장음표시 사용
101쪽
saciat. Alterum, quod in belli duce inaeiIe oportet , in Galliis fere contemniatur, ut sit eloquens,& omnis generis hi storias tam ueteres quam recentes habe at exploratas . Cum enim grauius alia quod tempus incidit, cu magnς res distaficultatis atque periculi obiicitur, eleagans atm prudens imperatoris oratio uehemeter inflammat militum animos: quod si uero nihil eiusmodi interueni iat, remollescit eorum uirtus , ut in C. Caesaris commentarijs non uno loco uidere licet. Quid enim oratio possit firmis adiuta sententiis,declarauit idem Caesar , cum ad Vesentionem Sequaanorum oppidum, aliquandiu moratus, aduersus Ariovistum Germanorum regem , cum exercitu proficisceretur, Hoc genus alia testimonia multa reserariuntur in Xenophontis libro, qui de Cyri profectionem Persiam est conscri, plus, que librum in nostra linguam ipse
conuerti: reperiuntur item quam pluriema in Salustio, Tito Liuio, Q. Curtio, ec omnibus pariter historicis. Quamo rem ita statuo, quod si consuetudo illa
uetus concionandi ad. militem reuora
caretur in usum , oc ab imperatorib's nostris
102쪽
LIBER SE WNDVS s. nostris recoleretur non mediocrem ex ea re commoditatem posse ad Rempuishlicam redire. Et haec quidem de ima peratoris aut legati rinis ossicio satis dicta sint: nunc uero quid regem inauicem facere oporteat, paucis demonsstrabo ι Quem ergo suis copiis praseo cit, huic omnem authoritatem admini strandi belli tribuet, sic ut nemo sit in castris atque exercitu, qui non ei pareαat . qui uero sectis fecerint, in eos gra.
uiter uindicabit,& quo maiori est potentia is qui detreelat imperium, di quo plures ad idem facinus impellere pota resti eo seueriori poena mulctari debet. Nisi enim authoritatem belli dux obistineat, oc nisi in honore ipsum habeaant, ac dicto sint pudientes milites,niis lail unquam laude dignum emciet. Hinc est quod supra diximus, non probariri Venetorum institutum, qui cum inacontinente bella gerunt, legatos aditans Runt, qui exercitus imperatori praestristhant. Si praelio sit dimicandum,si quod oppidum obsidendum,si mittenda subosidia, si dimittendi milites aut etiam conducendi , si facienda sit oppugna xio , si deditione capiendi qui obsidens
103쪽
tur, si puniendi facinorosi , si remune randi oc praemiis ornandi aliqui protpter uimitem, si constituendi praefecti, in his rebus omnibus , quid agendum si hilli prssniunt.In quo sane ualde pecocatur . nec enim ullum aut collegam aut maioris authoritatis aliquem, qui non sit in rebellica exercitatus, attribuere Oaportet imperatori. Quantum uero ad reliquam administrationem attinet, nome latet, opus csse pluribus, partim ut helli dux non distineatur alijs occupaαtionibus,partim,quod eiusmodi muneaera sunt ab eius remota prosessione.nam alii sunt ad alias res magis idonei. Sed eius tamen, qui summae rerum praeficiatur, authoritas, intra hos fines includi debe ut quoties aliquid maioris incidit momenti, quod celeritatem non requiarit,ab ipso rege petatur consiliu . In eius quidem potestate non erit, nouum alia quod excitare bellum,aut pacem induciasue longiores facere in hoste, nisi iussa ac uol untate regis, aut nisi magna qus' dam interueniat necessitas. Tunc enim licet, at ut paucis absoluam, pro conoditione hominis, at causae, oc pro mamgnitudine interualli, tribuenda est illi potestas.
