장음표시 사용
471쪽
attendatur verborum ordo, inquit Petrus Christum suisse mortifica. tum carne, vivificatum vero spiritu: in quo spiritu , in eo scilicet. quo vivificante resurrexit, praedicavit & illis spiritibus, qui increduli fuerant aliquando in diebus Noe et praes rtim cum dissicile sit de
monstrare eos poenitentiam egisse, & rationem afferre, cur iis Cherustus apud inferos pratalicaverit, aut Petrus istorum potius, quam aliorum mentionem secerit, atque hac in re tot stre inveniantur sentcntiae , quot capita . Ex quibus omnibus insertur Augustinianam expositionem de nulla posse falsitate convinci: & ad eam corroborandam ulterius anumadverto, S. Hieronymum in caput Liv. Isaiae absque ulla ambiguitate referre verba Petri ad praedicationem factam in diebus Noe, Sdum inferebatur diluvium . Unde cinquit Tom. II. pag. 39s. D
minum feeisse diluvium, qμi juxta e spostolum Petrum occisus est ea ne , ωis catas spiritu, ct ρrαdieavit piritibus in careere eonstitutis, quando Dei patientia expectabatur in diebar me , diluvium impiis
inferens. Audin quando praedicavit Z D diebus Noe . Vides quomodo Z Dilumium inferens. Revera de quo argumento pertractat Ap stolorum Princeps Z Aut de perserendis contumeliis, ut mihi satis perspicuum videtur ἔ aut de Ecclesia , quam ibidem comparat Arcae Noe . Ad perserendas contumelias movet quidem plurimum, si dicamus
etiam Christum justum pro injustis passum fuisse deglutiendo pro no-
his mortem , nec detrectasse Evangelium nuntiare Iudaeis , quamvis credere noluerint, quemadmodum diluvii tempore vocavit ad poenitentiam incredulos , eos quoque, qui perierunt extra arcam : sed quam vim habeat ad hoc comprobandum commemorare beneficia saria iis , qui egerant poenitentiam , id mehercule non satis assequor. Quid enim habet roboris haec exhortatio, Patimini cos , qui detrahunt vobis , vestramque calumniantur conversationem ἰ quoniam
S Christus evangelizavit spiritibus olim incredulis, sed justis pommodum, ac fidelibus ξ Nonne habere videtur majorem efficaciam
hortatio istiusnodi: Patimini, quoniam etiam Christus olim spatio centum annorum pertulit incredulos , postea Iudaeis per νicaci hus in carne apparuit, deinde pro iniquis subiit crudelissimum suppliciunia crucis , & m h vos omni Iabe inquinatos purgavit baptismate Itaque Augustini interpretatio scopo Petri cohaeret quam maxime . Quod si dicas hunc instituere comparationem inter Arcam Noe, Se Ecelesiam; nec illud percipio, quomodo gentibus, quae venerunt ad fidem, aequiparari possint increduli, qui extra Arcam demersi sunt, & qui typum gesserunt damnandorum, ut legimus Matth. XXIV.
Ut modo expositionem Augustini cum Basilio Legionensi refera. mus etiam ad pervicaces Iudaeos, quibus Christus adveniens in carne Diuiti eo by Corale
472쪽
Liber Vicesimus octavus. Cap. IX. 6σs
praedicavit, & percipiamus quomodo & ii sint, qui fuerunt inere-
si , dum fabricaretur rea; observandum est, quod supra dixi, particulas illas, in quo , non esse necessario accipiendas de spiritu .
