장음표시 사용
131쪽
Eem magna potentia praeditus est, ne malevolentiae causam ullam habet, aut ex iis altero destituitur . sic etiam ab eo qui uersutus est at callidus,& in quor cupiditas ambitio* dominantur,magis ut nobis caueamus oportet, quam ab eo, in quo nulla est fraudis iniurietem sit spicio, di qui non est ea uel uirtute uel Potentia, ut uim ullam nobis inserat. Cuillis igitur a quibus iniuria metuitur,ui Mendu est am ice ,pacis te p.re,sic, ut nullam habeant doloris causam, ec agenda liberaliter, ut intelligant plurimum ipsis tribui e confidi.Quὀd si uero callideo simulate nobiscum agere, & si se culta
tes atq; uires habeant, aut etiam oblata occasione, damnum allaturi nobis atthellum suscepturi uidebuntur, impedioendi sunt quibuscun* licet honestis rationibus id ensin iure iam diuino quam
humano conresum est. Cususmodi autem sint hae itationes, breuiter exponam; non quidem omnes, uerum eas. quaruin hoc tempore memini Te possum, exhlip reliquas erit non difficile intellige, re. Primum ergo non est permittendum ijs, quos diximus, uicinis, quantumuis etiam uideantur esse amici, ut in Gallijs
132쪽
LIBER SEcVNDV s. naliquid faciant aut experiantur, quod ipsis occasione deinde praebeat muniendi se aduersum nos. Eius generis sunt, ne ipsis aut transire cum copijs, aut minorari diutius , aut annonam oc arma. praeter modum exportare liceat, neue concedatur, ut nimis magnum habeant usum ac familiaritatem, aut sua consilia communicent cum nostrae ditionis hominibus, iis prauertim, qui fines incoalunt &praefecti sunt oppidorum custodiis. Alterum est, ut fines bene muniantur, ne qua uis inopinatibus adseratur. Nam occasio oc facultas perficiendi, saepe homines inuitat, eos praesertim,qΠi Propter emolumentum non dubitant uiolare fidem, ec allicit, ut aliquid renistent oc audeant, quod alioqui minime sint fac iuri, si proposita difficultate,seuostra se conaturos uiderent. Tertium est, ut eos, qui fidelem operam nobis praestiterunt, rebus asperis, non deseramus ullo tempore, tunc inprimis,quando cum hoste paciscimur, ne* predae aut periculo fortunas eorum at* salutem obuetaomus, uerum ijsdem conditionibus complectamur, quas nobis ipsis pacti suo inus . Nam alioquin di facultas illis au-
133쪽
th REp. G ALLIAE sertur opitulandi deinceps, ac simul causa praebetur,ut a nobis deserti alio proditi, rationes ineant, quemadmodum reruconciliati ad hostem transeant. in eo quantum sit incommodi, facile quiuis intelligit . Nam oc inimici confirmaris tur, ec complures alij exemplo perterristi, receduntab amicitia, nisi imperio aut necessitate prohibeantur. Haec etiam est causa, quamobrem populi iniurias rex minime negligere debeat, eorum prae
sertim qui sunt in finibus . hos enim a cerrime propugnabit,ut ad uirtutem inqflammet, ec ad omnia sui causa perserenda reddat alacriores. Quartum est, ut ei, quem diximus, uicino suspecto, ima pedimentum semper aliquod inseratur, ne nouis amicitiis atque facultatibus crescat. Cum enim periculum est, ne noliis. accessionibus amplificatus, nobis noceat, impedire conatus illius licet at que tardare.Et sicut Paulum fecisse constat, excitata simultate atque dissidio inriter Iudeos, qui in ipsius perniciem comiurauerant: ad eundem quoque moradum licet occulte factiones oc diffidentiam oc dissidium alere inter eos, qui contaiati di amicitia coniuncti, nobis i
134쪽
LiBER,s EcVNDYs: m. commodare possent, nec id modo, uearumetiam in ipso, quem sulpectum haahemus, eiust populo idem est faciena
dum, sic tamen ut nullum turpe uel ima mane facinus interueniat. Neq; uero solum impediendus est,ut ne potentior e vadat:sed ineundae sunt etiam rationes,
