장음표시 사용
321쪽
De quarto Dec. ec. Cap.II. 267
rem re voeet recens resta diis, O saporem retinet, odorem, quo primum νmbuta est.
Ideὁque Sanctus Ioannes Chryse stomus
caecitatem deplorat parentum , dum ait: Majorem asinorum ae equorum , quam fili rum euram habemus. am si burdonibus a que asinis agaso nobis praeficiendus est , non parum migilamus, ne dementem, aut temulen tum , aut furem, aut rei ejus imperitum praemeiamus. Sin vero ad eolendum filiorum ἐπ nium paedagogus fit nobis .nveniendus , qu. easu oblatus fueνit, eum reeipimus , nee eon de ramus , ullam artem hoe animis sublimi rem non invenisi . Quid en m majus quam ani- mis moderari , quam adolestentulorum fingere mores e omni eerte pictore, omnἰ eretestatuario , caeterisque hujusmodi omnibus enellemtiorem hune duco, quἰ juvenum animos fingere
non ignorat. Attamen nos omnia spemimus, de illud tantummodo consideramus, quomodo,olubilitate linguae adolescentes praestabunt; quod etiam quaestus gratia facimus; non enim ut eloqui seiant, sed ut pecuniam eloquentia eolligant , eloquistudent. 1Praeter autem euram eligendi boni pra eeptoris, parentes quantam fieri potest eu- rare debent, ut in optimis collegiis filii educentur, ubi morum disciplina viget&ubi cavetur, ne promiscue juvenum animi foetar um fabulis impleantur, sine ullo de-ectia ; quod quidem postmodum juvenum moribus non leviter nocere possit. Sanctus Augustinus indicat, haee studia non leviter saepius nocere, cum ait: Tenere coti
cogebar AEneae nescio eujus errores, oblitus H,.I. errorum meorum , O plorare Didonem modi
suam , quia se Oeeidis Ob amorem. Et cap. 16. ait: Talis dementia , nobiliores uberi
res litterae putantur, quam illa quibus lex re o seruere didiei. Et cap. I7. subdit: nne
322쪽
Nonne eced illa omnia fumus in ventus tane aliud non erat, ubi exeoeretur ingenium meum , O lingua mea laude tua, Domiae llaudes tuae per Scripturas tuas suspenderent palmitem eordis mei , se non raperetur per no a nugarum turpἰs praeda volatilibus
Hare Divi Augustini verba, graviter dein lplorantis consuetudinem illam liberos instruendi, Ethnicorum, S Poetarum fabulis sine ullo delectu, cum magis idoneae Plerumque sint ad excitandas alendasque passiones, S impudicitiam potius Provocandam , quam ad humaniores litteras tradendast parentes incitare deberent , ad procurandam liberis suis educationem manis christianam; ac ubi Ethnicorum libri egendi sunt, ii non sine delectu legi de- ent, sed selecta quaeque loca, minusque periculosa , & ab iis affecti bus vaeua, quibus adolescentum animi commoveri plerumque solent; iis ita debent explicari, ueprava hujusmodi studia, pravique aflectus cum ipsis simul litteris , in eorum animis non illabantur. Sanctus Hieronymus hac de re rescribens ad Lartam, Epist. 7. inquit: Discat primo psalterium , his se canticis avoeet , O in Proverbiis Salomonis erudiatur ad vitam. In Teclesiaste eonsuescat qua mundi sunt ealcaretia Iob virtutis o patientiae exempla sectetur. Ad Euangelia transeat, munquam ea positura de manibus: Apostolorum acta , O Epistolas tota tardis imbibat voluntater eumque pectονδε sui erilarium his opibus locupletaverit soandet memoriae Prophetas , Pentateuchum,
o Regum , O Paralipomenon libros, Esdrae quoque Esther volumina . Opriani υρ cuia semper is manu teneat. Athanasii istolas, O Hilariti ros inoffenso decurrat pede: illorum tractatibus, illorum delectetur
323쪽
De quarto Dec.Prac.Gap.II. asst Ageniis, in quorum ιibris pietas Dei non
Hac ratione Sancti Patres adolescentium animos erudiri volebant: neque levis sortasse corruptionis oritur occasio in Christianorum iuvenum moribus , quod comtrariam plerumque sequantur educandi rationem .