Habere enim vim caussalis , ct idem valere , ac, ideo , propter quod, quapropter, tradunt scholia Graecorum , & Oecumenius praesertim scribens TOm. 2. Pag.s Iq. metu μνοῦ τευ διο, Hoc, ἐνω, ea aliter fumiatur pro ideo . Idem Ponesus plura indigitat loca, ubi propositio Iusexto juncta casui est idem , ac propter: ut Psalmo Lxv. I. In multia diue virtutis tuae. Michaeae III. II. Principes eius in muneribus judieabant. Mat. II. 6. Neatus est, qui non fuerit seandalitatus in me: quibus in locis constat sensum esse , ob multitudinem virtutis tuae , Propter munera , Propter me . Illis quoque verbis , In diebus
Noe, censet Basilius supplendum Rut; ut sensus sit, Propter quod,
idest, ut nos offerret Deo morti aras quidem carne, vivificatos autem
spiritu , veniens praedicavit etiam illis , qui aliquando fuerant increduli , siem increduli fuerant homines , cum fabricaretur Arca . At videtur Legionensis probare lectionem quorumdam Bibliorum , ut Plantinianorum anni is 83. Sixti V. anni isso. & Complutensiunia equum proculdubio legendum sit morti arus, ct vivi atas, ut habet modo Scriptura Canonica , necnon correctior Sixtina anni is92. in cujus margine aureis notis propria manu conscriptis Angelus Roc- ea demonstrat hanc lectionem esse ceteris praeserendam . Retenta hac tamen, persistit adhuc sententia Legionensis, si dicamus morem esse cum profanorum, tum sacrorum Seriptorum , dum alloquuntur praesentes, eis tribuere , quae ei silem antiquitus acciderunt, veluti duin
idem populus putatur, qui nunc extat, ct qui fuit maiorum aetate, aut plurimis ab hinc annis. Atque exempla apertissima hujus rei o
Currunt apud Marc. X. 3. . an. VI. 32. VI I. I9. Act. VI r. 38. S apud
Latinos quoque, Graecosque Scriptores laudatos a Grotio lib. 2. de Iure belli & pacis cap. 9. Hanc loquendi consuetudinem eo magis serinvare debebat Petrus , quo pervicaces , & increduli, quibus praedicavit Christus, aut in spiritu Christi praedicarunt Apostoli, non minus ac ii, qui vixerunt aetate Noe, degebant sub peccati captivitate; & quemadmodum ad naufragium vitandum tunc Arca construebatur, ita Christi, & Apostolorum temporibus ad salutem credentium aedificabatur Ecclesia. Recte itaque Basilius Poncius supplendum censuit m fleui, nec male Petri locum explicavit de incredulis in carne viventibus: quod postea fecerunt alii citati a Calmet, ct nuperrime Ioannes-Thomas Melitensis.
Insertur ex hactenus dictis posse utramque sententiam Augustini, ejusque distipuli simul defiendi, ct commodiorem eme intelligentiam Apostolici textus, si dicamus proponi nobis ad patientiae exemplum Dominum Jesum Christum, qui pro injustis affxus est cruci; To.μ Nnn qui
473쪽
ησσ De Τheologicis Disciplinis
qui venit ad oves quae perierant domus Istaei ς qui post resurreetionem ex mortuis per Apostolos praedicavit spiritu virtutis suae gentibus idololatris, sicut olim antequam appareret in carne, aut per Ora prophetarum , aut occulto divinitatis suae spiritu increpaverat improbos , rectosque docuerat, ut unumquemque erueret e daemonis captivitatu : quae fusiori stilo dicta sint ad vindicandam Augustini expositionem, ad explicandam alteram eximii Augustinensis TheoIogi, ad enodandum Scripturae locum , in quo expediendo sudant quamplurimi; salva tamen interpretatione meliori, Sc persistente Catholico, &Orthodoxo dogmate de Christi destensu ad inferos, quod libro xxii. cap. 7. adversus haereticos propugnavimus .
De Christi merito , oratione, O Mediatoris o eis.
