장음표시 사용
371쪽
Non hac profecto indutus armatura adversius Soeinum pugnavit Grotius, sed post editum opus de Christi satisfactione , ut erat ingenio multivolus , ex Calviniano Arminianus, ex Arminiano nullius fere fidei more Academicorum effectus oppugnatori suo Ioanni Crellio literis datis Parisiis anno i6II. ossiciose gratias egit, & Iibrorum . Ceellii lectione non solum plurimum se delectari significavit, sed etiam inde interpretationes ebibit perniciosas, passim in suis Bibliorun
Commentariis dispersas . A quibus lectori accurate cavendum recta monet in Praefat. ad I. sacroruin librorum Volumen postremae Venetae editionis vir multiiugis litteraturae, & si veterum ossiciorum memor est, sodalis noster ac necessarius; quod & praeinon uerat Admonitione in Psalmos praeclarissimus Meldensium Episcopus . Cumque Grotianum opus oppugnandum cepisset Hermannus Ra Uenspergerus adiiciens illi depromptam ex Daniele inscriptionem Nehel, idest , e
pensus laneibus , ct iuventus minoris ponderis ἰ Ravenspergeru in consutavit Io. Gerardus Vossius erudita dissertatione, quae Grotianae silet adjungi. Grotius tamen adversariis suis noluit respondere, non quod prorsus in partes Crellianas concessisset, ut vistim 'Ierisque :sed quoniam arbitratus est quaestionem istiusnodi talis esse generis . ut in ea salva religione ac pietate possint homines dissidere, ut non obscure colligitur ex ipsa ad Crellium Epistola , nobisque , antequam hanc legeremus, in suspicionem venerat; prout innuimus lib. xx l I.
cap. 4. disserentes de fide in Christi divinitatem. Atque ita Grotius inhaeresi Sociniana, quam alibi appellavit ceteris nocentiorem , & venenum Ecclesiae praesentissimum, non dissitetur plura doceri utilia . , ac servari pietatem: ex quo diversa prodierunt de Grotio judicia, nec omnino iniqua ς tametsi in sua quadam ad Vossum epistola data Kal. Ianuarii an . I 638. retundens impactas sibi accusationes profiteatur de summa Trinitate Orthodoxam sententiam , erroresque Socini, Crellii, Schohii de Christi satisfactione detestetur. Quos breviter refutaturis eum a falsa Grotii pietate sedulo cavendum erit, tum a Vosii aliorumque haereticorum palmari, atque supino errore Circa
redemptionis Christi participationem per selam fidem , ct imputatio. nem iustitiae eius: iisque praenotatis, ex Grotii quoque, & ex Vossit conatibus plura delibare fas crit ad Socinum , ejusque amasios profligandos idonea. Sed crit primum , ac validissim in praesidium nostrum in saeris literis, ct Catholicorum Patrum interpretamentis et quae opponere studebimus pestilentissimis Fausti & Crellii commentationibus, veri hominum Redemptoris Christi Iesu, cujus causam agimus , imuPlorato summo , divinoqu' auxilio.
372쪽
Liber Vicesimus octavus. Cap. II.
Demonstratur adversus Socinianor Redemptionem nostram per Chrisum factam non esse met boricam, sed in eo peragenda verum pro nobii stretium fuisse solutum , ct Dominu in Iesum e se vere , ac proprie
IT A que a adversus Socinianos , ut illum servemus ordinem . . quem in secunda ac tertia parte disputationis suae Faustus t nuit , demonstrahimus decem propositionibus nos vere , atque interveniente pretio suisse a Christo redemptos , idque nullatenus summi Dei repugnare aequitati. Erunt autem propositiones nostrae , quae sequuntur . I. Revera Christus Iesus humanum genus redemit. II. Nane redemptionem non selum exemplo, & commendatione cari- eatis peregit , sed etiam soluto pretio . III. Hujus rei causa moriseem pertulit. IV. In morte perserenda peccatorum nostrorum pinnas Iuit . V. Fuit assixus cruci salutaris victima , oblatumque pro nobis sacrificium . UI. Per hanc hostiam & sacrificium , cum essemus filii irae & vindictae , reconciliati sumus Deo . VII. Reconciliatio ista facta est per veram peccatorum expiationem. VIII. Noluit itaque Deus peccata nostra per solam condonationem dimittere . IX. Decebat enim quammaxime , ut divinae justitiae satisfactio exhiberetur condigna . X. Nec fuit injustum , non pereuntibus nobis , Christum subire crucis supplicium , eique peccata nostra imputari . Postremae tres theses, quoniam impetunt tertiam Socinianae dissertationis partem , erunt proximi capitis argumentum : in prioribus septem praesiens dinquisitio versabitur. PRoposITIO I. Revera Christus Iesus humanum genus redemit. Hanc propositionem probant invictissime sequentia divinorum .
