장음표시 사용
291쪽
somputatur, quoniam diuina perfusi claritate amicti
Magna esse vespertini tomporis sacramenta. Notantu ad quaedam de epimiis laureatis. Pacis encomtum, io ad eam exhortatio. Q Ed quorsum hae tam multa, tamque conquisitε λ Nemo ut susceptam de vesperis tractatione symbolicis explicationibus illustrem clarius exequamur . Quis enim hac hora non solito feruentior in Dei laudibus inueniatur, quae tot mystersis in signis habetur. tot sacramentis nobilitatur λEleganter ad hoc hortatur omnes Ambrosius. Cum vesperata. Ambros. e. a.
diem claudit, Deo debemus per Psalterium laudem dicer . Μ- α gloriam eius modulata suauitate concinere , quo operui nostrorum consummato certamine veluti victores requiem mereamur, & laboris quaedam palma sit soporis obliuio . Ο - mitto pleraque sacramenta, quibus haec hora illustratur. O- mitto inquam quod vespertinum ossicium diurni finis, diurnae de alternae lucis occasus est: atque ideo seculi huius inte- . ritum , vitaeque nostrae finem demonstrat , ut Hieronymus η η- pno Presbyter Salonius Episcopus, Olympiodorus,& Caesarius E ei. 'r' ' luculenter ostendunt. Omitto quod in umbra veteris testa ς ὴ inciliat. . menti vespertinum sacrificium quotidie offerebatur. Omitto quod ipse Dominus gentem suam a iugo ferreo Aegypti eae struitutis solemni strage primogenitorum liberaturus gnum sine macula ab uniuersa multitudine filioru Israel ad vesperam immolari praecepit. Cuius vespertini sacrificia nos mysticam exprimentes intelligentiam cantamus quotidie cum Folmographo , Dirigatur Domine oratio mea scutis censum in consectti tuo,eotiatio manuum mearum facriscium vespertinum . Illud quoque commendat vesperarum dignitatem , quod in sacra Genesis historia legimus. Noe vir iu- 'stus, atque perfectus scire cupiens post cataclysmum an tellus iam sicca, &detecta egressionem e tetro carcere permitteret, columbam emisit exploratricem . Aν illa, ait sacer Gen. s. it. Cc a textus
292쪽
textus enit ad eum ad Vesperam portans ramum cilia Ac,
it Uerens certi, rursum omissa repa. . . ,
. Θ fugis paruum libamen oliuae. Consules , .e Imperatores Romani post debellatos Imperii hostes literas laureatas ad Senatum mittebant triumphalis Victoriae nuncias , ut solus epistolae aspectus non nisi pro sp ti L c huth MI ra, ct felicia indicaret. Narrat id Romanae historiae princeps, no. Lamprid. in eumdemque morem recensent Iulius Capitolinus, Aelius f ir Lampridius, Cornelius Tacitus,& ex recentioribus Alexan- ἡ, .set: ἡ der Alexandro .l Deus vero pro epistola columbam misit ος - M' I oleae virentis ramulo insignitam,e cuius aspectu statim vir s 'pientissimus intelligeret magnam illam aquarum conssu gelim minutam, pristinamque terris faciem redditam esse . Explicat elegantissime totius mysterii seriem Ambrosius libro. τρῆ λ μ N 'de Noe. Volat autem columba, dum dies est; ingruentibus tenebris ad iustum reuertitur , quia iustitia, & pax in tene di brosis iniquorum pectoribus quiescere nequaquam possunt , nisi diluuia passionum omnimodis deserbuerint. Emiserat Noe coruum auem rapacem, &symbolum habentem cum . diuina iustitia, & cum vespere seueritatis . Nam apud He brae Os sesper dicitur Hereb , coruus Horeb , ijsdea - literis puncto dumtaxat immutato . Ibat ille , &j non reuertebatur quasi gaudens in executione