장음표시 사용
301쪽
cap. Io. De Vesperit. aratum religionis, in qua videlicet viguit disciplinae censura, mo
rum prauitas, maturixas cousiliorum, auctoritatis pondus,
antiquitatis insigne, in Ecclesiasticis ossicijs repentinis vita
est nouitatibus acquiescere', & quadam iuuenili passa est decolorari leuitate. Numquid Patribus doctiores, aut deuotiores sumus Θ Superba mente praesumimus quicquid ipsorum in talibus prudentia praeterivit. Η'c Pollio, qui vixit ante annos quin entos: Quod si monasticae institutionis feruoremiam suis diebus refrixit se viri summi, de antiqui conquerunturi quid nobis infelicibus vix nudum monachi nomen habentibus post tot annorum centurias dicendum erit λ Heu quantum recessimus a semitis antiquis, quas posuerunt Paries nostrii Heu quam tetra vitiorum fuligine obscuratum eit aurum, mutatus est color optimus pNona alas agitur, peioraque secula ferri et .mporibui, quorum ori non inu nit ipsa Iuvenal.sit.i,.
Nomen, ct a nulla posuit natura metallo.
Haec Satyrici obiurgatio quam vere conuenit aetati nolitae. Sed numquid desperandum Z Absit. Ecce enim non est ab breuiata manus Domini, ut saluare nequeat: neque aggrauata est auris eius, ut non exaudiat Uerumtamen iniquit tes nostrae diuiserunt inter nos, & Deum nostrum: & peccata nostra auerterunt faciem eius a nobis,ne exaudiret. Propterea fusis lacrymis indulgentiam Domini postulemus, necaliginosa scelerum nox nos incautos apprehendat. Hora Vnde- icima est, ait S. Zeno, conclusa sunt diei tempora, curramus omnes, festinemus, ne nox adsit, ne hora praetereat , ne nox mortis insistat . Beatus quidem qui a maneusque in noctem laborans paratum denarium - tanquam debitum postulat . sed quia bo- nus est Dominus,quia misericors est, speremus in eum, ut undecimae
licet horae operarij laboris diurni dena
302쪽
Completorium cur edictum . Quare a lectione inchoetur. OIre um contra quosdam Sanctum Benedictum
primum Completori' institutorem fuisse .
EpTEM diuinis ossiciis pro viribus inge nii mei, quod sentio quam sit exiguun
Domino opitulante commemoratis, re
manet octauum, quod Completorium diacitur, de propter sui nominis effectum in fine cςterorum celebratur. Completoriuenim dictum existimant quotquot de sacris Ecclesiae ritibus scribunt, vel quia diei cursus, nostraque seruitutis pensum hac hora completur, ut post Venerabilem Bedam notat Iodocus Chlictoueus: vel quia in illo esses, potus, locutio, & alia ad corporis sustentationem necessaria co-plentur, & constimantur, ut putant Amalarius Fortunatus, ct Hugo Victorinus post D. Benedictum . Hic capite qa. suae regulae grauissime praecipit, ut dicta vespera diebus ieiuniorum, alijs autem diebus statim post coenam, sedeant omnes in unu,& legat unus collationes, vel vitas Patrum, aut certe aliud, quod aedificet audientes, & lectis quatuor,vel quinque soliis, vel quantum hora permittit, omnibus in unum occurrentibus per hanc moram lectionis,si quis sorte in assignato sibi commisso suerit occupatus, occurrat. Omnes ergo in unum congregati compleant, id est completorium recitent, quo diuinqlaudes complentur. Ideo autem sanctus Pater lectione completorio prsmitti voluit, ut Monachi ex diurnis operibus, vel negotiis distracti, ipsa lectione reuocarentur ad Deum. Quare libros magnae aedificationis, & pietatis legi praecepit, cuiusmodi sunt collationes Patrum a Ioanne Cassiano conscri-
303쪽
Cap. II. De Completorio. 2i spra , vitae quoque sanctorum, &diuersorum Patrum ascetici sermones. Pro qua lectione smaragdus Abbas Diadema
Nonachorum composuit, ut ex eo singulis diebus capitulum Vnum legeretur . Ex hac vero monastica constitutione ratio colligitur, qua factum est,Vt praeter eqterarum horarum consuetudinem hoc ossicium a lectione inchoetur. Breuis enim
lectio, quae hodie Completorium antecedit, illam procul dubio repr sentat,quam ex Collationibus, vel vitis Patrum olim monachi faciebanν, post quam ipsum Completorium immediato sequebatur . Quo peracto omnem prorsus loquendi facultatem sanctissimus legissator denegauit, grauioris vindictae reum statuens monachum, qui hanc taciturnitatis re gulam ausus fuerit praeuaricari.
