장음표시 사용
81쪽
orem pecuniam imperare potest. Atqui nonnunquam eripitur miteris,quo carere omnino non possunt, quod illis at pliberis familis ad quotidianu uictum
est necessiarium . in quo certe summum est flagitium, neq; dubium est, quinhia' ius iniuriae magnitudo, oc eorum qui
sic opprimuntur, gemitus,Deum vehes menter commoueant. Huc ergo respiciant reges, ac praeterea cogitent, alienari hominum uoluntates, dum suae cuaepiditati nulIum statuunt modum, ex in sacile posse turbas 5c seditiones oriri, praesertim si quis grauior casus r gnum adfligat. Accedit, quod extremae inopiae uitandae causa, locum illi atque sedes mutare coguntur. quod ad ipsius regis detrimentum 6c infamiam pertiα. net. Quocunspenim perueniunt ibi de iniuriis ec indignitatibus & tyrannis es, qua sint adflicti, rumorem spargunt, re famam longe latem excitant qui ad egestatem redacti sunt agriculturam deserunt,& mendicando uictum sibi sit, issipparat. Sumptus ergo superfluo sat
luxum omnem rex moderari debet at uitare,ut ne priuatore sortunis calamitatatem adserat . Sed oc ipse exigendae pescuniae
82쪽
dum aliquem oc emendationem requiarit.Colligitur enim infinita quidam uis
pecuniarum, neq; tamen ad regis aut reipublics commoditates impenditur osmnis,& quaestores authoritate ac nomione sui muneris confisi, multa saepe iacta' uni auare ac intemperanter, & ex mise rorum hominum laboribus atm re familiari suas facultates amplificant. Opus est quaestoribus, ac sumptum facere O ' portet: scio . sed tantum est in ea re uiti'orum,ut magna quadam oc exquisita sit
opus animaduersione, praesertim, cum
ad cupiditatem Nauaritiam quotidie ara liquid accedat. In regis autem uolunatate sola positum est,ut hec omnia emendetur. Alterum est,ne rex permittat uulgus hominum a potentioribus opprismi,sed aequabili iure simul omnes continea inprimis autem est prouidendum,
ne quod incommodum illis aut uis inaseratur ab iis, qui militiae student re arismis. quod tametsi multis nostris legis hus cautu sit,tamen ad hoc usi tempus ' frustra fuit, in eossi duplex est peccatu, Na illi rebus at fortunis affli3tis, non
possunt , quod regi debent stipendium
83쪽
DE RE P. ALLi fiatm uectigal, praetare: deinde, graue
quoddam odium in eos concipiunt, a quibus diuexantur, magnis* precibus
interitum atq3 csdem eorum exoptant.
Postremum est, ut de ipsorum iure atq; libertate nihil dimimiat, sed permittat. Ut artes omnes ipsorum ordini conuea hientes, exerceant, & iis quoque rebus dent operim, quae ex humili l oco ad maiorem dignitatem ipsos perducant, coiusmodi sunt,mercatura, bonarum lito.
arum studium atm doctrina,& militia, inus* rebus quos honeste oc cum laude
uersari uidebit,eos fauore et gratia complectetur oc ope subleuabit ut reliquos tuam ad uinuleni incendat. Nam unus aliquis hac ratIone euectus ad altiorem stradum , inemplo suo complurcs alios ad studia uirtutis extimulare potest, ut quotidie experimur . Et quo rarior est doctorum atque prsstantium uirorum
Prouentus:eo maiorem operam reat da
hi ut quibuscunm rationibus potest,ad uirtutem suos inflammet, ut uel doctri na,vel rei militatis scientia uel negocisando, uel nauigando ec id genus alijsiebus excellant. Quia uero salus 5c incrementum regni dependet a pactis a bethara
84쪽
L1BER s E e V N D V s. Uli artibus , utrunque pro mea uirili deis inceps tractabo.
CLAUDII SESE Diij, de Republica Gallis & Regum ossi iis,Liber secundus.
