장음표시 사용
131쪽
n esset hoc modo diuisibile, non esset quantues quia elix
repugnat diuisibilitas in partes eiusdem rationis, quae diuis bilitas necessario consequitur quantitatem,ei repugnat quantitas ex Sco. 2. d. a. S. D.
Respondeo negando antecedens. Ad probationem Respondent Meld 6 Cat. quod Seo loquitur de diuisiblitate ii partes in quas et rogeneum, ut tale est diuisibile, quia habet partes sed hoe est falsum, quia ut videre est, loqui--,-- tur Scotus de diuisibilitate in partes eiusdem rationis, iam tum quas emerogeneum, ut tale, non est diuisibile Nec isti D ctores praebent vim argumento Pt possint respondere. IdC
respondeo, quod etherogeneum, ut tale non est diuisibile in partes eiusdem rationis, aliter etherraeneum esset homogeneum, sed est hoc modo diuisibile tecundum partes,quia constat ex partibus homogeneris, quae sunt diuisibiles in partes eiusdem rationis. Vnde etherogeneo non repugnat antita quia sibi non repugnat talis diuisibilitas in ordiane ad paries, ex quibus constituitur: Et sic etherogeneum per rationem diuisibilitatis in partes eiusdem rationis habet minimum , quia de quacumque parte totius etherogenei non praedicatur totum, non enim quaelibet pars hominis est homo, licet non habeat minimum ratione partium ho
Si dicas, ergo etherogeneum, ut tale non est quantum, quia ut sic non est diuisibile in partes eiusdem rationis. Respondeo concedendo Consequentiam, quia etheroge'nestas formaliter non dicit , nisi dissimilitudinem partium . quae est relatio fundata in qualitate tanquana in fundamen- Domi cto proximo,non in quantitate, qualitas enim ex Aristotelem Hi ε. in praedicamentis est siccundum quam aliquid dicitur simit vel dissimile, quae qualita etiam potζst accipi pro sorumalitate, quiditate rei, quae essentialiter rem qualificat,seut datur similitudo, dissimilitudo essentialis, ut patet in partibus etherogenei , manu enim esientialiter est iam lis
132쪽
-lis a edrde de caput a pede; utiqtie illud, quod ea eth,
rogeneum est quantum ' ideo atione conotati est diuisibile in paries eiusdem rationis, licet enim anima rationalis non sit diuisibilis,&vivens, vitale non sit diuisibile, in partes eiusdem rationis,est tamen hoc modo diuisibile rati De corporis,quia quaelibet pars corporis est corpus,4 si non essEt diuisibile ratione totius corporis, suscit quod sit hoc modo diuisibile ratione partium homogenearum ex quibus corpus etherogeneum constat quod nim competit toti Per partem, competit ei simplicitor, licet secundum aliam
Partem hoc sibi non conueniat; sicut videre natum est prς cis competere animali secundum oculos. non secundum manus, tamen videre simpliciter competit animali , ita Sco. 2. d. a. l. 9. D. sic diuisibilitas in partes ciusdem rationis non competit viventi per animam, quia anima requirit partes diuersae rationis ad exercendas varias operationes,com
petit tamen sibi diuisibilitas in partes eiusdem rationis ratione materiae , corporis, quatenus quantum est,is ideo vivens potest dici simpliciter diuisibile in partes eiusdem ra.
tionis cui diuisibili ari non repugnat anima, vita, Methe- rogeneitas, idest anima, vita, etherogeneitas possunt sta re in corpore etherogeneo, vivente cum diuisibilitate in partes eiusdem rationis,quae diuitibilitas competit sibi ratione partium , scilicet ratione corporis pro altera parte compositi, vel ratione partium homogenearum ex quibus tale corpus constituitur Et hoc est quod vult dicere Scotus ouod illi repugnat quantitas cui repugnat diuisibilitas, non solum in partes, ut dicunt Meld.&Cat.sed in partes eiusdem rationis, modo si etherogeneo omnino repugilaret diuisibi
litas in partes eiusdem rationis, ei repugnaret quantitas rti:
ideo cum sit quantum est etiam hoc modo diuisibile ratione cis partium homogenearum ex quibus constituitur. Qtiarto I cus potest conseruare sormam naturalem, &cci pus naturale in piancto: ergo potest minorare corpus vi
133쪽
Respondeo concedendo, quod Deus potest conseruare domus in puncto, illud minorare in inlinitum , sed nota potest facere, quod anima quae insormat illud corpus in sua Qeterminata quantitate possit illud informare , si minqretur in infinitum, quia tunc anima esset virtutis infinitae, ut saepe dictum etarat hoc modo viventia habent terminum magnitudinis, & paruitatis, non habent verbierminum paruitati
134쪽
Disputatio se nil de Infinito.
