장음표시 사용
281쪽
siores sunt qui huic scientiae preponunt cognoicere semetipsos. Laudabilior si quidem est animus, cui nota est miseria . sua, quam qui ea non respecta vias siderum, & naturas rerum scrutatur. Demonax interrogatus quando coepisset philoso tove sir. impliari, tunc dixit, cum agnoicere meipsiam incoepi. Pythico templo inscriptam olim hanc sententiam, Nosce teipsum, tumulti alii, tum ipse Plato testatur, qui ait hanc inscriptionem Plato In chii. esse tanquam Dei salutationem ad homines praecipientis , ut φής temperato vivant: nosce enim teipsum. & esto temperans idesunt. Est ergo, ut docet Christianus Paedagogus, disciplina- Clem. Aiεχ. MIe. rum omnium pulcherrima, ae maxima seipsium nosse: quia si i h 3.r iugos. quis seipsum norit, Deum cognoscit; quod si Deum cognoscet, ei assimilabitur . Idem asserit Magnus Antonius Abbas, Amon ep. . &6. qui ad suos Arsenoitas scribit eum, qui seipsum cognoscit, tu
uniuersos, dum Deum ipsum cognoscere. Porro naturae nostrae ignoratione, ait Hierocles, nullum non malorum genus Hierocl. p. r .
in nos irrumpit. Cognitio vero sui, inquit Isaac, scientiae om- dis a. nium est plenitudo. Heu quam turpe. & probrosum est, ex . c. s.clamat quidam pietate insignis scriptor, multa alia scire ho- de s. ta ea minem, & nescire seipsum l Nam si quis seipsum ignorat, audiet Dominum obiurgantem, & dicentem: Si ignoras te, egre- mutatim dere, ct abi post vestigia grgum tuorum. Viaetis quae nos maneat poena nostrae ignorationis, obseruat Princeps Mirandulanus, illa Phoenix ingeniorum: Abeundum est a patre, plo prooem.i ς' quam abitionem sequitur exhaeredatio , qua quid infelicius ZEgrediendum est utique ex nobis, neque enim apud se est animus, qui seipsum non videt: qui autem a se exit, a se diuellitur, quo quid acerbius Eundum post vestigia gregum n strorum, id est post brutorum vestigia, quae sunt in nobis,quo quid miserius, quid despicatius, & contemptibilius Z fieri scilicet pedissequos bestiarum,quarum nos duces natura statuerat. Humanae quippe naturae haec conditio est, teste Boethio ν foris. de eodcvt tunc tantum caeteris rebus, cum se cognoscit excellat: Eadem tamen infra bestias redigatur, si se nosse desierit. Quods nosipsos cognouerimus, quasi meridianus fulgor consurget i*h or
nobis ad vesperam intelligentiae soli & iuxta Prophetam iraim Lach. x . .ehariam, In tempore Cesperierit lux.Omnium enim bonorum in nobis custodiendorum tutissima ratio est seipsum nolia . . . , . . ignorare.
282쪽
Tertuli. de Passinio MLur l. 7.
s Habet dies breuissima vitae nostrae lueem, & tenebras
bonum,& malum i habet ortum solis, habet & eiusdem occasum. Si sorte tuae noctis tenebras exoriens Elis iubar su-garit cautus esto: noli ad hanc lucem incauta securitate exultare: nam quicunque sit hic fulgor, celeri disparebit occasu. Nondum venit illa dies, quae nescit occasum ; illa dies, quae mane habet, sed nullo terminatur vespere : illa dies, de qua scriptum est, Non oceidet ultraDI tuus, quia erit tibi Dominui in late empiternam. Sed etsi occulta diuinae sapientiae dis . positione tuae lucis nitorem subitaneus solis occasus offuscarit, ne graui praeoccupatus tristitia animum despondeas , nec quasi desperans illud Prophetae gemebundus usurpes, Vae mihi, quia Getinauit dies,quia logiore acta fiant Umbra Cesseri
cito enim veniet salus tua, eruntque nouissima tua meliora
prioribus. Ne magnitudo lucis, & consolationis extollat te venit Sponsus, & recedit: sed cave tibio Anima, non longe ille abest, & si non vides eum, ipse tamen videt te plenus Oculis ante, de retro . Hae sunt videlicet rerum vicissitudines, Hic est iucundus, de utilis diuinae Sapientiae Iudus. Venit manὸ,τιnit nox. Nubilum vesperum serenum sequitur mane, clarumane tenebrosus excipit vesper. Mane dices, quis mihi detveserrum; ct vespere quis mihi At mane Z Denique ad vespera demorabitur futus, ct ad matutinum tititia . Iuuat hic auteduos eloquentia praestantissimos viros Septimium Tertullianum , & Zenonem Episcopum hac de re loquentea audire ν. Hic sermone de Resurrectione; Sol, ait, quotidie nascitur, e demque die qua nascitur, moritur: nec tamen instantis finis
