Apologia pro confessione sive Declaratione sententiae eorum, qui in foederato Belgio vocantur remonstrantes, super praecipuis articulis religionis Christianae. Contra censuram quatuor professorum Leidensium. ..

발행: 1629년

분량: 681페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

371쪽

Ex AMEN CENsUR Eex inflicta paena est. Sed de efficace gratia videamus. An vid eT-cax gratia vocetur cffcax a sorma sua, ut Centa inepth loquitur,si' se, ut Scholastici, ex se an a solo eventi Hoc a Remonstrantibus, istud a se suisq; asseri dicit. Res indiget explicatione, ne erretur. I 's E argi alia tripliciter spectari potes , ut Scholastici notant. I. P

uicanir secundum natiiram, aut, ut Consor loquitur, ecundum formam

suam, quatenus vid gratia actualis quaedam motio est, voluntati a Deo immissa, quae talis est naturae , ut non tum habeat vim Mefficacitatem formaliter excitandi in voluntate consensum, sed etiani esseistive concurrendi cam voluntate ad consensum, per modum caulla partialis Hoc modo gratia sussciens issica non distii guuntur. Nam hoc ipse ciuod gratia dicitur sussiciens , intelligiturna re suffcientem vina alliciendi voluntatem, cum illa steAiud producendi consensum. Haec autu vis sussiciens nihil aliud est,quam quaedam cssicacia, saltem in actu primo. II. Spectari potest cisco pine aio gratia exparte modi, quo Dem eam confert, quatenus vid cam acco-- modat personis, temporibus4 circumstantiis, quibus positis praevidet futurum , ut ea effectum sortiatur, atq; ita ossica fiat. Atq; haec gratia hoc modo administrata congrua gratia solet vocari &distingui a non congrita. Haec gratia estica est , non a forma sua, sive ex se, sed ex modo procedendi, suo Deus utitur, qui si indatur in praenotione Dei, qua praescit infallibilite ratiam, si isto tempore, tali loco , cam talibus circumstantiis osteratur, certo certius effectum sortituram , quem alio tempore, alio loco, α administrata sortitura no esset. III. Speetari potest sicax gratia ex par- ex parte esse te esseI, quem habet, quando voluntas ei cooperatur. Sic enim CLb. li , ficax vocatur, non ex se a it forma sua, nec ex modo procede di,quo voluntas ei Deus utitur sine rei pectu ad Lberam hominis cooperationem , ed 'π- - Ventu sive ex libera cooperatione hominis. Dod tamen potest dupliciter accipi,ut recte nonnulli notant. Prim,sic, ut gratia statuatur ex se nullam habere vim sive cfficaciam ad producendum consensum in voluntate, sed tota esticacia ejus sit ex parte voluntatis humanae. Secundd, Sic, ut statuatur gratia habere ex se sufficientem vim, ad producendum consensum in voluntate, sed,quia vis illa partialis est, non pos te mire in actum sive effectum sortiri sine cooperatione liberae voluntatis humanae , ac prohadi, ut effectana habeat, id est,ut in actus undo sit efficax, pendere a libera volvu-tate.Primum sensiim ut falsum Malienum a mente sua rianorum omnium Theologorum reiicilint Remonstrantes. Alterum suu csse

372쪽

volunt, idq; non obscure indicant, cum gratiam dicunt vocari cri-cacem ab eventu potius, quana a sola intentione Dei sic dicta, quae se effectum situm salutarem reipsa brtitur. His ita primissis via mus quid Censer asserat.

Nos ergo contra vos, inquit, asserimus cum Ecclesia orthodoxa --versm Pelagianos , aut eorum eiuruim fastienses,gratiam Dei σιω-cem non tantum hoc escere, vim simus converis, ita utu ideιnde conversio relinquatur in nostra libertate, sed ut reverat cerro convertamur, in se ristam credimus, ct ejus maniιtis oberiimus. Assertio haec ut

contradicat assertioni Remonstrantium clucidanda est. Est enina obsi ura,& tumida simul ac timida Subscribere ei p0ssent Remost. prout jacet sine ullo scrupulo : Quis cnim dubitet astirmare gratia am esticacem esse eam, quae essicit ut revera certo convertamurpNemo nisi amens de eo dubitaverit. At de eo non quaeritur. Aliud agitur, pressius disputandam est in re tanti momenti Sensus adsertionis huius hic statuatur necesse est Gratiam efficacem si e motionem divinam , seu actionem Dei Physicam , quae ex se determi biudii et

