Psallentis Ecclesiae harmonia tractatus historicus, symbolicus, asceticus ... Opus nouum, & curiosum, ac multiplici eruditione illustratum auctore D. Ioanne Bona ..

발행: 1653년

분량: 683페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

221쪽

et 6 Diuinae Psalmo D

, Porro quod spectat ad officium Primae, nulla eius expressi mentio apud Patres Cassiano agitiquiores reperit

quicquid dicant Franciscus Turriami vir alioquin eradit simus in inotis ad Clementem. R. o nanim , A Marianus . ictorius vir etiam emunctae naris in scho uis ad cpuiolas Diui Hieronymi. isti enim,& ali; Patre ς cum mane orandum esse dicunt non de Prima, sed de laudibus matut misintelligi de- .

bent, quod diserte dentonstrat exacti minus scriptor Marce. lus Francoimus . Tametsi autem Franciscus Suare Z de huiust assertionis veritate dubitare videatur, certum est tme quod Cassianus asserit testis omni exceptio de maior, Prunam icilicet suo tempore in stio lIethleemitico monasterio celebrari coepisse, ne Monachi post laudes usquj ad Tertiam otiosi, &somnolenti iacerent in cellis, cum nusa coimentus necessitas eos ad orationem exire compelleret. Vocat eam alterana matutinam, qua a matutinis laudibus ex eo distu guit, quod

hanc tribus p unis absolui dicit: ad laudes vero decantari

ait psal naum L, uir Dominum de cσtis cum duobus i q ientibus Porro quinquagesimum, inquit, &sexagesimum secti. dum, &octogesimum nonum huic nouellae solemnitati nouimus suisse deputatos . Nec est quod .crupulli mi alicui moueat Augustinus, qui initio secundae regulae expressam Prinae mentionem facit: nam praeter alias coniecturas satis euidentes, quas censores operum Augustini notarunt, vel ex hoc liquet salso ei attributam hanc regulam, quam ideo Louanienses Theologi inter Pseudepigrapha relegarund. Similiter hymnus Primae, qui criticorum amnaum vel lacare poterit, et non est Ambrosij, vel ab eo composituς, 't priuatim diceretur, postea publico Priniae ossicio aptatus fuit . Haec de Latinis Patribus dicta sunto, nam si ad Graecorum calculos res ista reuocetur, sunt qui de Prima Chrysostomum, de Athanasium loquutos asserant. Hic enim libro de M initate,sol, in. cuit, exoriens videat librum in manu tua. Ille autem in hae

libri primi de orando Deum, Dic mihi, ait, qua fronte sola

intueberis, nisi prius adoraueris, qui lumen illud dulci minuoculis tuis mittit 3 Sed haec testimonia de priuata oration intelligi possunt: Primae autem officium,. cui satis superqile est mille te amplius annorum vetustas, statim post ortum iOlis per olui debet. Patet id manifeste tum ex Cassiano , tum ex Amalatiis, &Hugone, tum etiam quia a prima hora dici,

222쪽

cap. 6. De Prima. 1 7

a prima scilicet hora post ortum solis denominatur. Cum enim diem artificialem pro celebrandis horis canonicis tria quatuor partes diuisissent antiqui,solebant in fine singularum ratilia singulas canonicas preces singulis tritiorijs persolue e. Sed cum pollea Primam, & Completorium pro initio, & fine diei adinvenissent, iam ex prima diei parte, quae primam, secundam, S tertiam horam continebat, de ossicio Tertiae assignabatur, primam horam pro ossicio Primae separarunt: duo - decimam pro Completorio, ut supra capite tertio explicatum est. Drogo Abbas in ipso solis exortu celcbrandam Gesse Pri D ,o Abb. ita. inam existimat: sic enim scribit. Horae primae laudatio a san- de Lotri canahiciis Patribus exoriente sole constituta est celebrari : quae si aliquando tardius , ut celerius negotijs exigentibus celebretur, nobis horae debitae officium congruo tempore persoluentibus, huius similiter &caeterarum salutus terminus penes eum, cui cuncta sunt praesciatia, relinquatur.

CAP. Vii.

De Tertia.