FAcita ex praemissis disputationibus insertur quid Candidati nostri
tenere debent in ceteris quaestionibus apud omnes fiere Scholasticos pertractatis, circa Christi meritum , orationem , atque munus , ossiciumque Mediatoris: sed nihilominus eas in hujus libri postremo capite diluere curabimus , ne rudiores querantur, quod illae non sinta nobis singillatim expositae . Ergo circa meritum Christi illud priino loco definimus , quod reVera suerit merendi capax e nam fuit in ipso necessaria ad meritum libertas, cum oblatus sit quia voluit, & potestatem habuerit ponendi animam suam , Iss Ll il. 7. & Ioan. X. l8. Servavit praeterea mandatum Patris factus obediens usque ad mortem , ad Philipp. ii. 8. Fuisse plenum Spiritu sancto, & gratia exornatum liquet ex is xl. 2. Dan. lx. 2 . ct Luc. i I. 3s. Ad hunc quo inque finem in mundum venerat, ut salutem nostram operaretu , atque honorem libera praevaricatorum culpa Deo ablatum , Voluntaria sui ipsius immolatione restitueret, Ioan. iii .i6. S Epistola prima iv. 9. Eius praeterea singulari obedientiae retributum a Deo praemium exaltationis nominis sui, Patris glorificationem in universo terrarum orbe, necnon omnium redemptionem, justificationem multorum, atque electorum suorum gloriam , manifeste colligitur ex Isaia
L li I. 1 O. Ioan. XV II. s. 9. Rom. U.2. 9. II. Fuerunt autem haec omnia
suis quaeque locis comprobata. Nihil ergo ad Christi meritum deest: non arbitrii libertas , non gratiae ornamentum , non obedientiae per fuctio, non denique Dei praeordinatio, ac promissio . Quaerunt doinde nonnulli, quandonam Christus Dominus in- cooperit promereri: qua in re arbitramur subscribendum sententiae communiori, quam propugnat Magister in III. dist. Xuta l. S. Tho
474쪽
Liber Vicesimus octavus. Cap. X. 6σγ
ma S q. 34. art. 3. Scotus in distinct. praecitatam , Argentinas ibidemq. i. art. 3. Gavardi q. v I I l. art. I. Gabr. a S. Vincent. disp. xiv.
dub. a. Iuenin disser. vi. q. 6. Uitasse q. X. ar. I. & cum his propemodum infiniti, quod nempe Christus meruerit a primo suae conceptionis momento. Ac praeter Scriptorum auctoritatem , constat r.ex Apostolo ad Hebraeos x. s. . Dominum Iesum in exordio vitae suae,
S mundum ingrediendo sese obtulisse ino hostiam & oblationem pro
peccato, cum ad hoc expiandum satis non essent holocautomata ,
eoque priori momento divinae voluntati obedientiam praestasse : Iat. grediens mundum dieit et Hostiam , or oblationem noluisti: eomas autem aptasti mihi : holocautomata pro pereato non tibi plaeuerunt. Tune dixi, eree venio: in eapite Fbri scriptum est de me , ut Deiam,
Deus voluntatem tuam. Diximus praeterea lib. X. cap. I s. nec Angelis id denegandum , quin promeruerint in primo instanti; quamvis ordine causalitatis ipsorum mentis perceptio praecesserit motum liberum voluntatis: quod multo magis est asserendum de Christo , in quo fuit plenitudo scientiae , nequc ad deliberandum potuit praecedere haesitatio ulla animi fluctuantis. Insuper affirmavimus eo loci onunquam juxta Magnum Gregorium lib. r. in Ezech. hom. 6. heatissimam Christi animam suisse absque merito . Ad haec Christus & Iumine gloriae , S gratiae virtute suffultus fuit. Ut ergo per lumen glo-xiae statim vidit Dei essentiam; ita per effectricis gratiae virtutem statim promeruit . Demum quod movit perpaucos sententiae oppositae assertores , requiri scilicet ad meritum liberum arbitrium , ad istud vero indifferentiam , non videtur alicujus esse ponderis . Alia est enim indifferentia suspensionis, quae sita est in haesitatione animi, S per quam quid agendum sit, consultatione quadam inquiritur: alia est indisserentia libertatis, qua ita operamur, ut possimus non operari propter mediorum liberam electionem . Prior quidem indisserentia nequit conjungi cum actu ; sed cum proveniat ex ignorantia, ct si arbitrii de Elus, locum non habuit in Christo . At indifferentia altera cum ipso actu persistit, cum sit exercitium libertatis ; quamvis idem actus a voluntate perspicuo scientiae