ALLIAE ROBUR omne ac firmamentum quatuor in rebus potis simu cosistit, ut omnes ordines mutua quadam beneuolentia regem observent , eiq3 pareant, ut facultatibus ocopibus plurimum possint, .ut in armis ac re militari sint quam exercitatissmi, ut quae sunt in finibus oppida oc arces, opere ac arte muniantur. Hare omnia
consilio prouideri debent &administrari.parua enim sunt foris arma, ut inquit ille nisi est consilium domi.De duobus primis nihil fere sum diduirus,quoniam ad eam rem quicquid pertinet supras iis est demonstratum . de postremo etiaut pi uribus agam , nihil attinet, quoniarim satis per se clarum est . Nemo enim ignorat,qua m sit necesse,habere in finis
85쪽
D E EALLi . hus propugnacula quammunitissima. Nam unu aliquod oppidu bene muniatum,ac rebus necasstariis instructum, ad tolerandam obsidionem , ad alendum . prssidia militu, oc ad sustinendum uim hostilem,donec ei subueniat, maximum saepe momentum toti regno ad salutem adfert. quod cum alias frequenter, tum hac memoria non semel cognitum est. In hanc ergo cura rex diligenter incum hat, ec sumptum in eam rem faciat, et Pe. cunias ad certum tempus,in hunc usum imperet, is praesertim, qui fines inc lunt,et quisempore belli receptum habituri sint in ea loca,qus contra vim ocimpetus hostium sdificantur.Pacis autem tempore his rebus uacandu est. nam ocpopulus multo minus grauatur,et Opus ipsum in ocio melius perficitur, Zc cum hellu incidit,non ita perturbantur homines,ut fieri necesse est, cum repente ac tamultuose ad laborem accurritur . Tum
enim hoc etiam est incommodi, quod in ea festinatione nihil ad diuturnitatem aedificari potest. Verum in eo *pe pecca, tur, maximo oc regis et populi detrimen' to : quamobrem, quibus earli rerum est. demadata cura, i,certe magnopere pro. et uidere
86쪽
uidere debent, si sunt rei publicae amanisteS, ut oportune suo* tempore singula administrentur. Quonia uero et non Canines sunt ad eiusmodi res idonei,et pistim suis sere student commodis: erit ex usu reipublice si re cum ei per negocia uacat, circumspacietur per omnes pro uincias,et regni fines inprimis accedat, ut cuiusmodi fiant locoru munitiones,
et quomodo populus gubernetur Acanpresse 'i,in suo quiso genere,officio fungantur,ipse cognoscat Quocunq; auritem accesserit, populi salutem sibi esse curae declarabit, & eos qui quam de re
querentur, benigne patientero audiet. et quod iniquum esse cognouerit,emendabit. Nam hoc ipso beneuolentiam re animos hominu, multo magis, quam stliteris tantum oc mandatis rem ageret,sia hi conciliat,& omnis generis praefectos ac belli duces, in officio ac metu conti net, & illos, in quorum agros perueneorit questu auget . quod in finibus maxia me est necessariu, ut uidet icet homines,
quia sumptum plus Φ reliqui facere cooguntur, sint quammaxime pecuniost. N unc ad illud,quod tertiuesse diximus,
descendam , ad militiam di ad belli stilodium
87쪽
DE RE P. GALLI AEdium,qua quidem in re multum est dissicultatis, oc ad cognoscendum oc agenogum. Supra dictum est, usum armorum esse proprium nobilitatis, neq3 populo debere permiti: sed maiorem disputatiaonem res ista requirit. Primum enim negari non potest, quin populus assuenactus ad arma , facile possit ad rebellionem incitari,ut regis authoritatem proinhelat,& nobilitatem omnem Opprimat, it paulo supra hanc memoriam comae pertum est . E diuerso, magni res est pesriculi, si in armis no sit exercitatus.Cum enim bellum ab exteris infertur,nullum habemus idoneum peditatum, quo tamen minime carere possumus, quando
uel Angli, uel Germani , uel Heluetqhellum nobis faciunt. Hi enim sere sunt pedites. ideo* statim ubi de illorum cos
