장음표시 사용
461쪽
nem, Ioan. xx. i . O uil plura Z etiam Matri hoc responsum dedisse . Io. ii. 4. mibi, ct tibi es, mulier Z Indiciis igitur tam aperiatis ostendit Dominus , quam vehementer sexum semineum aspernaretur. Haec improbus derisor, ineptus faculator, & pessimus dia-
Respondetur ad primum , levis hujus scrupuli eximendi rati nem esse, si quid importet Dei imago attendamus. Haec primum sita est in facultate intelligendi ac volendi, deinde in dominio, quo rationalis creatura praeest cunctis animantibus et tandem in producti ne , qua primus homo omnes ex sua posteritate praecedit. Disseruimus de hac re Vol. II. pag. 14. S 482. Ergo si accipiamus imaginem Dei pro facultate intellectrice , in qua consistit natura hominis , tam mastulus, quam semina resert imaginem Auctoris sui; si pro dominio erga res homini subjectas, haec imago principaliter in homine , deinde etiam in muliere invenitur; si denique pro initio S prima causa effectrice humani generis, solus vir est gloria S imago Dei . Itaque in primo Genesis ratio divinae Imaginis mastulo ac seminae indiseriminatim tribuitur , ubi legitur, Creavit Deus hominem ad imaginem suam; hic enim homo est masculus , ct seminata, nam sequitur, masculum ct feminam ereavit eos; nimirum uterque productus suit praeditus corpore & animo. Ibidem tribuitur tam viro, quam mulieri dominium in alia terrae animantia; legitur enim
ibidem , Benedixitque iliis Deus , ct ait r Crestate , ct multiplis misi , ct replete terram, ct subsieite eam, edi dominamini pisibus maris, M. Nihilominus quia vix prior , quam semina creatus est, de illo singulari numero repetitur , Ad imaginem Dei ereavit tuum . Liquet vero quod si accipiatur imam hoc postremo sensu, etsi tribuatur duntaxat viro, non inseri in illo naturae diversitatem, nam alias nullus filiorum Adam esset homo, quoniam prior factus est Adam . quam filii possent ab eo gigni. Apostolus pariter docens seminas humilitatem S verecundiam, usurpat vocabulum imagiris quatenus in homine effulget regiminis dignitas, ct principatus: unde ait, Non enim vir ex muliere est , sed mulier ex viro . Etenim non est ereatus vir propter mulierem, sed mulier propter virum. Atque hinc recte sequitur, caput mulieris velandum esse , quia veIamen in capite indicium ei potestatis alterius, teste eodem Apostolo, qui ibidem versu lo. pro ve- Iamine usii reat meton mise vocabulum potestatis , scribens, Debet mulier potestatem baberesupra eaput: S e contra non velare caput suum, ut Augustinus inquit serm. iv. in octava Paschae , nunc 376. num. a. est indisium libertatis . Eodem pacto accipitur Dei imago in C P. XI ι . Caussa II. q. s. quippe legitur eo loci, me imago Dei es in homine , ut unus factus si quasi Dominus , ex quo ceteri orires tur , babenι imperiam Dei, quas vicarius ejus. Opus tamen Quaest.