net volimtatem ad consciasum lita ut voluntas non modo contenti risit. at revera ac cerib, sed ut non possit non consentire divinae vocati ni Hic cardo vertitur. Nec dubium est, quin haec sit Censoris mens in eorum , qui cum eo sentiunt, qui uid eam aperte profiteri non audeant. Dicit quidem Censer paulo post gratιam, qua

rumper sapientiam, tumper potentias ted aut in vocibus sapientiae potentiae ludit , cum ita loquitur , aut quid dicat non intelligit. Gratia cnim , quae administrari dicitur per sapientiam, proprie est gratia congrua, quam penitus respuit Censer, utpote liberi arbitrij nostis acerrimus Gratia verb quae per potentiam administrari dicitur, est determinans physica stratia. Utramci enim illam concurrentem facere in opere convertionis, stultissimu est. Postrema itaq; gratia hic necessario intelligenda est Enimvero huius gratiae adscr-tio contradicit assertioni Remonstrantium directh Urobat eam Censor duobus modis I. Ex Seripturae locis. II. Ex consensuVeteris Ecclesiae contra Pelagianos massilienses. Primum. Scriptura tectatur id multis in locis, inquit, doca aliquot citat nuda,& sine ulla probatione. At hoc non est ex locis diasputare, sed loca numerare. Quasi verbion cadem aut totide co

cervare possint pro se Remonstr. Turpe sane est indignum Doctoribus Academicis tam persanctorie agere caussam,

ssa quam

373쪽

mus. Primus locus seiunatus est ex Ela xlij I 6. Et ambulare Iisci imcaecos per viam, quam non Perant, perjemιIas,quas non cognoverat, Loom Esei incedi refriι.ιm eos, ponam tenebras corii maι in lucem. obluyua in re

. . mici ii Emem. Haec Dctam in , dc non derelinquam eos ibi , etiam sicli.,cum I .iubae' hunci mos arium coniiciat , iuuerit ex eo en .um pro determia nante gratia Per cos enim hic intelligi inconversos , per ereamoulare per viam quam non noverunt, intelligi conversionem, quae

determinat voluntatem, qua vel specie prababitur; atablus sane per caecos hic intelligit Romanos, quasi dicat Propheta, inqu. t . um edisc.tm Romanos esι regino, nescient suo itura)im. Verisimillimum est respici ad praecedentem verium , o dixerat Deus, Ponam mina in infulas, e Ilagna siccabo. Cui suffunguntur haec verba i Et ambu tire faciam cacos, id est populum meum , qui caeci instar non vidit viam istam, nec credere unquam potuit isthic viam csse, per quam ambulari postit, puta, per flumina inagna. PonaM etiam tenebras in lucem coram evi, inquit Deus, id est,iaciam ut quae veluti tonebr sissima Sc inaccesta loca erant, plana fiant ac lucis initar patentia ante oculos eorum. Breviter, in limina, cumulabia ec, inopinatis&pene incri dibilibus beneficiis,cum eorum nil. e. ebor,qui,etiam . si indigni sint quorum milerear,tamen idcirco a me benenciis inicientur, quod, rejecto scillimili mei unius cultu se oblectant. 2uic quid sit, certum est tam controversum, allegoriis plenum locum in fronte locorum Sacrae Scripturae collocare, in malae ac tantum non dei peratae caussae signum Polito nim quod hic versus agat, sub metaphitrica locutione, de spiritualibus beneficiis , quibus populum suum adsccturima se promittebat Dcuc an Inde insepetur talis praedeterminantis gnat: ael omissio Contrarium potius inde inserri non posse tantum,sed etiam debere tur iam al;a non allegemus imprimis vers.ao. 2 . as linius ipsius cap. Llaaecunia ratio evincit; auod Deus hic promittit se aliqi iacto, temporibus vid. Mes siae, uti interpretes volunt gratiamin beneficium istud populi, praestiturum. At gratiae determinantis beneficium semper locum habet, juxta Consbrem , ubi conyersio locum habet. Ita 1 aut villi tum conversi erant in populo , cum haec promittebat Deos, autherant, jam tum ambulare ciebat caecos per viam , quam non noverant, nec minus id faciebat tum, quinii in fecerat, desporro semper fa-eturus erat Ouomodo itaq; hic promititur gratiae determinatis beneficium Sed abeamus eae tam obscuro allegoricori male allega

