Disputationum philosophicarum pars secunda in qua cum Scotistis, & alijs auctoribus, quos Meldulensis, & Catanensis sequuntur praecipuè disputatur auctore F. Francisco Pontelongo de Fauentia Ord. Min. Con. S. Francisci, ..

141쪽

- id Dispuratis II de In iuaccipiendo alie ruin post altetulit, nulluti possunt habere finem, illa omnia si sunt simul in actu sunt infinita acti, categorematice, sed possibilia sunt infinita in potentia ,rtatis V . it quod accipiendo alterum post alterum nullum possitne eaeissima habere finena ergo si omnia possibilia simul ponerentur aetareoti On essent infinita actu,& categotematiee; maiorem probat Sco 'tra Pseudo quam didis esse satis euidentem; nam omnia talia acceptibi-r μοι M. lia quando sunt simul existentia, aut sunt actu finita, aue sunt actu infinita, lac tu finita; ergo accipiendo alterum . post alterum, tandem possunt omnia esse accepta adtu,

rio huius dicti Scotici esse potest, quia Deus potest omne

finitum producere actu, cum finito non repagne esse, ergo si non possunt omnia esse actu accepta, si actu simul sunt. sunt actu infinita. Contra Arg. Primo Meld. xat auctoritate Scot seMet. q. S. ad Rationes, ubi in solutione argumenti de animabus hominum posita generatione perpetua, quo probatur Infinitum in actu, ait, quod si omnes animae humanae,quae fuerunt posita generatione humana perpetua a parte ante, siue si omnes partes magnitudinis in potentia essent, quod non essent infinitae actu, coniungendo infinitatem cum acti Vnde sorte posset concedi, quod iustu essent infinita in potentia accipiendo unam aniniam post aliam,quia aliter non competebat eis infinitas, sed non ellant infinitae actu, quia non essent tot, quin plures possint esse infinita

in actu tot sunt quod non possunt plura compossibilia eL

Ad has omnes auetoritates Scot in Metaphysica possem primo Respondere, uecte quod licet Scot fecerit,

taphysicam intex. quaestionibus , tamen illa non inueniatur pura,&incorrupta Vnde Ant. Adrea recollegit seriapta Sco. supra Metaphysicam Aristotelis, di ordinauit ii inde unico originali alia impres penitus corruulo emendauit, atque ast4 4uit vis lebit legenti finem lib.

142쪽

sicae sub nomine Sco. adhibenda fides, nec est relinquenda doctrina Scoti in lib. Sent. 'voli vi adhereamus, sicut i , cit Meld. cat doctrinae corruptae sub nomine Sco.

Tamen responderi potest, quod Sco ibi in Metaphysica

loquitur de possibilibus posita tantum generatione alterna, a parte ante Vnde si omnes animae, quae suerunt, simul essent, essent tantum in sinitar inpotentia, ta parte ante: quia nunquam esse deuenire ad primam, sed non essent infinitae in actu simpliciter, quia non omnis anima simpliciter possibilis litisset posita generatione aeterna , quia aliae sunt possibiles in infinitum, hac ratione Sco dicit ibi in Metaphysica, quod forte sunt infinitae in potentia, loquitur dubitatiue de eius infinitate in otcntia Vnde positis iii actu omnibus animabus, omni magnitudine producta ab se temo , posita generatione aeterna, tunc illae animae,in illa inagnitudo non essent infinita actu, quia non essent tot animae, quin plures,&tanta magnitudo , quin maior Et hoc concordat cum vera doctrina Sco. a. d. p. q. s. I. ubi habet, quod posito infinito tempore praetetito, non potuisset Deus infinitas animas producere, icut non potest in uno die iniano sunt infinita instantia, eo quia ex parte infiniti repugnat sed posta actu omni multitudine, magnitudine in infinitum possibili, tunc illa multitudo, magnitudo esset infinita actu, quia tanta esset, ut ipsa nulla posset esse maior, nam iptis non potest fieri additio, quod est decatione Infiniti Categorematici Et ne ista docti ina sub nomine Scoti inracta physica reyugnet dictis Sco.in lib.Senten.& in quot.Veri Scotistae debent declarare Scotum gaio:ersum ret