librorum testimonia . i. Mat. xx. 28. Filius bominis venit dare an mim suam redemptionem pro multis . In Graeco: εὐο - δε ρω- ῆλθεδοῦς T. αὐ- λυππ αντὶ πιλ- . Indubitatum est si meis esse pretium solutum ad redimendum captivum , derivatum a M. , quod
est hivo , ut animadvertit in hunc locum etiam Erasmus . II. Apostolus ad Galatas i. . Equi dedit Iemet fum pro peeeatis nostris, ut eriperet uos de praesentisaeuis nequam : & rit. 33. ori ius nos redemis de male iero Deis facius pro nobis maleditium . Ubi in Graeco extat verbum a propositionc .e . &-quod est redimere , Ec emere magno soluto pretio: de hoc tamen loco infra prop.
6- ι M. Idem Apostolus ad Ephes. i. 7. scribit: Iu quo habemuι redemptionem Disiti od by Corale
373쪽
3σιs De Theologicis Diseiplini,
quo in loco notandum Vocabulum ἄπωλύπωσο , quod valet idem . ac pretium, quod ad redimendum captivum persolvitur , denotatque redemptionem gravi peractam impendio . Occurrit idem vocabulum ad Rom. II I. 2 . ubi loquitur Apostolus de justificatione , quae ita beneficium est gratiae, ut ipsam tamen gratiam Christus nobis promeruerit . IV. In priori ad Timotheum M. 6. ait ipsemet Paulus: dui δε- dis redemprionem semetipsum stro omnibus. Et 'istic habetur in Graeco vocabulum a Mus , solutum pretium pro redemptione captivi Ignatius in Epistola ad Trallianos legit pretium. Hesychius 'Anι' o. est ille , qui pro altero se morti devovet, ut apud Gallos Soldurio, de quibus Caesar lib. Iri. cap. 22. & apud Romano Decii, de quibus Cicero in I. Tuscul. R S. P. Aun lib. 3ν. de Civit.
Dei cap. Io. Dio Cassius ait: αντι υχυ εἰ μοθανοῦν ἰθιλ.--ru :t Debi ii sunt, qui pro altero Ie trudere morti ρercvrutit. Vide etiam ad Colossi I. l . ad Hebraeos I x. is. & Apocalyps i. s. Ex quihus haec ratiocinatio Rhricatur. Ille revera humanum genus redemit , qui soluto proprii sanguinis pretio , & ad nos liberandos se dirae morti devovens eripuit homines a peccatorum captivitate . Id praestitit Christus Iesus. Igitur Christus Iesus revera humanum genua redemit. PRomsIrio II. Cum haec redem ntio contieerit pretio oblato , non suit peracta duntaxat Domini Iesu praedicatione St exemplo . Sequitur ex dictis; ubi eni in birum intervenit, ibi non est redemptio metaphorica, qualem adstruunt Sociniani. Confirmatur autem i. Apostolus in priori ad Corin h. vi. et . inquit: Empti en maesis pretio magno: Graece , ηγοναχοι Θρ - . De Verbo αγιραζων. quod est emere pretio soluto , dictuin paullo iupra . Maxuo non ex asin Graeco, neque in Syriaco , nec apud Tertullianum de Pudic. cap. I 6. Sc lib. 2. ad Uxorem cap. I. sed ν legendum esse cum emphasiostendit Estius, quoniam alioqui redundaret; non enim proprie stemptio sine pretii solutione . Recte itaque Vulgata lectio . Quod hic notandum est; demonstrλt Paulus nobis incontaminate corpore , animoque vivendum ducta ab emptitiis comparatione . Nam sicut qui pretio emuntur, non sunt iuris sui, sed alieni et ita nos impensius Domino servire debemus , quoniam empti pretio sanguinis Iesu Christi effecti sumus Dominici iuris. Atque haec interpretatio liquet ex seopo Apostoli hortantis eo loci ad vitandam fornicationem , atque eTCommentariis Patrum , praesertim Chrysostomi Hom. xvi i l. p. 4 6. scribentis : In memoriam enim re eat magnitudinem benefieti modum satatis ofendens, quod eum semus alienati, empti sumus, ct nos
absiste, sed pretio. Idem tradit Theophylactus pag. ara. & Oecum.