lumine collustrata absque ulla mora eXeratur . Vide Tinn. I. P
gina 4 8. Tertia, eaque praecipua quaestio est, an Christi merita infiniti sint pretii: sed hanc etiam dirimunt quae praecedenti capite sexto disserui de Christi satisfactione. Infinita quippe esse Christi merita inde
colligimus , quia etsi meruit per actiones tantum humanae naturae , cujus proprium est Deo subjici, & ipsius mandatis obtemperare ἔipsis tamen actiones erant hominis-Dei, S a persona, quae in sua
iura eas vindicabat, habebant summum , maXimumque Ualorem . De
475쪽
-σ8 De Τheologicis Disciplinis
huere, ut non tum sufficiens fuerit ad omnia exhaurienda peccata, verum etiam superexeedens, plurisque aestimanda , quoniam non homo nudus passus est, sed hom Deus: neque a serma assumptae humanitatis segreganda est divinae personae majestas. Quare, ut cum Dama eno, S Leone Magno dictum est, patienti carni Connexa erat divinitas; & licet aliud sit Creator, aliud creatura, aliud deitas inviolabilis , aliud caro passibilis et in una tamen per na concurrit proprietas utriusque substantiae, ut sive in infirmitatibus, sive in . virtutibus , ejusdem sit contumelia , cujus est gloria . Verum ab iis repetendis, in quibus multum locari operis , supersedeo. Praetermittendum non est autem , negare quonam infinitum. meritorum Christi valorem et propterea quod promeruerit operibus naturae humanae finitis, & finita quoque fuerit gratia ipsius, effe-εtrix causa promeriti. illud quoque nonnullos movet, quo pacto si kafinita filerunt Christi merita, non sit una tantum actione consum mala humani generis redemptio. Quaerunt denique quomodo di versia merita in Christo sint, si infinitum est unumquodque, neque in suo genere potest perfici. Uerum haec omnia diluimus disputantes contra Socinum. Ad primum enim dictum est, stare cum humano opere, ct finita gratia promeritum summum atque infinitum , si persona , ex cujus dignitate aestimatur opus , sit Deus ipse . Ad alterum rcsponsum est, Christum actionibus plurimis , quarum unaquaeque ad nos rudimendos sufficiens erat, dedisse nobis salutaria praecepta , ct ingentem crga nos carit tem manifestasse. Adde fusie in eo potestatem reserendi vel mortem, vel opus aliud ad hominum reparationem , cum sit Deus summus plenissima pollens auctoritate. Ad ultimum dicimus unum quidem essesngulorum operum Christi valorem attenta dignitate per nae , sed esse multiplicem respectu operum & objectorum e quemadmodum est una Dei actio, si reseratur ad ejus omnipotentiam ς multiplex, si ad res creatas: scrvato tamen discrimine, de quo superiori capite v I I. Quid, S quibus Christus meruerit, hoc loco non repetam ;quum ex cap.2o. libri xxvir. constet non potuisse sibi promereri hypostaticam unionem , ac primam gratiam, quae duo merita quaeque prae cedunt. Eadem ratio est de beatifica νisione , & sanctitatis ornatu , quae unionem ipsam hypostaticam consequuntur: non enim cadunt sub merito, quae in primo conceptionis momento alicui tribuuntur. Meruit ergo Dominus Iesus sibimet gloriam corporis, nominis eXaltationem , cultum populorum , creaturarum omnium obsequium, dae. monum subjectionem , & Ecclesiae suae firmitatem, atque incrementum . Quae omnia licet sibi deberentur jure divinae generationis, ad nostrae tamen prosectum virtutis comparare voluit profusione sanguini . Inarim umque meritorum impendio. Illustris est sententia Hu- Diui irco by Cooste
476쪽
Liber Vicesimus octavus. Cap. X.