Verum s parentes periculosae huic juventutis educandae methodo teneantur ob-sstere ; maiori profecto eura cavere debent, ne cum Philosophiae, & Theolosiae student s. eorruptae moralis , carnisque , &sanguinis astectibus plane consormis, imbuantur placitis, quae vitiatae naturae Pr vos alit assectus: eosque ab his opinionibus adeo perieulosis avoeare debent, quae Christianorum vitam , non tam Christi praeeeptis student consormare,quam Chri- si mandata regulasque morum , Pravis hominum astectibus accommodare. Qua In Orat. de eausa S. Carolus in Coneilio Mediola- habita innensi s. ait: Longe absint a nobis vrees illorum, qui eo uunt pulνillas sub omni biso 'R 'manus , O faciunt erevisalia sub eapite uia. merse aetatis , ad eapiendas animas. suo. II.. Quaenam 'sunt occasionesve riculi plenae , quas parentes potissimum removere debent a liberis suis φ . Resp. Quoniam quidem non ex alio somte frequentius oritur adolescentium ruina , quam ex Prava societate; certum est,parentes omni cum eura & diligentia debere liberos suos ab ea prorsus avertere , & praeser vare: qua in re consilium sequi possitne, quod sancta Theresia fila tradit in vita, m nu Propria conscripta eap. a. ubi ait: Mihi cognati erant germani, qui paternam domum frequentabant; coeteris enim omni
bus diligentissime ejus aditum praecludebat
324쪽
Pater ; atque utinam etiam ipsos prohibui
sit cognatos germanos nunc enim video perieula tenerioris artatis, cum prima virtutis semina pullulare solent; quantum que cavere debent Parentes, ne mundi v
nitatem liberi cognoscant , neve ullum commercium habeant cum iis, qui liberos ad has mundi pompas inclinent. Eiusdem Propemodum eramus artatis, sed ii paulo me provectioris, simul sere semper eonve sabamur, me admodum diligebant; ego vero iis reserre solebam ea, quae eorum placebant ingeniis, mihi quoque sitos reserebant amores, eorumque successus, &ejusmodi stivola, quae castioribus auribus non Placent; qu in etiam iis affectibus mollior meus tunc animus obnoxius erat, licque cedebat impressionibus : unde mihi pii ma mali labes. Ahi si mihi liceret conis silium dare parentibus, consulerem eros cto, ut ab iis imprimis caveant, qui cum liberis suis in aetate tenera societatem
ineunt, aut cum iis frequenter conversantur; quoniam corruptae naturae nostrae in
clinatio, prona semper magis est in malum, quam in bonum: id ipsa ego sum experta: nam ex spectatissima virtute, .&Probitate sororis mea majoris, nullum omnino se elum percepi ; e contra vero cognatae cujusdam meae prava sequebar exempla, quae paternas aedes meas saepius frequentabat. Et paucis post verbis ait: Nonnunquam obnupesco, cum recordor malorum, quae ex prava societate nascuntur; quae quidem talia sunt, ut ea vix ipsa erederem , nisi suissem experta; quod quidem malum maxime timendum est in aetate tenera, & optarem vehementer, ut parentes omnes ex Pravo mearum culparum exemplo fructu
aliquem perciperent , ut Muna cum curar
325쪽
De quarto Dee.Prac.Cap.II. 27 r& diligentia talibus deinceps periculis obo
viam eant: enimvero adeo ex illa familia ritate,quam cum ista cognata mea contraxi sum mutata, ut vix aliquid bonae indolis vestigium in mente mea reliquerit; & qua pillis erant virtutum semina, sere penitas extirpavit: eaque, & altera quae simili modo vivebat, easdemque sequebatur nugas, pravos suos habitus & inclinationes menti meae quodammodo impresserunt. - mare si parentes proficere velint, fructumque aliquem ex lalutaribus his sanctae Theresiae documentis percipere, ne Deo rationem reddere teneantur propter liberorum suorum jacturam, S ruinam, eX ne gligentia prosectam; imprimis cavere de hent, ne filiae suae cum pueris commercium
habeant, aut colloquium, sive in scholis, sive in ludis; neve pueri similiter frequenient puellas; & hac in parte sancti Hieronymi scribentis ad Gaudentium consilium sequantur: Sexus semineus sexui suo jung tur; nesciat puella, imo timeat, eum pueris Iudere . Unde Concilium Cameraeense ait: Et quantum sier possit, in scholis puerilibus puellae I eparentur a pueris. Idemque. sanctus Hieronymus scribens ad Laetam, inquit: Nusquam absique te prο-Beat in publicum. Basilicas mari'rum ct Ecelesias sine matre non adeat. Gllus ei juν nrs, nullus eincinnatus arrideat .... Nolo deaneillulis suis aliquam plus dilieat, cujus crebro auribus insusurret:qui uia uni loquiatur, hoc omnes ciant. Placeat ei comes non
compta, nequeformosa atque lasciva, quaeliquιdo gutture carmen dulce moduletur : sed grav/s , pallens, sordidata , subtristis. Prae ponatur e3 probae Dei, ae morum se pudἰρι-
. Secundo, parentes omni cura eniti d kmus VI. N bent, '
326쪽
bent, ne pravorum societate , Iiberorum suorum mores corrumpantur. Hos enim laqueos junioribus tendere plerumque solet Daemon , & quos nee edueationis defeciu, nee parentum indulgentia, nee indoeilitate ingenii perdere potuit, eos improborum societate & confabulatione fa pe pervertit. Adeo ut dici vere possit, malignum spiritum non aliis frequentius in-1trumenti, uti, quam hominibus, ad pe vertendos homines . Quare Sapiens ab hoc periculo volens avertere juvenes, ait :Proverb. Fili mi, si te lactaverint peceatores, ne a C. I.V. o. quiescas eis. Fili mi, ne ambules eum eis sprohibe pedem tuum a semitis eorum, pedes Cap.4.14. enim illorum ad malum eurrunt. Et in alio
loco: delecteris in semitis impiorum ,
nee tibi plaeeat malorum via. Fuge ab ea, nee t anseas per illam: deelina in desere eam.
