장음표시 사용
671쪽
qui mutuum aceepita debebat enim ille qui pecunia mutu auri, sibi ea
Disse, ne detrimentum incurrerer: nec alle qui mutuo accepit, debet damnu incurrere de stultitia mu . ruantis. Et est etiam smile inemptione : qui enim emit rem aliquam , tantum pro ea iuste dat
quantum valet: non autem quanis tum ille qui vendit, ex eius carentia damnificatur. quast. I . ἐν MAEIstar . 4. ad 16. v. Io. an possit mutuator deducere in pactum recomperiaιionem damni ex minus emergentia , vrI ιucric santu. Resp. D. Thomas , dicendum qu bd ille qui inutuum dat, potest bsque peccato in pactum deducere cum eo qui mutuum accipit, recompensationem damni , per
quod subtrahitur sibi aliquid quod
debet habere : hoc enim non est Vendere viam pecuniae , sed damnum vitare r& potest esse quod
accipiens mutuum maius damnum e uitet quam dans incurrat : unde accipiens mutuum sua utilitate damnum alterius recompensat. Recompensationem vero damni, quod consideratur in hoc quδdde pecunia non lucratur , non potest in pactii in deducere : quia non debet vendere id quod nondum habet,& potest impediri multipliciter ab tribendo. 2. 1. quot. 78.
Resp. D. Thomas, dicendum quod ii aliquis ex pecunia mutuata R A. sic , expectet vel exigat, quas per obligationem pacti taciti vel expressi, recompensationem muneris ab obsequιo vel a lingua, perinde est ac si expectaret vel exigeret munus 1 nu, quia utrumque pecunia aestimari potest , ut pater in his qui
locant operas suas, quas manu vel lingua exercent. Si vero munus ab obsequio vel a lingua non quasi ab obligatione rei exhibetur,sed ex beneuolentia, quae sub aestimationem pecuniae non cadit, licet hoc accipere , dc exigere, & expe
s 2. an ct quare iste qui dat ma- tuum potest aliquam amicabilem recompensationem sperate , nouatitem ille quod daι bouesnium Eς-e lesiast ιcι c. m. Resp. D. Thomas , dicendum qu bd munus aliquod vel a manu, vel 1 lingua, vel ab obsequio, potest vi utarius sperare ex mutuo νquod concedit dupliciter. Vno modo, quasi debitum ex quadam obligatione tacita vel expressa :Et sic quodcunque munus speret, illicite sperat. Alio modo potest aliquod munus sperare, non quasi debitum , sed quasi gratuitum , reabsque obligatione praestandum :. Et sic licite potest ille qui mutuat, sperare aliquod munus ab eo cui mutuat: sicut si facit seruitium alicui , confidit de eo , ut amicabiliter suo tempore seruiti uim faciat. Alia tamen ratio est de simoniaco & de usurario . quiasin Oniae iis non dat id quod est si v in , sed quod est Christi : dc ideo non debet sperare aliquam recompensationem sibi fiendam,
672쪽
sed solum honorem Christi,&vtilitatem Ecclesiae. Sed usurarius nihil alteri praestat nisi quod suum
est , unde potest aliquam amicabilem recompensationem sperare per modum praedictum. q. ι . domalo ad 23. u. I 3. an muιuans obligare pest nuιuatarium υι ι si remutuet. Resp. D. Thomas, dicendumqu)d pecunia non potest vendi Pro pecunia ampliori, quam sit quantitas pecuniae mutuatae quae restitiaenda est. Nee ibi aliquid est exigendum aut expectandum nisi beneuolentiae affectus , qui sub aestimatione pecuniae non cadit: ex quo potest procedere spontanea
Repugnat autem ei obligatio ad mutuum faciendum in posterum et quia etiam talis obligatio pecunia aestimari posset : Et ideo licet mutuanti unum, simul aliquod aliud
mutuum recipere .non autem licet eum obligare ad mutuum in posterum faciendum. 1.2. q. 78. . I.