462쪽
Liber Vicesimus octavus. Cap. IX. qss
vet. & novi Test. ex cujus cap. Io6. desumptus est canon , non esse
Augustini consentiunt Eruditi. Mi to responsionem Auctoris libri Gnobilitate mulierum, Etrusco idiomate eloquenter constripti, editique anno Is 9. pag. Is . Ambrosio etiam false tribuuntur Commenta ria in Epistolas Pauli; ubi tamen adversus Platam legitur , Quamvis una substantia' vir ct mulier . In lib. x i. de Gen. ad lit. loquitur Augustinus eodem sensu , quatenus mulier siubjicitur viro regenti, ct dispensanti: at S. Pater Dei imaginem locat etiam in rationalis animi perceptione, S amore, lib. VI . de Trinit. & xx Iv. contra Faustum. Atque his omnibus subscribit Magister, cujus citato loco haec sunt verba: Per hoe imago Dei in bomine apparuit, quia sistit Deus
omnibus rebus extitit principium creationis; ita homo omnibus homi,ibus priueipium generationis. Dicam verbo , Mulier non est imago Dei, ratione natura , nego: ratione potestatis , concedo. Vide quae scripsimus lib. x II. cap. 7. Ad argumentum alterum hoc habeto responsum e si mulier pe care nequit, cur Levitici XX. adversius illas , quae viris alienis commis entur , aeque , ac viris ipsis mors praescribitur Z cur in adulterio deprehensae ait Iesus, Ioan. VI II. II. Vade , jam amplius non pee- eure cur mulieri, qua erot in civitate peceatrix, inquit, Lucae vi I. 8. Remittuntur tibi pereata Z Pro seminis ergo instituta remedia peceatorum indubitatum est; cum in Levitico pro utroque sexu occurrant sacrificia , atque expiationes; ct licet ignoremus quale fuerit olim remedium pro originali peccato, quantum ad feminas attinet, negare non possumus extitisse; sicut fateri tenetur adversarius de mastulis ante institutam circumcisionem. De baptismate vero scriptum est, Baptigantes eos, digniori genere consueta oratione usurpato pro epicoeno &promiscuo, ut Gen. 1.27. Masculum ct feminam ereas it eos. Mirum i quod adeo insanierit Plata, ut mulieribus denegarit regenerationis lavacrum, tam labili fundamento innixus. Quomodo erum in ejus mentem cadere potuit nullam extitisse seminam in domo Stephanae, quam baptizavit Paulus , I. ad Cortuli. I. I 6. nullam in familia custodis carceruin , cujus domum totam baptietatam legimus Ast. xvi. 36. nullam in multitudine trium millium, de quibus codem libro, cap. it. i. Atque si id quoque potuit comminisci; nonne in ipsis Apostolorum Actibus cap. xv I. is. de Lydia purpuraria muliere civitatis Thyatirenorum habetur, Gum autem baptizata esses, o domus ejus 3 nonne legimus praecedenti cap. VI l I. I 2. Iu nomiue Iesu Christi baptizabantur viri, ae mallereri Uide ergo quam Plata deliret, dum in patrocinium erroris sui advocat sacras literas . At argumentum tertium sic refellitur . Nedum viro, sed & mulieri dictum est Gen. i. 28. Dominamini pisemus maris, ct volatilibus cali, universis animantibas, qua moventur super terram; non , Vrgo
463쪽
ergo eo pacto, quo iumenta, Viris subietae siunt seminae: a quibuΑ
domum quoque regendam docet Paulus in priori ad Timoth. v. . Debebat vero uxor subdi marito, quoniam in quolibet bene instituto regimine, unus praeest; ut imperator exercitibus, civibus princeps: nec tamen ratione carent qui reguntur, alioqui bestia fuit Plata alieno subiectus imperio. Ut mulieres in Ecclesia taceant, recte monet Apostolus i. ad Corinth. XIV. 3 . S ad Timoth. D. I r. nam docere
