장음표시 사용
301쪽
Domini adoptantur, pronuntiantque eum Episcopo verba Psalmostra. phi, xv. s. Dominus pars hαreditatis mea, cte. quod Paullus Diaco. nus lib. vi. sp. haud male observat esse imaginem quamdam adoptionis , quoniam veteres adoptabant Praecidendo adoptandis capillorum
Atque ex his primo insertur nomen filii adoptivi nunquam naturae convenire, sed esse vocabulum personae, idest , geniti, subsistentis, atque vel liberi suique iuris, vel sub patria potestato constituisti: adoptionem vero esse quamdam imitationem generationis natura lis , eaque in filium adsumi, quem adoptans non genuit. Consequenter infertur filium adoptatum esse natura filium alienum , non proprium , S suisse aliquando ante adoptionem , cum non fuerit sub potestate adoptantis , ita , ut adoptatus de non filio filius fiat, & de non haerede haeres . Item sequitur adoptionem non generatione fieri, sed voluntate; non natura , sed gratia; non iure nativitatis, sed beneficii largitione : ad solam autem naturam a subsistentia praecisam nonnisi
impropria vocabulorum usurpatione, S confusione perceptionum
vocabulum filii adoptivi a nonnullis Scholasticis detorqueri. Hinc depromitur validissima ratio, cur Christus etiam in quantum homo , Filius Dei adoptivus nequeat appellari. Primo enim utinaturalis Aietas non convenit naturae, sed hypostasi atque personae, non enim natura , sed supposi um concipitur , gignitur, nascitur; ita
personae , non autem natatrae convenire debet adoptio, quae est quindam imitatio naturalis AHetatis . At humanitas Christi non habet hypostasim diversam a Deo Verbo, sive a filio Dei naturali. Non ergo
competere potest humanitati Christi adoptio, &Νietas, quae non sit
propria, vera, ac naturalis. Hac Vero argumentatione utitur Saninctus Thomas IlI. p. q. 23. art. q. Consimiles sunt argumentationes
libri Sacrosyllabi: ac prima pag. 68. quoniam Verbum inenarrabiliter de beata Virgine assumpsit Carnem , neque haec praecxtitit creata hymstasi ante inenarrabilem hanc adsumptioncm , ideoque humanitas non est adoptata in filium in utero Virginis, in quo a primo conceptionis momento Christus homo suit eadem persona cum filio Dei, naturali: alioqui deberemus cum Nestorianis personas, filiosque dis pescere ; idque multo magis, si dicamus adoptatum Christum hominem , posteaquam prodiit ex utero Virginali. Aut in atero Hrginis, inquit citatus liher , eum suspicautur adoptatum, quod diei nefas est , qtita de beata Virgine inenarrabiliter Iumpsit, nos adoptavit earnem: aut eerte eum purum bominem sue Deo nutum e quod eogitare impiam es, neeesse est fateantur , ac per hoc postea quasi indiguerit adoptione a Patre insititim sit adoptatus. Altera argumentatio est, quod nunquam Christus suit filius alienus e in Ioptatus autem diei non potes , nis ii, qui alienai es ab eo, a quo dicitur adoptatus; legitur in eodem Diuiligod by Gorale
302쪽
Liber Vicesimus septimus. Cap. II.