sorte terretur, suos ut repigret cursus, ut horas, ac momenta
producat, ut saltem paulo diutius diei sui demoretur in vita; sed fidelis semper, semper intrepidus ad sepulchrum noctis cognatae contendit, sciens in ipso se habere quod vivit: denique adimitur ei ortus, si ei aufertur occasus. Ille libro de Pallio sic disserit : Dies,& nox inuicem vertunt, sol nitionia ibus annuis, Luna modulationibus menstruis variat , siderum distincta confusio interdum desicit quid, interdum resuscitat, eoeli ambitus nunc sub diuo splendidus, nunc nubilo sordibilus, aut imbres ruunt, & si qua missilia cum imbribus, deinde substillum,&denuo sudum. Consentaneum est igitur, ut quidam profanus admonet, neque nos ad subitas calamitates
283쪽
res animo ita corruere omnem inpi' cilamus: neque laetis in praesentia rebus usque adeo efferri, ut prouidentiam etiam perdamus ; sed spem futuri in medio utriumue Hrtune collocatam habers, &tuto in utramque partem consilium capere . Lux, & tenebrae; frigus, re aestus; dulcia, & aspera mutuis vicibus veniunti, & redeunt; nascuntur, di occidunt: sic disponente Domino, ut continua bonorum, malorumque luccessione vitae nostrae alterna spatia constarent.
το emp/rspatiosos irrigat . LN Turbidus imber agros. Nonsemper rigidis aquilonibus . . vi Figra laborat humus. No emprestati decus, ct eomas
Illa infani hodie qui nas itur
nun emi gratan/potibu . t i. ' , Spargit, ctaeua collis imnsita cras euellit, ct arida in is, Coneremat igne fata EL tempus, quo belli fulmina
284쪽
. omniaste spatijs pertranseum
De eo quodscriptum est, Ad vesperum demorabitur fistus. Dictum obiter de utilitate lac marum. Vespercon emplationem significat.1 Q Apientissimus mortalium fuit, qui distinxit tempus sie-
o di,& tempus ridendi. Quod si quaeras quale tempus sietui, quale gaudio tribui debeat; iam audisti David respondentem , ad vesperum demorabitur fletus, ct ad matutinum Dtitia. Sed cur iubet Propheta vespere flendum esseὸ cur no& mane, & meridie aut quare cum lacrymis claudendus est dies, cum omni tempore hilarem datorem diligat Deus 3 Digna profecto solerti disquisitione res ista videtur, estque eius explicatio ab antiquis Patribus petenda, quibus datum est nodis mysteria regni Dei. Primus offert sese ultro Basilius: Vespera, inquit, praesens vita est, qua peccata plangi debent: scriptum est enim, Beati qui lugent, quoniam i conseiab tu . Quicunque igitur dies seculi huius in consummatione iam existentis, & ad occasum tendentis inplorandis peccatis exegerint, hi demum verε illo matutino adueniente gaudebunt . Nam qui minimi in Gerymis, mgaudio metent. Co cinit Hieronymus: Vespera tota ista vita praesens intelligitur, qua per peccatum Adae omnes usque in finem seculi gemunt: ad matutinum autem erit laetitia in generali resurrectione . August. laeumd. Addo Augustinum quo huius rei explicatio insignior fiat. ε im. Quid est, inquit, vespere demorabitur fletusλVespera fit, qua-do sol occidit. Occidie sol ab homine, id est, lux illa iustitiae, praesentia Dei. Ideo quando expulsus est Adam, quid dictu est in Genesi Cum deambularet Deus in Paradiso. Ad vesperum deambulabat Deus. Iam ille peccator texerat se intra
285쪽
signum, nolebat videre laciem Dei, ad quam gaudere consueuerat. Occiderat illi sol iustitiae,non gaudebat ad praesentiam Dei. Diu eris in fletu o genus humanum, nasceris enim de indam, de sile est factum. In matutino sperandum est, laetadum H; sed perserendum est modo, & gemendum . Antonius Pa.