publico in loco est auctoritatis indicium; atque haec causa affertur praeeitato Canone , Mulierem constat: sed esse seminas ad perdiseendum idoneas asserit Apostolus utroque in loco; in primo quidem stribens, Si volunt discere , domi viros suos isterrogem : in altero, Mulier is silentis dissat cum omni subjectioυ . Imo non defuerunt, quae, ut olim apud Graecos Aspasia, apud ItaIos in publieo Liesto tradiderint disciplinas, Patavii praesertim , ac Bononiae, ubi etiamnum ingenii sui specimina exhibet lectissima mulier Laura Catharina. Num optime id factum, non quaero ἰ nam sat est hinc inserre, ut
masculos, ita &minas pollere mentiS acumine, ingeniique praestantia . Ultimum vero argumentum indignum est . ut a nobis responsum habeat; perlegat ergo adversarius Evangeliorum historias , ScinUeniet Mariam serorem Marthae a Christo laudari Lucae κ. 42. Ω- natam ab ipso socrum Simonis . IV. 39. seminam alteram habentem deeem & octo annos infirmitatis, X m. I 2. reversam eo iubente
spiritum mortuae puellae I III, ys. exhibuisse illum Samaritanae aquam
visam , Ioan . IV. o. dileXisse Martham ac sororem xl. s. commenis
dasse Matrem distipulo, X X. a . plorantem mulierem suisse solatum,
M. i s. Quaerit cur de Filia Principis synagogae dixerit, Lucaevm.set. Non es mortua puello, sed dormit Z Etiam de Lazaro vita iuncto
inquit Ioan. x I. it. e micus noster dormis; quia potest Dominua tanta faeilitate exestare mortuum e sepulcro, quama nos non excitamus dormientem de lecto; ut ait Trach.XMX. num.9. Augustinus . Petit cur Chananaeam comparaverit cavi Z Ipse quoque appellatus est Agnus.& quemadmodum Christus e gno comparatur propter humilitatem , ita Gentes canibus assimilantur, quoniam colentes idoIa quasi lapiades singum, ut animadvertit S. P. serm. 74, de Chananaea , nunc 77. num. io. Inquirit cur Dominus se missum dixerit ad opes Israel Etiam
pro hominibus non Israelitis genere passum Christum, fatetur Roamanus homo mulierum despector; S Iudaeis Dominus ita fui tarporis
praesentiam exhibuit, ut oves, quas habebat ingentiba non eontemneret , inquit Augustinus citato Serm. num. In cap. X l x. Matth. ct Lucae xiv. non solum uXores dicuntur relinquendae, sed etiam filii, parentes , ac Datres. Nullus ergo hominum est homo Quis ita , deliret Immo uxores diligendas amore quodam peculiari, legimus Gen. II. Iq. Matth. V. 32. ad Eph. v. 2s. S ad lost. DI. 39. Mu-α lieres
464쪽
Liber Vicesimus octavus. Cap. IX. 4s7
lieres ergo , c quomodo & ceteri hominum J sugiendae sunt, si in
Dei nobis itinere Obsistant, inquit hom. 37. in Evang. Gregorius Maiagnus . Noluit Christus post resurrectionem tangi a muliere, quia haec figurabat Ecclesiam de gentibus , quae in orsum non credidit, nisi eum adseendisset ad Patrem, juxta Augustinum Tradi. in Ioan . cxxt. num. I. vel quia non est quaerenda gloria, doseo perveniamus ad Panem , ubi sit gloriatis omnis jam feeuro, juXta Bernardum serm. v. de omnib. M. num. 7. Praestitisse Iesum Genitrici obedientiam filii eon
stat ex Lucae Ir .si .In Cana autem Galilaeae cur illam appellaverit mulierem communi vocabulo, diximus hoc eodem Volumine pag. ioo. Si quis ergo ioculari audacia tecum nugas agat ineptiens cum Plata : hac nostra lucubratiuncula , juXta vetus adagium Proverb.
xxvi. s. Responde sulto juxta sustitiam suam, ne sibi sapiens esse
Tertio Ioeo quaerendum est, an Christus dici possit redemptor
daemonum , & damnatorum hominum: Origenes enim hom. r. in Levit. Comment. in Ioannem , ct in Epist. ad Rom. etiam angelos , imo & astra, quae arbitratus est spiritali animo praedita, censuit morte
Christi suisse purgata: quod & sensit Didymus in Epistolam l. Petri.