Hore et ertiae ῬHeria. Numerus Ter

Aut quis me potuit furor Stesiis infer ιre in concilla Dei λAbs Iant procul impis, En proen Deus esso Sentis spiritum. T a Rugitu

223쪽

s 2 Disserae Psalmodiae

Rugitu roboat solus, Atquc athor rapidis depluit ignibui. O vos pediora pandite, . Eoos N men populi coeli ui eripit.

Alipartim, aut humi i moao, Aii mo tale loquar. Scu referans Deo Gratas obfqoy vices, D otis ιν mi idera Coci ut . 7 Eleuatus est enim abortus sui primordio igneus splendor, altius processit, dilatauit radios, incaluit,& inualuit acrius ardens,essicaesus illuminans, potentius influens. Nouis igitur illustrata fulgoribus fideliu Ecclesia tertia diei hora tusu laudes Deo canit, noua luce diuinae cognitionis induit nouo veritatis splendore allici rur, sacrarumq; precum dei diabili suavitate pinguescit. QEomodo enim hac hora tacere poterit, quam tot veneranda mysteria. ipsaque Spiritui sancti gratia coelestium charismatum sacramentis nobilitariit Nimirum hac hora Dominus noster ex sentetia Ruperti Ab batis spinis coronatus Iudaeorum vocibus crucifixus est,iuxta illud, filii homintim intes eorum arma, agittae, OG in eorum gladius aeuius : nam Pilato iudicante illum dimitti, lirmauerunt sibi sermone in nequam pertinaciter clamando γEt ille quidem iniquus iudex sacrilegis crucifige, crucifige

Iudaeorum clamoribus commotus auctorem vitae morte tur pissima condemnauit. Iesus autem cum iniquis reputatura gnus fine macula saeuissimat luporum rapacitati traditus e l

. Tum baiulans sibi crucem ad locum stipplicij contumelii blasphemiis lacessitus peruenit: ipsoque patibulo in terra d. fixo immania tormentorum genera crga ipsum Dei fili uinis, Ignar.erba Tt: L nouata sunt. Haec vero omnia hora tertia contigisse Ignati l , martyr, & Athanasius obseruant.

virali it. 2 Ipsum Etiam a ertiae nomen ex ternarii numeri sigm i

κ catione multa suggerit haud indigna solerti consideratione Trias princeps imparium numerus,perfectusq; censetur, tam prior initium, medium, & finem sortitur: &quia unitatem dia interueniente sectione in non recipit, ut in duo aequaci Hug' Vio lib.de ui latur, ideo, teste Hugone, in dissolubilia, & incorruptibi j- p μ 'Me designat . Monadem fabricatori Deo, diadem materix , M, tiai. capilli dein idaealibus formis aptarunt antiqui , ac propterea ipi

Trias mundana persectio est . Celeberrimum est Pythago R

224쪽

Cap. 7. De Tertia. 149

dogma numerum ternarium masculum esse',&aptissimum ad agendum. Atque hinc eman auo arbitror vulgata illa inter sa-Pientcs proloquia, Tria esse omnia, Iria in sacrificijs offerri debere,ut sic omnia in Deum conditorem reserri viderentur. Trina in corporibus dimensio est : Geometrici corporis Prima Planities tribus lineis constat, qMbus trigonalis forma concluditur. Formae, & actui ob persectionem attribuitur Ternarius. Monas per Ternarium omnia perficit, ac definit: estque Trias unitatis tam internae, quam externae sincunda expressio. Pythagoras, qui primus in Italiam Philosophia i inuexir, tantum Ternario tribuit, ut omnem Deitatis rationet eo perfici assii marit. Idem nullum numerum in se ampliys duci voluit, quam trino progressionis ordine, ad cocubum in numeris velut complementum obseruabat. Porro hunc nu- . merum habemus a natura : est enim progressas multitudinis ab uno, di ad viiii in regressus. Opis ex seipso contentus sum: ma unitas est, in creataras, quas produxit, diffunditur bina rius , easdem ad se reuocando ternarium complet reductis: omnibus in proprium finem. Vnitas persectis lima est, bina- rius diuidens infaustus, ternarius conuertens in Deum felit cis mus. Tres sunt rerum omnium proportiones, quas Timaeus vincula nominat, musica, arithmetica, geometrica: his .constat uniuersi pulahritudo. Quid plura 3 Mundus Archety- pus, adoranda stilicet, & augui illiina a Frinitas in simplicissi- ina unitate hunc numerum modo nrorsus in ei sabili consecra- uit. Extant in sacris literis innumeri prope ternarii, quos sancti Patres ad huius ivr 'exij notitiam applicarunt. Theologi: quoque cum Magistro sententiarum imaginem, & vestigiumi Trinitatis in omnibus creaturis trina rerum diuersertim e X- pressione agnoscunt,&admirantur . Ador. bilis sancta Tri- nitas, ait Chrysostomus, in Ternario gloriam habet,& vene-

