Vindiciae Augustinianae ab imputatione Regni Millenarii auctore Johanne Cadonici sacerdote veneto

141쪽

a18 VINDICIAE AEUGUMNIA Eh memorias suorum, & id celebrabitur in Ecclesia, quod V . pth & honeste celebratur.

Ubi sive beatissimos Martyres recolas, sive aliquas oblationes veth aliquid adjuvare spiritus dormientium, & illos in eoelis sne ulla indigentia, & istos in loco ubi a viventibus suffragari possint apertis definit; hosque ab iis separat qui bus nihil a sacramentis solatii aut levaminis potest obvenire. Quibus autem scripturis id esset probandum vide ex epistola g. s. ad Alypium Thegastensem, ubi de his comessationibus tandem ab Ecclesia Hipponensi exulatis illum cer

tiorem reddit.1 Quoniam Vero necessitate explicandi textum ex Actis contra Fortunatum Manichaeum, aliquatenus confundimus praefixum ordinem; doctrinam enim anni 3 siet. per illam explicavimus, quam anno 3 sq. contra Adimantum protulit

Sanctus Pater, & per illam item qua Faustum debellavit

Epis eopalli munere jam decoratus, nunc monumenta anni 393. proseramus in medium. Hoc igitur anno, plenario ut ipse ait totius Africae coincilio Hippone regio congregato, ipse adhuc presbyter de Fide 8c Symbolo coram Episeopis disputavit. Qu1m bene rudimenta fidei nostrae calleret, quain recth ex scripturis p ipsa defenderei; quam fana praedicaret, ii videant, qui

laudatum libium meditari non gravabuntur . Illic certe cap. s. atris Credimus in Coelam adscendisse, quem beatitudiis nis locum etiam nobis promisit, dicens Erunt seis Angeliis in Coesis, in illa civitate, quae est mater omnium nostrum ., Jei usalem aeterna in Coelis. Hic porro, quamvis de vita Sauctorum post resurrcctionem expresse loquatur corporis Dominici proposito exemplo, nihil ambigit nobis eum beatitudinis Iocum promittere, in quo jam regnat caput illius matris nostrae Ierusalem aeternae in Coelis. Non dicit hic in terra regnaturum Christum cum Sanctis in fine saeculi,

142쪽

c DECIM . . 'non impollutam 3c sanctam Ecclesiam hic primΛ futin iram, sed aeternam Ierusalem absque mora post resurrectio. nem Sanctis pollicetur in Coelis. Quid antem nomine Coeli intelligeret Sanctus Pater, inde patet, quod anno 393. Vel 394. dixit l. s. de se .

Domini in monte Q. F. n. I F. textum explanans Gaudete 'extiItate quoniam merces vestra copiosa es in Coelis is Non hie, Coelos dici puto superiores partes hujus visibilis mundLis Non enim merces nostra, quae inconcussa 8c aeternata is esse debet, in rebus volubilibus 8c temporalibus collocan ,, da est. Sed in Coelis dietum puto, in spiritalibus firmiis mentis, ubi habitat sempiterna justitia, in quoriim comis, paratione terra dicitur anima iniqua cui peccanti dictum is est, Terra es ct in terram ibis. De his Coelis dieit Apoeis lus, Quoniam eonmersatio nostra in Coelis est. is QuM autem aliquae animae jam hujusmodi beatitate fruantur, declarat continuo dicens Sentiunt ergo jam istam mercedem, quiis gaudent spiritalibus bonis; sed tunc ex omni parte penis ficientur cum etiam hoc mortale induerit immortali.

i, talem.

Quia verb auctor controversi sermonis regnum Christi in terris veluti a Scripturis Sanctis praeclarilsime intima. tum , nulla haesitatione supponit; Videtur quod textum illum e Beati mites quoniam ipsi haereditate possidebunt terram, ad sitam . rem esse putaret; excepta pro nunc repetita mille annorum commemoratione, quae cap. ao. Apocalypsis legitur, de qua supra non pauca locuti sumus , & infra loquemur. Augustino autem aliter omninb terram hanc mitibus a Do. mino promissam sonare, declarant ejus verba ejusdem libri cap. a. , ubi ait is Illam credo terram, de qua in Psalmo di is citur Spes mea es tu, portio mea in terra visentium. Significatis enim quamdam soliditatem & stabilitatem haereditatis is perpetuae, ubi anima Per bonum assectum tamquam