cu. I 4. quare non liceat exigere pecuniam ex mutuo , cum tamen liceat lucrum exigere de pecuniae uereatori υιι Artifici commis per modum societatu. Resp. D. Thomas , dicendum quod ille qui mutuat pecuniam, transfert dominium pecuniae in eum cui mutuat . unde ille cui Pecunia mutuatur, sub suo periculo tenet eam . Sc tenetur eam resiluere integre : Vnde non debet amplius exigere ille qui muruauit. Sca ille qui committit pecuniam
suam vel mereator vel artisset ρει
modum societatis cuiusdam , non transfert dominium pecuniae suae in illum , sed te manet eius ; ita quod cum periculo ipsius mercator de ea negotiatur , vel artifex Operatur . Et ideo sic licitὶ potest partem lucri inde prouenientis
η. 1 f. quid faciendum qu do pro
pecunsa mutaeata homo pignus acci
ρit , cuius usus potest pretia aliquo τι di ent agrum vel domum. Resp. n. Thomas, dicendumqu)d si quis pro pecunia sibi mutuata obliget rem aliquam , cuius usus pretio aestimari potest , debet usum illius rei ille qui mutuauit, computare in restitutionem eius quod mutuauit: alioqui si usum illius rei quasi gratis superaddi velit, idem est ac si pecuniam acciperet pro mutuo , quod est usurarium ; nisi forte esset talis res, cuius usus sine pretio soleat concedi inter amicos, sicut patet de libro
accommodato. 2. a. qu. 78. ara. a.
ad 6. u. I 6. ansit Uura earius aliquid vendere ut expidietur flutio , aut etiam aliquid vilιὐs quia anticipa tur solutio e ct υtrum pust alι u ἐda iusta pretio diminuι, ut pecuma saties tradaιur. Resp. D. Thomas , dicendum quod si aliquis carius vel ri vender xes suas, quὶm sit iustum pretium, ut de pecunia soluenda emptorem expectet, manifeste usura commitis
tirur : quia huiusmodi expectatio pretij soluendi habet rationem Disiligod by Coo le
673쪽
are rium pro huiusmodi expectatione exigitur , est quasi pretium mutui; quod pertinet ad rationem
Similiter etiam , si quis emptor 'velit rem emere vilius qui in sit iustum pretium, eo quod pecuniam ante soluit quam possit ei res tradi ; est peccatum usurae; quia etiam ista anticipatio solutionis pecuniae habet mutui rationem , cuius quoddam pretium est , quod diminuitur de iusto pretio rei emp
Si vero aliquis de iusto pretio
velit diminuere, ut pecuniam prius habeat, non peccat peccato usurae.1.2. quast. 78. . 2. a I.
dent mutuum , hoc stadio Ut accipiant scium t ura. Resp. supra v. ossicium qs. c. u. IS. am ct quomodo si iri debear restitutio bonorum , qua Per uraου
acquisita sunt. Resp. D. Thomas , dicendum seut supradictum est ; res quaedam
sunt, quarum usus est ipsarum rerum consumptio,quae non habent
viam. Ductum secundum iura: Et ideo si talia fuerint per usuram extorta , puta denari j , triticum, inam , aut aliquid huiusmodi , non tenetur homo ad restituendum, nisi id quod accepit: quia id quod de tali re est acquisitum,non est fructus huiusmodi rei, sed humanae industriae. Nisi sorte per deletionem talis rei alter sit damnificatus amittendo aliquid de bonis suis : tune enim tenetur ad re.