374쪽
Liber Vicesimus octavus. Cap. II. 3σ
pag. 4 4. qui etiam locum Apostoli reddunt, Et non estis vestri ipse
eam i squidem empti estis pretio . Similia habet auctor Comment. quae tribuuntur Ambrosio Tom. a. pag. II a. Quaenam vero esset Apostoli ratiocinatio, quaenam ratio comparationis, quaenam exhortationis
Mis, si redemptio nostra fuisset absque pretio peracta Il. Eumdem sensum habent verba Apostoli proximo cap.vi I. II. Pretio empti estis, obsite feri servi hominum, Graece: Τιμῆς ἀγεράθω, μῆ γInda δοῦλει δε- - ω , idest , Cum emptitii sitiis , nec proinde vestri juris , non de-hetis aliquid ad hominum gratiam factitare , ct illorum jussa , qui
prava injunxerint, exequi . videatur Oecumenius in hunc Iocum . pag. 229. III. Petrus quoque in Epistola I. cap. I. I 8. scribit nos redemptos a servitute legis , S a priscorum rituum observatione debere incolatus nostri tempore conversari cum summa Dei reverentia, eo quod magni aestimanda est collata nobis libertas , quam non pecuniarum impendio acquisivimus , sed supereminenti pretio , idest, es- fuso in ara Crucis sanguine immolati pro nobis Filii Dei. Seientes, inquit Apostolorum Princeps, quod ποπ eorruptibilibus auro , vel aris gento redempti estis de vana vestra conversatiovi parernae traditionis :fes pretioso famulae quasi Uni immaeulati Christi, ct .seontaminati.
πωςu. Illic verbu .n ἐλυγρο im designat Iiberationem factam soluto pretio a th. λου re ρretio reuimo: idem Pretium argento, auroque, quibus redimuntur captivi, praesertur; & quale sit assignatur, nempe pretiosus Christi sanguis: cui redemptio nostra tribuitur ad Ephes r. . II. II. ad Coloss. I. I . ad Hebr. IX. 14. x. I9. prima Ioannis I. .