ratur Deus Tei narii praedicationem in terra ,& virtutum nu- autem subiecta

merum, quod numero Sanctae Trinitatis respondeat . Multissent Patriarchae, & Deus seipsum vocat Deu Abraham. Isaac, di lacob. Non quod non sit etiam Deus Moysis, & aliorum, sed veneratur sicut in imagine in terrenis coelestia. Quid dicam de mundo Angelico, cuius triplex Hierarchia, & cu- iusque Hierarchiae triplex chorus triplex item mctus purgan-

di, illuminandi, & perficiendi λ Quid de coelesii, eiusque mox t Quid de elementari id de Microcosino, eiusque pote alijs

225쪽

I 1 o Diuinae Psalmodia

tentiis, & facultatibus 8 In his enim omnibus admirabili Ternarii vis, & efficacia relucet. s. v. h. ui es 3 Volunt Platonici apud Franciscum Georgiii in Venet 2

n indi cἰmic. i. res omnes superiorcs Ternarii cubo, inscriores alitem triplici 56't, . de crineade comprehendi. Pollio Pruiniensis Presbyter in libris tomo Dei. de domo Dei inter ni ulta, quae de huius numeri excellentia, disiecit, illud praec is iue subtilisfinia indagatione inuestigat quomodo Ternarius acl animam pertineat. Poetae cum sacrificia, libamina,&lustrationes describunt, hunc numerum A. lent adhibere. Virgilius in Pharmaceu tria. Terna tibi haec primi m triplici diuersa cc re Licia circumao, terque bae altaria circum igiem duco. de paulo poli Aeete tribus nodis thrno Ama iis colores.

virg. oeote. l. . Idem in Georgicis

Ter liquido ardentem perfudit nictari Veliam, T r flamma adsummum te iis biecta retaxit.

n.Haib.s. Et in Aeneide . . I dem ter socios stira circumluit undat pa Ners ror e leni, ct ramo felicis olivae, L us rauitque Ciros. Ouidius. Terque senem stamina, ter aqua, tis ulph ro Is ras. Idem . Terque manu pisrm l : eum, tria carintna rixit, Carmina mortali non referendaseno .

Propert. lib. 4, Propertius .

in s ' T drque meum tetigit sulphure, θ' sene eapat. TMixe chilia . Ioannes Tet et zes in historijs triplicem mortuorum coclatria eth.o i. Myu. . tionem c Omlnedat ex Homero . Theocritus in Idylliis, Apol-Apoti ..ii . . lonitis in Argonauticis , N alij Poetae passim eodem numero utuntur. Deficiet me dies singula cnarrantem , aliae ad Ternari j commendationem faciunt. Plura curioso Aori suppe ditabunt Gii ardus Rusus in Mysticis commentationibus ad Seuerint Boethij Arithmeticam, Annibal Possetius in Pymi i. 'iti' να iis drum Tris megisti, Nicolaus Cusanus de docta ignorantia . lib. 3. Enn. . Marsilius Ficinus in Plotinum , Petrus Bongus de mysteri V numerorum, Ausonius in grypho ternarij Macrobius in sos ida iiD.Μ. nium Scipionis, Martianus Capella libro de nuptijs Philolo h l. o. giae, Nicomachus Gerasenus in Arithmetica Theologicata, s 'iliata, apud Photium , Albinus Flaccus apud quem extant quidam

Mihi

226쪽

Cap. De Tertia. Isi Mihi non libet haec diutius sectari, merito enim imprudenti

accusarer, si lucem a minutis facibus mutuater , quando sui

get iplei didissimus sol.