gonis Victorini q. iso. in Epis . ad Rom. scribentis: Merer; geminam habet signifieationem : dieitur enim mereri, eum per bonum opus e tiatur dignus aliquo qui prius non erat dignus; secundum quam signi rationem videtur uobis quod nee secundum divinitatem, nee seeundum hamanitatem Christus aliquid meruit, etiam in i a morte. Dieitur etiam aliquis mereri, cum bonum aliquod fucit, quod fit dignum remuneratione ς seeundum quod Deus dicitur etiam mereri, cum bene-feia praestat pro quibus tenemur eum in aeternum laudare, ct CBriissius seeundum bumanitatem tu sua passone meruit nobis introitum vitae
aetersae . Uide Thomas lib. V. cap. I 6. S Du-Ηamel lib. IV. cap. r. At nobis Christum promeruisse redemptionem, remissionem peccatorum , omniaque gratiarum Munera , quae justificationem pra cedunt, vel subsequuntur, liquet ex II. capite hujus libri: quid demum praestiterit Angelis dictum est supra pag. 3s . Haec itaque de Christi inc-
Dx CHRIsTI ORATIONE. De oratione autem illud principio statuendum est, Christum . Dominum Patrem orasse: quod extra controνersiam omnem positum censeo. Lucae enim ν I. in . legitur: Exiit in montem orare , ω erat peruilians in oratione Dei. Ioann. xvi x. r. Et sublevatis oeulis in caelum dixit : Pater venit hora , clari a filium tuum , ut filius tutis clarificet te . Ibidem versu 2 o. Non pro eis autem rogo tantum, fed 9 pro eis, qui credituri sum per verbum eorum is me. Legimus quoque orasse dum in Bethania suscitaret Lazarum , Ioan. x I. l. in horto Gethsemani, Mat. XXVI. 39. necnon e cruce Pendens, Lucae
xxiii. 34. Atque id factum optime, primo ut nobis demonstraret unde petendum sit auXilium, At quomodo in corporis animique angustiis divinam voluntatem debeamus eligere; ut praeclare demonstrat hom. 38. in Mat. pag. 7O7. D. Chrysostomus . Deinde ut omnia referret ad Patrem, inquit Epiphanius haeresi 69. quae est Arianorum , num. 3 o. Tum ut nobis Filii persona innotesceret, & sermo deprecantis alterum nobis fidem Trinitatis S Incarnationis insinuaret, juxta doctrinam Hilarii libro X. num. 22. praeterea, ut impleret Mediatoris ossicium, Sacerdotis munus , Capitis nostri partus , optimique Magistri munia ς quemadmodum exponunt Augustinus in Psalm. LAxxv. num. I. ct Damastenus lib. I i I. de Fide orthodoxa cap. 24.
Secundo loco animadreris Christi oratisnem non tam illum Verum hominem demonstrasse, quam ostendisse majestatem divinitatis et quod summopore notandum est adversus Arianos . Primo enim orans pro electis suis, Ioan. xν M. io. dixit sua esse omnia, quae Patris sunt: S Versu a l. rogans, M omnes anum Di, ait, sicuι m. Pater, in
477쪽
ma, ct ego in te; non vero, ut tu is nobis. er nos in te. aperte se a creaturis separans, inquit Ambrosius lib. I v. de Fide cap. 3. num. 37. Item orans eodem cap. Versu s. Num clarifica me tu, Pater , apud temetipsum. claritate quam habui priusquam mundus esset, apud te, ostendit, Unigeoitum, quod ad divinam quidem naturam
spectat, gloria Mi eonveWienti non esse destitutum: inquit Cyrillus
lib. xi. in Ioan. cap. q. Lazarum pariter suscitaturus , Ioan. xl. 43. postquam Patri gratias egerat, ait voce magna , Laetare veni forat, quae vox imperantis est, non precantis , demonstratque internam Christi gratiam vivificantem , ct divinitatis potentiam , iuxta Augustinum Tradi. XLIX. in Ioan. num. 24. Demum , ne alia exempla proferam , Lucae XXm. 34. eXoravit veniam crucifixoribus suis, sed ibidem vers. 43. ait Latroni, Hodie mecum eris is Paradiso , ostendens, quomodo propria auctoritate regnum dabat, ut inquit Ambrosius citato libro I U. Cap. s. num. s6. Itaque, ut eo loci concludit