Apocalyps. I. s. &c. IV. Quidnam significat canticum illud novunia Agno pro nobis occisb decantatum Apocalyp. v. 9. nisi attributam Christo iudieii potestatem , quoniam pro nobis immolatus iram pla- eavit , ct nova , ac mirabili expiatione peccati redemit nos proprio sanguine Z Dignus es Domine c aiebant ante thronum decumbentes accipere librum, er aperire signacula ejzr: quoniam Oeessus et, redemissi uos rufa euine tuo: Graece . A - ω τὸ μίαν. 6 λῆξαι
Ubi redemitti, eshaoristus verbi δεινίζων , pretio emere, de quo supra, ae pariter pretium sanguinis designatur propositione o . in , quae iuncta dativo idem est , ac per , denotatque causam instrumentalem . Hinc Aethiopica Iegit, Mereatus er eum sanguine tuo, Arabica autem , Syriaca , Emissi nos Deo persu uinem ruum. Videsis N. Test. - . pag. 944. S interpretationem Arethae ad calcem incumbenti. Lege etiam Augustinum serm. 329. num. I. & 336. num. 4. egregie eXplicantem quomodo Christus lancea transfixus in cruce , quasi eoπ-μsso sacco egerit grande commercium . atque totius orbis pretium
375쪽
368 De Τheologicis Disciplinis
laderit. Quare ita Socinianos revincimus: Nisi Christus nos soluto pretio redemisset, nequaquam diceremur Emp i, & ad jus Domini eum translati per Christi mortem ς neque sanguis Christi an aIoglam
haberet cum auro , ct argento , quo redimuntur captivi. Atqui id repugnat productis modo , x positisque Scripturis. Christus ergo nos vere, proprie , az soluto pretio redemit. Pκorostrio III. Christus eo fine , ut nos a peccato , daemonisque captivitate redimeret, mortem pertulit. Enimvero Ioan. XI. so. Ponti seX Caiphas, non a semer so, sed diψino numine assante inquit: Expedit vobis , ut unus moriatur bomo
ni ea Scripturae loca, in quibus Christus dicitur pro nobis, vel propter preeata nostra mortuus, ita interpretari, ut particula Ah, nihil aliud fgnificet, quam casis nostri, non caussa antecedente, &impulsiva, sed finali dunta Xat, sive mera puta oceasione , scilicet, ideo Christum pro peccatis nostris passum fuisse , quia inde consecutus est essectus aliquis peccata respiciens nostrai non quatenus mortuus s. ad satisfaciendum pro eisdem peccatis, sed quia inde fides gignitur nobis peccatum divina benignitate remissum iri. Ita Socinus Prael. Th. cap. ao. S de Christ. Serv. p. a. cap. io. At facilius Herculi cla-ὐam , quam nobis producti testimonii firmissimum praesidium extor-quehunt . Etenim prophetavit Caiphas perituram totam gentem nisi Christus moreretur pro populo: suit creo causa antecedens , ct impulsi .a mortis Christi imminens perditio populi. Praeterea ubicunque particula illa ων. morti, aut perpessionibus jungitur, semper anteee
dentem ac meritoriam caussain significat: nec exemplum contrarium inveniri, aut in Scripturis , aut in idoneo quoquam Scriptore affr-mat Uossitis adversus Ravensperg. cap. 17. Hoc autem loco particula illa uino τοῦ ., conjungitur morti Christi. Igitur vim habet causae anteeedentis Et impulsivae. Insuper eo loci Socinus , & Crellius c. rr. adversus Grotium contendunt a Caivba nullum alium interitum conis
sideratum , nisi qui tum demum Bisset populo metuendus, si Christus mansisset superstes , idest , suturam Romanorum militum incursionem, de qua ipse Caiphas Versu 48. cum suis ratiocinabatur, Si dimittimus eam sic, omnes credent in eum : θ' venient Romani, ct torulent sostrum Deum, ct gent M. At ineptum supra quam dici possit,
ac temerarium figmentum i Ineptum quidem , nam nec Sociniana interpretatione admissa , inde sequeretur Christum non Hime occisum pro reparando imminenti Iudaeoruin interitu, temporali saltim , Squalis ob carnalium mentem obversabatur ἰ nec sequeretur Messiam praestolantes eidem non credituros , ut a servitute Romani Imperii eo duce liberarentur . Temerarium vero, quoniam citata verba veri .48. sunt
376쪽
Liber Vicesimus octavus. Cap. II. 3σs
sunt Conellii Pharii eorum, non Caiphae , qui eis contradicens inquit: Vos neseisis quidquam, nec cogitatis, quia exstedit, dic. quae verba a Iemetipso ποπ dixit, commonstrans ab alia servitute , quam a
Romanorum jugo sore per Christi mortem liberandum populum, idest.