a Quia vero S. Benedicti mentionem fecimus, illud hie opportune moncbo, quod a nemine , quod sciam, hactenus est obseruatum, ipsum videlicet praeclarissimum Patrem primum completori j institutorem fuisse: quae assertio, quia apti daliquos non usquequaqu cruditos admirationem habebit, aequiori lance libranda, &solidis rationum momentis stabilienda est. Facit in primis ad eius veritatem astruendam , quod licet in Scripturis, & Patribus frequens habeatur mentio orationis faciendae in fine diei; ad vesperas tamen ,& noad completorium illae sententis referri debent. Accedit deinde quod ipso nomine completorii nullus ecclesiasticus scri ptor Benedicto antiquior usus suit : nec apud quempiam . Graecum , vel Latinum auctorem huius ossicii nomen reperitur. Res autem ipsa sub alijs nominibus vix a vesperis di sterni potest . Nec est quod animum cuiuspiam moueat secunda regula D. Augustini,quae disertis verbis meminit completori , nam illa perperam tanto Doctori tributa est, & ab aliquo imperito conficta videtur: precibus enim matutinis Psalmos assignat octoginta octo , Lucernarium distinguit a Vesperis, & multas alias continet de diuinis officiis absurditates . Nomen item completorii in regula Monacharum inter opera D. Hieronymi reperitur , sed illa spuria est , &au Rer. 1 .uteri .ctoris recentioris. Cassiodorus quoque explicans versiculum ς. 39.
Psalmi, Septira in die Ararim uixi tibi, septem, inquit, illas V μ'q P
significat vices, quibus se Monachorum pia deuotio consolatur, matutinas, tertiam, seXtam, nonam, lucernariamia,
completorios, nocturnos . At iste scripsit regula Benedicti
304쪽
na iam promulgata, ut diligentes Chronologi obseruant, &ex Annalibus doctissimi Baron si luce clarius constat. Errant
igitur toto coelo , qui ab ipsis Apostolis originem complutorio si isse asseuerant . Et quidem Latinos Patres ante Bene
dictum expressam eius. mentionem nullatenus tectile concedunt omnes diligentissimi rei huius indagatorcs Marcellus Francolinus, Franciscus Suarea, Robertus Bellarminus, o
alii. Idem de Graecis sentiendum est, quicquid nonnulli ho .mines alioquin non contemnendi eruditionis in contrarium reclament . Quid enim Z commemorant illi orationem initio noctis ante somni dormitionem faciendam. Ello sane. An idcirco haec institutio ad completorium trahenda e si e Non credo. Enimuero vel de ve sperarum solemnitate,vel de aliqua priuata oratione explicari debent: ideoque valddinco pletum erat hoc completorium . Miror in hac parte doctis simi viri lapientiam dormitantem . Scribit hic expreHamia completorij mentionem se primum inuenisse apud Basilium in regulis fusius dis utatis . Age, proferamus textum. Com pleto iam die, ait ille, postquam norae nonae mysteria exactibus Apo stolorum explanavit, pro iis omnibus, quae in eo data nobis suerint, feliciterue nobis euenerint, gratiarum actio succedat: eorumque quae vel per consensum, aut secus contra animi sententiam praetermissa sint consessio : ac sicubi latens delictum aliquod admissum fuerit verbis,operibusue,aut etiam corde, pro his omnibus oratione adhibita veniam 'obis a Deo comprecabimur. Siquidem ad similia peccata iterum euitanda valde utilis est praeteritorum consideratio. Idcirco David dicit, dieitii in eo, ibos veniris in cubilibus Uesris compungimini . Tuam fidem obtestor amice Lector, agnoscisne hactenus aliquod velligium completorii' An quia meminit confessionis, quam Ecclesia Romana completorio praemittere solet, ideo quamdam eius effigiem hic adumbra, tam existimas Z sed praestat sequentia Basilii verba recitare. Tum autem, inquit, primis se iam noctis intendentibus tenebris sequetur petitio, ut quies quam sumus capturi inos senis, & ab omni perturbatione, ac vitio libera sit, qua hora etiam necessario nonagesimus recitari Psalmus debet. Haec ille, qui dum ingruentes tenebras, & P almi nonagesimi recitationem commemorat, videtur sane primo aspectu ipsum completorium delineare. Sed neutra coniectura sufficiens eii.