374쪽

laco. Is quem deinde ex Esaia citat Censor capite isto non exstat. Nee cile coniicere est quem delignei. Ad locum EZcch. xvj.26. transeamus, qui speciosior ipparer Hic ita sonat 'd Via corvst a

eus Eouuatuo sis tu i . Hoc in loco contineri ingularis alicuius benefici promissionem,certum est utrimq;. At beneticium istud cile gratiae eiticacis, id est, gratiae voluntatem ad Deo obediendum determinantis beneficium, probandum sucrat enlbri. Nos contrari: um potius ex texru concludi posIe ac debere evincimus ex eo, quodpmmissio haec toti Populo Iiralitico hic fiat, quidem talis promissio , quae non nisi post multos dies implenda erat Ratio conle-ouentia per se plana est. Promissio determinantis gratiae nono pinet rusi ad paucos, ut Censor cum suis statuit, nominatim ad id electos aec ea non minus jam tum isto tempore quiliae promiuio fiebat, implebatur,quam post istos dies implend 1 erat.Semper enim ubid eodem modo locum habet, atq; impletur. Semper enim eodem modo electi convertuntur Minor patet ex verbis Jeremiae, ubi quin eade promissio contineatur dubium non est , cap. q. 3 - 2 ps ' de ratione Fqueris Se natura rei. Verba te ius apud Jeremiam sunt, oeta Diem.

ouae etiam Scriptor ad Heb: citat cap.viij, 8. o. Ecce dici ven mi s i.

st pangam cum domo lsrael, ct cum domo iudi vum; item, Ictud LE Heiu, quod striam cum dum V ael, pota dies uos, . Perdomum autem Israel desdo in Jehuda, hic intelligi electos ab aeterno ex utraq; domitisti, nullairorsus ione nititur, c per seiabsurdum est: quia per uir inq; domum istam diserta notantur ij,

4n quibus cordi Spiritus Vctus erat, in quibus G rno carneum, sed dapideum erat per quos, si velix Censor hic denotari electos ini , tum fateri cogitur nidium fuisse in populo isto conversum, aut qui cor novum d carneum haberet, quo rumpore uec promissio fiebat. Praeter electos enim non fuerunt in populo nisi reprobi. At nec reprobi habuerunt cor carneum, nec electiciquia alioquin id da-

ti iis opus non fuisset Ergo nulli δε cum promissio haec effectum

sortitura dicatur post dies multos,adeoq; non nisi temporibus Messiae uti Scriptor ad Heb. non obscure indicat, interpreteste omnes agnoscunt Hateri cogitur usq; ad tempora ista neminem conve sum futurum disse .Quid absimilius vero Facieris ratio dein

incit, quia Faedus dicitur Nopum, quod in V.Foederis locum suc-

375쪽

Ex AMEN CENSURAE

cessurum erat Faedas autem Vetus cum toto popido initum iterat Ergo is Novum. Dupliciter autem crediderim raedus hoc Novum psi'*F vocatum fuisse a Deo. I. Respectu novi istius beneficii, quod Deo

dixerit Jere- populo is captivitat Babylonica tantum non perclito facturus erat, cum eum ex eo liberaturus es et, sic de novo sibi adserturus de obligaturus , eiq, deinde veluti populo noviter nato Sc creato, novas quasi leges , quae in captivitate ista. rh obliteratae antiquatae derant, laturiis erat. II. Respeetu benchcij omnium maximi, quodq; Deus praecedente isto veluti typo adumbratum voluit,vid licet, quod temporibus Messiae facere in animo habebat quo sensu existimaverim istud ad tepora Euangelij referri ab autore ad Hebr. Iam autem ex ulmo Foedere patet, promissionem hanc ad totum