a daemonis captivitate. Ergo ut nos hinc erueret, piissimus Redemptor mortem oppetiit. II. Apostolus ad Romanos eap. v. 6. demonia
strans nos justificatos in sanguine Christi, & reconciliatos Deo sal ψo, uturos ab ira per ipsum , utitur argumento a majori ad minus, quoniam scilicet pro impiis mortuus est, ac multo magis salvabit iustos, sibique acceptos : Ut quid enim ori tur , inquit, eum adhue infirmi essemus , secuπdum tempus pro impiis mortuus est Graece : Eτι
His in loeis particulam Aese significare substitutiouem, idest , Christum mortuum loco nostri, atque ut nos ab ira Dei redderemur immunes, liquet primo , quoniam ostendit Apostolus commendari e ritatem Dei in nobis ex quo, cum peccatores essemus, pro nobis mortuus sit Christus. Si enim vix reperitur inter mortales , qui pro justo, aut amico te devoveat, ut fecerunt pro Reipublicae incolumitate Curtius, Decius, Codrus , quam singularis erit amor sese devovere pro impiis 3 Vix enim pro justo quis moritur inquit Paulus. Ubi , eis Erasinus, imo ct Hieronymus ad Algasam q. . iustitiam,
non personam intelligit, quod nullo pasto vim argumentationis infringit; per nam accipiendam commonstrat antithesis. ut observarunt desti viri Estius, S Io. Gagnaeus: comprobantque Uersiones Aethiopica ,& Arabica in novo Testam. ait. pag. 6 8. At dum quis pro amico, aut justo se morti devovet, pro alterius incolumitate vitam surrogat suam . Id ergo, teste Apostolo, longe praestantiori caritatefecit Christus pro impiis, & inimicis . Accedit quod proximo versu Io. id expressius exponens ait Paulus: Si enim eum inimisi essemusreeoneiliari sumus Deo per mortem Alii ejus, o e. quibus in verbis
essectus mortis Christi, de quo infra, idest, peccatorum reconcilia tio apertissime declaratur. III. Idem Apostolus in prima ad Corinth. r. II. ne humanae eloquentiae, S eorum , qui sibi Evangelium annuntiaverant merito se fidem crederent assecutos , Nunquid, ait, Paulus erucifixus es pro vobis Z M. μαψώθη υπ0 - ών; Quo sane in loco particula ὐπis, plus aliquid innuit, quam ubi ipse inquit percupere fieri anathema pro fratribus, aut nos jubemur pro fratribus animam ponere . Ibidem quippe significat Paulus neminem mortalium , nisi Christum , morte nobis impetrasse quae ad salutem perducunt , licet multi S praedicatione, & exemplo, ct etiam martyrio salutem nostrain studuerint promovere , ideoque nos Christi esse . non Pauli, non Apollo , non Cephae, ut ajebant Coxiuthii. Hujus To. V. Raa autem Diuiti sed by Corale
377쪽
3 o De Τheologicis Disciplinis
autem rei optimam profert causam S. P. Augustinus Tract. Lxxxiv. in Ioan . num. a. scribens et Es fratres pro fratribus moriantur, ta meu in fraternorum peecatorum remissionem nullus finguis Mart rumfunditur: quod ferit Chrsus pro nobis. IV. In altera ad Corinth. v. 14. ostendit Paulus impelli nos caritate Christi, ut illi vivamus , quoianiam unus pro omπibus mortuus est. Graece ζ ἰτι ἔς υπ- παντ- αν θαν. . Istic quoque -- αν-ris subrogationem mortiS Christi pro vera omnium redemptione commonstrat ἰ quoniam Sociniano sensu, ad pr moWendam scilicet fidem , & caritatem commendandam , non unus , sed comp'ures mortem oppetiere: & quoniam e vestigio Paulus denegatam a Socinianis antecedentem caussam mortis Christi, transfusam scilicet in omnes originariam praevaricationem Commemorat dicens rae /oniam si unus pro omnibus mortuus es, ergo omnes mortu funt . Quare hinc Augustinus sexcentis in locis , ut dictum alibi, prohat contra Pelagianos originale peccatum . V. Non solum particula μἐρ, occurrit, ubi Christus dicitur mortuus pro nobis , sed etiam partic la δενὶ, in textu Mati. citato Prop. l. quae particula commutationem . ct substitutionein significat, ut demonstrat Grotius cap. 9. ex Matth.