Tom. IV. Bibl. vet. PP. p. 32s. S quamquam Uasquesius rir. p. dinput. 49. cap. s. scribat falli Sixtum Senensem , qui lib.v. BihI. An. ii . adscribit praedictum errorem Origent Com. in Leviticum, Ac videatur de aliis origenianis locis ambigere; ipse tamen Vasqnesius, inis quit eruditus Petavius lib. xlv. de Incarnat. cap. ro. falsus est. Provifecto Origenem in ea suisse sententia , quod perpetua non sit poena daemonum S damnatorum , cqui error est huic valde assinis, exploratissimum est, ut diximus lib. x. cap. I . Verum aliquando illius poenae finem videtur adscribere sacrificio Crucis jam peracto; aliquando autem tradit iterum venturum Dominum, ut pro angelis crucifigatur, uti legitur in Epistola Iustiniani Imperatoris ad Mennam, quae extat in Actis v. Synodi, aliisque in locis paullo post proserendis . Nonnulli eumdem errorem de redemptis a Christo angelis tribuerunt S. Hieronymo, post Rufinum in priori Invectiva. VasqueΣcitato loco scribit non satis constare, an Hieronymus ex propria, a ex alterius sententia ita docuerit; sed paullo post castigatius loquens, existimo , inquit, errorem memoratum non docuisse ex propria sententia et sed ex aliorum libris , aut Origenis , aut Apollinarii, aut Didymi ad verbum transtulisse. Id extra omnem dubitationem Iositum esse demonstravi tertio Volumine pag. 33 8. Divinum Verinum Angeli induisse naturam est haeresis vetustior Origene, refutata a Tertulliano cap. xiv. de carne Christi: sed Tertullianus ibidem non ri. V. Μ m m redaria Diuitiaco by Corale
465쪽
418 De Theologicis Disciplinis
redarguit asserentes a Christo redemptos daemones , ut salso stribunt recentiores quidam eruditi; sed ex quo angeli non sint redempti, reis sellit nonnullos , qui opinabantur , non Christum esse salutis nostrae auctorem , sed angelum, quem Christus induerit: quod constat ex ipso Tertulliano , ct adnotatum est a Iacobo Pamelio num. I lo. At primum Origeniana sententia refellitur iis momentis , quibus alibi demonstravimus sempiterna sore daemonum , aliorumque reproborum supplicia: quod eXpresse habetur Dan.xI I. a. Matth.xxv. 4 i. Marci iii. 29. ad Thessalon. secunda I. s. in Epistola Iudae versui3. Apoc. xiv. I l. ac traditur ab Irenaeo lib. IV. cap. 4 . nunc 28. a
Tertulliano cap. II. Apologetici, a Lactantio in secundo Institui. Iibro cap. ia. ah Hilario Canone 27. in Matth. ab Ambrosio in Oehonario 2 o. Ps. II 8. a Hieronymo in cap. 2s. Matth. ab Augustino lib. xxi. de Civit. Dei, a Magno Gregorio lib. xx xl V. Moralium cap. i 6. nec non ab aliis Patribus , quorum constantissimam traditionem necessum non est iterum explorare . Deinde ex sacris literis colligitur Christum esse Mediatorem Dei O hominum, I. ad Timoth. II. 6. Salvatorem omnium hominum, ibidem cap. iv. Io. dedisse semetipsum pro nobis, ad Tit. M. I 4. Ubi autem legitur, esse Mediatorem Angelorum , Salvatorem daemonum, Redemptorem damnatorum Z Praeterea ineptum est, putidumque commentum , asserere divinum Verbum induisse Angelorum naturam, cum Ioannes cap. I. I . assirmet tantummodo factum carnem , & in nobis habitasse, Paulus ad Hob. it. 16. scri fiat nunquam ab ilIo apprehensos uelos, sed semen duntaxat Abrahae; ipse Dominus testetur Lucae xv. 4. advenisse se ad inveniendam ovem unam perditam , in qua Patres figuratum agnoscunt humanum genus : atque aperte asserat capite ejusdem Lucae xl. 22. a
se daemonis spolia diripienda, Dan. xiv. 3o. nihil sibi negocii esse
cum principe tenebrarum, S praecedenti cap. xI I. I i. seras hunc ejiciendum esse, atque exturbandum. Insuper apertissime Patres hanc veritatem confirmant. Tertullianus citato cap. x i v. de carne Christi
inquit: Nullam mandarum de salute angelorumfuscepit Gripus cetis
Patre: quod Pater nee repromisit, nee mandavit, orsus administrare non potuit. S. P. Augustinus in Ench. ad Laurentium cap. LX I. n. I 6. ait: Non enim pro Augelis mortuus est Christus. Greg.Magnus lib. III. in Regum libros Tom. I. pag. II s. scribit malos angelos paenitentiam aetere de perpetrata superbis πώπquam posse : S in I U. Mors. cap. I 2. Tom. 2. pag. 382. Idcirco namque Redemptor noster, non augetar ,
sed homo factus est, quia hoc proculdubio fieri debuit, quod redemit,
ut , perditum angelum non apprehendendo desereret, er hominem ira semetipso apprehendendo repararet. Ad hunc modum loquuntur aluPatres. Ad haec vel Angeli mali salvari possunt beneficio mortis Christi iam praeteritae, vel iuxta Origenianuin delirium morte, quam Diui irco by Cooste