305쪽
primo quia eum statim post nonam vespertinas preces recenseat quae antiquissimae sunt,& completo iam die ad lucernam cantari solebant, ut capite superiori ostensum est, quid mirum si de tenebris mentio fiat Deinde tametsi nonagesimum Psalmum etiam nunc ad completorium dicamus , huius tamen Psalmi designatio nihil facit pro completorio nam etiam hora sexta hunc eumdem Psalmum dicendum esse praecepit,ve liberemur ab incursu,& daemonio meridiano. Quid quod Baronius haec eadem Basilii verba de tribus nocturnis vigiliis interpretatur, quae olim ter in nocte surgendo recitabantur Tandem idem Basilius sermone primo de institutione Monachorum, qui aliis est sermo quartus exercitamentorum pie- eatis horarum canonicarum tempus, & numerum describens
adeo clarE rem istam dissinit, ut nulla amplius dubietas relinquatur. Is est, inquit, horarum modus tenendus, qui a veteribus olim sanctis viris ad orationem descriptus est. Eten sim eximius ille Dauid ait: Modia nocte surgebam ad ran randum tibi super iudicia iustitia tua . Addit deinde identa. Propheta: Vespere, man/, ct meridie. Quin de Spiritus sanctus circiter horam diei tertiam missus fuit, sicut ex Actis accepimus, quo tempore, cum propter illam variarum linguarum ei ficacem vim Pharisaei discipulos irriderent,negauit P trus eos ebrios csse, qui ea loquerentur, siquidem horam illam tertiam suisse . Porro Nona Dominicae passionis memoriam refert, illius quae vitae nostrae causa suscepta est. Verum quoniam item hoc est apud eundem Dauid e Mpties in die Dotim dixi tibi super iudieia iustitia tua : tempora autem illa quae diximus, neutiquam septe narium orationis numeruconficiunt, bipartito diuidenda meridiana oratio est, ita videlicet, ut pars una cibum praecedat, altera subsequatur,quo
perpetua hic nobis sermula sit Deum septies per singulas dierum conuersiones laudibus celebrandi. Ecce quas horas diuino cultui suo tempore assignatas enumerat Basilius, Primo quidem ex Psalmis nocturnos, laudes, sextam, & vesperas. Addit ex nouo Testamento tertiam , dc nonam . Postea ut septenarius Prophetae numerus adimpleatur sextam in duas partes diuidi iubet, quarum una cibum antecedat, altera Mibsequatur. Quis hic non videt nullum completorium apud
Aasilium fuisset Nam qua ratione iam dictae horae sextae partitionem ad septenarij numeri supplementum instituisset, si
306쪽
poli vesiperas alie preces superfuissent superioribus adiungendae Nulla igitur, non dicam expressa mentio, sed ne rudis quidem adumbratio completorii in praecitata Basilij sententia reperitur , quam ideo ad ve speras referre omnino debe
a Confirmatur amplius hac assertio ex diligenti caetero rum Graeciet scriptorum discussione qui multis seculis post Basilium vixere. Nulla enim completorii mentio apud illos lia betur, adeo priscis Graecis ignotum suit hoc officium. Ioan
nes Climactis ad sextum pertinet seculum . Is sermone de Pastoris ossicio; Quidam Pater, ait, post complementum V spertinarum orationum alicui duos, alii tres, alij centum psallere psalmos ante somnum iniungebat. Ergo post uespe ras nuIla solemnis oratio remanebat,sed priuata cuique pia modia imponebatur . Euthymius Zigabenus Monachus es-xit seculo duodecimo tempore Alexij Comment Imperat .ris. Hic ad illum Psalmi versiculum , Septus in dis laudem dixi tibi , sic enumerat horas canonicas, mediam noctem , diluculum, mane, horam tertiam, sextant, & nonam,& vesperas . Nihil autem de completorio a Eodem seculo, vespaulo ante vixisse creditur Simeon presbyter, dc praepostus monasterii S. Mamantis, qui oratione vigesima quinta de fide , di moribus, vespertino ossicio completo praecipit m nachum benedictionem a Praelato percipere, tum in cellam recedere ,& obserare ostium , ae post priuatas lectiones, Norationes super soleam cubare . Ante istos, seculo scilicet nono. floruit Simeon Metaphrases, qui passim in vitis Samctorum. matutinum commemorat, itemque tertiam, sextam, nonam, & vesperas, nunquam tamen completorium. Dei que qui voluerit omnes scriptores Graecos euoluat, dc inu