fanmis Antistes , Rogat quando passurus ostenditur, imperat quando Alius Dei ereditur. Atque hinc duo inseruntur digna notatu ς perperam Arianos ex oratione, qua Christus comprobavit propriam humanitatem , impugnare divinitatis substantiam : S Paulinum Aqui-Iejensem, dum libro t. adversus Felicem tinetiam pice Nestoriana, videtur asserere Christum non orasse, intelligendum esse de illa oratione , quae divinae personae deprimit majestatem . Assirmo tertio loco quamlibet Christi orationem , absolutanta, atque proficiscentem eX Voluntate regimine rationis directa suisse a Patre exauditam , ut docet S. Thomas 3. p. q. 2I. art. q. Sylvius , se Thomistidi omnes ibidem , Estius in dist. xvi l. V. 4. aliique unanimiter . Atque id in sacris literis expressium est . In Psalmo enim xx. 3. de Christo Rege legimus praenuntiatum : Desiderium eordis ejus tribuisti ei, ct Muntate labiorum ejus non fraudasti eum. Martha Ioannis XI. 22. ait: Sed 9 num scio , quia quodcunque poposceris a Deo, dabit tibi Deus . Ipsemet Christius eodem capite νers 4 a. Ego autem fiebam quia semper me audis. Paulus denique in Epistola ad Heb.v. .
Etiti in diebus earnis suae, preces , supplicationesque ad eum qui possiς
ilium salvum faeere o morte, cum elamore valido , O lacomis oste- reus , exauditus es pro sua reverentia. Et quidem duo sunt, quae non sinunt quemquam de hac re dubitare: unum , quod Christus nullam habens voluntatem rationis contrariam Deo, nil poterat absolute precibus petere, quod nollet idem Deus elargiri; ideoque exaudiri debuit omnis oratio istiusmodi voluntatis interpretativa ; quae est ratiocinatio D. Thomae: alterum vero, quod cum omnia quae Pe tuntur in Christi nomine , cunctis , juxta Evangelica eloquia , con
cedantur , Mat. XXI. 21. Marc. Al. 24. Ioan. XIV. II. multo magiS
credendus est accepisse quicquid petiit Unigenitus filius : cujus ora tioni Diqili co by Coosl
478쪽
Liber Vicesimus octavus. Cap. X. 7 I
tioni neque caritatis fervor defuit, neque fiduciae firmitas, neque expetendarum rerum honestas , neque praestantia meritorum.
Haec cum ita sint, illud principio a me quaeritas, Eccur quando oravit ad Patrem , Matth. xxv l. 39. Pater mi, si possibile es, traπη fat a me ealis isse , nequaquam fuerit exauditus Sed quamquam
id Christus peteret commonstrans humanam infirmitatem, ac sensum , pro quo mortem refugiebat; in ipsa tamen oratione expressit desiderium ratione directum , atque ab lutum & essicax , ut Patris adimploretur voluntas, idque iterum , ac tertio dicens , fiat voluntas tua , ct ostendens, ut diximus paullo supra cum Chrysostomo , voluntatem se Dei omnino eontinere, ubique voluntatem Dei qaue rendam , ct eligendam esse . Ouamobrem in hac oratione non tum attendi debet voIuntas, quae sentiens tristitiam mortis, exclamavit, Transeat a me ealis isse, verum etiam imperium rationis , quo addidit , fiat voluntas tua: atque istud praesertim , cum voluntas quae