I l. 2 a. , & XVI l. 27. ex Lucae XI. II. e X I. ad Corinth. XI. I s. ad
IIebr. xii. l6. ex I. Petri l l l. 9. quae loca exscripsit etiam Tournelyde Incarn. pag. I s. Imo Socinus, ct Crellius ea particula Ar; commutationem significari haud negant, comminiscentes commutationem quamdam a subrogatione diversam, veluti dum captivi inter te per mutantur , nec tamen alter vice alterius captivus euadit. Non enim Crellius locum invenire potuit, ubi commutationem non denotet. Videatur Tom. IV. Operuin Crellii pag. 19o. At quis percipere potest duorum captivorum permutationem , nisi uterque captivus si . Juis nostrum redemptione peracta asserit quempiam remanere captivum ὶ Quis inficias eat ex duobus captivis unum tradi in pretium Aeredemptionem alterius, ct ideo utrunque solvi a captivitate, quia soluto pretio uterque solvitur a jure, & potestate Tyranni 3 Perperam ergo Faustus ' Crellius tentant istinc evadere . Habet autem vim eamdem vocabulum αντίλωρον I. ad Ιimoth. ll. is. supra e Xpficatum . Ex quibus omnibus ad thesim probandam haec construitur argumentatio . Si in locis, ubi Christus dicitur pro nobis mortuus , non 1 luna significet particula pro aliquam utilitatem nobis provenientem ex Christi passione, qualem percipimus ex Apostolica praedicationeeAemplo; verum etiam demonstret mortem illum onpetuste , ut nosa sempiterna erueret perditione, ut se loco nostri substitueret ad pia candam Dei indignationem, ut nobis impertiret gratiam, peceatorum remissionem , ut nos denique a peccati captivitate redimeret; profecto Christus redemptionis nostrae causa mortem oppetiit. Atqu
eXplicato nuper sensu dicitur pro nobis morauus. Ergo Christus eo line, Diuili od by Coral
378쪽
Libet VIeesimus octavus. Cap. II. 371
ut nos redimeret a pecca o, daemonisque captivitate, mortem pertulit. PRO sITIO IV. Christus in morte perserenda peccatorum nostrorum poenas luit. Christum in cruce peccatorum nostrorum poenas pertulisse exsequentibus locis evincitur. I. Esaias cap. LIII. 4. de Christo , ut Soctinnus fatetur P. 2. cap. q. pag. 49. vaticinatus, nec sermonem instituens de Ieremia, ut opinatur Grotius Tom. i. pag. Ia I. cfalso enim Tournelyscribit pag. i 7. Grotium ad ipsum Isaiam literae sensum inflectere : etsi magis κατὰ AtD, secundum verba, fateatur in Christum potius, sublimiusque vaticinium congruere: Esaias inquam , ait: Vere languores nostros ipse tulit , ct dolores nostros ipse portavit. Hebraice: in κι ΣΝID Mari u bri quorum verborum sensus est, Vere δε-
hitas peeeatis nostris poenas tulit. Contendit Socinus verbum Nasa, idem esse , atque auferre , non perferre , acsustinere, eo quod Matthaeus cap. v I M. I . hunc locum interpretetur de languoribus, morbisque corporis , quos Christus sanavit, nec tamen transtulit ita semetipsum . Idem censet Forerius Tom. m. Crit. Sacr. pag. 6or. Aeprimum cum Misa significet paenam luere Exodi XXUI Ii. 43. EZech.