niet de completorio altum ubique silentium . Auctor libri ανθος, quem Iodocus. Coccius in Thesauro Catholic scrimise ait anno Domini 1 8o. primus est ex his quos vidi,qui completor ij meminerit. Sic enim scribit capite de horis cononicis. Matutinus cantus obitur, quia primo omnis Ches, sianus debet mane celebrare. Christum : secundo muliere
mau venerunt portantes aromata ad ungendum Christum aDrdio ipse Dominus manὶ surrexit e sepulchro : Inter matutinum, te vespertinum interueniunt alicae canonicae harae, qui
dua canitur prima hora,quia puncipium diei est, & monstrat nobis
307쪽
Cap. II. De Completorio. II; nobis illam lucem, quam Deus nobis donauit educens nose tenebris , & in lucem aeternae vitae ponens. Tertia , quia tunc descendit in Apostolos Spiritus sanctus illuminans eos, de ipsi mutarunt linguas suas , ut proficissicerentur ad praedicandum Euangelium toti orbi terrarum, Sexta, quia tune Christus in Crucem sublatus suit, in qua pependit usque ad nonam. Nona, quia tunc Expirauit Dominus . Apodipnac quasi dicas Posicoenia, quae nostro completorio correspondent 3 canuntur , quia cubitum ituri sumus. Ideo Deo gratias agimus petentes, ut nobis sanctum suum Spiritum mi tat, qui nos a laqueis diaboli eustodiat, ne nos ille ad libidi nem suam supplanted , Mediae noctis canticum , quia dixit Christus, Vigilare, ct orate, quia nefritis qua hora Dominus τι niat. Rursus dicitur, Media nocte clamor factus es, oere nonfui υιnis. Hactenus praedictus auctor . Quod si quem piam Graecum scriptorem ex antiquioribus repereris qui latinὸ redditus coinplet orsi nothine utatur, id vitio interpretum tribuendum est, qui nostrorum temporum consuetudinem attendentes , quoties in textu Graeco hanc vocem αι vn ον, vel aliam similem inueniunt, completorium vertunt, cum potius horam lucernarem, seu vespertinam in ter pretati debuissent. Denique,ut E Graecia in Latinum regrediar , ex hymno S. Ambrosii, quem nos toto sese anno in vespertica synaxi ritu Cistercienn decantamus, licet euidentereolligere ipsas .esperas tunc solemnium' precum compleme-- tum suisse , quas idcirco ante somni quietem persoluebant. Precamur enim in hoc hymno; l iArtus solutos ut quies
Mιnt que fessas allevet, Luctusque soLat anxios
muta sensu lubrico i. Te cordis alta somnient rNιθοίIis inuidi dolo Pavor quietas susciter. sanctus itaque Benedictus, qui horam vesperarum ste temperari praecepit, ut subsequens cibi resectio luce adhuc diei
clarescente in meretur, ne monachi, qui omnes in uno loco
si stuli in singulis lectis dormiebant , sumpto cibo fabulis,
308쪽
cap. I i. De Completorio. 22IQuare id agendum ut una dies instar totius vitae nobis sit: A. glorieris in erastinum, ait Sapiens, ignaram quid θ' -
.entura pariast disr . Romanas Philosiophus luculent issime trictus mortale nunquam magis diuinum est, quam ubi moria talitatem suam cogitat, se scit in hoc natum hominem,ut vita deiungeretur. QuAnti incolumes hodie vivunt, cras suturi puluis , & umbra ille itaque beatus censeri debet. quisie semper, ει ubique Hule, o vltimam quamque lucem tanquam non redituram consumae.
309쪽
Hora colat, is pro νat, nox atra tentiaris r bi s 1 .