466쪽
Liber Vicesimus octavus. Cap. IX. 's
iterum Christus perferet. Non beneficio mortis Christi transactae: quoniam, ut vidimus , in hac devictus est diabolus , non redemptus; expulsus & iudicatus, non factus salvus: perse Veratque etiamnum inimicitia inter semen mulieris, & antiquum ser entem: cui nihil molestum magis Sc odiosum, quam Christi gloriosissimum nomenia, fideique & Ecclesiae propagatio. Multo minus futura Christi morte salvahuntur cum membris suis angeli tenebrarum: nam tauri ius resurgens a mortuis jam uou moritur, mors illi ultra nos dominabitur, inquit Paulus ad Rom. VI. 0. Quo testimonio Bernardus serm s 4. in Cantica num. s. Origenianum delirium resutat, damnatque impudentis mendacii: quemadmodum illud appellaverat fuerilegium Hieronymus in Epist s9. nunc 9 . ad Avitum, S apud Hincmarum . loco citato Theophilus Alexandrinus in secunda Synodali, Deeordiam, atque dementiam . Tandem, ut eo loci Theophilus S Hieronymus observarunt, fabricatum est Origenis commentum ex reνolutione animorum: in qua sicuti opinabatur omnia circumagi, donec in meliorem substantiam commutentur, ita credidit Redemptorem nostrum ui salutem operatus est in medio terrae , iterum pro daemonibus ac piritualibus nequitiis in acre , vel apud superos affigendum cruci. Ut ergo ea revolutio , ct animorum migratio est Platonicornm , Pythagoreorumque delirium, a nobis eXplosum lib. XI I. cap. 6. it eodemque jure subruitur , hoc sundamento sutata, superstructa huius & ceterorum errorum compago.
opponebant Origenistae duo Pauli loca r unum ex Epistola ad Eph. I. io. ubi Iegimus instaurari in Christo omnia, quae in eaelis orquae in terra sunt: alterum ad Coloss. I. 2o. ubi legimus Omnia per
Christum reconciliata, ct pacificata , sive qua tu terris, sive quae in iis fuat. His addi potest illustris sententia Hieronymi scribentis in Epistolam ad Ephesios Tom. . pag. ῖ37. Potes itaque responderi, quod ab ne peecato Ultar sit, er sidera tua non sint munda remam is
1 eo , omusque creatura paFeat Creatoris adventam. Dude ero Salvatoris non solum ea qua in terra, sed etiam ea quae in ealit erant,
purgaste per bibetur. Accedit quod Christus Agnus Dei, ut inquit
Ioannes r. 29. tollit pereatum mundi, atque, ut idem Ioannes ait Epist. prima cap. tr. 2. se est propitiatio pro peccatis totius mundi. Verum haec nil pro Origenianis evincunt: prioris enim Ioci senissus est, quem tradit Augustinus cap. 62. Ench. num. i6. his verbis rustaurantor quippe qua tu ealis sunt, cum id, quod inde in e veis sis lapsam es, ex bominibus redditur: instaurantur autem qua in territ Iunt , eum ipsi homines, qui praedesiuati sunt ad aeternam vitam,
a corruptionis vetustate renovaistur. Si autem contendas idem esse infauνare, ac recapitulare, cum eXtet in Graeco , ανακες via Parain unum eodigare; sensus erit, quod omnis dispensatio, qua in uni 'e
467쪽
mandum, dr postea esse expis in mando, tam invisibilium , quam Miliam creaturarum , adsentam Dei filii polliectatu ς inquit His ronym. Clinto loco pag. 33o. Chrysostomus hom. a. pag. IOJ8. ait Per peccatum abscissa fuisse eaelestia a terre'ribat, S per Christum. suisse iterum conjuncta: & iussurare nihil esse aliud , quam eo ungere. EX ponendus est eadem ratione Iocus alter et quoaiam Angeli per Christi redemptionem cum hominibus redierunt in gratiam , post inimisitias, quas ister homines, or sanctos avetos pereata feceruπν οῦ inquit S. P. Augustinus cap. 6 i. Ench. ct Hieronymus eodem loco pag. 34s. quod orisus is suosavsine terrena edi caelestia copulavit, qua inter se antea dissidebant. Ac Ioannes Chrysostomus hom. m. p. ly37. μα autem sunt in caesis quomodo pari fuit Z Illis quoque eraν bHIum, ct pugna. e sessa erat terra a calor heuam gerebant Aveli adversus bomines, videntes suum domitium Wobra, ct conta- 'melia letium. Nihil ergo in Epistolis Pauli pro daemonum redemptione . Sed nec in Ioanne: nam mundi nomine intelliguntur homunes in toto terrarum orbe diffusi, tam mali, quorum princeps diabolus dicitur priuems mundi, Dan. xlv. 3 o. quam boni, ex qu
rum corde princeps briar mundi, idest, ipse diabolus ejieitur foras,
Ioan. xv I. i I. Legitote Augustinum Trach. m. in Ioannem num. Io. Innumera sunt Scripturarum loca , in quibus mundus pro terra , &inhabitantibus in ea hominibus usurpatur , blat. XXVI. I 3. Marc. XIV.