populum directam ruisse, quia omnes , qui Foederi isti typico primum, laederi deinde Novo proprii sic dicto, sese non subiecerunt, Deo nomine reprehendimin desaccusantur, quod is fantorem suum poli tergumseum rejeceriat, quod dura cervice σincircumcisi comis manserant, quod frontem suam adamantis instar inauraverint, quod zratiam svιnam, Foedere in comprehensem, reJuerim, quod diem stans non acceptaverint , quod Spiritui S. refluerint , qta, id sanguinem Foederis, per quem ferant a tisicati, profanum duxerint, yιritum gratia contumelia assecerint,cte. Quae omnia itura alia d:ci nos tuissent, nisi Deus Foedus hoc novum ad istos etiam, ac proinde ad populum totum pertinere voluisset Natura re cinfirmat idem evibtata iiii ies denter; quia si promissio haec ilixta Dei intentionem, non pertinet ad totum p. pulum, sed I cculiariter tantum aditis, quos nominatim electos Censor vocat, jam dicat neceste est , Deum promittere futura demum post dies iItos, aut. si ita vellit,diebus Messiae, id, quod tintea semper factum Derat, quod eo iplo quo haec Deus promiti sat tem p ire , fiebat, 'quod futurum semper crat ad consummationem usq; sae bili, id est Deum promittere hic seisiacaci, id est, physicE determinante gratia usurum , cum eleetos suos convcrret,

qua tamen gratia semper a principio ipso mundi usiis iuerat, quatum eo ips empore utebatur ad convertendu clectos suos, 'uaporrbsemper, iurus er: t ad finem usq; mundi codem temperis ac mensura. Fidem enim eodem modo, eadem efficacia in men-hibus electorum flici ci sior statuit Determinans enim gratia in indivisibili consistit. Haec jam abl.rda esse palpabilia,an ton sentis Censoro Adde s D ,d si dicatur Deum hi loco promittere, se ista

vicacia usurum demum post dies illos,in tempus illud, quod post

376쪽

CAPITI DECIMI SEPTIMI. 36 dies illos erit, intelligas de tempore Messiae, tum necesse est ut dicas , onmes cos , qui tum vivebant, desinter tenapora ista morituri erant, non tantum fuisse reprobos , sed scivisse etiam, aut scire sal tem ex huius promissionis enses, quem Consbrii tribuit, potuiste, se aeternum omnes de singulos reprotratos fuisse atq; a privilegio istius gratiae decreto peremtorio seclulbs. Quos cnim Deus speciali ista gratia determinante dignari non vult,qu cor eorum lapide auferat.&c eos reprobavit ad aedernam mortem, sine ulla misericordiae spe. Haec an non sint, non dico, inepta, sed horrenda, lector, cogita. Quod si non obstantibus hisce tam aris rationibus, nihilominus verba textus urgere velit Censor uti eum lacere coniiciei dum est momenim argumentatur ex textu, sed textu verba nude Evine- α tantum citatin tum dicimus ex istis etiam nihil elici posse, quod so- ikuibus Hi-lidam prob indi vim habeat I. Quia verba ista activa, dare, creare, Irita phecae ere, i minare, μccre simbulare, munia semere,conpertere, trahere, lantet

&c Deus aliquando tribuit sibi ipsi , aut Scriptura tribuit Deo, Δ οἱ dr

quando Deus ea facit, quae ad effectum A in verba ista notant, terminantis producendum singularem ieculiarem aliquam vim habent, eti Gamsi esse stum ipsum cx se non producant,ves etiamsi ad ma effectus non equatur, propter intervenientem liberam insperatam eoru, circa quos ista fiunt, in quibus effectum sertiri debebant,malitia am Sc obstinationem Exprcs a loca vide EZech.xxiv.43 In immu Atia imi id est, in scelere adhuc, c. csheo quod NB. mundari te non e mundata Tahartichiclotaliart. Ose. viii I. um,snare Israel, discooperuit se iniquita Ephraim, ct malitia Someron, quod cap. q. vers. 3 clarius enunciatur dicitur enim isthic Deus dilexis e praecer ex OR'pto vocas Filium stam risium autem scrificas Baaliam vers. a. Sanasi Ephraim, tamen Ethraim non agnovisi quod a Reeum, vers 3 finibu hominum traxiseeos Iuniim caritatis,uer . . tamen noluisie con verti, vers. s. quoniam, inquit textus, noluerunt comverti. Ita Jerem xv. 9. dicitur, Cur imus Babylonem. non eis s-