copensationem no eumenti. Quaedam vero res sunt , quarum usiis non est earum consumptio;& talia habent viam fructum , sicut domus , dc ager,& alia huius nodi: Mideo si quis domum alterius: vel agrum per usuram extorsisset, non solian tenetur restituere domum, vel agrum, sed etiam fructus inde perceptos quia sunt fructus rerum, quarum alius est Dominus, & ideo
u. I9. quomodo sit intest genda δε- cretaliae extra , de uris cum tu . sicut asseris) ubi dieitur,ρus sanar qua de usuru sunt comparata debent venit, ct i arum prιtia his a qui-bκε μαρ extorta,restitui. Resp. D. Thomas, dicendum quod pollessiones , quae de usuris
Iuni coria paratae , non sunt eorum
quorum sunt usurae . sed illorum qui eas emerunt: sunt tamen obligatae illis 1 quibus fuerunt usurae acceptae , sicut de alia bona usura-rar ij. Et ideo non praecipitur quod assignentur illae possessiones his a quibus fuerunt acceptae usurae ἔquia forte plus valent quina usurae quas dederunt : sed praecipitur quod vendantur potassiones , de earum pretia restituantur , scilicet
secundum quantitatem usurae ac ceptae. 2.2.quast. S. rt. 3. ad 2. Qu. 2 o. an liceat pecun am accipere
muttio sub usura. Resp. D. Thomas , dicendum quod inducere hominem ad peccandum nullo modo licet, uti tamen peccato alterius ad bonum , licitum est ; quia de Domitius vii
674쪽
tur omnibus peccatis ad aliquod bonum , ex quolibet enim malo elicit atquod bonum, ut dicitur in Enchii id. cap. ii. & ideo Aug. Publicolae quae venti vi tu liceret Vliiuramento eius , qui per falsos Deos iurat, in quo manifeste peccat eis diuinam reuerentiam adhibens , rei pondit quod qui viuur β-
non ad malum , seu ad bonum , non peccato illiin se foeι at , q ,o p r Demon a iurauit , sed pacto reus bouo , qμοβ ιm seruauii r si tamen suduceret eum ad iurandum per fast 'Deos ,
Ita etiam in proposito die endum est , qu bd nullo modo licet
Inducere aliquem ad mutuandum sub viatis ; licet tamen ab eo, qui hoc paratus est sacere , & usuras exercet , mutuum accipere sub usuris propter aliquod bonum , quod est subuentio suae necessitatis, vel alterius ; ficut etiam licet et , qui incidit in latrones , manifestare bona . quae habet, quae latrones peccant diripiendo , ad hoc quod non occidatur , exemplo decemvirorum , qui dixerunt ad Ismael , noli occιdere nes , quia thesauros habemus in atro. ut dicitur
Terem. AI. 11. q. 78. a. q. ιncstry. . 33. di maIo. a. A. ad II. u. 2 r. virum ad vitandum standalum aliquis te meatur non Peteri mutuum ab usurarist.
Resp. D. Thomas, dicendum qu bd ille , qui accipit pecuniam
mutud sub usuris non dat occasionem usurario usuras accipiendi ;sed mutuandit ipse autem v sua. rii s sumit occasio trem peceandi
ex malitia cordis sui: unde scan-R A. datum passuum ex parte ipsius est 'non autem activom ex parte petentis mutuum. Nec tamen propter
huiusmodi scandalum passivum debet alius a mutuo petendo dc si is stere , si indigeat ; quia huiusmodi passivum scandalum non prouenit
ex infirmitate , vel ignorantia , sed ex malitia. 1.2. qua l. 78. a. 6. ad 2. Quar. Q. an lice4t deponere Fecuniam apud UArarιum.
Resp. D. T homas , dicendum quod si quis committeret pecu niam suam usurario non habenti
alias unde usuras exerceret : vel hac intentione conni rei, ut Inde copiolitis per usuram lucrare tur , diu et materiarii piceandi ;vnde ει ipse essιt paria et ps culpae: si autem aliquis vi uratio alias habenti, unde usuras exeiceat , pecunia suam comitrar, ut lutius uris uetur , non peccat; sed utitur homine peccatore ad bonum. a. a. f.