Quantum ad Hieronymum attinet; si quae sunt in ejus Commentariis ad Epistolam Pauli ad Ephesios, quae redolere videantur ori- genianum dogma , ipsi Hieronymo nequaquam sunt tribuenda . Respondet enim Rufino similia objicienti libro r. Apologiae pag. 36s. Tom. iv. Ego in Commestariis ad Dbsos fio Origenem er Diomum ct Apollinarium sequutus sum c qui rene contrario inter se habest
dogmata, ut fidei mea non amitterem veritatem. Commentarii quis
veris habest uerius dicta edisserum: qua obseurescripta sun , plano sermone manifestant: multorum sententias replieant, ct dicunt: Hune loeam quidam sie edisserunt: aliiso interpretantur : ilii sensum suum, er intelligentiam his testimoniis, O hae nituntur ratione firmare : ut prudens lector , quum diversas explanationes legeris, ct
multorum Dei probasis, vel improbauda didieerit, iudieet quid vertar sit: dr quasi bonus trapeaita, adulterina moneta pecuniam reprobet. Num diversa interpretationis, ct contrariorum inter sesem suum tenebitur reus, qui is uno opere, quod edisserit, expositiones pinuerit ρωνimorum Z Vide hujus operis m. II. pag. 3I8. Addendum est modo , S. Hieronymum in fine Praef. Commentariorum in Epistolam ad Ephesios . in qua Praefatione obsecrat Paulam, Eusto-ehium, & Marcellam , ne modi ι ct invidis opuscula sua tradant a
468쪽
Liber Vicesimus octavus. Cap. IX. L
dant , asserere se dedisse operam , ut studisses statim is priseipio
Diror agnosteret, an hoe opus suum esset , vel alienum: unde ar-hitror in Hieronymi autographo fuisse accurate distincta , quae sunt Origenis , quae Apollinarii, quae Didymi r ea vero postmodum indiligentia Amanuensium permixta nonnisi difficulter distingui. Praeterea dato, quod verba superius objecta sint Hieronymi, possunt facile exponi ex dictis: asserendo scilicet , eatenus per crucem Salvatoris fuisse purgata omnia, quatenus terrenis Ad caelestibus copulatis, inter sanctos angelos, & homines inita est amicitia. Idem enim Hieronymus sese aperte explicat infra pag. 34s. Et hane totam iste Iigentiam ad angelos. virtutesque eaelestes, ct ad animas temperabit
Bumanas : quod Christus is suo sanguine terrena, ct caelestia repalaris , quae inter se antea di debant: er bonus pastir morbidais ad montem revectans ovem , feeerit esse eum ceterit; drachmamque qua sterierat , draebmis quae salvae fuerant eostulaverit: ct mandata Destia ad illa retraxerit dogmata, ad quorum Ορum, dr maxinem Mosesqua essent in tabernaculo fabricauda eonspexit. Eritque ita fieri , ut crux Domini nos solum terrae, sed er eaelo ρrofuerit: non solum θο-minibus , sed er svelis r er omnis ereatura Domini sui eruore purgata fit. En aperte Hieronymus pureationem creaturarum omnium ,
de qua supra pag. 3 3 . scripserat, Crux Salvatoris non solum ea ναμ rerra, sed etiam ea quae in eaelir eraui, purgasse perhibetur, nihil aliud esse declarat, quam hominis , qui perierat, & angelorum, qui
nunquam Deo contrarii fuerant, copulatio.