est num. . sustinent infinitum C tegorematicum, casi ' Syncategorematicum differre non solum in modo essendi in actu, in potentia, sed elim in extensione ipsa siue continua, siue disci et , it quod si omnes partes infinit syncategorematici simul potaerentur adti, adhuc inultitudo illa , magnitudo dici deberet syncatcgorema tice infinita, non categorematice, quia posset semper augeri, esse maior Et sustinent cuna Cauello Scotum in hac re problematicum e se, quia variu fuit in hac materia, lanunqu1 sed determinauit, cum aliud dixerit in locis in principio citatis,& aliud in cl. 2.q.2.6.ad Rationes Sed isti Doctores saepe Sco faciunt problematicum, ' los lutcibi αἱ ubo; 30Mi μεεsi cibo:u,s. μεμ εδε,-- atata Isus. 40εε --.No soluunt rationes Sco. locis ab ipsis , dea Aduersive in principio cicitis Praeterq Lua quod maioris est au- 0.ctori fatis doctrina Scoti in lib. sent. in quoli quam in Her quae ab aliquibus non censetur Scoti, licet Scot Meta-
135쪽
physicam omposue it, sed non inuenitur nisi ex correptis scriptis recoleria, vi decetad Auctores Sco in meti cap α Praeterea dicere Scotum varitim fuisse in lib. Sem .itimet. est dicere Scotum esse inconstantem, quando non loquitur sub dubio, sed assertiue donunquam Sco.problem lice loquitur, nisi tradat sundamenti,4 rationes ad utrani. que partem, vel saltem loquatur sub dubio sic loquendo idistipoteE: contrariumsustineripotes. Videant modo Scoti .stae qualiter isti quaerant doctrinam Scoti vilipendere;quata do Scotus aliquid assertiue loquitur multoties, contrarium alibi videtur affereres, debent Scotistae exponere doctrinam, non reddere illam infimam. inconstantem e
Imbecillitatis est propter aliquam apparentem difficulta tem recedere a veritate,&4 Doctrina Magistri. Contra istam opinionem arguitur Primo illud est infini- ημε. ri tum categorematicum, cui non potest fieri additios sed si
omnia possibilia essent in aetia, tunc illis non posset serias ditio,quia Daus non posset producere aliud, cum omnia ispoisibilia stipponamur productat, ergd infinitum syncate. gorematicum erit categorematicum , ergo haec duo genera infinitorum non differunt nisi in modo essendi, scilicet in actu,& in potentia.
Resp.3 et ' Respondent in fine huius artiri. Ad quartum quod tunc
e cης. repugnantia additionis non oriretur ex ratione intrinseca imultitudmis, sed ab extr nleco ex impossibilitate aliarum rerum possibilium. Sed isti sibi contradicunt, quia declarando diffinitione
Contradi utriusque infiniti num. a. a.dicunt cum ScOt.iafinitum ca-cti Meld tegor ematicum esse id, cuius nihil est erarao Vnde tale im ς finitum esset totum, perfectum,' reddu latrationem, quia tanta esset illa infinita ouantitas in actu, quanta in putentia, tunc nihil posset sibi addi ratione quatalitatis,ergo ab inti inseco secundum istos Doctores positionalii quanti
late possibily in actu, non posset ab intrinscco sibi fieri addis
136쪽
Coxclusu IQ, tosti, quia tanta esset in actu, quanta in potentia ergo insis nituna in potetitia si totum effet actu, siet in filait una actu, Categorematicum sustine iit isti Doctores diri nitiones
Sco utriusque infiniti ex quibus asserunt in fine huius haec genera infinitorum differre tantum in modo essendi in 'cietu, in potentia, postea asserunt contra Sco. no differre hoc modo ,sed differreitia in magnitudine,& multitudine; si volunt inferre hanc conclusionem, quare adducunt princi- Pium Scoticuna, ex quo oppolita conclusio deduciture agi. gnent igitur di finitionem infiniti Categorematici, in do striana Sco. ex qua deducatur eorum conclusio,non alsignabunt. Si dicant quod assignata est n. . cum Sco. in Mel. loco ab ipsis citato , quod infinita in actu tot sunt adtu, quod non possunt esse plura Haec definitio est eadem cum assignata a Sco.quol. 3. A,& sic si omnia pollibilia essent actu, tot essent, quoc non possent esse plura, quia omnia possibilia supponuntur esse actu.