taurius Seraphicae religionis decus eximium triplice vesperam esse docet, & triplex matutinum , in quorum quolibet est uetus,& titia. Prima vespera fuit Adae culpa, in qua fuit fletus, cum de paradiso eiectus audire meruit, In dore vultus tui inseris pane tuo : Primum matutinum fuit Nativitas Iesu Christi, Euangelio Vobiι gaudium magnum . . Secunda vespera fuit mors Christi, in qua fuit fletus, Rha Hie salem nolite Ner ver me: Secundum matutinum fuit ipsius resurrectio, in qua suit laetitia, Gauis uni discipuli viso Do- Ioaun. io. io. mino. Tertia vespera est in morte cuiuslibet hominis, in qua est de tus, Mortua est Sara, venitque Abrabam, Ut plangeret, o flint eam 1 Tertium matutinum crit sanctis in generali re insurrectione, in qua erit latittasempiterna super capita eorum, ut dicit Isaias. Isychius Hierosolymitanus, qui Leviticum eruditissimis commentarijs illustrauit, per vesperapa pinni te ie.ei . iitiam intelligit, ad quam fletus demoratur, quia nisi pecca- bipaean . tor lacrymarum flumine scelera abluat, semper immundnserit coram Domino οῦ atque ideo praecipit lex, ut qui aliquid
ex iis, quae lege prohibita sunt, secerit vel attrectari, immundus sit usque ad vesperam, donec scilicet peccati sordes ab
luerit Jacrymis, &. poenitentia. 2 Tanta est potentia lacrymarum, ut immunda quaeque. purgare valeant, infirma reficere, perdita restaurare. Luctus
siquide pius, ac religiosus, ut sanctus Abbas ignia censis docet, indoctrina spiritus, & ordine primus, & utilitate inuenitur
Praecipuus: quippe cum sit se inma lapientia sanctoru,custodia iustorum, sobrietas modestorum, prima incipientium virtus, proficientium stimulus, persectorum cumulus, pereuntium salus , periclitantium portus, promissionem denique habens consolationum,quae nuΠc sunt & gaudiorum, quae sutura sui. Ioannes Climacus maiorem baptismate sontem lacrymarum audaci hyperbole dixit: &, Absque metu,inquit, ruinae est,qui ex mortis, scelerumque memoria genas suas viventium aquarum perpetuis imbribus rigat . Optime Petrus Cellensis.
Demergit Iacrima populum criminum,rupiumque nostri Pe panibus cania. lar ctoris
286쪽
ctoris soluit duritiam, iudicis emollit iram, iam Intentatae irae humili au su nectit minas, vibratas revaginat acies, erecta iam resupinat supplicia, exundantes irrorat flammas, profundit de silice aquas, remollit aspera, rigida recuruat, humectat arida, sterilia foecundat, sordida lauat, decorat λda, suscitatia emortua , reserat clausa, prohibita accelerat, intemperata temperat, portas refringit inserni, carbones extinguit serreae
sornacis . Quid plura Z Uincit inuincibilem, ligat omnipotentem, naufragium est vitiorum, portusque naufragatorum, filium Dei ad nos inclinat,&ad veram Trinitatem interueniente spiritu nos eleuat. O humilis lacryma, exclamat sapies , Aretari t. Idiota tuum est regnum, tua est potentia; ante aspectum iudicis intras, quicquid petis obtines, accusantibus inimicissilentium imponis, O virtutem, o ossicaciam lacrymarum iri gant coelum, terram diluunt, extinguunt gehennam. Ideo sedi j. 1. 3 cor sapientum, ait Ecclesiastes, ebi trisula es, eον Hunorum ubi latitia. Exite igitur, exite lacrymae iampridem exire cupientes, Aperiantur cataractae mi ri capitis, & erupant sontes aquarum. Deficiat in dolore vita mea, & anni mei in g i mitibus, si sorte lassiciant inundantes aquae sordes diluere
culparum, quibus iram merui. Peccaui super numerum arenae marIs , iniquitatem feci in omnem iustitiam Dei, a planta pedis usque ad verticem capitis non est sanitas in me. Cum nonduin aliquid egissem boni, vel mali, pr occupauerunt me
laquei mortis, & torrentes iniquitatis conturbauerunt me. Vulnerauerunt me undique inimici mei , soderunt manus meas , & pedes meos , & contriuerunt omnia ossa mea.