dem libro pag. 69. Quod prosecto tenet etiam de Christo, ut homine, quoniam Christus ut homo non cst filius alienus, sed filius unigenitus ac proprius Dei Patris . Tertia est huiusmodi: Adoptio non ex natura & generatione ducit originem , sed ex dilectionis assectu : omnis enim odoptio clcgitur ibidem pag. I. ex assectione ducit voeabuli
Di orietuem , quamqvsm e mologiae Iisa non videatur trahere similitudinis Duum. Habet namque ex utraque parte Dinam vocabulum
eleganter insitum, ut si dieas: Utinam sit mibi in filium adoptiotim ;er e eontra: Dinam merear a te in filium adoptari. Eapropter diximus supra a ICC. adoptationem eorum, qui sui iuris sunt, appellari
adrogationem, quoniam S adoptans rogat eum, quem adoptaturus ast,
an velit 3histum sibi filium esse; S is , qui adoptatur rogat adoptantem ut id fieri patiatur . Vide Iustinian l. 2. D. de Adoptioni b. At Christus ut homo non affectu dilectionis in filium Dei assumptus est , sed vi hypostaticae unionis, S generationis aeterna; ideoque nullo pacto appellari debet filius nuncupativus S adoptivus. Communibus his argumentationibus tria alia addi possunt, quarum prima est: Sunt quidem in Christo naturae duae impermixtae aedistinEtie, divina, quam ab aeterno habet a Patre, & humana, quam in tempore sumpsit ex Virgine, & recte appellatur Deus Sc homo , filius Dei de filius Virginis ; quemadmodum est in homine rationalis
anima S corpus , quorum illa creatur a Deo, hoc in maternis visceribus gignitur S procreatur, ac dicitur homo mortalis carne, &spiritu immortalis . At cum utraque natura, caro videIicet S anima, conglomerata sit substantiali unitione; quis assereret filium ut rationalem non osse filium naturalem hominis , quoniam homo rationalem animam procreare non potest , ct non potius totum hominem & corporeum & rationalem esse unum filium hominis naturalem ac proprium , quoniam corpori ab homine procreato substantialiter unita
est spiritualis anima , hujusque unionis vi gignitur unus filius homo rationalis, homo corporeus λ Ita ciri las, inquit citata Epistola Albinus , lieet bis earne mortalis , ct divinitate immortalis, tamen es
unus Iesus Christus, ct tinus Deifilius , fleue dixi homiuem unum ese filium , iiset earne sit mortalis, er anima Immortalis: ct nuli renus filius uni patri potest esse utrumque er proprius er adoptivus. Sit
argumentatio altera: Beata Virgo non procreavit divinitatem , & ta
men Christus ut Deus est filius Virginis , neque dividi potest in duos filios , ita ut in quantum homo sit filius Virginis, in quantum Deus si filius Patris r sed quoniam Deus & homo est una persona Verbi totus Christus Deus S homo est filius Patris , totus Christus Deus S. homo est filius Virginis, adeo ut sit blasphemum , nefandum quo asserere, Virgo non est Deipara , Uirgo non peperit Deum Verbum Pari ergo jure ob personae unitatem afferendum est , Totus Christus
303쪽
Deus ct homo est filius Patris proprius Sc naturalis: non autem, Chri .stus Deus est filius Patris naturalis S proprius, ct Christus homo est filius Dei nuncupativus & adoptivus . D s beata Virgo proprium potuit generare sibi filium, qui fuit ex aceruo Dei filias e quomodo nos potuit Deus Pater habere hominem suum proprium, qui es in tempore
natus ex Virgine ὶ Unus omnino es in utraque matura ad utrumque
parentem orsus, ct filius Dei proprius: inquit citata Epist. ad Monachos Getas Albinus. Postremd Christo ut homini genua flectimus: d tum est enim Hii nomen quod es super omne nomen: ut in nomine D-D Omne genu flectarar, inquit ad Philipp. I i. 9. Apostolus . δε-ptivo autem Deo non flectit genu ereatura , sed vero , ait in hunc I eum Auctor Glosis Ordinariae , ideoque Christus etiam in quantum homo, ut hactenus Scripturis , Patrum testimoniis , ac Theologicis argumentis demonstratum est, dici nequit Filius Dei adoptione .