I is loco

143쪽

r3o IINDICIAE AUGUSTINIANAE is laco suo requiestit, sicut corpus in terra, & inde cibo suo

is alitur, sicut corpus ex terra: ipsa est requies & vita Samis Elorum. Miles autem sunt qui cedum improbitatibus, is &non resistunt malo, sed vincunt in bono malum . . is Rixentur ergo immites & dimicent pro terrenis & rem,

is poralibus bonis: Beati autem mirer, quoniam ira haereditas

is possidetunt terram, de qua pelli non possint. Nec minus utilia proposito nostro ea esse, quae ibidem praecedunt & subsecuntur, ubi de odio beatitudinibus sedimonem instituit Sandius Pater, intentionem stram, immo& fidem de praemio post hanc vitam a Sanelis conse-Ε quendo pluribus patefaciens, quae hic legentium oculis subjicimus; tantoque libentius, quia eadem in solemnitata omnium Sansorum, & per o Stavam Romana legit Eoclesia; unde quanti ipsa Augustinum faciat etiam presb rerum, S quam bene tota haec tellio beatitatem Sancti

jam conlatam confirmet, potest intelligi.is 3. Quid ergo dicitὸ Beati pauperes spiritu, quoniam ipsinis rum es regnum Gesortim. Legimus seripium de appetitionen Terum temporalium, Omnia vanitas Sc praesti mptio spiis ritus: praesumptio autem spiritus audaeiam & superbiam, significar: vulg6 etiam magnos spiritus stiperbi habere F ri dicuntur, & rectε, quandoquidem spiritus etiam ventusis vocatur. Unde scriptum est , Ignis, grando , nix, gla is cies, spiritus procellarum. Quis Verti nesciat superbos es inflatos dici, tanquam vento distentosὸ Unde est etiam is illud Apostoli, Scientia inflat, charitas vero aedificat. is Quapropter recth hic intelliguntur pauperes spiritu , hu- is miles & timentes Deum, idest non habentes inflantem is spiritum. Nec aliundb omnino incipere oportebat beati. is tudine in; siquidem perventura est ad summam sapienis i iam : Initium autem sapientiae timor Domini: quoniam is & e contrario Initium omnis peccati superbia est. Sin perbi

144쪽

cis T DECIM . s 3 tis perbi ergo appetant & diligant regna terrarum: Mati

is autem pauperes spiritu quoniam ipserum ess reguum C larum. Et commemoratis n. q. quae paulo ante iam scripta sunt, secundam beatitudinem explicans, tertiam pro1equi, tur dicensis F. Beati Iagentes, quoniam ipse consolabuntur. Luctus estis tristitia de amissione carorum: conversi autem ad Deum is ea, quae in hoc mundo cara amplectebantur, amittunt: is non enim gaudent his rebus, quibus antea gaudebant, is & donec fiat in illis amor aeternorum, nonnulla moest, , tia sauciantur: consolabuntur ergo Spiritu sancto , quiis maximε propterea paractetus nominatur , idest consoli ais tor, ut temporalem amittentes aeterna laetitia perseu.

is s. Beati qui eguriunt o stiunt iustitiam, quoniam ipse fatisti rahuntur. Iam istos amatores dicit veri & inconcussi boni. is Illo ergo cibo saturabuntur, de quo ipse Dominus dicitis Meus cibus est ut faciam voluntatem Patris mei,

is quod est justitia: & illa aqua, de qua quisquis biberit,

, ut idem dicit, Fiet in eo fons aquae salientis in vitan

is aeternam.

is T. Beati misericordes; quoniam ipsorum miserebisur. Beatosis esse dicit qui subveniunt miseris, quoiatam eis ita repen- cis ditur, ut demiseria liberentur. ω S. Beati mundi corde, quoniam ipse Deum videbunt. Quam, ergo stulti fiant, qui Deum istis exterioribus oculis quae- is runt, cum corde videatur, sicut alibi scriptum est. Et is in simplicitate cordis quaerite illum. Hoc est enim mum is dum cor, quod est simplex cor: & quemadmodum lumen, hoc videri non potest nisi oculis mundis, ita nec Deus , videtur, nisi mundum sit illud, quo videri potest. is s. Beati pacifici, quoniam ipse Filii Dei vocabuntur. In paceis persectio est, ubi nihil repugnat, & ideo filii Dei paei-I 1 siet

145쪽

3τ . VINDI S AUGUSTIMANAE is fici, quoniam nihil resistit Deo, & utique filii similitu.