Resp. D. Thomas , dicendum quod si quis ea intentione recu
ri iam alicui usurario committi retivi ex inde lucrum usurarium quae reret, ablque dubio peccaret lan quam consenties s in piccatum τEt idem videtur dicendum de eo qui concedit pecuniam suam scie n-ter ei de quo credit , quδd utaturea ad usurarium luer m , quod alias exercere non posset: s verba liquis pecuniam suam usurario tradat alias usuras caercenti, no
675쪽
ut ille lueretur , sed propter tuam Necessitatem, magis utitur malitia eius quim in peccatum ipsus consentiat, vel materiam peccandi ei tradat: Et ideo hoc absque pec-
Resp. D. Thomas , dicendum quod iste qui dat usuram , patitur iniustum non , se ipso . sed ab usurario; qui licet ei non inserat vio. lentiam absolutam , infert tamen ei quandam violentiam mixtam , quia scilicet necessu a tem habenti accipere mutuum, grauem condi
tionem imponit, ut scilicet plus rediat quam sibi praestetur. Et e stsimile , s quis alicui in necessitare
constituto venderet rem aliquam
multo amplius quim valeret: esset enim iniusta venditio, sicut & via rarii mutatio est iniusta. Ibidom. ad p. u. x s. cur usura dicatur furιum aut
Resp. D. Thomas , qudd Greg. Nisse n. diciti malignam fanoru excogitationem si quis appιllaret fur umaut homicidium , non peecabit , nam
quid refινι susso pariete quemquam
mis onariis china , se i Sinnrηm kἐ,-bemur sequentes disse ultates circa uram cum sequentibus r solutionetb M. Tertio. In praefato ru ο lege Iub litum est υι in muttio trigi ula pro cen-ιum aerist antαν absque resριctu lucri cessantis st damni emergent 3I, queritur νιν um Christianis ' scitum pro Pecuniarum suarum mutuo , licet nouinterueniat lucrum eusans aut dam-nMm emergens predictam ιriginta pro centum quantitatam regni Iu/ Taxaram acciperor ct eausa dubitationis
quia in recuρeranda pecania est aliqua/ periculum , sellicet quod qui ac-eipit mutuum, fugiat, vel quod tardeν in solueudo , ιιι quod ηιeessarium sit
coram Iudice repetere. vel propior abaeiusmodi. Consuerunt. Ratione mutui immedi te ct praeite nihιI esse aeeipiendum ultra Iortem prine aseis r si υν o alι- quid aeeipiant raiione periculι probabititer imminentis prout in casu , nones inquietandos , ὰummodo habeatur ratio qualitatis pariculi , ct probabi. litatu eiusdem, ae seraata ρroportio inter poriculum, re id quod aceipitur.
νiri res est usitata , in quibus usurari publici facta sub ρι noribus cauriona peruntam suam sumpto lucro ad Huram dare μίσαι , ea tamιn conditioni νι pro uno ducato singulis mensibus tantum quid accipient , ct si tantis elusis annis pignorum domιnus prinii em pignoribus recuperandνι, fotula principali pecunia cum lucro nored eis rit, actionem ct domιnium, Pod h.ιbet in suis pignori,M istieo remitiat. Ista autem domus , Reipublica necessa a sani, re quamuu usura νMs vitam Uurariam dimittere velint, a non ἀοι-
676쪽
tum finem, secandam quod in illa
aetate est capax discretionis ; peccabit mortaliter non faciens quod in se est, Sc ex tunc non erit in eo peccatum veniale sine mortali , nisi postquam totum .fiterit ei per gratiam rem illum. I. L. q, 89. art. s. in cor8. Q r. I. an Puer ineipiens habere usum rationis exeuietur a pιecata, si nρ implea3 praceptum conueras idν se ad D sum. Respona. v. chari ι q. s. Quar. 3. an puer hἀbens Uum ratio- ,ria naturalι lege AEd bες obἷgetur, τι
primo siistici με d su Ialute. Resp. D. Thomas dicendum ,
quod licet praecepta affirmativa cia. muniter loquendo non obligentia semper: tamen ad hoc est homo naturali lege obligatus , ut primo sit sollieitus de si a salute , secundum illud blatth. 6. ρr Mnuis quaerate regnism Dei. Vltimus enim finis naturaliter cadit in appetitu , ii cruprima principia naturaliter priano cadant in appretiensione. Sic enim omnia delideria praesupponunt desidet iam ultimi ni is, sicut omnes speculationes praesupponunt speculationem primorum principiorum. l. 7. do malo ar3. I ad s.