In contrarium objIciuntur primo loco verba Apostoli stribentis ad Rom. vi II. 29. Nam quor praescisis, ct praedesinalit eonformes
fieri imaginis Filii sui, ursit ipse primogenitus in multis fratribus . At
Christus primogenitus est gratia , & adoptione , non autem natura , secundum quam est unigenitus , nec fratres aliquos hahet. Igitur filius est etiam nuncupativus , S per gratiam adstitus. Scripserat supra idem Apostolus cap. r.4. I ui praedestinatus es filius Dei in virtute . Ouid manifestius , ut percipiamus Christum esse filium Dei praedestinatione, & gratia ; ut libro de Praedest. SS. cap. xν. luculenter sanctus P. Augustinus assirmat ZResp. appellari etiam Dominum Iesum filium Dei naturalenia , unigenitum , ac proprium , praesertim a D. Paulo : dici autem primo omnitum , & quoniam prius, id est, ante tacula genitus est, ct quia per ipsum acquirimus haereditatem, ut diximus Volum. II. pag. 7 l. S hoc ipso pag. 78. Ibidem declaravimus , quo pacto dicatur praedestinatus, nimirum declaratus, ct manifestatus virtute miraculorum , S per gloriam resurrectionis , iuxta interpretationem Graecorum , &praedestinatus etiam ad filiationem Dei, non adoptivam , sed naturalem , in quantum nullis praecedentibus meritis praedefinitum fuit, ut Christus Dominus, cum primum in virginali utero procreatus est, ct priusquam aliquid patraret boni, per summam hypostaticae unionis gratiam esset idem naturalis S unigenitus Dei filius, qui ab aeterno in sinu Patris consistit. Atque haec est interpretatio Augustini tradita in libro de Praed. Sanctorum , proximoque capite dilucidanda .
Praeterea opponunt auctoritatem Sanctorum . Irenaeus enun
304쪽
boo enim Verbum Dei homo : ct qui filius Dei est, Atas hominis fu-uus es, eommixtus Verbo Dei, ur adoptionem percipiens fiat Mitis Dei. Hilarius lib. ii. de Trinit. ita de Christo loquitur: Potestatii
dignitas nos amittitur, dum earnis humilitas adoptatur . Cyrillus in Dialog. iii . contra Arianos ait: Tu uam unus ex nobis in Miamo eriptus est Dei, adoptatus nobiscum, O propter nos iue verus, o germanus. Athanasius in disput. contra Arium n. 28. Filius quidem
verus Dei unus es Verbum, ct Deus. ER autem di tanquam alius sinus adoptatus per templum corporii iesus Domini nostri Iesu Christi. Narius Victorinus lib. i. adversus Candidum Arianum e Nos adoptio. ne filii, ille satura etiam , ct quadam adoptione filius, ct Christus , sed feeandum carnem. Eugenius denique, Ildesonsus , & Iulianus Toletanae Sedis Antistites in Missa de Coena Domini ita dixerunt: aeui per adoptisi hominis pasonem, dum suo non is si eorpori, o e.
Item in Missa de Ascensione: Hodie Salvator πofer per adoptionem earnis sedem repetivit Deitatis. Evincitur itaquc Patrum testimoniis Christum spectata carnis natura filium adscititium , Sc adoptivum esse appellandum. Resp. I. Patres Iocutos de adoptione sensu amplissimo accepta, prout idem est, ac naturae assiimptio , non Vero de adoptione propria quae est alienae personae ad jura proprii filii libera , S gratiosa transatio : ideoque hanc, aut consimilem loquendi methodum usurpasse, earnis humilitas adoptatur , tanquam filius adoptatas, quadam adoptione filius, cte. Deinde nonnulla in particulari reponimus . Et quantum ad Irenaeum; evidens est ex iis quae proxime praecedunt , S quae subinde pertexit, quod ait, ut adoptationem pereipiens μιssius Dei, non ad Christum reserendum esse, sed ad homines , quos redemit: & falli Erasmum , qui in Praefatione ad hunc Ii l. librum . inquit ab Irenaeo Christum dici iuxta humanam naturam adoptatum . Enimvero revincuntur eo loci qui Christum putant purum hominem e Iosephi satu progenitum; quos paullo ante citata