nata. Eodem sensu passim in scripturis legitur, quod falsi Doctores

Detunt arverti populum quando faciunt quantum in se est ut populus avertatur, Jere. iij.22. Ita falsii Propnctae dicuntur facere considere mendacιo, Jer .XXix. I. Et Cananaei oocaturiflios fruetitarum posusi,D t. vij. . Similiadoca plura sunt. Non quod iacta eorum semper eventum sortiantur,ncdum quod fieri non possit ut non brtiai, tur eventum, sed quia facta ista cui in finem nunt, ad effectum

istum produc dum comparata sunt. bodem sensu dicitur Christus,

377쪽

lax mundi, istumnos omnem hominem et emente vel veniens in mum Joha j. 9. Deus Servator omnium hominum I. Thaa. iv IO. re concitiare μι mundum in Chris Eo, a Cor. v. II. agere ad re sipiscentiam etiam eos, quι με νούον cor habent Rom. ij. aliaq;. Iacm desue

bis hisce . quibus haec promissio continetur , statuenduli esse , haec argumenta demonstrant. I. Quia apud hunc ipsum Prophetam capι.M. I. ubi eadem haec promissio facta legitur, verba ita, diabo voAscor carneu,&c allo antur tanqua ratio, qua futurii dicitur, utram

verent omnia detellabilia terrae istius,omnc sq; abominationes ejus ex ea, tame statim immediate post ista verba subjicitur, Et q-rucor ambulatinihilominus scilicet ad cor contaminariouum eoru Vnim eorum dabo in caput eom,vers. a. c. Quod sane ridicule admodu subitiaceretur praecedentibus, si quid ni ibi cssicacia talis promissa statuatur, quae voluntatem eorum ad amovendum abominationes,&c. determinatura erat. II. Quia Deus expresse nobis etiam mandat serio quidem,etit sciamus nobis cornorum. Spiritum novum, EZech. xviij. 3I. ut nos converas factamus ab in guttatibus nos Eris, ibid. vers3Q. 32. ut via. Ictra bonas Miamm, Jere.vii. 3. cap. xviij.a. cap. vj. 13. Hoc mandatum quomodo obsecro decet sapientissimum Deum , si ipse promittit se adlabnversionem nostri uti velle essicacia , quam non potest non selai converilonis effectus III. Quia Deus conquestus apud populam , adeoq; populo expro brasse aliquando legitur , quod ei in dediget cor auantelligenuum. Deut . ,. . cum fidelicet ea omnia fecisset, quae ad cor intelliges in ipsis etficie dum long crant aptissima quod fieri non,potuisset,sidatio cordis usiniadi significaret datione, quae no potest ni sortiri effectu, nisi velimus Deum de se ipso conqueri,quod absurdum est. 4. Quia non obstante hac promistione contrarium tamen accidisIepost expletos dies istos legimus; quod indubitatum signum videri

debet, halic promissionem de determinantis gratiae promissione imtelligendam non esse.Sive enim dies restituti populi citarptivitate, sive dies ipsius Messiae videas, non rediit tamen iste populus spat cos temper bonos exciph, ij enim omni saeciso filerunt) ad frugem, non desiit habere cor lapideum cervicem duram , uti ex infinitis locis V. m. Testamenti limier verba Stephani sunt clara Acto. vij. pr. Duri cervice 2 circumcisi coiae Mauribus, vos simper res Hi ris Spiritu illi Sa Zo , quales et ejuci Patres fuerunt, tales. vos e 1is.