104쪽
potestas. Sic enim Romani, consuIibus ad longinqua bella proficiscentibus,maiorem concedebant potestatem, quam cum in Italia bellum gerebat saepe etiaam,pro eius,qui mittebatur, uirtute,plus minusue tribuebant. In summam uero difficultatem rebus adductis, creabant Dictatorem, penes quem erat omne arrahitrium. Qui plura uolet cognoscere dehis,quae in belli duce requiruntur,facile sibi ipse collegerit ex plaeris libris ea de re talptis,et ex hisi ortis,ijs prssertim, quae clarissimorum hominum res gestas commemorant, cuiusmodi fuerunt Cyarus, A lexand e Pyrrhus, Hanibal, Marcellus,Fabius,Scipio,Themistocles,Li, sander, C. Caesar, oc id genus ali j, quos rum facit mentionem Plutarchus. Inrjsisdem quom libris reperire licet abunde, quicquid ad disciplinam militum pertisnet, quod est alterum mei propositi inaput.&quanquam a superiori dependet tamen separatim de eo loquar non mul 'ra quidem, sed ea solummodo, quae ad nostru tempus proprie pertinent, qus re ipse uidi,& ab hominibus earum rem rum peritis cognoui.Sunt autem tria potissimum eius disciplinae priecepta: ex
105쪽
qs primum est,ut milites imperatori suo pareant, de quo satis antea. Scipionia Africani dictum celebratur, Mille miralites obsequentes, praestare decem iniis libus non obtemperantibus. Ab ipsi autem duce pendet haec Obedicialia. Nam si nomini ac professioni suae r spondet, si rex illi,quam Oportet autho ritatem tribuit,non dubium est, quin dicto sit habiturus illos audientes. Nec Gnim ulla reperitur hominum natio tam barbara,ta efferata, quS legibus at p poenis non possit ad officium ecsquitatem adduci. Haec aute seueritas inprimis est necessaria militiae. nisi enim interuenisat, tumultuose ac perturbate omnia
ent . qua quidem in re quantum suma Iorum,quis Omniu ignorat: Valde sunt igitur reprehendendi praesecti, qui conciliandita uoris causa,vel ut benigniat eque clementes uideantur , nimis leuis ter militibus ignoscunt, ac saepe etiam delicia dissimulant, in quo tanto magis
Peccatur , cumouel imperatori non est obtemperatum uel aliquid contra leges aut militiae morem admittitur:quar cum dimittuntur impunita, summam adforunt licentiam, dc cisciplinam omnem
106쪽
LIBER SECUN DV s. sis. enervant. Seueritas enim magis, quam , facilitas atque mobilitas imperatorem decet. Erat Iulius Caesar in caeteris reabus omnibus clementissimus: belli uom tempore non item, neo tamen idciraeco milites eum Oderant , imo uehemenaetissime amabant. sereenim fit,ut quiniamium militibus indulgent, eblandienaedi fauoris at* gratiae caua, tandem ob hoc ipsum uituperentur &inodia pluarimorum incurrant: qui autem in offitacio illos continent hi et amentur,& masgnis celebrentur laudibus . Vt ergo leaegibus pareant, oc pro scelere ipsorum puniantur milites, imperatoris est proinuidere, tunc inprimis' cum uel singulaaris aliquis, uel complures etiam priuaoth aliquid animaduersione dignum ad miserunt. Cum enim aut totus exerciatus, aut pars eius aliqua deliquit, dissiaemulandum est nonunquam pro tempore , maioris uitandi motus causa: u rum ubi nullum est amplius periculum, dabit operam, ut aut ulcistatur factum, aut ita se comparet, ut omnes intelli gant, iniquissimo se animo ferre,quic quid contra maiestatem imperin , rem
publicam admissum sit,neque in postea
107쪽
DE RE P. GALLIAE irum eiusmodi petulantiam esse dimissis rum inultam, Cauebit etiam, ne quam militibus det causam seditionis: quod erit, si de ipsorum iure nihil diminuat inihil cupide nihil auare committat, si lia heralitate iuuet eos, qui uidcbuntur esse digni. sed inprimis cauendum est, nequam fraudem in stipendiis faciat,& ut ad certum diem ea dependat, neq; soluationem dissicrat, & cum in promptu non erunt pecuniae, dolere sibi demonstret,