ut sumptibus exhauriatur, ec seipsum infirmiorem reddat,oc ut amicitiae illi Oamnes at praesidia, quibus ad nostram pernitiem uti possit, detrahantur . Insprimis autem elaborandum est, ut qui sunt in eius familia uiri pristantes consilio et uirtute,ad nostras traducantur partes. quod quidem nemo faciliusquam Galliae rex, efficere potest, propter οπ mnis generis prffecturas,8c munera publica quorum infinitus est numerus, sedeo* st, ut exteri, posteaquam copias et emolumenta Galliae semel experti sunt, inuitissimi redeant ad suos. stri non somel compertum est,illos quum pro uir a tute ac merito honeste 5c liberaliter esissent a nobis habiti, non minorem nobis
fidem praestitisse, quam nostrς originisatin linguae homines . Beneficiis enim
nostris et humanitate capti, agros et possessiones,quas domi habent, saepe resim
135쪽
DE RE P. GALi Ioquunt,et nobis sese totos tradunt,et per specta eorum uirtute , grauissimas ali quando pressecturas a regibus obtines
oc prouincris finibusq; tuendis praepo
nuntur,oc praeclare de repub. saepem viti sunt ac docere possim, quibus tem e poribus illi, quum suam operam nobis detulissent, repudiati, maximis inconi modis Galliam adsecerint. Hoc autem non eo pertinet, ut existimem ab initio satim illis fidendum, aut ullam rem maioris momenti commitendam esse: uorum ut benevole recipiamur, re ubi suae uirtutis ac probitatis fidem secerint, or nentur oc augeantur. Hae fere sunt rati Cnes, quibus utendum esse puto paci tempore erga uicinos, quorum desidere amicitia dubitamus, in eo* sic agen
dum est, ut quim minimum offendan*. tur.Cum autem ad uim illos Sc inferen dam iniuriam spectare uidebimus, cum sese munient, & quae necessaria sunt ad hellum,praeparabunt, primum monen
di sunt,ut ab armis abstineant, & aequitate rem gerant, oc adhibendi uiri boni,
tanquam arbitri,qui controuersiam misnuant. Qui enim hanc rationem sequi tiΠ, quoniam sibi displicere contentio;
136쪽
nem Omnem, Jc pacis cupidum se pro tetur, is & Deum sibi reddit propitium,oc hominum beneuolentiam conciliata
di populum suo subiectu imperio promptum efficit et alacrem,et amicos omnes
habet sui propositi adiutores, oc aduerssariorum animos impetum* refringit. Nihilo secius tamen interim sese comae munia ut a rebus omnibus sit paratus, o ut non modo bellum illatum desens dativerumetiam,si sit opus,inserat& ho istem lacessat. Nam ad impetrandam pacem nihil est utilius,quam ut ad bellum aliquis habeat omnia parata ec instruaeia , nec ullam significationem metus praebeat. Infirmitas enim uirium N ania mi imbecillitas in aliquo deprchensa,vehementer ad inferendum bellum excistare solent.Cauendum est ergo regi, ne ad hostem timide se aio demisse gerat, pressertim si qua sit affectus contumelia, neue pace solliciterinisi extrema coactus necessitate. eOP magis cauere debet, cuhostis est aut cupidus aut ambitiosus aut superbus . Huic enim augescit ansamus illa demissione, ec alij cum timoarem animaduerterint, relanguescunt,sai rebus incipiunt desperare duris: simin
137쪽
smis sere conditionibus paciscendum est, quoties ad hunc modu pax ambiatur ac uel ut emendicatur. Eius rei documenta peti possunt ab Atheniensibus, quando Persarum reges bellum ipsis in serebant,et a Romanis,quu grauissimis essent implicati bellis, praesertimaduerosus Hannibalem. In summis enim angustiis costituti magna semper animi foristitudinem ato constantiam praesesere, hant, Φ turpem ullam aut indignam Pacis conditionem admittebant . quae sane uirtus animio magnitudo regem aut principem uirum non paulo magis quam ciuitatem aut populum aliquem decet. Praeter id, quod diximus,de mustniendis locis, uidendum est etiam,quoi modo illi quam plurimum noceri pos' sit ante bellum. Nam sicut ignauiae tria huitur,si trepides ac hostem metuas: ita quoque temeritatis est, contemnere nolum, di imprudentiae,non prouidere suo is rebus in tempore. Valde enim est inis decorum, ubi prSter opinionem aliquid accidit dicere uulgatum illud, Non pa-iaram praesertim si res fuit eius geneaeris , ut praeuideri posset atque caueti. Necd uero dubium est, quin consilium idonee