Secundo praescindendo ad otiani actualitate, potentia litate obiectiva, adhuc haec duo genera infinitorum inter se differunt ergo non solum differunt in modo essendii lcntiali, vesa ali Probatig assumptum, qui aut docet

143쪽

rt a Disputatio II de In nito Sco. loco cit. in Metaphysica ratio infinitatis syncategorematica est , qu bd eius pactes non sint tota, qui plures possint esse ratio vero infinitatis negorematicae est, quod eius partes tot sint, quod nequeant esse plures sed hae ra- tiones, quae sunt contradictoriae oriuntur ex natura illarunx

multitudinum,4 non tantum ex modo essendi ipsarum p tentiali, vel actuali ergo praeciso tali modo, adhuc differrent,nec una infinitas euaderet alia, minor patet, quia res ad extra possibiles sunt infinitae syncategorematices, 4dhuc eandem retinenti sinitatem,inii amuis actu, simul existant in intelleifth uino inisse obiectivor ergo eodem quoque modo se haberent quoad infinitatem, si ad extra per impossibile simul omnes producerentur. Respondeo negando assumptum Ad probationem Dico ad maiorem, quod ratio infinitatis syncategorematicae est, quod eius partes non sint tot actu, quin possint est plures in inli intum, sed sunt tot in potentia, qu5d non pota sunt esse plures, aliter non essent infinitae in potpntia. Item ratio infinitatis categorematica est quo i in tot actu, quod non possunt esse plures actu minor negatur, quia ista rationes contradictoriae proueniunt tantum ex modo essenda in potentia, de nota ex natura multitudinitin, quia cum ca-

dem multitudo, quae esset actu infinita nota possit esse, niti eadem multitudo, qua suerit in potentia ex natura eiusdena prouenirent rationes contradictoriae, quod est impoisibile aliter idem sibi ipsi contradicere cum probatur minor , quia res possibiles infinitae retinent eandem infinitatem syn, categorematicam, quamuis actu, simul existant in intellectu dilatim hoc est falsum, contra Scotum multis in locis, ut dicetur in propria conclusione , qua erit ultima huius disputationis.

Tertio. Si omnia possibilia ponerentur actu, tune illa multitudo actualis possibilium non esset suprema, ergo noncsset infinitim categorc mi icum, de cuim ratione esbquod ei

144쪽

euis extensio sit tanta, quod non possit esse maior . Antecedens patet, quia sic Degs posset creare Creaturam in nite perfectam, de in diuisione continui posset deueniri ad aliquam minimam partem, indivisibilem, istera hu- .iusmodi, quae repugnaret, ergo repugnat Infini iam syn- categommaticum, in potenta esse infinitum in actu,

categorematicum.

Respondeo negando antecedens, quia possibili posito inesse actuali nulla posset fieri additio Et cum prior quod non, quia Deus posset facere impossibilia . Respondeo od dato uno impossibili, non est in conueniens aliud impossibile concedere & sic posito in actu omni postibili in infinitum, poneretur hoc-iud impossibile, scilica infinitum categorematicum, in actu in Creat pii .

h. Contra ex hyppotest impossibili non sequitur per ρcum intrinsecum impossibile quodcumque, sed illud tantum, quod habet connexionem cum tali hyppotetsi, ut V. G. ex quod lapis est animal, sequitur proprie ipsum esse sensibilem, non tamen sequitur ipsum esse incorporeum ergo in proposito ex eo quod infinitum syncategorematicum est, sequitur esse simul ea, quae non sunt compossibilia, non autem sequitur maior pluralitas, quia multitudo variari non potest, nisi varietur principium multitudinis, quod est differentia specifica, vel indiuidualis , sed existentia a parte rei, non est tale principium cum supponat rem, cui aduenit determinatam in specie, in indiuiduo, ut docet Doetor in a.d.3.q. . quando etiam esset tale principium, ciun non sit diuersa in cise actuali, potentiali, si in esse possibili non facit multitudimem infinitam categoi ematice,

nec in esse actuali.