verba ait non percipere mauus adoptionis. Atque recitatis iis, quae objiciuntur, statim sequitur: Non enim poteramus aliter incorruptelam , ct immor. alitatem pereipere , nisi adunati fuissemus tueorruptelae ct immortalia rati . Nec obscure Irenaei sensum demonstrat praesentis temporis Uer' hum , ut fiat: nam si de Christo esses accipiendum, adhibuisset praeteritum . Praeterea in eodem capite hac aperta Sancti Martyris sententia haeresis Feliciana confoditur: se , Christus , propria prater omne qui fuerunt tune homines, Deus, ter Dominus . ct rex aeternus, en
Divum Hilarium usurpasse verbum adoptatar, prout significat osseisi, Sc assumi, constat ex quo id enuntiet de earnis humilitate . non de Redemptoris persona et & ex quo tam aperte, ac luculenter
305쪽
lib. V I. omnem a Christo adoptionem repellat. Est tamen de hoe loe, diversa Eruditorum sententia , affrmantibus aliis cum Vasquesio in p. disput. 89. cap. is, & praestantis ingenii viro Germonio p. a. de
vet. haeret. Eccles Cod. eorruptoribus legendum , non adoptatur, sed adoratur : contendentibus aliis retinendum esse verbum adoptatur , cum eximiis Scriptoribus Petavio lib. v I I. de Incarnat. cap. 4. Custantio in Uind. vet. codd. & Uallarsio in Praef. ad Hilarium. Ac prior sententia nititur testimonio Hincmari, Sc Alcuini r quorum unus i Praef. ad lib. de Praedest. & in Tract de non Trina Deitate scribit Felicem Orgelitanum tempore Caroli Magni Imperat. Omnes Hilarii Codices quotquot arripere potuit adulterasse, & ubi scriptum erat, Carnis hamisitas adoratur , supposuisse carnis humilitas adoptatur. Alter vero lib. vi. adversus Felicem inquit hunc verba Hilarii eomsueta versutia ἰmmutasse. Afferuntur etiam pro hac sententia vetusti Codices Corbejensis , & Veronensis , qui exhibent postremas syllabas
verhi adoptatur , idest, piatur loco cultellis abraso, aliena manu conscriptas, diversoque atramento , ut satis apparcat fuisse olim scriptum adoratur . Accedit , quod nullus Codex , quem legerint aut Erasmus, aut Badius, aut Cribellus praeseserebat adoptatur, cum neuter edendo Hilarium ex scriptis exemplaribus accurate collectis hujusce lectionis meminerit. Fandem legendum esse adoratur etiam verborum sensus videtur evincere, cum eo loci agat Hilarius de exhibita a Magis adoratione, atque illa antithesi , Dum earnis humilitas adoratur, proferatur caussa , cur inter vagitus, sordidosque pannos. potestatis dignitas non ammittitur. Non destituitur tamen opposita sententia rationum praesidio LNam Agobardus , qui ante Hincinarum de haereti Feliciana accurate pertradiavit, attentatae a Felice depravationis non meminit, quam tamen Hincmarus ut rem notissimam venditate Alcvinus vero de versuta potius interpretatione, quam de corrupto Hilarii loco videtur accipiendus . Deinde inter vetustos codices commendatur ab omnibus Vaticanus scriptus , ut inquit vir Cl. Mabillonius lib. v. de Re diplom. sub finem quarti saeculi, aut quinto ineunte ς ubi abrasis literis p t aliena manu si perindacta est lit. r quod aperte demonstrat antiquitus fuisse scriptum adoptatur. Atque id validum argumentum esse haut dissitetur ipse Germonius cap. 9. pag. 4 6. Quare arbitrorante tempora Felicis Orgelitani Hilarianos Codices variasse, Hinc marum vero illos a Felice existimasse corruptos , quod ipse diversae lectionis Codicem haberet prae manibus , & revera Felix Aquisgrani exhibuisset praeserentem verbum adoptatur . Otrae si vera sunt, haud facile erit Germonium inter Sc Custantium controversiam componere, genuinamque expiscari Hilariani textus lectionem. Accedendum tamen arbitror au partea Custauiu , cum ob vaticani Codicis auetori
306쪽
Liber Vieesimus septimus. Cap. II. ass