Praeterea objiciunt Christum ad inferos descendisse, ut inde erueret etiam incredulos impiosque , scribente ApostoIorum Principe in Priori Epist. cap. l Ir. 18. I9. 2o. Ruia ct mristus semeI ρro ρeecaris nostris mortuus est, justus pro injustis, ut nos offerret Deo morti catus quidem earne, vivi atas autem spiritu. In quo er iis, qui in carcere erant, spiritibus venisus praedisovisi quὸ inreeduli fueranν aliquaMo , quando evectabam Des patIentiam , eum fabricreetur Dea. Verum peruissicilis Petri textus , etsi omnium stre inter ditum torquet ingenia, nullo tamen pacto probat, incredulos, qui sine mentientia discesserant, fuisse extractos a Christo e sempiternis ge hennae suppliciis: sed accipiendus est uno, vel altero sensu ex iis, quOS innuimus Im voIumine p. rgi. idest, quod Christus spiritu divinitatis praedicarat olim incredulis, quemadmodum adveniens in carne Iudaeis primum , deinde Gentibus Evangelium nuntiarit ἔsive quod ad inseros destendens , detentis in Patrum Idimbo spiritibus laetum attulerit nuntium redemptionis peractae , inter quosae ii conumerabantur, qui dum fabricaretur Arca, quamvis ali quandiu increduli fuerint , nihilominus priusquam fluctibus mer UrςMur . egerunt poenitentiam . His addo Petrum eo loci nos
469쪽
hortari ad serendum adversa , ct calumniantium dicteria propnsto nobis exemplo Christi: qui cum justus esset, mortem oppetiit pro
impis, nec deseruit pervicaces ς sed , ut olim ad paenitentiam voeavit incredulos , ita venit ad filios Israel, qui ipsum recipere noluerunt et nec ad hos tantum , etiam ad nos delitescentes in tenebris& idolis addictos , quos salvos secit, & per lavacrum regenerationis locavit in Ecclesia , cujus typum gerebat Arca Noe . Atque de hac planiori interpretatione legi poterit noster Basilius Poncius P. I. variarum disputationum quaest.9.expositiWa nam hunc prae ceteris Petri verba accurate enodasse liquet ex indice illustriorum interpretum
Fabiani Iustiniani. Nunc ego, quoniam prior interpretatio est Augustini in EpistoIa
64. ad Evodium , ct postrema traditur a praeclarissimo Ordinis noωstri Theologo , in utramque paulisper intendam animum . Interpreistationem Augustini resellit doctissimus Bellarminus , modeste tamen, eoque consilio, ut ex loco producto Petri demonstret adorsus No. vatores catholicum dogma de Christi deseensu ad inseros . Ait se ideo ab Augustino recedere, quoniam S ipse fatetur se hunc locum minime intellexisse , rogatque , ut qui commodiorem invenerit interpretationem , ipsi impertiat: alia autem ex parte expositionem diversam suppeditant Patres; S momenta , quibus ductus est Augustinus , videntur infirma, cum Christi Diritum non ad animam reserat, sed ad virtutem divinitatis , S nomine carceris intelligat custodiam corporis , non in serna animorum receptacula. Cornelius a Lapide Augustinianam illam interpretationem non reiicit, sed inquit esse potius symbolicam, S mysticam . Benedictus Iustinianus ait, ab hac Augustini sententia parum admodum distrepare Noνatorcs. Permulti illam absque nota ulIa recensent, praeserunt tamen allatam paullo supra secundo loco. Principio itaque assirmo Augustinianam expositionem nulla esse censura notandam ἰ cum in eadem Epistola num. 3. non solum Augustinus asserat Christi destensum ad inferos, verum etiam hunc demonstret ex Psalmo xv. Io. &ex Aet. ll. 24. 27. concludatque in
haec verba et erRo, nisi infidelis, negaverit fuisse apud inferor Christum ὶ Quibus similia habet lib. x i I. de Gen. ad lit. cap. 33. n.63. S de Civit. Dei lib. xx. cap. is. Nihil ergo habet Augustinus amne