Hora Tertia oramus ob aduentum Spirisus sancti Gratia Spiritus jancti quid opereςur in anima. B seruat Indorus Ecclesiasticorum rituu solertissimus 'O itidagator illud ad horae Tertiae illustrationem maXi

me iacere, quod Spiritus sanctus ipsa hora tertia, hoc est suo loco, de numero, & tempore, cum sit tertia incliuiduae Trini- t tis persona, ad terras descendit impleturus gratiam , quam 'hristus pho misit Ecclesiae. Haec est potissima ratio, ad quam respicientes maiores nostri horam tertiam diuinis laudibus dedicarunt. Basilius primi nominis auctor huius institutio- 'is rationem his verbis exequitur. Tertia hora congregentur fratres ad orationem, ut admoniti doni spiritus , quod circiter hanc ipsam horam Apostolis datum fuit, uno eode que animo cuncti illiam venerentur, ab eoque petant, ut ta, ipsi digni sint, qui nanctificationem suscipiant, simulque visa- lutaris sibi doctrinae,& recti itineris Dux esse, & auctor velit, illum imitantes, qui dixit, Cor mundum crea in me Deus, spiritum reditam in noua in visceribus meis. Ne priscias me a facie itia , ct Spiritu anesum tuum nr a feras a me e Redde inibi laetitiam Iutaris tui, Diru principali confrma me. Et alio in loco, Spiritias tutis bonia, Aducet me in terram xecta atque ita denuo ad intermissa opera redeatur. Ergo hςc hora omni deuotione digna tota cordis iucunditate celebrari

debet, qua signis visibilibus inuisibilis spiritus manifestari dignatus est veniens super discipulos in linguis igneis, ut verba ignea loquerentur, & legem igneam , legem charitatis igneis linguis praedicarent. Coeli distillauerunt a facio Dii in i, a faeiι Dei I ael: de qui iam dederat filium in pretium 4 mptionis, dedit & Spiritum sanctum in priuilegium adoptionis . o Deum exclamat Suerricus mei ordinis Abbas unctissimus , o Deum, si fas est dici, prodigum sui prae deside-x huminis. Annon prodigum , qui ii ut proprio filio suo

psalms .

in die Ptolec.

227쪽

Dioinae Psalmodiae

non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit illum; sic nec spiritui sancto pepercit, ut ita loquar, sed noua , & mira Iargitate super omnem carnem effudit illum alem elique

oportuit accepimus consolatorem ubique pra: ientcna, Prote chorem Omnipotent , doctorem omnia scientem . Talem sane exigebant miseriae nostrae, vitia nostra, errores nostri :Talem, inquam, qui ubique esset, omnia pollet, omnia sciret.

Talem scilicet, qui post et tot dispersos colligere, tot oppressios

protegere, tot exules reuocare, tot incredulos dochre , in tet tot discrimina custodire. et Q s tanta polleat eloquentiae laude, victincta possit recenser pericula, quibus oblidetur quodammodo, dc circii uallat ir fidelis anima fugiens Aegyptum, ut in deserto religionis abominationes Aegyptiorum offerat Deo λ Persequitur eam Pharao fug:entem cum curribus , & equitibus piis :cogitant unanimiter aduersus eam alienigene cum habit-ntibus Tyrum. Etenim Asilar ine magnus exterminator Diabolus venit cum illis. Quid multaZ Urget undique inimicus, sus itat bellum, dimicat sortiter , insidias instruit, machinas qui uoci s excubias sidcliter peregerat, qui ibat ulmae precis splendore perfusus, solisque nascentis calo: e iii census in diei abseellu se gloriam Deo cantaturum per mundi abstinent ampromiserit, iam necessariis externorum operum occupari O-nibus diu ractiis, temerarius in prosperis, timidus in ad eriis, interno spiritus feruore paululum tepet scet te clamat cum Propheta , uel au empeui moti mpe es, pene funigris fui mi: N consurg t mibi aduersias malignantes, audi quis