tatem, tum ob orationis elegantiam sensiumque verborum : nam Aeoratio minus apta videtur, si vox adorandi paullo ante posita repeta-ue , ct in hoc ab Hilario instituitur antithesis, quod gloria, potestas, aliaque ornamenta divinitatis consistunt cum partu Virginis . vagitu infantis, pannorumque squallore, nec amittitur in assumptisne carnis dignitas potestatis. Ceterum, quantum ad praesens attinet, sive adoptatur, sive odoratur legendum sit, nullum hinc habet Feliciana haeresis fulcimentum , Quid autem de Cyrillo Is cit. dialogo III. Tom. v. pag. 486. adoptionem accipit pro carnis assumptione; nam demonstrat tune vere datum esse Filio nomen, quod es super omπe nomen, eum formamnoseram adsumpsit, non autem post mortem tantummodo; ideoque licet servilem formam induerit, suisse tamen a priori suae conceptionis momento Filium Dei verum aegermanum. Imo paucis interiectis
ait Christum dejectum DI , si ex munere habeatAM Dei appellationem. Ac in eodem dialogo pag. 489. ita ad rem nostram proloquitur : Si quis autem interroget, utrum substantialem ct naturalem fluo tribuas uationem, aut in sola Patris voluntate positam, 'ut nimirum i/ nobis etiam conreditur, quid responderes Hermia B. Substantialem quidem ego dixerim, sed non videbor adversariis vera loqui. A. Ita plane: sed a ieient delirare nos, ct recta ratiose destitui. Ruis enim, quaeso, istiusmodi sententdr ad Uulari noleus eorum eaehinnos effugiet, qui rabie Ae esserati sunt, er eo intemperiarum veneruM , ut euitandum putent adseisitium esse Aliam, er in aliorum ordine ρο-
- Citatam contra Arium disputationem non esse Athanasii obsedis arunt do Ri viri ex stiIo , ex argumentis plerumque invalidis ne umbram quidem referentibus Athanasianae ἐνιργια e, & ex Vetustis in quibuS non comparet, operibus ipsiusmet Athanasi. Vid. edit. PP. Ben. TOm. II. pag. 2os. Scopus tamen hujus scriptoris est duas in Christo propugnare naturas, ct humanam a divina distinctam: quam perinde aequiparat templo, filioque adoptato : ac num. 2I. pag. 2Is. do
eet Christum nequaquam in duos filios dividcndum esse, quum unus
fit invisibilis filius Dei, qui idem ct vijus est; ineo poeus, qui ct
corpus assumpsit; immortalis, qui ct earne mortem expertus est ἔ μυ-
Hur idem ae tactas: S paullo ante num. ao. animadVerterat nran
esse propter humanam naturam unum Dei filium seorsim nominandum , quemadmodum in Imperatore non imperat δεο Ium homo , frseorsum purpura. Ucrus autem Athanasius initio libri de Incarnat. verbi pag. I. eiusdem volum. ait : Rui igitur nutus est ex rigine Maria, Finus Dei natara, ct Deus verus, π π grotia, ni que par
ticipatione , ere. Eodem paEto Marius Victorinus duplicem in Christo turam propugnat, & adoptionem quamdam, carnis scilicet assum-Pp a ptionem Disiligod by Corale
307쪽
3oo , De Τheologicis Disciplinis
Ptionem adstruit, non adscititiam atque nuncupativam 'ietatem, quoniam S ipse adversus Arianos decertat. Ad Missam Toletanae clesiae respondent PP. Francosordienses in Epist. Synodica pag. 79. Cit. Τom. xx. Uen. Collect. Concit. Gregorium Pontificem Romanae Sed is clarissimum toto orbe Doctorem in suis orationibus semper Christum filium Dei unigenitum nominare, atque opponunt Colle clam feriae secundae, & quartae post Palmas , solemnisque diei Asce sonis dominicae r quamquam in Missa olim a Toletanis decantata non adoptio in filium , sed adoptio tantum humanitatis & carnis, idest,
humanae naturae assiamptio exprimi videatur. Prauerea argumentantur a ratione . I. Est in Christo non tan