sequitur rationis deliberationem, sit ab Iuta S propria; quae vero sectatur motum sensualitatis, c inquit ibidem S. Thomas sit potius leueitas. In ilIa ergo oratione quod Christus ab lute petiit, S deliberata voluntate exoravit , impletum est: atque huic responsioni Iuhens subscribo. Est tamen sententia beati Hilarii lib. x. de Trinit. num. 37. 38. S 4 l. non sibi orationem illam Christum fecisse, sed Apostolis, qui per calicem Dominicae passionis tentandi erant: at Hilarius de Christi divinitate ibidem disserens demonstrat mortis tristitiam non potuisse perturbare mentem divinitati coniunctam, quod evenire utique potest hominibus ceteris ἰ ideoque non indigebat Christus auxilio ad voIuntatis reprimendam obluctationem: quale auxilium Martyribus implorabat. Quare, ni fallor, potest Hilarii sententia propugnari simul cum praecedenti. Idem dicendum arbitror de responsione quorumdam asserentium orationem Christi exa ditam fuisse , non ut mortem evaderet non patiendo, sed ut mortem vinceret resurgendo , quod videtur con rine verbis Apostoli ad
Hebr. V. 7. Recurrit enim responsio prima ,' quoniam ut mortem. vinceret erat divina voluntas, idque Christus orabat voluntate deis
liberata et quamquam, me quidem iudice, ea verba , Transeat a me talis isse, non mortis victoriam significant; sed assiictionem potius
atque passionem, calicis poculo comparatam Matth. XX. 22. &Ioan.
Quaeris praeterea , quomodo exaudita suerit altera Christi oratis, qua in cruce clamavit, Luc. xxiii. 34. Pater, dimitte illis :nsu enim seiunt quid foetant Z Complures enim teterrimae illius mortis auctores, atque magna Iudaeorum in illam conspirantium pars
miserrime perierunt. Respondet autem S. Thomas citato art. q. ad 2.
non orasse Christum pro omnibus cruei oribor ,sd pro iis flum, qui
479쪽
4 2 De Theologicis Disciplinis
erant praedestinati, ut per ipsum vitam consequerentdi aeternam rquam responsionem omnino tenendam esse demonstrat ibidem Sylvius ex verbis Christi Ioannis XVI I. 9. Fgo pro eis rogo , Non pro muπdo ,
sed pro bis quos derisimibi, quia tui suur: quo loco & nos usi sumus
Tom. LII. pag. 3sa. ad demonstrandam in Christo pro salute eleelorum peculiarem ilicitudinem . Accedit ad hanc responsionem coris roborandam Augustinus, cujus Tract. XXXI. in Ioan. num. 9. haec sunt verba : Videbat quosdam suos inter multor alienos: illis jam petebat veniam, a quibat adhuc accipiebat injuriam . Verum cum saepenumero dictum sit mortem Christi omnibus, ctiam reprobis, at tulisse redemptionem , ac parasse salutarem medicinam , quamvis illius mortis beneficium singuli non accipiant, sed ii tantum , quibus
per fidem, per caritatem , & per sacramenta applicatur e cohaerenister assero, Christum in cruce pro electis orasse , ut Ialutem consequerentur, quod optime expressit D. Thomas; pro reNobis vero oranse, ut iis quoque pararetur salubre medicam tum , neque ulli mortalium poenitentiam agenti denegaretur venia , atque in utraque parte exauditam suisse Christi orationem . Audiendus est Augustinus serm. i s. alias 9. de verbis Amst. num. 2. & I. Ille autem is , inquit , etiam eum occideretur medicus erat , vapulabat , ct curabat : patiebatur phreπeticam , nec deferebat aegrotum et tenebatur , alligabatur, colaphis percutiebatur, arundine plagas aeeipiebat , irridebatur , insultabatur ei, postremo occidebatur, damrabatur , lignofuspendebatur , undique circumferebatur, er medicar erat.
ξπ0eis phreneticor, agnosce re medicum. Pater ignosce iliis , quia nesciant quis Deiant. Illi perdita mente saeviebant, ct mediet fanguinem saeviendo fundebant: illa etiam de ipso D uine suo aegrotis medieamentum faeiebat. Non enim frustra dixit: Pater irassee inis, quia neseiunt qaid faciunt ; orat ori Nauus, ct exauditur : oratori ιs, ct non exauditurit Prorsus exauditus es. Ibi erant, ibi saeviebant. Erant in 'so populo , a quo ipse medietis oeeidebatur , in ejus sanguine etiam istin antidotum patrabatur . Hactenus de Christi oratione. D s CHRIs T MEDIATORE.