iustitiae , donec iccssarunt aquae, & datus est locus misericordiae,&emissa co- Iumba decerptum ex oliua surculum indicem pacis ad ve sp ram deportauit. χ' Monemur hic saluberrimo consilio Apostolicum in omnibus sequi mandatum omnino praecauentes, ne succcndat super iracundiam nos iam . Sic verae columbae erimus dorso aureo, pennisque deargentatis fulgentes : sic germen virentis olivae ore neturo portabimus ad vesperam , si sole ad occasum appropinquante pacem loquamur cum proximo nostro,pacem cum nobis ipsis,& pacem habeamus ad Deum:
sic delectabimur in multitudine pacis, & pacis non erit finis.' Quod splendor in igne, quod serenitas in aere, quod tra quillitas in mari, quod amoenitas in terra, id pax in corde Ipsa enim est , ait Magnus Leo, quae parit filios Dei, nutrix dilectionis, & genitrix unitatis, requies beatorum, &aeter , ni tatis
293쪽
nitat is habitaculum, cuius hoc opus proprium , & speciale beneficium est, ut iungat Deo, quos secernit de mundo. Age vero, scribit Dionysius Areopagita dictus Theosophus, ut testatur Hilduinus: Age vero diuinam, conciliandique principe pacem pace dignas laudibus ornemus. Ea enim cit, quae omnia coniugit, atque inter Omnia concordiam, conne-' xionemque& gignit, & absoluit . Itaque eam omnia expe- . tunt, quod diuiduam ipsorum multitudinem ad totam coniunctionem traducat; intestinumque bellum huius uniuersitatis ad eiusdem generis domicilium coniungit. Haec & alia . plura diffuse ,&abstruse de pace Dionysius . Eandem multipliciter commendat vir eximius Potho Prumielis libro primo de statu Domus Dei, atque inter caetera haec habet. Pa- ac molia ictum pacis est, quo Deus in Christo mundum sibi reconciliauit. Ingrediens quippe mundum Saluator,pacem nobis per Angelos an nunclauit. Egrediens de mundo, testamen tunc. τμη pacis fidelibus suis reliquit, licens Apostolis, & in Apostolis nobis : Pacem meam do vobis, pacem relinquo tobis . Missis etiam in mundum praedicatoribus praecepit: Inquameumque x' η- δη- οῦ
domum intraueritis,primum dicit ; Pax huic domui: quodsi ibi fuerit Ilius pacis, requis e super cum pax verira. Qui ergo sunt fili pacis, hi per gratiam pacis habitant in unum. Obeata pax, o iucunda tranquillitas.' Tu persectio sancti talis
es. tu iustitiae regula, tu magistra doctrinae, tu morum custodia, tu purae mentis indicium, ac omnium desideriorum amplissima plenitudo . Custodienda igitur prae omnibus virtutibus pax est,ait Petrus Chryselogus, quoniam Deus semper in pace est . . . l
M E T R V M XXII. O Si πη par mi beatitatis, a
Caeci de litium, Deique proles, Pax Drra columen, decurique morum, Pax cunctis potior ducum tria bis,t: s, zuos mundi eolis abditos recessus plite tefollicito requiris asu, iVrbanos fugiens propuI tumultur.
294쪽
Hie isserta petit loca, ct per antra
Te quaerens varias peragrat oras, Leua lucens oritor, caditque Titus. H e ut te celer assequatur, aurum
Congenium colit, atque dignitatum Regulem sibi pseparat decorem. Hie demens iuga I andit, ct remotos Perscrutatur agros: tamensuperna Hi paeis n/queunt bonis potiri . Curse ergo tuum benigna Numen Calans implacidum relinquis orbem pPacem sic ego fefellabar: HuRespondis. Proprio imperare cordi Si nosti, tibi cognitumque Numen, Possessumque meum es : uti receptam Sic me perptiuo coles amore.