Cujus quidem dicti rationem assignat, dum
Proverb. ait . ud ν cum sast entibus graditur , μῶC. I 3.ν. I . piens erit; amicus stultorum similis esse G .ad COI.c. tur. Et Apostolus Paulus ait: Nolite sedu- ei, eorrumpunt mores bonos colloquia maia.
s. Amb. in Et sanctus Ambrosius in hune Apostoli lo
Epist. i. ad cum scribens e Significat , inquit, eo se Cur. c. s. bulatione malorum hominum , e*ertiposse bonorum propositum et assi Itas enim stravi eoia loquii vitiat mentem , ac per hoc ab his caven
. Enimvero, ut ait sanctus Gregorius N etlanrenus , Oratione I. Τoto impetu &desiderio prona sertur in malum natura nostra, adeo ut si cum improbis foetetatem, & amicitiam ineamus, eorum agendi loquendique licentia, naturae corrupta penitiis favens, in mentes nostras suaviter, & sensim sine sensu illabatur ; & Iicet eorum facta in initio non ita nobis placeant, paulatim tamen mentes nostras
327쪽
corrumpunt, & perversis suis exemplis nos ad eos imitandos invitant, & assuefaciunt. Ideoque sanctus Augustinus ait: Τυm cum f. Aos ii aliν amant, O alpetunt istum mundum , Psal.6.
alii se optant ab isto mundo liberari , quis ion videat, illos inimicos esse istis e Nam si possunt , eos secum ad poenas trahunt , o
magnum donum est, ister eorum verba vers ri quotidie , O non exetaere de itinere prae ceptorum Der: sepe enim mens nitens pergereia Deum , eoncussa in pso itinere trepidat, es 'lerumque propterea non implet bonum proρο- situm, ne offendat eos, crem quabus vivit, alia bona penitura O transerantia diligentes a que sectantes. Ab his separatus est omnis sa
Quae sacra seriptura & sancti Patres dicunt de pravorum sociorum gravi pericu- Io, praesertim in iuventute, satis ostendunt, quanta cura parentes liberos suos a Perversorum societate debent avocare et neque solum eos debent avertere ab iis qui vitiosam vitae rationem aperte proster tur, verdna etiam ab iis quorum consabulatio licet non palam appareat vitiosa, a pietatis tamen studio paulatim eos revocat ; a Sacramentorum stequentatione , ab oratione, & piorum librorum lectione ; quique insinuare possunt hare virtutum exercitia, nec esse necessaria, nec eorum aetati , seu conditioni congrua , &convenientia ; neque alios miseere solent 1ermones, quam de voluptatibus , de r creationibus , de rebus in hoc mundo sperandis, deque vanitate, &fama, & honoribus hujus saeculi consequendis. D nique ab eorum societate, & conversatione revocandi sunt liberi, qui continuo degunt motio, qui non aliud cogitant, aut ammo versantur , quam ut vitam hilariuN 2 ter
328쪽
di Tractatus V. - ter agant in iocis, ae ludricris rebus, qui cauponas, choreas, & comoedias freque, ter adeunt; ac praecipites tandem in gravia ruunt pericula, in quae simul abripiunt secum eos, qui eorum confabulatione dei
uuast. I 2. Tenentu ne patres & matres
impedire, quominas liberi sui profanas asdiscant cantilenas , sabulosas & imagin rias legant historias, quas romantias vocant, & comoedias frequentent Resp. Quae diximus de parentum ossicio I beris debito, ut eos secundum pietatem educent, & avocent ab iis quae cupiditati Placent, ae Virtutum semina in junioribus animis possitnt opprimere: satis ostendunt, Parentes curare debere, ne liberi prosanas illas, & mundanas cantilenas addiscant ;quoniam quidem certum est, eas non medioeriter mundi amorem Promovere, &juvenum animos admodum periculose ad impudicitiam plerumque ProVocare , Muix , ac ne vix quidem, innocentiam eo
servari posse, quando iis rebus afl uescunt, quae Christianae religionis placitis, Mprincipiis ita contrariae sunt, quarumque venenum facile repit, &ad corusque pe- .