xxx x. I9. aliisque in locis plurimis : quare sensum istic non praeseserteumdem 3 Certe Versio Syriaca habet: Vere passiones nostras ipse pe rusit , ct dolores nostros ipse passus est. Arabica, Ipse portat peeeata
nostra, ct pro nobis dolore officitur . Graeca, surae ἄρω τὼ ἀμ- φορο εοπι πιώ --ν οδυνατα . Ipse peccata nostra portat, ct pro nobis dolet. Deinde non solum verbum Noa occurrit hoc loco, sed etiam ban fabat, quod nulli bi aliud significat quam sustinere, ac bHulare. Vide hebraica Biblia Gen. XLIX. I s. I s. 46. q. Thren. V. 7. Sc. Praeterea Christum peccata delere quis negat Z poenas verb peccatorum ip- , sum non pertulisse Socinus undenam probat Sane quae sequuntur, evincunt oppositum. Neque ad rem est praecitatus locus Matthaei. Etenim languores Isaias dixit, ct qui animum assiciunt, & qui irta peccatorum poenam torquent corpora e S Christus utrosque curavit, quoniam fastus in similitudinem earnis peetati pertulit infirmitates nostras ut a nobis languores animi, corporisque morbos dispelleret. Quare recte Matthaeus , etsi loquatur de aegrotantibus corpore, utitur testimonio Isaiae, ut per corporalium morborum curationes mentem erigamus ad percipienda spiritualia beneficia, ut curatio corporis esset veluti pratam hula redemptionis animarum, ut subaperiret Ilurimas aegrotationes ab animi peccatis originem trahere . Videatur Oannes Chrysostomus hom. 28. in Matth. pag. et s. Estius, Arias AlontanuS , ac prae ceteris Taddaus noster Perusinus in Isaiam , Malis donatus , Iansenius, Nat. Alex. in cap. vi II. Matthaei. Sanare itaque Christum animi, corporisque languores concedimus; de utrisque
loquutum Esaiam quatenus mors , ct infirmitates sunt poena peccati . A a a a haud Disiti co by Corale
379쪽
3 a De Theologicis Disciplinis
haud inficiamur: Christum vero utrisque languoribus attulisse meis delam , quoniam ipse pertulit infirmitates nostras , ct peccatorum . nostrorum poenas in se transtulit, firmissime profitemur. Atque id Esaias sequentibus verbis confirmat. Versu enim proximo inquit r se autem vulneratus est propter iniquitates nostror, attritus est propterseelera nostra. Hebraice: Munu vn Q q Pugo a Un' Mn Et ipse vulneratur a praevaricationibus nostris , attritus ab iniquitatia has nostris . Quo in loco iniquitates S scelera nostra suisse mortis, ac suppliciorum Christi causam effectricem ac meritoriam satis ipsa verba declarant. Sequitur autem Propheta : Di Ulina peteis nostrae super
vore ejus medieatum est nobis. His apertissime significat Uates casti-stigationem, quam divina iustitia pro offensis nostris postulabat, ex oua conciliatio & pax consequeretur , Christo fuisse impositam ; ut ex proprietate linguae sanctae demonstrat Arias Montanus Tom. 2. in Esaiam p. II 6o. Temere negat Sminus pag. I s r. ea ligationem hoc loco significare punitionem, quoniam ei conjungitur pax; nam punitio neccati dicitur eastigatis pacis, quoniam per mortem Christi reconciliati sumus Deo, ut infra ostendam , innuitque ibidem Proseta dicens, Et is livore ejus medicatum es nobis . Habet Syriacus : Castigatio pa- eis nostrae ipsi imponitur, or eieatricibus ejus eurabimur . Et Arabi-eus , Casigatio paeis nostra imposita es ei, per ejus vulnera nos D- nati sumus. Tom. I. Polygi. pag. IAS. Expende totum illud caput Li ii. de Quo hactenus . II. Apostolus in a. ad Corinth. v. 2 i. scribit: Eum, oui non noverat peccatum, pro nobis peccatum fecit. Perspicuum estinate a quibusdam legi, Is , idest Christus, peccarum fecit, quam te ionem reiicit Augustinus cap. XLI. Ench. num. II. sed legendum, Lum: otii non noverat peccatum , ut habet Vulgata, S Graecus codex , - ι Lisa .uan is, ideoque sensus est, muffecit ciristum pro nobis peeeuttim , scilicet, saerificium pro piceoto ς ut ostendimus huius Volum. Dap. t r. Nam Levit. IV. 29. ubi habet Vulgata , Ponetque manum super eaput bosia, quae pro peccato est, legunt Hebraei, nes risiper eaput peccati, & LXX. pariter φ Mρα- -- Recte itaque Augustinus citato loco, necnon super Nuin.&