tum humana natura , quae esse potest filiationis adoptivae substratum . Verum etiam habitualis gratia, quae tribuit spiritum sanctificationis , arrham haereditatis , & adoptionem filiorum , neque tali essicientia carere debet, cum juxta proloquium Scholasticum effemis formalis
necessario formam suam consequatur. Deinde cum Christus ratione humanitatis dicatur recte crucifixus ac mortuus , S iuxta quorumdam sententiam serνus quoque, inique famulus, curnam eodem
pacto dici nequit filius nuncupativus atque adscititius Z Contra si ici quantum homo est, non satis apposite appellatur Deias, ne duarum naturarum intelligatur permixtio : quo iure dicetur secundum rationem illam , qua est homo, filius Dei naturalis, maxime cum idem Prorsus sit Deus, ac Filius Dei Rursus qui non est filius per generationem , non est filius natura . Christus vero secundum humanitatem non est genitus a Patre, ideoque nec natura ejus filius . Praeterea non
in quantum homo Christus est Patri extraneus In eo itaque salvari Potest tradita definitio adoptionis . Tandem sunt in Christo duae filiationes , aeterna una, altera temporalis: ac debet utrique diversus
terminus respondere. At per filiationem aeternam Christus est filius Dei naturalis; igitur per filiationem adventitiam ac temporalem est Dei filius assumptus , ct adventilius . Resp. ad primum non naturam, sed per nam esse adoptionis subiectum t gratiae autem habitariis praecipuum effectum esse animi de forem , divinaeque participationem naturae, S adoptionem filiorum per hanc gratiam iis tribui, qui Deo extranei sunt, nec habent adhaereditatem jus proprium ae personale , quemadmodum habet Christus , cui proinde non impertitur gratia secundarium effectum adomationis propter per nae dignitatem ac naturalem filiationem . Atque pervulgatae huic responsioni addo Spiritum sanctum, per quem gratia, ct caritas in cordibus nostris diffunditur . esse Spiritum proprium filii ad Rom. vr ii. 9. & i. Ioann. I W. I I. ideoque gratiam in nobis emcere adoptionem filiorum Sc adventitium jus ad regnum
quoniam sanctificamur per spiritum Christit at in ipso Christo ius
308쪽
Liber Vlaesimus septimus. Cap. II. 3OL
hon adstititium sed proprium, propterea quod sanctificatus est proprio Spiritu; quam responsionem confirmo auctoritate Cyrilli scribentis Dialogo II i. de Trinit. Tom. v. pag. 49 2. RU er o nos mortales ΝΗ- tuuis soria ornat, Spiritus nimirum , eum si Filii, in aliis qaidem adoptionem praestabit, nihil autem prorsus aget in eo , cujus es mona eititias seque extrinseeus inductus , sed substantialiter ejus est, o per ipsum Patris voluπtate effunditur in eos, qui illo digno reperti fuerint . Quod sequitur expeditionem habet facillimam , quandoquidem Iiavi vocabula , Deus, homo, servus , passus, erucifixur spectant per
se ac direste naturam , & ratione naturae conveniunt personae: ad
ptio autem &Νietar personarum sunt nomina , ct juxta ea quae diximus de communicatione idiomatum , vocabula , quae significant hypostasim nequeunt naturae mpetere: quamquam si naturae humanae conveniret filiatio ratione personae , non esset nisi fluetas naturalis ,
quia persona Christi naturalis filius est, non adstititius . Proximum hac ratione diluitur. Quamvis Masstrius in III. disput. a. q. s. art. I. distinguat filium proprium a naturali, tradatque Christum ut hominem esse filium proprium ob uniςatem personae , non esse naturalem Oh peractam in tempore generationem , atque iuxta hanc sententiam a Belluto, aliisque probatam salvetur Christum ut hominem esse filium Dei proprium , Iicet non sit naturalis r asserimus tamen ad filiationem naturalem sitfficere hypostaticam unionem , sicuti haec sufficit ut beata Virgo sit vera, propria , ac naturalis Dei mater, prout paullo supra explicavimus : quare negamus Christum non esse filium Dei naturalem , etiamsi ut homo non procedat per generationem a Patre. Dicendum tamen arbitramur cum nostro Basilio Legionensi Tom. r. Variarum disput. relact. 4. quem plurimum commendat Gabriel a S.Vin disp.xxi l l .duh.4. hanc filiationem naturalem repetendam esse