A seculo confregi iugum, dirupi vincula, &dixi. Non seruit. Commendauit autem charitatem suam in me Deus, quia cutotus in peccatis essem, filium suum pro me tradidit morti,& ipse innocens in lacum missus est, ut solueret collum meum a iugo captiuitatis . O ubi estis fontes lacrymarum, ut plan
sana die, ac nocte calamitatem meam i Lugete me montes,& colles: lugete me flumina, & maria: lugete me bestiae syluarum, reptilia terrae, & volucres coeli: quoniam vos quidem seruitis Deo, legesque vobis ab illo impositas iugiter custoditis: Ego vero pactum meum praeuaricatus sum , & amantissimo patri me filium prorsus degenerem exhibui . Vbi nucles vanitas mea, superbia meat Quo perrexistis delectationes
carnis meae, quid prosuistis mihi l Heu pro vobis innocentia perdi-
287쪽
perdidi, Deum amisi, & aeterna inaudia me in e mutaui . Propterea contre
nauerunt omnia ossa mea ab ira iudicis omnVentis
ab ardori bus sempiternis. Horreo conseientiae vermem. - p pin fumi, stridorem dentium, alptastus Egi non uin, & spiritum procellarum . Horreo tenebras ex te
nae mater mea, ut quid me genuisti filium doloris, tau amaritudiniS,N lacrymarum Z cur cxceptus genibus, cur lamvbzribti S, natuS m combustionem, dc cibus ignis Quis dabie capiti meo aquam, & oculis meis sontem lachrumarum, ut praeueniam fletibus fletum, & dolorem dolore Z Contremuerunt columnae v linentes inciderunt in illud, Nescit homo virum amore, an odio dum D, sed omnia in futurum seruantur incerta Et ego miser ac depe ditus homo in beatae vitae, aeternui' deplorandae mortis collimitio consimitus, nullo sanctimoniae munimine septus, nullo innocentiae sustragio adiutus, nullo verae pamitentiae praesidio vallatus,quasi iam securus nugabor,& Iudens cum aeternitate inter tot lacrymarum incitamenta ridebo in aeternum
I igitur lacrymae, rapndis concrestiterivis, Ite, ria egenas e ite, replete num. Exul enim patrius tam longὸ dissitus oris Num potero latos redire voce sonos pNon benὸ eo Uusum mentitur gaudia pectus , me bene moerenis fingitur ore iocus. muflix regio morsu depriaita pomi, Quaestibus betit quoties es reuoranda meis. Atqtie utinam tri Ies gemitus, vigiles m querela Flebitis aut posset te reuoca sonus. Milis genas, ct mille oculos, o pectora misso Optar querulai fundere semper aquas. O caelam,
288쪽
Ne impedias lacomis, carmιnibusque viam. . Nam quis ilitias patriae, quid perdita coeli Gaucia, qui uperos commemorare iuuat pHeu magis assiciunt maestium praesentia pectus, usquesum lacrymis ea a sat apta meis. Exulat orbe pudor, terras Auraea reliquit , Sub pedibus pietas, seque devique iacent. Vis colitur, iurisquι Iocum sibi Φndieat enses, Per Uetitumque ruitgensferorata nefas . Contempt/ix coeli, visesque auiissima terrae , Improba turba soli sordida fossa eolis. Omne si eius regnat,gula, taxus furta, rapina: Fanda nι fanda malo mixta furore Iieλnt. Ipse ego pos puνas sancti baptismatis undas, i Post ea quae redigant me tria vota Deo. Heu quoties merui violati Numinis iram , Committens vatas crimina foeda modis pErgo ferite gιnas,sauite in pectora palma, Ergo truos virgis seindite terga manus Imminet erre dies pos tot precata Uerendus, Stamina quo vita mors furibunda feret. Tendimus huc omnes, nulli mors dira pepercis, Infe quisquefui funeris arma gerat. Nulla palingeness potis est implere ruinam , H letii eursu, dum loquor, hora fugit. Qua cantabat he L mo rigida lingua tacebit,ctui plaudebat ouans, nune tumulatur humo. Impie frange to=os, madeant tibi tempora nardo, Plaude eboris, indue fercula, sparge merum . Dνlitias tactu equitur, male fana voluptarMulta sub H)blaeo melis Oenena premit. Itinet hanescenam tellus, bac fabula mundum Ludit, ct in tragico vita dolore gemit. Atque utinam euncti effarens morte dolores, Sedgrauior pori hanc luctus, ct borror erit.
Iudicium superest, ct ineluctabilι tempus, Arida quo uitas ignesoluta ruat.
289쪽
Coelabitque nitens Phoebus in axe iubar. Atqtie iterum tellus effundet in aιra vitia Corpora, quae Cisso Haurit auara Anti. Tum ventis Iudex procerum comitante caterua, Et dicet reprobis Ite, uenite probis. mu quantus seriet tune noxia pectora terror .