Rc spondeo conccdcndo, quod si possib te in infinitum

ponere tur actu, tunc non sequeretur pluralitas matblivi ipsi prim .in , confirmatur, quia agens extrahens actum non largitur multitudinem , sed Pe sectio a tantum

145쪽

, ris talis Irae In niso Non tamen exhoc sequitur, quod si possibile in insiliit ἀnon facit miltitudinem categoremarisam, nec etiam ita este actuali, quia non dicit Sco quod idia si possibilain i

finitum, infinitum syncategorematicum ponereturia actu, tunc esset infiitimna in actu, categorematiculn qui acquiret et maiorem multitudinem,& extensionem ita actu, quam non habebat in potentia , hoc enim est falsum.

quia nihil ponitur actu, nisi sit possibile, non enim mollit reo magnitudo in aetuis inpotentia differunt secundum extensiovem, sed secundum modum extensionis, scilicet in potentia, & in actu, quia 'dem, ouae est in , fuit inpotentia. Vndes Dulisper impossibile crearet infinitana multitudinem, magnitudii mi, tunchaeetivinitudo αni agnitudoinuae categorematice infinitanon essetim iocirum quae sutrit inpotentia, sedomuinb eadem; eroi nitum caluorematicumsiisset Ocategorematiciun , sese solum ista duo genera infinitorum differunt in modo essendi, scilicet in acui, & in potentia, & infinitium categm rematicum non est syncategorematicum,tamen unum seret aliud, si infinitum inpotentia Po'eretura

iliatico, non autem Categorematico. Sed haec opinio sustineri non potest, maxime in dostri ia Scoti, Sarsuo sic viriuβ Minus sunt diffetcntia qua 'titatis,

146쪽

rriaius,in minus nulli ursi isto potest conuenire Sic espondeant ari Antecedens ex Sco. quod ipse intellia Tacita Ggitii qua latitate Lifinita in aetii, & categoreinatice, non , pq'si' aut eiura POperitia, o syncates ematice contradicunt. ' S se locQcitato Libi habet qu ad aequalem Ingnitatem

habent instanti linius dier, de unius hora: cum Inlinitis m-

stlantibus Ilafinitcnum dieium, sed in statuta hocae,in diei non sinu Infinita Categorematice, sed syncategorematice, liter de facto daretur Infinit, Cate*ore inaticum, Ru , ergo secundum Sso Maius,& Minus sitat di Ferentiar

quanticis finitae: si finiraSopponitur , tarnassinito Cat Sorematicos quam Ucat 'en latico.

Praeterea sibi contradiculit Nit -- Nam in hoc arti. di culanu lo dicunt Latini tu, non posse mensurari, de unum' ςMInfinitum non posse alteri dici aequale positive,& per coa

mensurat nem, sed tantu iupernegationem excessus, c..Hςunt hoc valere tam de Infinito Categorematico, quam Syncategorematico. Tunc sic Si Infinitum Syncategorer tisum non potest excedi, ergra unum Infinitum Syncate rematicu non est maius .alier, quia tunc illud excede

Praeterea et queo irguinenta, quae ipsi faciunt ad oste Retωque deriduualoquud vim.' Infinitum Categoreinaticum non po- ηχ' ef llest elIc maiussi:O,dicunt enim, quod in quantitate conti nua ista dicitur extensii, infinita, quae lacrius, de vitet ius Protenditur inester iiDio, ergo repugnat daret lineam liciaL. m, quae non extemiatur sicut altera, Rim finiretur ibi, ubi Maia uicipit excedi &ῆlset tanta,&non maior Tunc sic imguo. In clitantitate continua illa dicitur extensio italaita ita stinentia, Ayncateg; rei natice lux vlterius ac lacri- vis P utenditur in pinei alia unc termino, ergo repugnat dari si leam infinitam in potentia, quae non extendatur in poten-

tia sicut altara ε Moireturiat, ubi ab alia incipit excedi.