V is dinem patris habere debent . Pacifici autem in semeti ,, Psis sunt, qui omnes animi sui motus componentes & subis jicientes rationi , idest menti & spiritui, carnalesqu is concupiscentias habentes edomitas, fiunt regnum Dei: is in quo ita stant ordinata omnia, ut id quod est in ho- is mine praecipuum & excellens, hoc imperet, ceteris nonis reluctantibus, quae sunt nobis bestiisque communia; at is que idipsum, quod excellit in homine, idest mens Scis ratio, subjiciatur potiori, quod est ipsa Veritas Unigeniis tus filius Dei. Neque enim imperare inserioribus potest, 1 is nisi sirperiori se ipse subjiciat. Et haec est pax, quae da-- is tur in terra hominibus bonae voluntatis; haec vita conis summati persectique sapientis . De hujusinodi regno is pacatii simo & ordinatissimo missus est seras princepsis hujus saeculi, qui perversis inordinati sique dominatur.

. Hac pace intrinsecus constituta atque firmata , quascuΠ-n que persecutiones ille qui foras missus est, forinsecus con-n citaVerit, auget gloriam, quae secundum Deum est; non, siquid in illo aedificio labefactans, sed deficientibus ma- is chinis suis, innotescere faciens quanta firmitas intus ex

is tructa sit. Ideo sequitur , Beati qui persectilionem patiuntur p ο propter iustitiam, quoniam ipsorum es regnum Gelorum. o Io. Sunt autem omnes istae octo sententiae. Jam is enim cetera compellans loquitur ad illos, qui aderant, is di zens: Beati eritis eum vobis matidicent di persequentur vos. is Superiores autem sententias generaliter dirigebat: non is enim dixit Beati pauperes spiritu, quoniam vestrum est reo gnurn Coelorum; sed quoniam ipsiorum ess regnum Coelarum; n Deque Beati mites, quoniam Vos possidebitis terram; sed is quoniam ipsi positaetant terream . Et ita ceteras usque ad octa. is Vam sententiam, ubi ait Beati qui persecutionem patiuntur prinis prer justitiam, quoniam i Oram es regnum Gelorum. Inde jam

is incipit

146쪽

AIT DECIMUM. r 33, Incipit loqui praesentes compellans, cimi & illa, quae his supra dicta sunt, ad eos etiam pertineant, qui praesenteilis audiebant; N haec postea, quaeMVidentur prae lentibus is specialiter dici, pertineant etiam ad illos, qui absentes, velis post futuri erant. Quapropter ille sententiarum mune., rus diligenter considerandus est. Incipit enim beatitudo, ab humilitare: Beati pauperes spisisti, idest non inflati, dum, se divinae auctoritati subjicit animai timens post hanc viis tam ne pergat ad poenas, etiamsi forth in hac vita sibi, beata esse videatur. Inde venit ad divinarum scriptura. , rum cognitionem, ubi oportet eam se mitem praebere, pietate, ne id quod imperitis videtur absurdum vitupe- ais rare audeat, & pervicacibus concertationibus emetatur, indocilis. Inde jam incipit scire quibus nodis saeculi hujus, per carnalem eonsuerudinem ac peccata teneatur: itaque

is in hoc tertio gradu, in quo scientia est , lugetur ami1sio is summi boni, quia inhaeretur extremis. In quarto autem, gradu labor est, ubi vehementer incumbitur ut sese rabis mus avellat ab eis, quibus pestifera dulcedine innexus est: , hic ergo esuritur & sititur justitia , & multum necessi, ria est sortitudo, quia Non relinquitur sine dolore quod is cum delectatione retinetur. Quinto autem gradu perseis verantibus in labore datur eVadendi consilium ; quivi cis nisi quisque adjuvetur a superiore, nullo modo sibi estis idoneus ut sese tantis miseriarum implicamentis expediat: is est autem justum consilium, ut qui se a potentiore adji, vari vult, adjuver infirmiorem, in quo est ipse potentior:

is itaque Beati misericorder, quia ipsorum miserebitur. Sexto νω. du est cordis munditia de bona conscientia bonorum is operum, Valens ad contemplandum summum illud bo

is num, quod solo puro & sereno intellectu cerni potest. ἡ Postremo est septima ipsa sapientia, idest contemplatiori veritatis pacificans torum hominem, suscipiens simi-