Postremo loco dicenda nonnulla sunt de ossicio Mediatoris . Ac primo Christum Mediatorem esse peculiari quodam titulo, & ad dinserentiam Sanctorum , quatenus ipse solus nos redemit, ac pretio sanguinis sui debita persolvit nostra , quamvis etiam Sancti per Christi gratiam , S redemptione peracta, pro nobi fungantur interceGsorum officio, satis superque demonstratum esse contra Socinum, ac tradituni ab Apostolo a. ad Corinth. v. 18. prima ad Timol. II. s.
480쪽
Liber Vicesimus octavus. Cap. X. 473
aliisque in locis innumeris . Inquirendum remanet, secundum quam naturam Christus sit Mediator, an secundum divinam, an secundum humanam, an secundum utramque. Missis itaque Socinianis, qui divinam in Christo naturam nugant, aliisque Arianis & Ebionitis ;sciendum est Andream Osandrum Lutheri discipulum , cum refutaret sententiam aliorum Novatorum , autumantium justificari homines per solam fidem , excogitasse absurdiorem alteram , quam amplexi simi Ioachimus estphalus , ct Ioannes Nigaesus, fieri scilicet justificationem per ipsam justitiam Iallantialem Christi sanctis
inhabitantem . Quem errorem oppugnaturus Franciscus Stancarus Nantuanus addictus partibus Lutheranis in Apologia edita adversus V itembergenses , docuit Osiandri sententiam labili innixam esse momento, cum Christus sit mediator, & justificationis auctor , spectata tantum natura humana, quae nequit justis singulis inhaerere . Ita Osiander divinae tantum naturae, stancarus humanae duntaXattribuit Mediatoris ossicium . Legatur Florimundus Raemundus lib. ii.
CAP. XIV. num. 6. & cap. XV. num. I. Contra Stancarum conscripsit
Ioannes Calvinus duas ad Polonos epistolas: in quibus mediam ingrcssus viam tradidit Christum Mediatorem esse secundum utramque naturam . Sed nec Calvinus recta incessit, autumans juxta utramque naturam Christum periunctum ossicior quum sententia Catholica teneat, Christum utique esse Mediatorem ut Deum & hominem , scd ex humana tantum natura tanquam a principio , ut inquiunt , formali, prodiisse opera redemptionis; quae a persona Verbi exequentis quae carnis erant, habebant pxetium, valorem, ac dignitatem .
Haec si probe distinguas , nihil occurret in hac materia dissicultatis : & quamquam ad ea distinguenda fatis superque sussiciunt qua
diximus in consutatione trium haeresum, Monothelitarum , Nestorianorum, Eutychianorum : majoris tamen perspicuitatis gratia affirmo primum, non fuisse Christum Mediatorem, prout est homo a persona verbi praecisus. Ouod probatur primo , quia in nostrae Redemptionis negotio non debet humanitas considerari a divinitate sejuncta; quoniam Christus non potuit occidi nisi ut homo, & non , Potuit morti suae tantum confierre pretium, nisi ut Deus . Atque id Praecedenti cap. vi. ratione, ct auctoritate probatum est. Deinde ipsum Mediatoris nomen commonstrat, debuisse Christum habere aliquid cum Deo , ct cum hominibus commune, quemadmodum docet Irenaeus lib. III. cap. 2o. nunc i8. num. 7. Ioannes Chrysos . hom. Vir. in Epistolam l. ad Timotheum , Theodoretus Dialogo III. Lactantius lib. I v. cap. ets. & S. P. Augustinus in Enchirid. cap. Io8. n. 28. lib. X. Consess. cap. a. num .67. 1erm.2. in Ps. 9o. n. I. aliisque in