Praeterea arguo secundo principaliter. Infinitum synca Conscri tegorematicum est illud, quod caret fine extrinseco, idest φώρ potest augeri in infinitum Categorematicum vero est, ' iudicaret fine intrinseco, id est est quo non potest esse ma- ius, ita habent in principio disp. ed si magnitudo possibilis
in infinitum poneretur actu, tunc careret fine intrinseco, quia nulla maior posset dari, cuia supponatur omne possibile in actu, ergo infinitum in potentia, si poneretur actu,esset
Et hoc inagis corrobaratur, quia Meld. cat. loco citato dicunt, quod illa duo genera infinitor uin solum construtuuntur per carentiam finis intrinsecam, extrinsecam; ergo solum per hanc carentiam differant, Hi tinguuntur, quia res solum differunt, disti iguu itur ibi maliter, per quae formaliter constituuntur, sed carentia finis cXtrinseca est infinitas inpotentia, & carentia finis intrinseca est in ,
sinitas in actu, ut illi afferunt loco citato ergo infinitum
137쪽
Categorematicum, lyncategorematicum solum dissentne in modo essendi in actu, de in potentia . Tertio arguo principaliter . Si magnitudo,& multitud . infinita in potentia poneretur actu &sibi posset sieri addia' io, vel sibi posset addi magnitudo possibilis, vel impossibia lis Non possit addi magnitudo impossibilis, quia tunc nia hil sibi adderetur, quia impossibile est nihilo Nec possibilis, cum quelibet possibilis iupponatur actu ergo multit do, Magnitudo infinita io potentia si poneretur in actu .esset actu infinita, ategorematice ergo infinitum cat forematicum, syncategorematicum non differunt, nisi in modo essendi in actu, in potentia. . Quarto Infinitum in actu, Sc Categorematicum, si pomneretur a Deo, esset omnino idem re, quod fuisset ni tentia, aliter illud, quod ponemur actu, tuisset impossibile, qubd repugnat; sed hoc idem ut inpotentia esset infiniis tum syncategorematicum etiam indoctrina Aduersati rumi ut in actu esset infinitum categorematicum, ex suppositiones ergo haec duo genera infinitorum solum differunt in modo essendi in potentia, & non in extentione, vel intensione: Non pono hic Auctoritates Scoti inquql. . A.& in p.d. a.q. ostenso proposito e c. quia isti Scotistae, ut more solito citius se expedi erat, diccrent Scotum fuisse problematicum, licet pro parte plorum in libris Semtent.& in quolib. nullum tradiderit undamentum, sed tantum pro parte mea, videte probationem meae conclu-
138쪽
Sententia actoris Caput Secundum. Infinitum Categorematicum, o 'ncategorematicum non
disserunt fecundum multitudinem, o magnitudinem e tantum in modo essendi in actu, in oleutia Est Scot quot. s. art. p. Ain p. d. a. q. r. E S. Ostenso proposito.
PRO cuius declaratione Not Prim,quod Infinitum ψηφ'-Aliud est extra genus, ut Deus Aliud in genere, & μέ est triplex. s. Negativum, quod non laabet terminum,nec est aptum natum habere terminuin, quia eius natura non est capax terminationis,& hoc modo punctus dicitur infinitus, quia non habet terminum,nec est capax alicuius termini; Aliud est infinitum priuatiuum,in est illud, quod non habet terminum aptum est tamen habere, ut si esset linea . sine puta, tis termi irati basi ipsam,ipsa esset infinita priuatiue, quia careret terminis, quos esset apta nata habere aliud est infinitum positiuum,4 est illud quod in intensione, vel e tensione, vel in multitudine excedit quodcumque, vel alua - liter, vel potentialiter. Secundo Notatur quod infinitum positiuum solum quan mitis,fisa, titati competit; quantitas autem est triplex, scilicet quantitas ruris,l Imolis multitudinis &virtutis; in intitas molis est illa se iseeundum cundum quam aliqiud extenditur eculidum tres dimensio quam danes, longitudinem, latitudinem, profunditatem. Quanti tur nititas multitudinis est illa, quae plures unitates continet, ut numerus. Mintitas virtutis est quantitas perseeti inalis, de 'qua habet Aug. 6.de Trinit.cap. 8 Iniliis quae mole magna non sunt, idem est maius quod melius; secundum hanc triplicem quantitate triplex est infinitas,scilicet hi initas extensisais, numeralis, dilatensionis In proposito est sermo
139쪽
in praesenti de quacumque infinitate 3.Not.qubdjnfinitu quodcunq; est duplex, stilicet Infiniast, siti tum syncategore uiaticum in potentia, decundum quid, fini si Cμ 4 Infinitum categorematicum, in actu, impliciter 3 Insis θη syncategorematicum, in potentia, di secundum quid secundum Aristotelem .phys. t. 63. est cuius quantitatem accipientibus semper remanet aliquid accipere;Et ratio est, inquit Sco. quoi s. A.'ilia infinitum inquantitate noni test habere eri , nisi in potentia, accipiendo semper alteria post alterut& id ob quantumcumque accipiatur, semper est finitum,in quaedam pars totius infiniti potentialis, de restat aliquid alterum ipsius infiniti accipiendum Ex iuro concludit Aristoteles quod licuti infinitu habet esse in herc
inpotentia, ita non habet rationem totius, quia totum est id, cuius nihil est extra, scd extra infinitum in potentia idest extra illud, qu bd habet talem infinitatem syncaleg . rematicam, se in per est aliquid accipiendum. Nec habet rationem pei recti, quia piartectum est, cui nihil pellectio.