Vesperarum ex nouo Tectamento praerogatiua . Vesperis mun i Anem signiscat. Oratio ad Dominum, a vi nobiscum manere dignetur.
i Q Ed iam ad nouum testamentum accedo.cuius veritas, O di gratia veraeente mundi ori H admirada diuini Ue
bi incarnatione facta est. Vesperariundi erat, cum Christus venit, quia totus erat mundus in tenebris. Vesper erat,temporis scilicet plenitudo, & finis dierum, mundi senectus, ct vltima aetas, ut Prophetae futurorum praescii pra nunclaueruta Vesper erat omnibus, quos immanium delictorum squallor, quos dirae mortis tenebrosus horror urgebat. Porro pervesperam ultimam mundi pereuntis aetatem intelligi, qua Verbum carosavium es, testes sunt, ut alios praetermittam , o se. hom. r. in Origenes, dc Augustinus . Nos sumus in quos deuenerunt fines eculorum. Nos sene Pentis qui postrema proles veteris abolitionem legis, noxiae vidimus promulgationem. Vitiorum agmina ab in earnato Verbo expulsa virtutes vidimus '. reuocatas. Nobis aeternae beatitudinis ostium reclusurus internus Dei filius angusto virginis thalamo inclusus est. F ctus
295쪽
ctus est mortalis Deus , ut nos faceret immortales. Verbum enim in Christo passum fuisse dicitur non simpliciter, sed ut taloquitur Rusticus Cardinalis, propter vestionem proprii ficas ita 'ea quq sunt passibilis naturae per suificationem dispensativam:
quod nos dicimus per Idiomatum communication . Quis non tantae dienationis excessum dignis excipiat laudibus, digno colat affectu, digna gratiarum actione prosequaturὶ VeL. per rursum erat, cum transiturus de hoc mundo ad Patrem, . instructa legali coena agnum comedit cum lactucis agrestibus ipse Agnus occisus ab origine mundi acerbissimae suae passionis amaritudinem praefigurans. Post haec surgens a coena Immundos discipulorum pedes lauit, & tersit: tum regressus ad mensam vivifica instituit pretiosissimi sui corporis, & sangui- :nis sacramenta. O camam admirandam , o gratiam super- et . excellentem l Idem Dominus conuiua est, de conuiuium; cibans, & cibus; offerens, & oblatio ; victima sacerdotij sui, &suae victimae sacerdos: Manducat homo panem Angelorum, qui iumentis insipientibus comparatus,scenum, ut bos come- Idere dignus erat. Cibum percipit vitae, qui de coelo descendit, cibum omnis suauitatis, sanctorum delitias, serculum immortalitatis. Vinum bibit supercoeleste,vinum germinans virgines, & aridas sitibundae animae sauces potu saliente in vitam aeternam refocillat. In loco pascuae, in loco uberi collocatus flumina mellis, sontes lactis, liquorem balnami fugit, torrente voluptatis potatur, & ab uberrimis coelestis ambro- , sae inundationibus inebriatur. O coeleste conuiuiu , o suavissimam resectionem,o amoris excessum I Hac ratione unus spiritus essicitar Sponsa cum Sponso, Ecclesia tum Christo anima cum Deo. Hac inquam ratione deuotus animus delicia- tur, totus spiritualis euadit, omnem concupiscentiae nebulam evaporat, tantique amoris incendio succensus hominem co-burit in homine , & in abscondito faciei Domini gloriatur.