si bit mecum aduersus operantes iniquitat m 8 In tanto igitur discrimine constitutus praeclara orationis arma assumens Per

viam coeli proficiscitur, portas Domini intrat in consessione, atria eius in hymnis, cumque ingenti fiducia ad thronum .gloriae accesserit. Nunc, inquit, in tanta necessitate tu sancte Spiritus periclitantium sortitudo,pereuntium salus, iustorum custodia, pugnantium virtus, nunc promptus ingeri dignate nobis nostro resusus pectori. Adde ligna, nouam struem beneficiorum, ut nouo igne succensa charita non solum ardens

in sie , sed & alijs luces bonorum operum splendore proximos accendat. Sic veniente Spiritu sancto vires resumit conscien-

228쪽

eia, fugit timor, augetur spes, & inimici nostri pacatam vi,

dentes animam. Quas, inquiui, tanta exultatis Z Fugiamus MVraeum, venit Deus in ea ira, mur pugnas pro eis contra non

Nimirum risus ollucisιοι aureos, splenduit sancti Spiritus donum septiforme in potentiis animae, er resplen erunν a.Macta c. montra ab ιυ per boni operis exempla, di fortiιudo gentium M pata s. Et Nis quia Dominos adiuuit melaulominus ba- Ps .ys. bii' ii in inferno anima mea. r Totum hoc negotium, eiusque lariem, de ordinem explicat elegantissime mellifluus scriptor,sanctique Spiritus dulcissimum organum Bernardus. veniens, inquit, Spirit4s san in.ctus, & visitans miseram animam per septiformem gratiam . τῆ Τη Θxi v h. suam primum infundit ei timorem, timori subinfert pietate, a ' u; . .' ut miseriam timoris suauitas consoletur pietatis: pietati scietiam, ne a timore tristitia abundantior absorbeat, ne a pierate praesumptio vana praecipitet: scientiae fortitudinem, sciarice t contra tentationes :& ut proficiatur in bono; scientiae ,

di fortitudini suffragatur consilium; consilio intellectum addit, ut iam in interiori cordis sui legat per se non solum quae consulant homines , sed etiam quae sit voluntas Dei bona, de beneplacens, & persectat intellectui sapientiam, ut quod hactenus didicerat iam ei traseat in affectum,ut per semeipss ex gratia Dei sapiat, & sapidum ei fiat,& dulce quicquid liactenus durum videbatur,de intolerabile. Hanc doctrina de donis Spiritus sancti effudit in nos abunde sanctus Pater de plenitudine sua verbum bonum eructans. Illud autem obseruandum est non omnibus eumdem spiritum infundi, diuisiones enim gratiarum sunt, & spiritus ubi vult spirat. Et quidem incipientibus seruire Deo dulcedo quaedam interna concedi solet, quatenus possit eorum mens. vi Sanctus Diadochus Pho-ticensis Episcopus admonet, sanctorum laborum praemium quantum suturum sit aperte cognoscere, Nam tenui spiritus aura afflati, & quodam quasi coruscamine transeuntis scintillulae attacti exultant, di seruent amore; sed nondum plena charitas eis inest, nondum iuxta fluenta , & plenitudines residere dicuntur , ait Philo Carp thiorum Antistes, opos. Phila commenti

sint arcana scripturarum rimari, dc ea Christiano populo ad salutem impertiri. Aliis autem imperfectiores, & iam in Dei seruitio prouecti spiritu replentur , cuius ubertate potatibulliunx, exundant, erumpunt, fructificant, signa innovant, v immu-

229쪽

inani utant mirabilia,nec ullum vanitatis pericula illis tabest, quos plenissima charitas omnimodis occupauit.