nis deest, ted tali intinito scmper aliquid deest, quia ipsi semper potest cri addi ioci Et tale infinitum syncategor
maticum non dicitur in potcntia , quia pollit eis actu, ut inquit Aritoteles 3 pli, S. t. 37 dc inde sicut statua, quaec si post , ii ῖ potest illaciti, scd dicitur in potentia, quia conii iii in continuo illari Et sic tale infinitum dicitur effuac tu, sita ut dies, quia senapei aliquid fit, est aliqua qua
tita iactu, dicituricro ii potentia , quatenus semper po-tcst: si', additio in infinitum; EX hoc postumus commula d asionem hi finitiis potentia in rationem infiniti inai tu hoc i, reto Nam si mi aginaremur omnes partes accepi bila cli et nul acceptas, simul remanere , habere naus infinitam quali itatem ii ac tu, tio est, in iiiit cor. ciuiata iit. csthi in actu, qzi .uit 'lic in potentia rit sic omnes
illae partes, quae in infinit succzstione et en reductae ad actuar idae ad acitum V V ix citent in initar in actu, P a
140쪽
. 'conti se rosi tegorematice. Et istud infinitum vere esset totum', quia ni-:hil sui esset extra esset perfectum, quia nihil stibi deestet 4 sic in infinitum Categorematicum est cui non potest seri additio: Ex quibus pat Scot.aperte afferere infinitum in potentia, cin actu non differre in extensione &quantitate, sed tamen in modo essendi, quia illud idem, quod est infinitum in potentia posset esse licinitum in aetii. si totum D, quod est in potentia posset actu simul existere. Infiniinq. NOt est e XScO. p. d. 3. q. a. E. quod infinitas non est modus Pagio entis, sed modus intrinleeus rei, ita quod, cum dico ni μέμηens infinitum, non habeo cqnceptum i passione, qubie ''- ..cto, sed conccptum per se subistini in certo gradu perie I, Clionis, sciliceti 'fi'uculi sicut albedo intens .i noli dicit 'conceptiam per accidens , sicut albedo visibilis Immo intensio dicio gradum intrinsecum albedinis in se Et non intclligitur Scot quod iste gradus in fiestatis sit de rationei trinleca rei idest de quidditate,quia modus intrinsecus es ille, qui additur quidditati rei , non variat ipsam rem, sed
quia est intrinsecus rei, ut intrinsecum distinguitur contra omne accidens siue proprium , siue commune, quia modus trinsecus nec est quid ditas, nec accidens rei, scd tantum modus intrinsecus ci Ideo conceptus entis infiniti, de rei cum suo modo intrinseco est simplicior, quam sit conceptus entis cum sua passione, quia passio facit cum suo subiecto conceptum per accidens modus autem intrinsecus facit cum re conceptum per se subiecti in tali gradu intrinseco ex Sco loco cit. Et Infinitas quae est modus intrinsecus rot est infinitas in actu, non autem in potentia, quia infinitas inpotentia est modus omnino extrinsecus ei, quod dicitur in-nnitum inpotentia, cum modus infiniti in potentia intrin. secus si finitas, quia tale infinitum noti est nisi ens finitum:
His not. Probatur Conclusio ex Scot. p. d. a. q. a. z.S. o stens pro