147쪽

essettsita, sin insor , despci cons Oenidioterit m inde arguunt de quantitateἡscreta hoc modo. Si

ri: Hus numeliis est Misamnes, ergb hic non est tantus qua Usia illi , -t unitates4ncludit, quotalle, .: tus, non maior tot unitates habebit, & non plures, ergo finitas, histi infinitas inpotentia. Rctisque Retorqueo argunaentum . Si unusmuiperus est alio mutua ratio Or, ergo non est tantus,qu.mtus ille,ergo erit tantus ini Meld Orientia, ton maior ergo tot unitates habebit in pote tia, non plures, ergo finitas,& non infinitas, inpotentia. Sises Meant cum Amico ab ipsis citato Trael. 28 q.

. g-dub. I. conclusorie 8.quqdIIae rationes leoncludunt cler Infinito Categormati rabi Syneategorematico ex dia uetis modo essendi istorum infinitoruni', 'nam' Syncategorematicum quia est potentiale potestsemper a geri,&quia non intrinsece aittingit insiliit viris tantum, ideo potest masis, domnus ad infinitast reii ac

Ilaec Responsio nihil valet, Ibi conrradicunt.Nam ex cessus secundum ipsos ibi num. I7. in Calce infert termina tionem finem, illimum in re excessa, sed infinito in po- tentia nullo modo potest assighari terminus finis,&vltimum eius, quia ut inquit Seo. p. d.2.q. a. infinitum in potentia

nullum habet finem, aliter de facto posset simul accipi ergolafinitum iis potentia non poti, excedi ergo tion potist

n s.c. ςςundo principaliterdicum iri hoe 'Maeos tum ira m M. O ni falsis in contra Statun veritatem stilicet Cat. -- finitatem in quantitate, supposito quod detur insistra Maii

Πολι- titas, non esset viii I na indvivisis , quantitate,ut in subsecto. extensa ad e,tensionem Mam

litatis continuae, vel discretae

HSὶ doctrina ςst omnino a Scotistis relinquendi,

148쪽

in uuantitate, ut in subiecto. Nullus modus intrinsecus rei potest esse forma alicuius rei, sed infinitas sit daretur esset modus intrinsecus quantitatis, ergo non potest esse omma uuantitatis,4 in quantitate ut in subiecto, minor patet,& conceditur ab istis Doctoribus, maior probatur, quia mo- dus, . auantitatis, vel esset forma, quae esset substantia, vel quant as, At qualitas, vel Relatio. Non substantia, quia ῖubstantia cci potest esse inquantitate, sed po tis e conuerso quantitas est in substantia, non Relati', quia Relatio

non extenditur ad extensionem quantitatis, ficu isti dicunt de Infinitate. Non qualitas, quia qualitas non potest esse V modus intrinsecus quantitatis esset enim quintitas intrinsece qualis non quantitas, quia modus rei non est tua res, cuius est iiiodus, sed est aliquod additum rei, ultra hoc uuantitas esset in quantitate ut in subiecto, quod est ridic lum, ergo erit aliquod indivisibile: modus quantitatis, non forma in quantitate . Nec est inconueniens modum ouantitatis , dcxui extensae esse indivisibile &inextensum

sicut extensio, quae est,todia naturalis quintitatis non est extensa, licet per eam quantitas denominetur extensa.

