verbis utar Rabani Mauri, quia in exortu diei oportet ut solem militia nO- Rab. Maur. Iein. bis oriri postulemus. Sic incipiente die cvangelici praecepti non surdi auditores primuinquaerimus regnum Dei,&iuis Matth. II. stitiam eius, ut&caetera ad ij ciantur nobis. Sic iuxta legem quod primo nascitur Domino consecramus. Sic cum sanctis
mulieribus orto iam sole venimus ad monumentum, Ut my- Μare. 6. .
sticis orationum unguentis ungamus Iesum. Sic cum Regeipsit.ido. Lyricine interficimus in matutino omnes peccatores terrae rquia, ut ait Hieronymus, orto nobis sole iustitiae omnes sta- Ηἰerena b.r. ia tim cogitationes interficimus, quq ad peccata nos prouocant, , & de ciuitate mentis nostrae disperdimus peccatores. Sic Sa- sap. έ. ar pientis admonitionem libenter audimus, & efficaciter adimpleinus ad ortum lucis adorantes Dominum, ne internae dulcedinis manna exiguo solis radio calefactum tabescat. Sicut autem ovibus mane ad pascua exeuntibus necessarius est pastor , qui eas a lupis defendat: ita etiam nos, ut docet Ama- ΑΛ, r. lib. . de
larius, initio diei ad opera, & mandata Domini surgentes pastoris boni custodia indigemus, qui lupos abigat irruentes, de quibus legimus, & lupus rapit, & dispergit oues. Caeterum hora ista sancta est, qua Dominus noster illusus, consputus, de alapis caesus Pilato propter nos ligatus astitit ad omnem contumeliam, &aduersitatem patienter sustinendam suo exemplo nos erudiens. Hac item hora post gloriosam re- M
surrectionem in magna plicium captura, qui cum tanti essene non est scissum rcte , Ecclesiae Catholicae propagationem praefigurauit, & veram carnis resurrectionem in piscis assi come- , filo
219쪽
stione euidenter ostendit. Sunt qui scripserint horam Priamam celebrari .in memoriam Dominicq resurrectionis: at omnium recte sentientium fides est Christum ante solis exortum surrexisse.
De matutinis salutationibus. Prima quandu fuerit instituta , o qua bora persolui debeat.
Leo seto de Nat. Trithemius de
I I J Agnus Leo , quem Abbas Spanhemensis ecclesiasti-1 1 cae dictionis Tullium appellat,elegantissima oratione Chilianos redarguit, qui manῆ ad irascentem solem deflexi curuatis cet uicibus in honorem se splendidi orbis inclinabant: quod paganitatis quodam spiritu factum dolet fanctus Potiti sex. Gentiles enim praeterquam quod sp sum solem adorabant, ut iam ostensum est, credebant quoque matutianas salutationes Dijs esse grati ii imas , quare primam diei horam certis ritibus ijsdem nunciabant. Didici hunc morem aphi osopho Medaurensi , qui in fabula Milesia haec habet. Inchoatae incis salutationibus Religiosi ptimam nunciantes horam perstrepunt. Tacitus quoque ait. Orientem solem, ut in Syria mos est, Tertiani salutauere, ex nostris autem Arnobius rem indicauit his verbis. Qn id libi volunt excitationes illae, quas canitis n atutini collatis ad tibiam vocibus p Ob. dormiscunt enim superi, remeare ut ad vigilias debeant. In hunc etiam ritum inuehitur Romanus capiens. Vetemus salutationibus matutinis fungi, & foribus assidere templorum. Erat autem salutationis matutinae propria illa vox Aue, iuxa, illud Martialis , Et matutinum portat ineptus Aver Et alibi. Discurris tota vagus urbe, nec ulla ealbedra eH, Cui non manὸ feras ιrrequietus Aue. Non enim erga Deos dumtaxat,sed etiam erga homines huiusmodi salutationibus utebantur. Quo vero ritu Deos sa- . lutauerint Barnabas Brissonius in doctissimo libro Formularum luculenter ostendit. Haec est gentium consuetudo, quam
Leonis reprehen sio fugi tui, nequis sorte parum linceae men iis
220쪽
tis primat horae ossicium, aut orationis ad osentem in istanti viri auctoritate sustollere conetur Satis clas8 'cat S. Doctor, dum ait: Expergiscere quomodo utendum est, & quicquid in eis pulchrum. at mirabile est refer ad laudem,& gloriam condito viiii,
Sertiliant cursu tibi concitato Nox, dus, annus, Propemquem n es, que circumsanι Homerato blandis Ariira ebore s. me nitens caeis male pul a Drris Lux a s n o rem rata nocte, tibi ii um Itimen, nitie jur nobis
Pax, s dei tecum , pietas, o omnis
rideat Pirrus remeare ab alto.
Eiui illus a, refluatque summi
Erudi terrai meliore fiamma, Et per ignotas tibi fundat orat Prodigus laudes populus jacratam
Pronus ad aram. Annuos cultus, patramque ritus Laetus antiqua renouare pompa