eo ea Maximinum ea p. a. ait preeatum dic ab Apollari m
flatum, quod pro peccato rtur: quod & demonstrat thopus Apostoihidem lociuentis de peccatorum reconciliatione . Possunt Apostolica verba & hunc habere sensium, Reis Deus orsum Iubgetium supplietis. ω punitioni peceati: quem sensum comprobat citato Ioc. contra Max. S. Pater ex alio Pauli contextu , ad Rom. vi Il. 3. Ue ρe cato damnavit peeeatum in earne: ubi in Graeco est verbum , idest , condemnavit , iudieavit i morιν Irad ilit. Sivo autem ulcasDisit Od by Corale
380쪽
Liber Vicesimus octavus . Cap. II. 373
Christum fuisse pro peccatis nostris mactatum, sive in ipsius carne a afixa cruci apparere peccati iudicium , ac punitionem quid aliud , te amabo . dices , nisi Christum scelerum nostrorum luisse poenas III. Invi itissime Socinianos revincit quod scribit Paulus ad Galatas iii. 13. Chrsus nos redemit de maledicto lexis factus pro nobis maled titiis: quia seriptum es, Maledictus Omvis qui ρeπdet in ligno . Hic maledictionem & execrationem dici poenam inflictam in punitionem peccati
pluribus ostendimus contra Phereponum Tom. U. pag. 4s. ct seq. Omnia, quae ibidem diximus , demonstrant verborum Apostoli sen sum esse, Christum nos redemisse a peccatorum poena & execratione , a qua liherare non poterat lex scripta , ipsam execrationem ae paenam in se suscipiendo. Confirmat hanc interpretationem primo lex ipse Deuteronomii XXI. 22. quae agit de suspensis in patibulo ob gravissimum scelus: idem commonstrant exempla suspensorum, quae habentur Num. xxv. 4. ob idololatriam, & scortationem , Iosue vi Ir.a9. & x. 26. ob intentatas clades IsiraelitiS, cultumque Deorum , a. Reg. XXI. 9. ob peccatum Saulis in Gabaonitas , Sc in divinae vindi-Ge exemplar. Deinde etiam veteres Rabbini suspensum esse maledictu in observant, quia peccavit coram Domino, & suspensus est in poenam scelerum, & convitiorum , quibus Deum proscidit. Ita Onhelos , Talmud lib. Sanhed. cap. 6. Abenezra , Κimhi, aliique collecti a Coccejo, Vitringa , S SeIdeno. Catholicos Interpretes laudavicit. pag. 4s. Postremo maledictionis causa non a suspendio petenda est, sed a delicto, alioqui mortem Christi maledictam diceremus, quam phrasim in Catechesi Palatina etiam haeretici indisciplinatam appellaverunt . Nos enim, inquit Hieronymus in hunc locum , maleditias quia pendet, sed ideo pendet quia maledictus. Igitur esse matidicttim est esse suspensum in ligno in punitionem peccati. Cum itaque Christum ibidem appellet Apostolus μὴ γνοντα ἀμαντι , iunocuum , ct ne
ῶ τοῦ τῶν μαρτωλοῦν, sanctum, innocemem, impoliatum , segregatum a peeeutorious , quomodo secit illum Deus maledidiumὶ Non alia ratione, nisi quia aliena peccata in se suscepit, ut pro iis poenas lueret; quemadmodum debitor appellatur tam qui per te debitum contrahit, quam qui pro alio vadimonium promittit, praes, atque sponsor . tri Petrus Epist. I. cap. II. 24. inquit: Rui peccata nostra ipse pertulit in
eo ore suo super lienum. Graece, ob τ--κιάν αυπς δεπιγκω ιν τψ σώματι Ano μὰ is M. . Carolus IV itasse pag. 774. de Incarn. inquit Socinianos respondere Petrum non usum verbo simplici φίλων,
quod est ferre, sed composito , quod est auferre ct delere. Non i a
ineptiunt Sociniani, ut fateantur νέ- esse perferre, aut diversam habere significationem ab Aa ιν ν : sed Ioan. Cret. pag. 2 . ait, quamquam dixisset Petrus, σα - τλ κμων ἐνιγών, quod est a verbo sim