x Porro mysticae huius horae significationes o Ultae sunt Christus enim hac hora pridie mortis suae ad hortum exiit
post coenam, ut salutem ab horto auspicaretur. , ii quo nobis interitus, & perditio. Oravit prolixius procidens .id iaciem suam, ut orantis habitum ab ipso disceremus . . Et ς ph colla tristari, & incestus esse,non solum timore imminentis mortis, sed multo magis ob Iudae in selieitatem , iob Iudaeorum perdiationem, ob ingratum Christianorum animum erga ipsum, inplerisque praeuidebat nihil sui tinguinis effasionein profutura. Tristitiam vero suam statim retulit ad Deum cum ota tone
dicens aeterno Patri, Non mea ed tua voluntas i. Hac vox Leo Dem. . de a capitis, salus est totius corporis, ait Magnitu Leo Papa . Haec mgi φ- vox omnes fideles instruxit, omnes consessores accendit,omnes Martyres eoronauit. N m quis mundi odia, quis tentationum turbines, quis posset persecutorum superare terrores:
nisi Christus in omnibus , & pro omnibus patiens Patri diceret, Fiat voluntas tua λ Discant igitur hanc vocem Oimnes Ecclesiae filii magno pretio redempti. gratis iustificati, & cum aduersitas violentae alicuius tentationis incubuerit, praesidio Potentissimae rationis utantur: ut superato tremore formidinis, accipiant tolerantiam passionis . Et cum prolixius Or ret sanguineus sudor aestuantis animae indicium per omnes artus erumpens terram persu diri ut hoc vivifico rore declararet Dominus terrenos homines diuino sanguine redimendos. Caux ε. 3. Olim canebat Sponsa, Dilistis mitis issendit in hortumsuum, ut poscatur in hortis, ct tilia resistat. Sed mutata hic rerum iacies, expiandis sceleribus, non legendis floribus destinatur thic hortus. O felicem hortum Dei cruore irrigatum, qui tui creatoris preces an dilans, eiusque moerorisin agoniae conscius primi illius paradisi selieitatem superasti Vtinam ariditas mea sanguineo hoc rore irrigetur. Anima mea Domine. sicut terra sine aqua tibi, scee laeam copioso hoc imbre,ut reddat tibi stactum temporibus suis . Hac etiam hora Dominicae sepulturae memoria celebratur : Corpus enim Christi Ecruce depositum in monumento positum est,non corruptions obnoxium, sed ad immortalitatem surrecturum. Quiestamus sua ulter
310쪽
uiter inho sepulchro quicunque Christi passionibus commnicamus. Maneamus in eo securi, nam futurum illud gloriosum Propheta praedixit: Eamus inquam δέ nos, & moriamur cum m i ea scilicet morte, de qua psallimus, μει issa in con- rsu ..is.1 bo numini morifanctorum qi ut consepulti cum Chri- , . illo ingrediamur in abundantia sepulchrum. Haec mors viviscati, est, qua nobis ipsis. & mundi actionibus morimur. Hic
mors perducitnos ad vitam, quae nonnisi mortua carnec gnoscitur, sicut scriptum est, Non vicibis me homo, di vitiat. 2κω. n. Lo, enim sumus anima immortale animaliinquit Xenocrates, Maberit. lib. 4e
in habitacula mortali clausum , α vitae huius amissio a malo inure. in bonum est transitus. 3 imminem duplici ratione mori agnouerunt Platonici apud Macrobium, primum si anima corpus relinquat.: dein .
de si anima' in corpore adhuc manens corporeas illecebras Mis ob. insom. contemnat, & omnes affectiones, ac voluptates exuat. Vtra- ri u r.
que mortem, qui Dei amator est, libens amplectitur, teste Mai b Tyrio ii quia nisi quis a semetipso deficiat, ad eum, Mo.Πr.se .ro qui superipsum est, non appropinquabat. Praecipue vero mysticam mortem, qua anima a sensibus., & corporeis illecebris . avellitur, optae quotidie persectionis cupidus, & dicit, Mo- Num. a. is: iam anima mea morte ivsorum. Bona mora, quae vitam noausere, sed transfert in melius . Bona mors, qua corpus non cadit, sed anima subleuatur. Vtinam bac morte frequentercidam; ne me laquei horrendae mortis comprehend nt: venon sentiam lasciuientis vitae mortifera blandimenta: ut non mouear ad sensum libidinis, ad aestum auaritiae, ad iracundis stimulos, ad angores solicitudinum, & molestias curarum . . s Mo=iatur anima mea morte ivsorumdia It illam nec stat s decipiat inimici, nec carnis blanditiae inficiant,nec ianita mundi telἱconficiant. Quis mihi det, non solum carnis oblecta- metita, sed & undique irruentia corporearum similitudinum phantasinata mentis purixate transvolare, ut moriar cu Chri- .stό, cum Christo sepeliar, cum ipso transeam ex hoc mundo ad Patrem,& ostenso, ac viso Patre dicam cum Philippo, siduis mihi λ Haec est mors, quam optabat S. Iob, cum dicebat iri si fus/ndium anima mea, ct mortem ossa mea. Haec Iuvi
est filias non hominum , sed Angelorum , Ut eam vocat Ber- Bera. se .si. in
tardus, de qua fidelibus ait Apostolus, Mortui enim eBu, ct vita C stra abscondita ru cum Cisino in Pto. De hac morte