Dicere hanc promissionem effectum suum habuisse in paucis istis Hectis,quos tum Deus4pecivi ina acacia honorabat,est effugium

378쪽

admodum vanum. Nam sic effectum suum habebat divina gratia, cum incusabat dies illos, quibus tamen dicitur populus cor ca neum non habuisse, sed lapideum. non flensem prioresvisere. Itaq; dicendum, Novum Foedus, quod pronaittitur post dies illos lituru, jam tum eo ipso tempore, quo promittebatur, locum habuisse, atq; ita sitisse cum non esset, quo quid absurdius p Ex his colligitur non obscure, promissionem hanc non posse intelligi de prom: sione gratiae, uti vocant, determinantis sive efficacis talis,quam effectus non potest non sequi, sed intelligendam csse de tali sperationis modo, qui singularem Madmirabilem vim habiturus erat, ad corda populi totius, licet alioquin valde a divinorum praeceptorum observati ne alienata, amore Dei lcgum divinarum de novo accendendum inflammandum, adeoq; in officio de fide semper retinendum,sic

tamen ut res, qllamquam non verisimiliter, tame adhuc aliter cadere posset, id est, ut vel non inflammaretur amore isto, vel inflammatus semel item refrigesceret, ad ingentu rediret. Hoc sensu phnisi haec is medio hominum usu petita dicetur,uti Erasmus, alij ob reservarunt Sic enim dicere Uent, Ego alium virum ex te faciam: Ego eximam tibi istum superbum Spiritu, Sc faciam' ut humilior sis

ac me revi Tearis,&c. Quo ipso tame non indicatur, Deum non plus

in convcrsione nostri facere, quam homo facit in homine sed tanta ostenditur, Phrasin lianc non sufficere, ud ex ea formetur argumentum pro talis operationis modo, qui efficaciam dicit physice determinantem, quam non potest non sequi effectus .am: δ. M.

Ex huius loci explicatione colligi racile potest, quid ad caetera

loca Censeris, in quibus verbum Dandi ustirpatum legitur, respon-s,i.lis deri possit ac debeat Dare enim dicitur Deus saepenumerd,quand mentum aliqua aut procurat, aut permittit ab aliis fieri, doceri,agi, quae ' , casio esse possunt homini ad faciendum quod Deus vult, id es uuae

Deus parte lua,quantum in te cli facit; ucut e contrario apparet,

cum dicitur Deus dare quibusaeim fmtum siporis, oculos ut non videant, aures ut non odiant, Rom.xj. 8 ut enim dicatur Deus cum ista dare dicitur, efficacia dcterminante hominusn voluntatem uti, quis nisi vaecors dixerit 3 Hoc sensu dicitur, Act. v. 34. Deum exalta' Ρ- fmobrinum principem ac Servatorem , ut daret resipiscentiam II -etio remissionem eccatorum; quia vid occasionem luculentissima in Judaico populo uaturus erat ad resipiscendum a peccatis suis,& re missione peccator aeterna conseque da. Et Act. M.q8. Dicitur Deus

rem Me deis resipistantiam ad uuam, a videlicet divino consilio Tt a factum

379쪽

factum fiterat, ut gentibus etiam praedicaretur Euangelium contra quam Judaei existimabant fieri debere in Apostoli etiam usq; ad istud tenipus , crediderant Ratio manifesta cae, quia hic Ilrael gentes in genere nominantur , ut indicetur toti vel utriq; isti populo gratiam istam a Deo factam esse. Non enim certarum ocrib-narum ratio hic habetur , quibus beneficium istud factuni dicitur, sed populi totius sive communitatis utriusq; in generin ad quana divina haec gratia pervenisse dicitur. Fieri tamen potest ut Darionis vox in postremo loco Act.xj.48 posita lacrit, proditione quae cum eventu conjuncta fuit, non quidem , qui ex modo operationis alicuius determinantis exstitit, sed qui exstitit ex cooperatione gentium liberrima Dare enim, ut Iure consulti ipsi assirmant, dicitur is, Cui accipientem invenit, non qui facit ut tus id quod datur aut L fertur actu accipiat. Hoc enim Dationis vox non importat, uti cuilibet ves leviter consideranti manifestum est. Unde Jureconsulti distinguunt inter Dare cum eventu seu Tradere,in inter dare sine eventu vel effectu, quando quis donii sponte sua respuit,aut oblatii accipere non vult. Locus oelis valde perpera allegatur jam inco non agitur de datione live effusione Spiritus quo fides efiicitur, sed de datione donorii istorum miraculosoru Spiritus, quae Deus in servos ministros suos stultirus crat, ut idonei lapii rcddere, tur ad praedicationem Euangelij intrepide faciendum ric consi