Praeterea breuius Nillius modus intrinsecus rei est in re latiuuam in subiecto quia quod subi jcitur in aliquo est omis

nino extrinsecum rei. Sed Infinitas esset modus intrinsectis

quantitatis, ergo nullo modo posset esset forma in quantit Secundo Si numerus non effet secundum alios nisi aggregatio pluriuini unitatum infinitas eius non esset,nisi aggrega. tio plurium unitatum ex ipsis loco cit. sed eadem aggregatio non potest esse in se ipsa tanquam forma in subiecto , erispo infinitas non potest esse in quantitate, ut in subiecto, Iguillifinitas quantitatis ebet om0iI Pipsa quantitas ιygo. infinitas non est modus quantitatis, eae omnino implicant,

149쪽

Tertio hinc aliter dictunt in hoc Art. nuin rcit quo a negatio finitatis, quae est infinitas formaliter. Si ponere tuc in mi intitate illa negario est et extensa, iota in toto se Anon tota in qualibet porte quaiantitatis, quia esset in lubio cto diuisibili &extenso iamur di Sed haec propositio nullam veritatem habetin isti Docto LIMm metires falso innituntur fund ento, non e molime quod est

C T in iubiecto diuisibili ,& exten B, illud est diuisibila. 'x

tensum, quia relationes sunt in quantitate, M tamen nulta relatio potest dici diuisibilis,&extensa - Praeterea si negatio finitati flesset extensa. et diuisibilis. ergo haberet partes . Tun quaero et illae partes sunt eiusdα rationis,mino; st sic,ergo quaelibet pars negationis finitatis esset infinitas,&sic pars negationis in numero denario. Im linea palmari denominarennumcrum. denarium, linea n palmarem actu infinitam, qu5d est impossibile, sicut est im-Posibile finitum esse sornraliter infinitum, si partesne tionIS finitatis sunt diuersae rationis; eri negario finitariuesset compositum etherogeneum, quoa est talium, qui etherogeneitas etiam secuncum ipsos tantum compotitaniamatis propter diuersas animae operationes, & sie negatia finitatis esset animata, quod est ridiculosissimum dicere Multa conspicumtur, sed quid sint non examinatatur,& studioa in fide scribentiunt allucinantuT

Sententiae actorin Caput Secunά. -

rematico nec Oncategoremarico

Est Sco. a d. p. q. 3, K. κουρων, - cuius declaratisne Notandum Priarib,qubd Infinita prietate L iis, multae suis proprietates. Prima quod infinituri vis ii non est cognoscibile , ino Verum elide Infinito tam C

150쪽

etegormatico,-m syncategorei naum in ordine ad intes lectus creati . licet a Deo utrunque - turi vis muco lusio, ista, . . sim possit menstrari, hoc verui est de M'cunque iunct.

Dito in ordine ad quemcumque intellectum, quia mensu , Tam dc quantitatem ignotam per aliam magis notam coin noscere ex Sco pluribus in locis dicetur Disp. de Me ura. Intellectus autem creatus cum nuἰlum polsit cogno 'scere inlinitum, nullum Infinitum poterit mensurare,& quia respectu intellectus Diuini vii lum Infinitumisit ignotum

terius quantitatis ignotie Tertia, quod Infinitum noni aestpeiani ri idest, ii potest perueniri ad ultimum lin-

. Secundo notand9m quod cum Infinitas sit modus rei in iis, dictum trinsecus m pote stella forma, quae sit in re tanquam indu in Biecto, ut dicunt Mes d.&CM.ibi num. ia sed eltaliquod nomnino indiuilibile, inextensum additum iei naueactri sece, sed intratas e Nec est inconueniens modum quanti-

ratis, alicuius extentiuius per se diuisibilis est inex. tensum , and uisibili. Nam ipsamet adlualis extenta,quae est modus quantita is naturalis non est extensa, diuisib,

iis, quisextensio nominem si dicet peraeuiescis extemsonem latina vis utinatatur, ἡ- , tensa hdeam initas quantitatis sidat etiuinquantitatri nec esset cimtumatio partium quantitatis, nec quantitas, nec aggregatio unitatum,nec numerus,sed soluim modiis intrinsecus quantitatis siue continuae, siue discreta'. Tertio Notaiadum, quod Infinito siue Categorematico,

siue o Maxesorematico non potest aliquid a 4i, retae ra-