Tantam vero mysteriorum prosunditatem vespertino tem pore in vespere suae passionis operatus est Dominus, ut nos etiam in vespertinae synaxis celebratione memoriam abun dantiae suauitatis eius eructemus. Propterea, ait Origenes s V g .hcm.t
in mundi vespera passus est Dominus, ut tu semper maduces ' de eatnibus Verbi, quia semper in vespera es, usquequo Veniat mane. Et si in hac vespera solicitus fueris, & in fletu, ac ieiunijs, atque omni labore iustitiae vitam duxeris, poteris &
296쪽
tu dicere i Ad vesperum demorabitur fetus, ct ad matutinum
laetitia. Laetaberis enim mane, id est in seculo suturo,si in hoc seculo fructum iustitiae in fletu, & labore collegeris.1 Est haec materia, quae ducere diem possit, si cuncta horae huius mysteria recensere voluero. Vesper enim crat, cum e cruce depositus, &afflictissimae matris sinu exceptus dolore ipsius in nouauit, cum Angeli pacis ad obsequium Regina circumstantes amare flebant. Vesper erat, cum post triumphalem resurrectionem duobus distipv lis euntibus in castellum Emaus inhabitu peregrini facundum se comitem adiunxit, ut corda prope desperantia mutua confabulatione ad spei constantiam reuocaret. Sentiebant illi in scripturarum explicatione erumpentem ignem, qui per ossa distusus totas animae medullas ardentibus scintillis depascebat. Rursun per Vesperam finis mundi intelligitur, sic ut dicit Chrysologus; Vesper est cum finitur dies seculi, mundus a luce temporum cum declinat. Haec est vespera, qua reddet Dominus unia cuique iuxta opera sua: in cuius rei typum duo Angeli impias ciuitates naturae iura violantes de uastante flamma consumpturi venerunt ad eas vespere, ut ipsa hora visitationis quod Abbas Tulliensis notauit tristissimae peccatorum causae conueniret. Haec est vespera, qua durissima Hebraeorum corda conuertentur ad Dominum, & qui coelestis doctrinae pabulutanquam cibum leuissimum nauseabant, diuini verbi famem patientur ut canes. Tunc multi fideles adorabunt bestiam ,&dulcissimum Christi nomen saxo duriores abnegabunt, sicut scriptum est, Lupu ad vesperam Casiavit eos: &qui mandflorebant, vespere decident, indurabuntur,&arescent. I sccit vespera, de qua scriptum est , Ad Cesperam demorabit stitus, hoc est de peccatoribus: nam de iustis Sophonias Propheta dicit, Ad Uesperam requiescent. Est quoque vespera mnis vitae, ut sanctus Abbas Rieuallensis testatur, atque eius item symbolice exprimit casum, qui post opera lucis opera inchoat tenebrarum, cuius sunt nouisii: Da peiora prioribus. Has tenebras, hunc occasum auertat a nobis Dominus, qui si nobiscum fuerit, etiam vespere tenebris carebimus, di nox
fetit dies idaminabitur. a Dicamus igitur cum discipulis illis, quorum cor ardeserat in via: Mane nobiscum Domine, mane nobiscum, quoniaa esperascis. Iam vespera mater noctis tenebras parturi trianos
297쪽
nos triplicia confundit, desperatio subna ergit, intra aerunt aquae usque ad animam, . dc non est substantia: iam mentes, nostras horrenda concutit tempestas, iam frigus iniquitatis nos opprimit, glacies immunditiae supercrescit, iam sauciata conscientia terribilem iudicis sententiam pertimescit .. Mane nobiscum, clementissime Domine, quoniam sine te nihil possumus, nihil sumus. Tu sol'timu nostrum, tu refugium , &virtus, tu es turris sortitudinis a facie inimici. Omnes occupat nox perfidiae, deficit lux veritatis, praeualent scelera, re stigescit chalitas; ad te autem sunt oculi nostri, ne peream Iis.
Mane nobiscum, ne tenebrae nos comprehendant, & non extinguatur in nocte lucerna lucens, & ardens, quae lucet nobis in loco isto caliginoso. Instat finis vitae, dici vespera, eripe nos de potestate tenebrarum, & ne declines in ira a seruis tuis , quia si nobiscum sueris, in medio umbrae mortis non timebimus mala, sed gratiae tuae si algoribus coruscantes vitae splendoribus illustrabimur in ipsa regione morientium. Bonuest tecum esse, Iesu dulcissime, mane nobiscum, & ne recedast nobis: ostende nobis faciem tuam, & salvi erimus. Ecce longiores factic sunt Vin brae vesperi, imminet nox obscurissima, in qua nemo potest operari, mane nobiscum, & claude ostium a soris, donec pertranseant tenebrae, iterum lux oriatur, de nobis ostium aperias, ostium fidei, es amoris; ostium contra ostium,quod in montis aedificio EZechieli Prophetae monstratum est. Tu quidem habitas in excelsis,& ascendis super Cherubim,&volas super pennas ventorum , & noti valent serui tui inuenire locum tuum, nisi tu descendens no graueris venire ad nos; vel certe pertrahas ad te quaerentes te,sicut pol licitus es dicens, Omnia traham ad meipsum; &, ecce vobiscusum que ad consummatio m seculi. MEmento igitur verbi tui, in quo nobis spem dedisti, & mane nobiscum in vespera . vitae huius, ut adueniente horribili mortis nocte educas nos de carcere isto ad confitendum nomini tuo, tecumque perducas in admirabilem domum tuam , in qua nullae sunt tenebrae, nulla moestitia, sed lux perpetua, verum gaudium, dc
exultatio sempiterna. Ibi narrabimus quae gesta sunt in via, quomodo cognouimus te in fractione panis. Ibi laetabimur in te, ct cantabimus laudes tuas sine intermissione . Ibi sede. bimus tecum in pulchritudiici pacis, in tabernaculis fiduciae,ia requie opulenta. Dd 9. V.