mandum , ut inde occasionem luculentam haberent omnes eidem

adsentiendi & parendi, prout diserti patet excitatione huius loci, quam Petrus uacit Aet ij. ubi impletum esse dicit in folio I nteco- sic id , quod per Joclem Deus praedixerat iromiserat de effusion miraculoserum donorum variorum Spiritus S per ciliam, futura temporibus ultimis Apparet autem ex historia . Dona ista Spiritus data non suiste nisi jam credentibus Lalenticntibus Eu angelio , uti et v. Ia diserte aflirmatur. Et nos sumtu rei tis

eorum qua dicimus,ata' etiam Spiritus .quem dedit Dein iis, ira ditis

sunt audientes ini Aa 'hilip p. cap.j I9. dicitur , vobis datum It pro Chri Zo, non silum in ipsum credere, se etiam pro ipsi pati. At quom do inde cilicietur quod datio haec significet efficientiam phrsicam determinantem p Contrarium inde satis liquet, quod Apostolus diserth Philippenses moneat , d lubenti ac sorti animo ais:ctiones omnes tolerent, propter illas ab instituto suo dimoveri se nullo modo patiantur. Nionere autem scri alique, ut in tolerando per cre ac eidem indicare, quod Deus per determinante cificacian

380쪽

m eo operetur ut perseveret in tolerando, sapientem minitore non

decet. Quae enitia foret illa moniti, Agite tolerate forti ac lulianti animo omnia, Deus cnim ciscit in vobis, it non postitis non sorti ac lubenti animo omnia toler4res Sensus autem loci per se planus est: Ne ait Echiones quae vobis obveniunt, vos ab hastituto vestro dete reant, quasi indignum aut iniquum sit vos, cum bonitatis e sanishmmonia aemulatores sitis, adversa hala, tanquam maleficos, subire ac tolerare , quin potius ab iis ipsis algumentum sumite, cur in benὸ agendo constanter perseveretis, quia inde colligere potestis

vos Deo esIecarissimos,qui ,Quos Omnium maxime amat,eos hon

re isto dignatur, ut pro Christo suo patiantur, α gloriam nominis pus illustrandi occalionem habeant. Magna Dei signatio est, quodeus creaturam suam facere vellit vas illustrandae gloriae iiij sui, prout Petrus ait I. EPist.cap. q. a O,a1.4 Apostoli alebantur Act. v. I. cum virgis caesi gaudentes irent a conspectu Concilij Hier solymitant,quod dignitabiti csient,qui prodest Cluisto contum liam paterentur, quod sane non de constantia in serenda contum Iia, ed de ipsa contumeliae, ut ita dicam, subitione intelligendum esse planissimum est. Ex hoc ciscitur, verbum Dan non tantum servire uo possc Censori, ad probandum id, quod probare debuerat; sed contra ad probandum id , Quod impugnat. Locus qui meas', ij. 6:isdem Epistolae .vers. I 3. allegatur, Deus enim e cit in vobis, velle inperficere pro benepcicita, non probat etiam quod pro iiὰh2- πbandum est. Nam . in eo noningitur de efficacia illa. qua Deus ti 'hilip cap. dem operatur in mente aut voluntate nostra , sed decflicacia, qui 'Deus utitur in nobis, qui jam credimus dicitur enim ο ἐνεργων, nima uic ο νεργ ιας Oppostre adcificaciam, 'ua Deus huius saeculi dicitur ενεργ' b τοῖς ut is τῆς πειθ , Eph.h. a. II. Quia non dicitur in cnu, si verbi raecise urgere velimus, Deus efficit in vobis ut -n ac recte vesit iis ac perficiatis , scd tantum , Deus cssicit in vobis

velleri perficere, id quod longe alium sensum habere potest. Supponit enim Apostolus in Philippensibus jam csse bonam voluntate quia jam fideles erant, sed dicit Deum , ne illa bona eorum voluntas langurat 'uas jaceat, excitare, accendere, inflammare illam a parte sua, ut cana, quantuinin se est, in perpetuo vigore retineat,

quod multis modis. fieri posse manifestu est. III cauod si vem omnlab velimus haec verba accipere de ipsa illa openatione Dei, qua

bonas etiam volitiones operatur in fidelibus , imo etiam de oper

SEARCH

MENU NAVIGATION