138쪽
LiBER' SECUNDUL s. idonee susceptum,& diu multumq; dea liberatum in rebus bellicis, tanti aut etiaam maioris sit momenti, quam robur ipsum ocuis armoruat copiaru . Hac enim ratione bellum non modo desem di, uerumetiam alio, ac in ipsum quoc
hostem derivari potest quod ad regni salutem inprimis pertinet. Nimis enim multa sunt pericula, quum in nostris Gnibus ec agris bellum geritur . quod si uero bellum ipse inseras, ochostem inauadas nihil earum rerum tibi sit metuendum . Animaduertit hoc Scipio Afris canus,qui Carthaginem deleuit, &auis
thor fuit Romanis,tunc uehementer as,
fictis ab Hannibale,ut in Africam prosfecti , Carthaginensibus hellum fac
rent. qua quidem re factum est, ut omni depulso ab Italia periculo, Romanum imperium , uires ac dignitatem pristiis nam recuperaret, illa uero populi Romani aemula ciuitas funditus euertereatur. Hoc ipsum deinde Hannibal, Anistiocho regi, ad quem profugerat, ulum gerenti cum Romanis , suasit, ocprudenter quidem sed ille cum non obatemperaret, in maximas incidit calamistates . atqui nihil est opus antiquitate. ad ea
139쪽
ad ea demonstrada, quando nostri te poris exempla satis declarant uerum esest quod dicimus. Putant nonnulli,si bellum sustineatur in finibus regni per an nos decem, multo id esse tolerabilius reminus perniciosum reipublicae quam si foris A apud exteros uno tantum an no geratur, idcpsic existimant propter Pecuniae magnitudinem, quae prosun3ditur oc e Gali is exportatur: sed eorum est iampridem explosa ec repudiata sententia. Sic enim omnes prope statuunt,dece annorum bellii, administratu a nobis in Italia, multo minus reipublicae nocere, quam si per unum duntaxat annui in finibus geratur. Non nego equidem, unius arcis aut oppidi possessionem a
quisitam in finibus, modo ut fieri possit absit grauiori mota,magis esse commodam & opportunam reipublicae, quam si foris ec longe a finibus multa simus ais depti. uerum ea de re postea sum diei: rus. Qui igitur oc authoritatem ad uici nos retinere, oc illis uolet uti pacatis, ora dinem rebus omnibus adhibeat, & sit in
omnem euentum atq; casam, siue repentinum siue deliberatum , instruetus at Paratus,ec amicitias conseruet, oc ratiois
140쪽
LIBER SECUN D v s. m nes incat,quibus aut bestum alio transaserat. a ut is qui uim inserre cogitat,1ardetur& impediatur. Et qua b Gallia proteris regionibus facile potest inse entibus bellum resiliere, partim proopter omnium ordinum obsequentiami Sameetiim ergi regem,partim Proptes colligendae pςcuniae facultatem, partim etiam propter amplissimum & perpetuum equitatum; tamen ex usu oc digniostate reipub, sit furum , si mari quom plurimum possemus,quandoquidem oc ad Oceanum oc ad mediterraneum mare Gallia pertinet. Sic enim fiere ut non inodo ciuitates ac populi maritimi,ualy de locupletas at* copiosi,regis impeMilo subiecti, sed uicini quo in Omnes, metu periculi,in fide oc amicitia permatanerent mercatores etiam multo liberitiqatin tutius comearent, oc maximasrei publicae commoditatςs adserrent,& Orν
bello , nauigatione hostes facile posset sent propter nostrae classis magnitudi hem,prohiberi,Somnibus in locis,quo nostris nauibus pateret aditu , militum praesidia disp*nere, oc sumptum sacere ogerentur , nostram P oram maxilla ham minime auderent diuexare. Nam