simul operam det,ut acceleretur,atq; imterim omnem humanitatem illis praeostet. Si qua uero sit commeatus inopia, confirmabit eos,quibuscunt poterit rasitionibus,ac se quoq; in eadem esse diiu- cultate oslandet, in nrebus omnibus ara morem suum in iplos declarabit, eorarumq3 incommodis non secus at iu prora prus amici atq; commoueri se prae se se .ret,sic tamen, ut sui muneris at*Ioci dignitatem seruet, neq; nimium se demitis lat,ad illos praesertim, qui sunt seditiosi ec minus obtemperantes. Duces autematiu praefectos,¢uriones & praeciαPuOS quOP milites, amater ac familiarim ter habebit,&ex omnibus copiis unam aliquam cohortem , de qua maiorem uirtua
108쪽
uirtutis opinionem habebit, singulari heneuolentia complectetur, di quanti sani faciat quantum v tribuat, significaahit. quod ramen ea dexteritate heri denhet, ut reliqui non inuideant, sed ad aesinglationem excitentur ac uirtute cum
illis contendant. Facile hoc efficiet ac consequitur,si meritis honos jlIe ac boneficentia tribuatur, sicut C. Caesarem erga legionem decimam fecisse constat. Hanc rationem si sequatur imperator,
non temere nascentur seditiones, aut natae,minimo negocio componentur. Ataterum eius disciplinae praeceptum est, ut milites honeste ac sobrie uiuant, quoruillud ad pietatem & ad Rem publicam
pertinet, ne uidelicet Deum ostendant. i Non est ergo concedendum illismi nomini diuino contumeliam ullam facisant: ne qua uis etiam sacris inseratur lo. cis oc Ecclesiasticis oc uiduis oc pupillis
et aliis id genus calamitosis hominibus, imperatoris est prouidere, suos* ar tibio dinibus-raptu Sc stupris,magna costituta poena, prohibebit. Eiusmodi enim maleficijs irritatus Deus, graues nonα nunquam plagas immittit, ut tam sacrae quam prophanae hist' riete testatur. Scor
109쪽
tis igitur nullum in castris locum permutet, ut Scipionem Africanum in Hispaniis secisse legimus. Quod si autem graαuioris incommodi uitandi causa conoe, dendum est, quemadmodum in ciuitatibus fieri videmus,curabirtamen Renuα
re ipsa militibus dcmonstrabit, impura illud uiis genus displicere sibi uehementer,ec qui eo suntcontam inat leuiter ars stimabit, eos uerό qui lcmperanter echoneste uiuunt,magni facieti uia enim maximam tem poris partem in uitae periculo uersantur, idcirco decet eos pietas atm modestia. sed oc uehementer in eo peccant nostri h omines. prssertim pediotes, ac uitae turpitudini hoc etiam scelus adijciunt, quod magnis iniurijs nomen diuinu assiciunt idq; adeo nunc obtinuisit,ut nullius fere sit presta j,et ignauus esse putetur, qui non in eo maxime excellat. quo minus debet uideri mirum quod nihil egregie perficianti uendum est elisam, ne qua simultas inter ipsos oriatur, uel ut orta statim sedetur, uitandi causa maioris periculi. quod maxime tum malet euenire,cu in exercitu sunt non unius
gentis ato linguae homines. Optimum igitur
110쪽
LIBER SEcVNDUs. igitur est,ut qui moribus et lingua et insstitutis inter se disserunt,non contineantur ijsdem castris, uerum ut alii separentur ab alijs,nec ulla praebeatur ipsis occa- sio miscendi se, quod fieri cosueuit,cum uel annona distribuitur, uel ad direpti.
ones atq3 praedam concurritur. Ad eam rem ualde consere prssectorum atm cenxurionum mutua inter ipsos notitia echeneuolentia. nimenter etiam atin sobrie uiuendum ess te militibus, antea diaximus, ut scilicet in uictu quotidiano dic uestibus omnem luxum defugiat, necdse mollitiei dedant, quod nunc per motam fer Europam fieri videmus, mari me uero per Galliam, ubi sic asstueueo
runt delitiis,ut in castris non minus co
piose α Iaute&molliter uiuant, quam si domi essent. Ex ipsis pisti nunquam
ferunt arma,nisi cu necessitas urget, cum uel metuunt,uel dimicandum est: praeolio et ne tunc quidem laborem adhuc sis . heunt, sed armorum partem maiorem suis calonibus atq; seruulis seredam traridunt.qua quidem in re multum sane est incommodi. Primum enim,remittitur orum uirtus, ac relanguescunt animi oc