piis aduentantibus nunciatur, quan
tumlibet exiguis,nostri quamlibet mulisti, etiam si equitum habeant praesidia,
concursant ac trepidant, suis rebus plane desperant,eum* timorem ubi uident
equites. cipiunt &ipsi animo esse deisiecto,quandoquidem absq; peditatu sciunt non se posse impetus illorum sustis nere,atcpeo sit,ut hostibus,qui haec non
88쪽
ignorant,multo maior accedat alacritas
oppugnandae Galliae, quod minime sit futurum, si populo,qui est frequentissia
mus,concederetur usus armorum.Facie
le quidem est regi,propter potentiam et
opes, conducere manus Peditum exterorum , quos consecto bello dimittar, quod absq; magno suorum dispendio facere non possit,si milite utatur,in Galflia coscripto.Fateor equidesed pericula plenum re saepe fuit, &esse potest hos die,uti externis auxiliis. Primum enim,' ingentem pecuniae uim extra Galliae sanes illi secum asportant, deinde,fieri nopotest, ut eis, praesertim humilis condiationis hominibus , cuiusmodi sere sunt pedites, tantum tribuatur fidei, quamitum incolis regni, nem sic ad officium cogi possunt, nec obsequentiam illam, quam nostri homines,praestant, oc cum stipendium persoluitur, satisfieri uix italis potest,& si quid deliquerunt, uindi cari non possunt,quum aliquo sunt maiori numero. Atqui deli stum possit eius esse generis,ut summa calamitate regna uniuersum adficiat, si uidelicet ipsorum culpa uel prstium sit factum aduersum,
uel oppidum aliquod amissum. Sedechoc
89쪽
hoc metuendum est, ne si uiribus Sc nuis mero superent, aliquam regni partem occupent, ut non in Gallijs ianthim sed alijs etiam in locis aliquando copertum est.Fieri etiam potest, ut illis aut uolunatas desit aut facultas, in tempore succis rendi, atque interim hostes maximo alia quo damno rempub.afficiant. Assuefacere autem homines natura bellicosos,
ta praemijs ac pollicitationibus allice Te, Permultum est in eo periculi. Nam de nostrum belli gexendi morem &scientiam omnem, disi quid in nobis desideis
retur,item proiniscus multitudinis infirmitatem ac inscientiam,& quae loca sint munita, quae minus,breuite portus ocaditus omnes usu cognoscunt, simul, quantae sint Galliae sacultates ac opes,
perspiciunt, iisq; rebus omnibus ad bes
tu nobis inserendum, extimulant.quo .multis aliis regni S,&huic quo ,recenati memoria,stimus accidisse . His ergo de causis mihi uidetur, quod adeo sit inseptus ad arma populus, ut externis semper utendum sit auxilijs, magnum in eo
esse discrimen . Multis enim historia. ru testimoniis demonstrari potest, eos,
qui numeroso milite sunt usi peregrino,' tandem
90쪽
tandem in summas ob hoc ipsum incia disssie calamitates. Quam igitur pericus tam sit utrobi*,consultissimum esse uis detur,instituere rationem illam, de qua non semel est deliberatum, ut per o innes regni prouincias, ex plurimis pataci quidam deligantur, quam minimum uitiosi, qui ad militiam uidentur Ocna rura esse facti, oc optime posse assueta. K. His autem praeficiendi sunt eiusdem regionis homines, qui singulos norint, ae fidem suam pro illis interponansi eosq; militum praefectos oportet esse uis ros integros , ec minime auaros, qui I uoti&gratiae nihil tribuan in iis praesertim,quae ad regem rem publicam peratinent , qui militem ad disciplinam retemperantiam instituant. His ipsis uero praeerunt maiores illi praesecti, Connes
thac prouinclarum praesides, Operam dabunt,ut pacis tempore in armis exeraceantur , ad eam rem utentur militia hus aliquot externis ueteranis,qui doacrant , quis ordo seruandus, quomodo
instruenda acies,at pugnandum sit,de quicquid est eius generis, cum deles