298쪽
aut sit Vesper, O quae eius etymologia. Qua hora ve spertinum o cium persolui debeas. Notantur quae, dam de Lucer arto, O bora lucernari. Mores nostros ab antiquis multum distare. . in
i π Psam nomen Vesperarum a Graecis duxit originem: naL ut testantur Macrobius, de Isidorus ab Hespero stella occidentali Vesper dicitur. Haec una errantium est, de q ua Plinius, Infra solem, ait, ambit ingens sidus appellatum Veneris, alterno meatu vagum, ipsisque cognominibus aemulum Solis,& Lunae : prqueniens quippe,& ante matutinum exories Luci seri nomen accipit, ut sol alter diem maturans : contra ab occasu resulgens nominatur vesper, ut prorogans lucem, viceque lunae reddens. Notat Suidas verbo C ρος ο καλλις- Primo Parmenidem deprehendisse eumdem esse vesperum, &Luciferum, quod alij Pythagorae tribuunt. De qua re sic canit Georgius Pisides in Cosmurgia .ctuis Unum,olom us aeri lumine
Modo Phosphorum modo Vesperumspirspicit,
Hoe nsciat binorum opiscem eursuum Lueis Prophetam, novit, esse nuntium Z Laudant Vespera Callimaelius in hymnis,Quintus Calaber in Paralipomenis,& Moschus in Idyllijs. A Musaeo Bα -κ is ci κρstella umbrosa, ab Apollonio in Argonauticis. ωνας ρ cau- larum stella nuncupatur. A Calsurnio Noctifer vocatur his versibus, . Sed iam fera dies eadit, ct iam te fugato Frigidus aestuas impellit Noctifer Ombras Itemque a Catullo in carmine nuptiali, ait enim, Nimirum mos oriendit Non fer ignei. Scholiastes Euripidis Vesperum dictum arbitratur,quod omnia serat quaecunque dispersit Aurora: Consentit huic ely mologiae Sappho Poetria apud Demetrium Phalereum his
α in. . Vesrer Omnia fers,sers vinum, fers capram, sers matri filiam.
299쪽
siliam . Hoc idem sidus multi Venerem appellant apud Iuliua yginam, quibus apud Plotinii adstipulantur Platonici. Plautus Uesperuginem vocat. Docet autem D. Hieronymus Iu daeos, qui usque ad vesperam ieiunium protrahebant, tunc solummodo ad sumendum cibum accessisse, cum primum hec stella appareret. 2 Quod vero spectat ad legitimum tempus huius ossicii Blemniter celebrandi variant antiqui Patres. Sunt qui autument ipso noctis initio persoluendum, ideoque inter noctis ossicia vesperas computant, cui opinioni seu et Baronius tomo primo Annalium. Alij vero extrema diei parte ante solis occubitum vespertinam synaxim agendam praecipiunt,quam propterea volunt ad diurnae seruitutis pensum pertinere. Stat pro priori parte Isidorus, cuius sententiam repetit, , calculo suo approbae Rabanus Maurus. Stat etiam auctoritas hymni, quem Mediolanensis Ecclesia, & Ordo Cister ciensis quotidie canunt ad Vesperas, his praesertim versibus. Gratis peracto iam die
Ii noctis exortu preces νVoti reos Ut adiuves,
Hymnum canentes soluimus. Stat denique copiosa phalanx eorum Patrum, qui vespertinuofficium lucernarium, vel horam lucernarem appellant,quod tunc lucernae ingruentibus tenebris accenderentur. S. Clemes Romanus cohortem ducit. Is in Apostolicis Constitutionibus vespertinam obsecrationem, & gratiarum actionem , fracisco Turriano interpretante, Denuntiationem obsecrationis nocturnae, & Nocturnam gratiarum actionem post incensa Iumina inscripsit. Sequuntur clementem antiquiores Patrcs, Epiphanius, Hieronymus, Cassianus, Basilius: Calliodorus, Socrates, Nicephorus, Auctor sermonii in ad fratres in Eremo, Uranius Presbyter,& alij multi apud Marcellum Franco linii, qui lucernarium , horam lucernarem, psalmosque lucernales