Impia quo poterit turba later pecu λAb mi γ l ab quantis tormentis tune eruciabor, Si militis merito poena luenda rogo lo mors, d Iurix, ct inmorabile Numιnro mors extremum non habitura diem. Paree anima mens cara tua ,sortiquefutura
Prospice, nι incautum nox tenebrosa premat. Felices nimium lacryma, queis Numinis ira Cedit, inexhauritis currite semper aquis. Currite, ct in duplices uertantur tam in a fontes,
Perque oculor unda, qua data porta, ruant.
Nam Iic t Oeιanus me fluctibus amplus inundet, Nulla mιis lacrymis unda fat essepotes. Flebilibus coepi nascens vagire querelli , In lacrymis uixi,par quoque is eris. m Uasme uerint mea erimina planctu , Tune aberit eausa deficiente dolor 3 Non omittendum hoc loco quod Bernardus altius Aia iasurrigens docet. Nam per vesperam otium contemplationis V '
intelligit, iuxta illud; Exibit bomo ad usseum, ad πι- rationem suam usque ad vesperam. Surgit nimiri ra, &pro-
perat fidelis homo ad animarum lucra , ad vitae activae officia dum dies est: vespere autem ad quietem contemplationis tanto ardentius regreditur , quanto fructuosius eandem sememinitintermisisse. Caeterum inter actionis negotium , Se Otium contemplationis suctuat interdum, & exaestuat timens, ne plus iusto alteri horum in haereat. Et fortasse tale aliquid S. Iob patiebatur cum diceret, Si dormiero dicam,quando com I
surgam rursum expιctabo vesperam, ct replebor doloribus
ραι ad tenebras: hoc est, & quietus neglecti operis, & occupatus perturbatae nihilominus quietis me arguo. Vides virum sanctum, ait Bernardus, inter fructum operis, dc somnu
templabonis grauiter aestuare:& in bonis licet semper ve C e saniena
290쪽
saniem, semper tamen quasi de malis poenitentiam agere, di Dei cum gemitu momentis singulis inquirere voluntatem . . Unicum quippe in huiusui odi remedium, seu refugium Oratio est, & frequens gemitus ad Deum; ut quid, quando, &quatenus nos sacere velit, assidue nobis demonstrare dignetur. Hoc itaque habet sanctae contemplationis vesper, ut ad eum quoque fietus demoretur. In t/mpore vespree, ait Isaias ct ecce turbatio. Peracto enim iam die turbari item solet quisquis studet placere Deo, cum in vespertina conscientiae discunsione pro negligentiis ,& peccatis admissis orat, ac lacrymatur, ut diuinam sibi conciliet misericordiam. Qui vero fideliter ai. ii ad ministraDdo, consulendo,& praedicando Domini sui lucrataidi. D.Hieronym. studiose quaesiuit, Dormiet ad vesperam in semitii Dedanin ,
ut idem scribit Propheta, quia coelesti desiderio fulgens sa-
pernae contemplationis arcem commodis dumtaxat, & o
portunis horis conscendit, dormitque in semitis Dedanimia, id est iudiciorum, ut D. Hieronymus interpretatur,quia cooperante gratia de indulgentia praesumens iam non laborat ingemitu suo sub timore iudicii; sed proficiens in melius, Deiq;
gloriam cum ineffabili gaudio contemplans laetus sedet, vacuus dormit, quiescit securus, prohibente Domino ,& coni stante , ne quis dormientem praeter eius voluntatem excitare praesumat. De primis, id est incipientibus, & adhuc gementibus sub pondere diei, di aestus icriptum est , Venit mane , venit nox nam matutinam gratis illustrationem statim sequitur horribilis nox, ululatus,&planctus magnus, timor, iatremor, ac incessabilis gemitus pro remissione peccatorum
obtinen d a fluctuante nimirum conscientia inter spem, & tb morem, donec verbo Domini tenebrae, quae sunt super faciem abyssi, plenioris luminis illustratione dissipentur. De secundis, qui iam pulso timore singulariter in spe constituti dormiunt in pace , mystice intelligo, quod in mundi creatione Moyses saepius repetit, Factum est vespere, & mane. Inis post
mane sequitur nox : istis post vesperam sequitur mane i nec ulla fit mentio noctis . Vt enim subtiliter notat sacrae purpurae insigne ornamentum Petrus Damiani, Vesper ipsa boni peris est persectio, mane vero lux mentis. Nam cum bonum opus peruenit ad persectionem, tunc in operantis mente lux gratiae spiritualis exoritur, ut dum lucidum opus foris exequitur,intrinsecus ipse gratia Spiritus illustretur. Nulla aute