147쪽

r3.ψ PINDICIAE AUGUSTINIANAEo is litudinem Dei, quae ita concluditur, Beata pacifici , quo- ,, niam ipse Filii Dei vocabuntur . Octava tamquam ad ca-n put redit, quia consummatum persectumque ostendit Scis probat; itaque in prima, & in octava nominatum estis regnum Coelorum, Mari pauperes spiritu, quoniam ipsiorum is est regnum melorum: & Beari qui persecutionem patiuntur propteris justitiam; quoniam ipsiorum est regnum Coelarum; cum jam di,

, citur, Quis nos separabit a charitate Christiὸ tribulatio, is an angustia, an persecutio, an fames, an nuditas, an poti riculum, an gladius ρ Septem simi ergo, quae perficiunt: is nam octava cIarificat, & quod perfectum est demonstra sis is ut per hos gradus perficiantur & ceteri, tamquam a cadiis pite rursum exordiens.

is Ir. Videtur ergo mihi etiam septiformis operatio, Spiritus - dii, de qua Isaias loquitur, his gradibus fenis tentiisque congruere. Sed interest ordinis: nam ibi enu is meratio ab excellentioribus coepit, hia vero ab inferiori. is bus. Ibi namque incipit a sapientia & desinit ad timo, rem Dei: sed initium sapientiae timor Domini. Qua . se propter si gradatim tamquam ascendentes numeremus, is primus ibi est timor Dei, secunda pietas, tertia scientia, is quarta fortitudo, quintum consilium, sextus intellectus,p is septima sapientia. Timor Dei. congruit humilibus, deis quibus hic dicitur Adari pauperes spiritu, idest non inflati, is non superbi: 'quibus Apostolus dicit, Noli altum sipere, is sed time, idest noli extolli. Pietas congruit mitibus: quiis enim piε quaerit, honorat Sanctam Scripturam, & non ,, reprehendit quod nondum intelligit, & propterea non .s retistit, quod est mitem esse: unde hic dicitur Beati initos. ω Scientia congruit lugentibus, qui jam cognoverunt in is scripturis, quibus malis Vincti teneantur, quae tamquam, bona & utilia ignorantes appetiverunt: de quibus hic diis citur Beati qui lugent.. Fortitudo congruit esurientibus, sitieruDisitiros by GOrale i

148쪽

CAPUT DECIMIM. 233ω sitientibus: Iaborant enim desiderantes gaudium de verisu bonis, & amorem a terrenis 8c corporalibus mertere is cupientes: de quibus hic dicitur Beati qui esuri i ct filianen iustitiam. Consilium congruit misericordibus, ut dimitta. n mus, sicut nobis dimitti volumus; & adjuvemus in quon possumus alios, sicut nos,in quo non possumus cupimus, adjuvari: de quibus hic dicitur Beati miseris dest. Intelis lectus congruit mundis corde, tamquam purgato oculo,n quo cerni pollit, quod corporeus oculus non: Vidit, neon alaris audivit, nec in cor hominis adscendit: dem quibus is hie dicirurrmari intimio entae. Sapientia congruit pacificis, is in quibus jam ordinata sunt omnia, nullusque -Ius ad- κ1, versus rationem rebellis est, sedi cuncta, obtemperantis spiritui hominis . clam & ipse:obtemperet Deo, de quibus is hic dicitur Brati De ei. sordinata autem omnia hic in is pacificis significare intelligit id nune agentibus pari is doman

is do e licuit centias, ut ad istam pacem quandoque veniatur . I. I.

ἡ mmaddita si ' InoiAsmuisi inim ii ' ri Unum autem praemium, quod est regnum Coe is lorum, pro his gradibus variε nomi tum est. In primo, is sicut oportebat, postum est regnum Coelorum . quod estis perseeta summaque sapientia animae rationalis. Sic ita.