expresse comemorant. Hi omnes vespertinas preces nocturno tempori assignant. Non minorem tamen auctoritatem
habent, quia tenebris vindicant, dc sole adhuc super finitore sulgente celebrandas esse contendunt. Satis superque pro innumeris alijs mihi est solus Benedictus Monachorum Pater,ci legislator, qui de Vesiperis haec in regula sanciuit. In Quadragesima ad Vesperam reiiciant. Ipsa tamen vespcra sic aga-D d a tur
300쪽
tur, ut lumine lucernae non indigeant reficientes. sed & omni tem; ore siue coenae, siue resectionis, hora sic temperetur , ut cum luce omnia fiant. Si e praecipit vir beatus, lucis amicus, discretionis exemplar, ut cum luce diei omnia consurarentur, nempe ut monachi nocturnae quieti quantum naturae in est tribuentes ad nocturnas vigilias alacriores surgant: tum etiam ut completorio hora diei postrema relinquatur. Et nequis putet solos esse monachos, qui diurnam Vesperarum ce lebrationem propugnent, alium testem prostro virum docta , Am l. ib. - & grauem Amalarium Fortunatum. Is tametsi lib. 4. de Ec- ς' - Α' rh' elesiasticis ossicijs, Isidoro, quem supra citauimus, consentiro videatur; libro tamen de ordine Antiphona rij, quasi Palinodiam canens, Nos, inquit, saepissime sole intis vespertinale Osficium ante solis occubitum celebrare. Notat autem Fra colinus vespertinum tempus statim post Nonam incipere Co- stat ex hymno ipsius Nonae, quo precamur, Largire clarum vespcre . Constat praeterea, quia licet vespera in solis occasu proprie intelligatur, nihilominus totam quartam, divitimam
diei partem denominat, quae post Nonam incipit, & in solis
occubitu terminatur. Quia vero ultima diei hora completo rio assignatur, duae tantum horae Vesperis relictae sunt, decima scilicet,& undecima, ac proinde in fine undecimae Vesper-ν ...,i. ;sia m. iii π 00 3is legitimum tempus erit, ut Francolinus, Turrea iurecrem.trare. cremata, Ioannes Beleth, & alij sapienter obseruarunt.
a Nostris vero temporibus h c horarum distinctio haud
Rationalis. quaquain in ulla est. Nam Vesperae in Quadragesima circa me ridiem aliis temporibus circa horam nonam persolui solent. Pelagius Papa . Desectus nostrorum temporum,quibus non solum merita, sed ipsa hominum corpora defecerunt, districtionis illius non patitur manere censuram. Item Smar
us Abba , Modo apud nos iam aliter,atque aliter habetur.
--' '' ' ' Quanto enim serotini a primitivis, tanto longius vitae in ri to ab antiquis distamus Patribus. Illi enim erant spiritu se
uentes, Domino seruientes: nos autem tepidi, & nausean facientes, sumus tamen in misericordia Domini sperantes. t o ris , li. POtho quoque Prumiensis, In ordine, inquit, monastico, qui
ψς duo se Dei. honestis stud ijs, & laudabilibus institutis aliqua do praeeminebat, nostris iam diebus color optimus Ecclesiasticae grauitatis mutatus este videtur, superinducto quodam suco leuitatis. ' . Ecce enim vita monastica, quae erat columna, & firmamen'