Qui/At portare spiritum, O viuere in spisitu. Oraris

ad Spiritum sanctum . Cur bac bora aurea ,

O sacra nuncupetur . i

a Vm dixisset Apostolus corpora nostra templum esse Spiritus Sancti, ita capitulum luculenta veritate con-ν Coti.i, elusit, Glorificate, di portara Deum in corpor. e sis. Ergo, ii quit Paschasius in fine librorum de Spiritu sancto , qui Spiri xu sancto studiose puritatis templum praeparat in corde, per castitatem,& mortificationem carnis Deum portat in corpore, quia eum necesse est corporaliter portare, a quo spiritu liter possidemur. Hoc Sacramentum magnum est in horae Tertiae precibus sedulo recolendum, ut hac hora , qua Spir tus sancti gratia olim in Apostolos diffusa est, talem nos vita instituere proponamus, qualem exigit ipse spiritus sons puritatis, gra larum thesaurus, discretor cognitionum, qui scrutatur prosunda cordi uin, qui mentis intentionem discernit , qui nec minimam cuiuspiam impersectionis paleam in cocdis habitaculo residere permittit, quam non statim subtilissimae circumspectionis flamma comburat. Felix anima, quqcunq; illa est, quae abundans in spe,& virtute Spiritus sancti facta carnis spiritu mortificat , de solicite amoulans cum Deo suo fli mandata eius emcaciter completi Felix anima, cui bonum est adhaerere Deo, itaut dicere possit: ego in Deo,& Deus in me, est, & unus spiritus sumus, quoniam qui adbaret Deo unus

spiritus es. Hoc est in carne spiritum esse, hoc est esse spiritu Riς at . m. s. 4e in spiritu, imo spiritum sine spiritu, sicii e Richardus victori- ri nus ostetidit his verbis. An serte hoc est spiritum in spiritu eo, semetipsum intra semetipsum totum colligere,& ea quae circa carnem , seu etiam in carne geruntur interim penitus . lignorare λ An etiam spiritum sine spiritu esse, est semetipsum extra semetipsum ,&supra semetipsum totum effundere, ac

qua sub ipso, vel in ipsis fiant omnino interim ignorare, N in

230쪽

p. . De Tertia. Is s

naud diuinitatis areanum totum latrare Sand aui adbarotunus spiritus erit, de psallere potest qui est ii uiusmodi, Defot in faturara tuum anima mea. Sed haec sublimioris litera. 'neamenta accuratius exprimere in animo est, si Uie spiritus adiuuer infirmitatem meam .HAlioquin socordia Mepreissus ad Deum, qur iustus est, ipse non iustus , & mundi adhuc simulachra circumferens erigi non potem: dc peccatorum tarcina grauatus ad terram allidae. In hoe scimus, ait Ioannes Apostolus, quoniam in Cistato man mus, quia de

Atque utinam mihi pars sit in sermone isto, ut in Clitia o manen ς de spiritu eius accipiam, qia nemo nisi in spiritavci loquens dignus potest illius laudator inueniri. Vtinam tangat idem si tritus cor meum dulcedine presentiae suae , Scipiritum rectu noni; et in visceribus meis, quia scriptum est, cloide ιιι euratidatio. o ardor salutaris, Deus amor, spiri- palla. ar. tus Paraclete, te nunc appello, te nunc obtestor, qui felici simo incendiborbem terrarum hac hora succendisti. A quatuor ntis coeli veni spiritus, veni e patria felicitatis, dc bea-

tum illum origil tibin , quem olim terris inspirasti, vitali

tuo illapsu et lentila semper, ve crescat,&vivat. Emitte de thesauris tuis preti C. im iii rem septemplic is gratiae, cuius

3 sua ui dulcore infirmitatis meae salsugo mitigetur. Vni cor Gentium tibi , ut unum sitit, unum capiant , re unum laudent, de requirant, qui Patri do Filio coaequalis ab utroque Procedis uniens ambos, utpote amborum indiuidua conne is , unificum gluten, complexus indissolubilis, de pax exuperans onmem densim Ex innumerorillo Unearum linguarum numero, quas hae hora in discipulos ema disti, non centum linguas inani Poetarum voto, sed unam dumtaxat exopto , quam si merereraccipere dicereri utique de ego. Dominus Arit mihi Angua, inretidem meam , ct in i a Iau bo LGl. si 14. eum: dicerem de illud, Dominus dedit mili nnguam eruiatam, .

SEARCH

MENU NAVIGATION