damnatis placitis Novatorum . Deinde assero , non ilum Augustini sententiam probari a Beda, a D. Thoma , atque ab Interpretibus a Cornelio a Lapide laudatis, verum S ab aliis, ut a Ioanne Gagnaeo a a Tacito Nicolao digero, a Francisco Titelmano , ceterisque comptu ribus : Divum autem Thomam non probare illam duntaxat, sed extinstimare alia qualibet meliorem et nam r. p. q. sa. art. 2. ad tertium
inquit: Augustinus tamen mellar exponis in Epistola ad Evodium, u3
470쪽
Liber Vicesimus octavus. Cap. IX. 4σ3
reseratur non ad defensum Chris; ad inferor, sed ad operationem diavinitatis ejus, quam exercuis a principio mundi. Assirmo praeterea , Augustinum existimasse traditam a se expositionem , non ambiguam ct fluxam, sed talem, quae non possit de falsitate convinci, Se ex singulari eius modestia non esse arripiendam ansam eam refellendi, sed apprehendendum documentum alias quoque interpretationes Sanctorum debito obsequio excipiendi, ut nos praestare studuimus praecitato voIumine quarto. Ad hunc enim modum loquitur S. Pater in ipsa ad Evodium Epistola num. 22. me expositio verborum Petri, eui dupliset, vel eui, etiamsi non displicet, nou tamen sufficit, quaerat ea seeundum inferos Intel here . Oui si valuerit illa, qudus me moveri supra eommemoravi, ita solvere , ut eorum auferat dubitatio
nem , impartiat 9 mibi: quod se factum fuerit, poterunt illa verba utroque modo intelisti; sed sa sententia de nulla falsitate eonvineitur. Dico insuper probabilius videri, quod Petrus sermonem instituat de praedicatione facta incredulis, dum adhuc detinerentur in carne. Enimvero pro sis, qui in carcere erant, habent nonnullae Vc sones , iis, qui in carne eonclusi erant: neque ita legit solus Thomas Anglicus , quem unicum citat A Lapide ἰ verum etiam hanc lectionem praesert Venerabilis Bedat eamdem occurrere in nonnullis codicibus vetustioribus scribit digerus: idem assirmat Corrensis apud Erasmum . Praeferendam tamen Censemus Vulgatam Versionem , cum extet in Graeco , o M aDῶν, in earcere: atque arbitramur sapientissime ad hi huisse Petrum eam verborum phrasim, dum ageret de incredulis ; eo quod uno vocabuIo designavit corpus, quo concluditur anima , Sc mentis caecitatem , ct captivitatem daemonis , in qua delitescunt incredulit unde Augustinus Iaudata Epist. num. i6. ait: dillum ergo sensum , qui te movet, Meo videntur adtracti quiboe Petrum sensisse eradiderunt, quia dixit reneusis in earcere spiritibar praedieatum; quasi anima non possut intelligi spiritur, quae iuve erant
ira earne , atque ignorantia tenebris vetat earcere elaudebantur: de
quali eareere se desiderat liberari His , qui dicit, Educ de earcere cuimam meam, sis Uteatur nomini tuo; qua alibi umbra mortis oppellatur. De qua non utique apad inferor, sed his liberati faut, de quibus scriptum es, Istu edebant in umbra monis, tamen ortumo eis. Neque in uno tantum loco, sed in multis infideles S iniqui dicuntur sedentes in tenebris , mortui, captivi; tametsi vitam agant
Corpoream: ut is IX. 2. Lx r. r. Matth. IV. 6. Luc. l. 79. IV. I 8. Rom. V. Is . VI. II. vi I. 6. Tandem assero particulas illas, In quo,
si referantur ad spiritum, quod, ut dicam paullo infra, non est necessarium omnino, meIius significarespiritam divinitatis, quo Filius Dei antequam venii et in carne, venit ab initio mundi ad homines ς mouendos, quam animam, in qua descendit ad inferos. Si enim