, -que dictum est Beati pauperes duritu , quantam ipsinum est τ' cn mm ciet um tamquam diceretur Inirium sapientiae timor, Domini. Mitibus haereditas dita est, tamquam testamem is tum patris cum pietate quaerentibus et Beati miser quoniamo ipsi haereditato pos inum rerram . Lugentibus cons Matio,

is tamquam scientibus quid amiserint, Sc quibus mersi sint:

is Mari qui Iugent, quoniam ipsi consitabantur. Esurientibus Sch stientibus saturitas, tamquam refectio laborantibus, se is literque certantibus ad salutem: Beati qui Uu-- Dium is iustitiam, quoniam ipse fatua ab rur . Ivl i sericordibus iniser, is cordia tamquam vero re optimu consilio utentibus, ut hoe

149쪽

-DMME AUGISTINIANAED D eis Rahibeatur a potentiore quod invalidioribus exhibent:

-- Beati miseriso, es; quoniam i tarim miserebitur. Mundis corde is facultas videndi Deum, tamquam purum oculum ad lino relligenda aeterna gerentibus : Beari mundo corde I quo-n niam iis Deum citiis, . Pacificis Dei similitudo, tam. o quam perseeu sapientibus, formatisque ad imaginem is Dei per regenerationem renovati hominis: Beati pacificisis quoniam filii Dei vorabuntur. Et ista quidem in hac vita pos, sunt compleri, sicut completa esse in Apostolis credimus. idest ut ipse explicat in L r. retrae . I s. n. quadam per sectione , cujus 'rapax es ista vita. Nam illa omnimoda in x is angelicam sermam mutatio, quae post hanc vitam pro- is mittitur, nullis verbis exponi potest. Beati ergo qui persem

n rionem patiuntur propter iustitiam ; quoniam ipsorum es regnum n Coriorum. Haec octava sententia, quae ad caput redit,

is perse mimque hominem declarat, significatur fortassa Scis circumcisione o flavo die in veteri Testamento; & Do. is mini resiarrectione post sabbatum, qui est utique o Ra-o Vus, idemque primus dies; & celebratione octavarum

is seriarum, quas in regeneratione novi hominis celebra- o mus , 8c numero ipso Pentecostes. Nam septenario ninis mero septies multiplicato, quo fiunt quadraginta novem,

F is quasi octavus additur, ut quinquaginta compleantur, &n tamquam redeatur ad caput, quo die missus est Spiritus B sanctus, quo in regnum Coelorum ducimur, & haere, , ditatem accipimus, & conselamur, & pascimur, & mbis sericordiam consequimur, Sc mundamur & pacificamur, is atque ita perseim, omnes extrinsectia illatas molestias pro is veritate & justitia sustinemus. Et post pauca contra haereticos & schisinaticos dictata,

numero demum Is . textum explicans suprarelatum Gauderect exustare, quoniam merces vestra mesta es in Coelis, doctrinam

hanc de octo beatitudinibus claudit, quam postea n. 28. tractandam reassumit . . Nub

150쪽

CAPUT DMIMUM. 3 3 7 Nullibi invenietur, terrenum Christi regnum aut ante aut post resurrectionem innuisse Augustinum; nullibi persectionem septimae denegasse , quamvis declarandam & clarificandam per accellionem Octavae dixerit : immo cima num. 1 o de iis disserat gradibus , quibus homo in hac vita perficitur, hanc ramen perfectionem taliter in septima stabiliri ostendit, ut dum ad octavam quis per Venit , non noVus gradus, antecedentibus quasi pertranseuntibus addatur; sed quod jam persectum erat in septima per sapientiam; nunc per istum vel ostendatur vel clarificetur . Nullibi Sanctos post hanc temporalem Vitam ventilationem expectare debere diei septimae, post quam a Coelorum regnum ingrediantur, ideoque usque ad illam cum impiis confundantur: sed regnum Coelorum per singulos eos gradus promissum ostendens, ad illud item elevandum declarat unumquemque justum post consummatio, nem illius vel illarum virtutum, quae per singulos sequendae tanta mercede proponuntur; quae porro consummario in fine praesentis vitae constituitur, bonam enim & malam mortem, ut saepius alibi docuit, non probat nisi tempus post mortem. Inde spiritus beatitatem in summa sapientia futuram n. : suprarelato dixit, quam lugentes, idest temporalibus om- cnibus consolationibus renunciantes, Sc spiritu viventes adipiscentur, ut aeterna laetitia eX eo & in eo perfruantur, ad quod fideliter conversi sunt. Visionem autem Dei mundis corde paratam in sequentibus docens, quam nonnisi stulti per oculos corporeos sibi promittere audebunt, felicitatem animae tunc perficiendam ostendit , cum ab iis vinculis liberabitur, a quibus solis ipsa praepeditur. Ubi notari debet, quod si Sanctus Pater beatitatem hominis ad resum rectionem carnis definivisset, minori jure tarditatem illo. rum, qui visionem Dei oculis spondent corporeis , condo