Quare sanctus Paulus Apostolus ait :ad Ephes. Fornicatio autem O omnis immunditia nee L. I.v. s. nominetur in obis , ficut decet Sanctos εἰ ausscurrilitas, quae ad rem non pertinet. Hinc αὐ- - etiam est, quod sanctus Hieronymus ait ra. Caude mcis dulcedines per aurem animam vulnera tiani. tes, puellarumque lasciviae repellantur: quae
quanto lieentius adeunt, tanto tabyed .s e,As Aue νώ i r . Enimvero sanctus Augustinus. de Cotricio. iPὶ loquens in Consessionibus asser e e
rant, O subjugaverant Et legimus in Ir.
329쪽
De quarto Dec.Praeci Cap.II. 27sultationibus Laetantii Firmiani: Illa Om i Laa rIi
ni a quae verbis earent , id est, aeris Oner' nitanus .vorum suaves seni, possunt fatale contemni , institue.di, quia non adhaerent, neescribipossunt: carmen autem eompositum , oe oratio cum suavitate deeipiens , mentes, θ' volueris ,
impellit .... iassueti duis bus O politas sive
orationibus , sive earminibus, divinarum litterarum simplicem , communemque sermonem pro sordido aspemantur et id enim quaerunx quodsenseum demuleeat: persuadet autem,quiis quid suave est,'animo penitus dum delectat ν det .... Nihil auditu suave sit , nisi quod alit animam , meliorεmque te reddit. Maximeque hie sensius non est ad vitium detorquemdus, qui nobis ideo datus est, ut doctrinam Dei percipere possemus. Itaque si voluptas essaudire cantus o carmina, Dei Iaudes ean re, O audire jucundum sit mee est voluptas vera , qua comes in seia virtutis est. Quinetiam legimus apud Eusebium Pamphi Eusetare lum, Caesareae Palaestinae Episcopum: Hi phil. I. ia. igitur pueri animus legem irasequatur, ut una 'eam ea gaudeat atque doleat τοdas perdiscanis uans.c.i4. crebroque eanthent , quibus laudes atque vituperationes earum rerum contineantur squas lex laudat atque vituperat . umoniam enim teneriores anni rationem virtutis non suseipiunt , ludo atque eantu praeparantur . Iure igitur apud nos Prophetarum Odae a pueris addisicuntur.
Quare parentes eurare debenti ut liberi sui cantillenas addiscant spirituales, quibus& religionis christianae documenta trada tur , & ad virtutis exercitium excitentur 3 cujusmodi cantilenae a viris piis vernaculo factae sunt multae , & in dies fiunt , qua quidem plurimum juvenibus prodesse pos sunt, qui canere. amant, non modo ut a turpibus cantionibus eos avexi ni , veram
330쪽
etiam ab iis, quae speeiem quandam viri tis prae se ferunt, quaeque tamen tacitum venenum instillant, & vitioses aisectus inflammant ; dum eosdem illos suco quo dam honestatis vestiunt, ac contegunti ἀEaedemque certe rationes, quibus parentes tenentur filios suos a periculosis avertere cantionibus, eos magis obligant, ut illosa legendis sabulosis historiis, & libris o cent , quibus castitas gravissimo lapius exponitur periculo : sed imprimis a comoediis eos avertere tenentur, quae ad eos tam
tam pertinent, qui daemqni servite volunt. Ut enim ait sanctus Ioannes Chrysosto-htim diti muS: uuod certe proprium est Diabolo mili-c.2.liatth. tantium et ille enim est, qui etiam in artem joeos ludosque digessit ut per haee ad se trale rei milites christi, virtutisque eorum nervos
faceret molliores. Propterea in urbibus etiam rheatra construxit, se illos risuum ae turpium 'voluptatum Acentores paraxis, O per allo rum luem in universam urbem talem extatas pestem . νΤere. de Tertulliano etiam reserente: Exemplumi pectδcu' aecidit, Domino teste, ejus mulieris quae Theali , ς' ε' reum adiit, ct inde eum Daemonio rediis . Itaque in exoxia o cum oneraretur ιmmundus
spiritus, quod ausus esset fidelem aggredi: eon stanter Ojustissim . quidem , inquit , fecι , in
Si filii elerici sunt, aut fieri desiderant ,
majori sine dubio cura a comediis retrahendi sunt a parentibus ; cum talia Eecla-siasticis expresse prohibita sint, ut saepius diximus,& praecipue Τo m. s. tract. 8. c. q. Carolus. q. q. Unde etiam in Edicto a Carolo Basca. Epist. No pe , Episcopo Novariensi, promulgato, ire V3x-ino ' habetur: Hae nostra Ordinatione, νnγιms 'data: Im o crorum canonum, O in speeie Saeri concili;