ab aeterna divini Verbi generatione, quia ideo Christus semo est filius Dei naturalis , quia per unionem hypostaticam subsistit hypostasi rimbi , quod vi generationis aeternae est naturalis Dei filius: non ut putantrisquesius disput. 89. cap. t 4. S Suarea disput. 49. sect. l. quia per unionem hypostaticam Christus ut homo habet jus ad haereditatem mliorum . Praecisa enim aeterna generatione nori esset in Chri sto naturalis filiatio, quemadmodum haec non esset si Spiritus sanctus , non Verbum, carnem assumpsisset humanam, quamvis non deesset in hac
hypothesi ius ad gloriam, S hypostatica unis. At quod proximo lo-
eo sequitur, nullius est momenti; nec enim naturae competit filiatio, ut dicium cst saepenumero, nec natura , quae substantialiter est unita, appellari potest extranea . Ad ultimum reponimus non unam esse D
diorum Scholae de dupliei Christi Mietate sententiam . Thom istae enim
cum Angelico Praeceptore q. I s. art. s. filiationem unicam adstruunt,
eamque aeternam ob unitacem suppositi: at Scotistae cum Subtili Doctore
309쪽
3oa De Τheologicis Disciplinis
Eiore in m. dist. 8. filiationes propugnant duas, ob aeternam, aetemporalem generationem: amrmatque Franciscus Macedo Scoti a gumentationes talis generis esse, ut iis Caytanus non potuerit satis. facere. Videsis Macedi Collat. rri. diff. I. sedi. a. Attamen non videtur nobis dissidium istud tanti, ut inquiunt, momenti; nam si generationes ad suum reserantur principium, aeterna scilicet ad patrem, ac temporalis ad matrem, duae sunt proculdubio ; si ad terminum , idest , ad personam genitam, nonnisi una potest adstrui: & quoniam dum Aliationem dicimus, percipimus relationem ad perBnam genitam, magis arridet nobis opinio unam in Christo flietatem asserentium et quamquam si duas placeat adstruere, minime consequetur duos esse filios , sed unum naturalem ac proprium duas habens veluti habitudines , unam ad patrem , ad matrem alteram ; quoniam, ut diximus, duae istae filietates discriminabuntur ex parte generantium , non resipectu termini, sive perisnae genitae . Atque hactenus de haeresi F
uo sensu dicatur ab Aposolo Christas Iesus
HAE R ετ quorumdam menti levis haec dissicultas, quare Christus diei nequeat filius Dei adoptivus, si ad hanc filiationem evectus est gratia , ac praedestinatione divina ς ct qua ratione praedestinatus dici possit, si persena , quae praedestinationis subjectum est, extitit
ab aeterno, atque natura, non gratia ei convenit divina filiatio. Qua in re suit opinio Durandi in iii. dist. v I I. q. 3. non posse Christum servato verborum rigore dici praedestinatum filium Dei , propterea quod nequeant alicui praedestinatione competere , quae ipsum natura , Vel tempore minime consequuntur: posse tamen dici praedesinatum improprie , quatenus hvosatica unio est maxima gratiarum omnium. Verba autem Apostoli scribentis ad Rom. i. 4. eui praedesinatus est Aius Dei in virtute, Durandus cum Graecis PP. ita ex pinnit, ut idem sit praedestinatus, ac manifestatus S deelaratus: quam interprotationem & nos tradidimus hoc eodem Volumine pag. 78. &pag. I98. non ita tamen, ut Christi praedestinationem luculentissime ab Augustino commendatam reiecerimus . Non enim Graecorum Latinorumque Patrum sententiae pugnant invicem ; quoniam contradictionem non implicat, id suisse in tempore miraculorum gloria comprobatum , quod fuerat ab aeterno praecognitum ac definitum.
Itaque primum dico, posse recte testimonium Apostoli hoc pacto Diuitiaco by Corale
310쪽
Liber Vicesimus septimus. Cap. III. 3o 3
cto exponi, ut idem valeatis p desinatur, ac certo pronunt;atur, ae declaratus. Enim vero ita habemus in Graecis, Του -νων - ψω Θεα, ἐν δυνα- . Est autem σεισθέν, idem ac declarati, & demonstrati, ab .eo, , quod non solum significat definire , er decernere , verum etiam eerto prouuntiare , se declarare . II. Syriaca νersio TOm. v.
Bibl. Walt. pag. 636. habet: Et agnitus es filius Dei in virtute . . Aethiopica etiam ibidem : Quem declaravis esse Aliam Dei. ΙΙΙ. Hahent Graecorum Scholia citata in hunc locum ab Erasino :-,
m τῆς αναςασ- , definiti , hoe est , demonstrati , deeurati, tam per prophetas, tum per tot divinitatis signa , tum per resurrectionem . Revera Chrysestomus hom. I. in Paulum pag. Edit. Commetin. 8. ita textum illum exponit: Pui declaratus est, miraculis , qua edidit, magnum potest argumentum praebens. Theophylactus pag. s. Nunc igitur asseruit, quanta ratione eoquitus sit Ilius Dei. Oecumenius pag. aos. edit. Paris leui demonstratus ct manifestatur est, cte. IV. Etiam D. Hieronymus in Epist. ad Ephes cap. I. pag. edit. Martin. Ia6. inquit: Desitio vero, hoe est, de Domino,
Nostro Pesu oristo in alio Deo c ad Rom. r. scriptam est, ἰωμέν--: quissemper eum patre fuit, or nunquam eum at esset divina voluntas praecessit; de iis vero , qui eum auea nos essest, postea subsi-
terunt, dieitur ἀνωρ dime: quae Hieronymus videtur mutuatus ex Origene similia in eumdem locum tradente. U. Cum Apostolus eo locimmmemoret divinam potentiam ac virtutem , sanctificationis spiritum, S resurrectionem ex mortuis, opponatque nativitati sceundum carnem ex semine David aeternam generationem & virtutem , qua a mortuis surrexit, haud obsture commonstrat hunc suorum verborum sensum esse , declaratum fuisse tot signis Redemptorem nostrum factum ex muliere esse filium Altissimi unigenitum , ac sempiternum . Huic tamen interpretationi non repugnant Augustinus, ceteri- qua asserentes Christum fuisse revera praedestinatum filium Dei. I. Vulgata nostra , imo quotquot scripserunt ante Hieronymum legerunt P destinatus, nec magna caret probabilitate olim fuisse scriptam . - κροθίνως, ut nititur demonstrare digerus. Sane ita legit Irenaeus
lib. ii l. cap. I 8. ex dist. Massuet. I 6. num. I. S cap. 32. nunc Z2. n. I.
legit quoque Ephiphanius haeresi LIν. quae est Theodotianorum Tom. pag. 46 . S Origenes, non quidem in Comment. sed b. a. πεειάρχων cap. q. II. Latini hanesectionem praeseserunt, Tertullianus contra Praxeam , & Hilarius lib. v m. de Trinitate, qui Hieronymum praecesserunt, deinde Augustinus de SS. Praedestinat. ceterique omnes. III. Etsi detur olim scriptum fuisse -- ας, etiam ita saoris literIs idem valet ac vim γν; nam Lucae XXI I. 22. de