ualι ex hoe quod si faciai quod iusa est g-atiam obtiner, Resp. D. Thomas , dicendam
Dda i sta positio apud quosdam impossibilis repatitur , quod ali-
quis adultus habeat peceatum briginale sine actuali. Cum enim quilibet teneatur peccatum vitare , &hoe fieri non possit, nisi praestito sibi debito fine , tenetur quilibet
clim primo suae mentis est compos ad Deum se conuertere , & in eo finem constriuere ; & per hoc ad gratiam disponitur. l. 18. de vcrit.
De his plura tradunt scholastici.
superiorum saluti aliena. Resp. supra v. Discepatur. q. 8.Quar. 3. an illi, qui atiis prodesse refugiuetr , tanium re sint, ruanιum prodesse ροι uerum. Resp. D Thomas , dicit Gregorius in Pastorali, quδd illi, quι erodesset urati ari proximorum 8radicatio nς r fugιuna,si districte iudicentur, ex ansis proculdubιo rei sunt, uanι is venientes ad publicum prodesse potuerunν.
677쪽
eum aliquis a contemplativa vita ad activam vocatur,non hoc fit per modum subtractionis, sed per modum additionis. 1.2. . I 82. art. I. ad
uulgum sacrisidiam est Dιο magis
Resp. D. Thomas , dicendum quod Sacrificium spiritualiter Deo
offertur, cum aliquid ei exhibetur: inter omnia autem bona hominis, Deus maximὸ acceptat bonum hu--nae animae, ut hoc sibi in Sacrificium offeratur . offerre aute debet wliquis Deo , primo quidem animam suam, secundum illud Eccles.
o. Miserera amma tua placens Dao:
Secundo autem animas alioru, secundum illud Apoc. vlt. qui audi d.cat,vem:quanto aute homo anima suam vel alterius propinctu ius Deo coniungit , tanto sacrincium est De O magis acceptum : unde magis
acceptum est Deo , quod aliquis animam suam & aliorum applicet contemplationi , qui m actioni. Per hoc ergo quod dicitur , quda
nullum Saer ciuis est Teo magM ac cepi m quam zel in animarum, non praesertur meri cum vitae activae
riora dona. a. a. q. IS 1 .artis 2. εὐε s.
Resp. n. Thomas , dicendum quod aliqua duo possunt comparari ad inuleem, εc simpliciter, Se secundum aliquem casum: nihil enim
prohibet id quod est melius simpli
citer , in aliquo casu esse minus
eligendum , scut philosophari est simplicitet melius quim ditari: sed
in tempore necesiuatis ditati est magis eligendum : & aliqua pretiola margarita est earior uno Pane; de tamen in aliquo casu famis,panis praeeligeretur, Lecudum illud thre ni 4. dederunt pretiosa sumus pro cibo ad refocilland animaέ. Est autem considerandum, vos in quolibet artificio simpliciter melior est qui disponit de artificio,& dicitur architecton , quam ali quis manualis qui opera exequitur secundum qu bd ei ab alio dii ponitur:vnde & in aedificiis construe n.
dis maiori mercede cori ducitur
qui disponit de aedificio. licet nihil
manibus operetur, quam manuales
artifices , cui dolant Ligna, de incidunt lapides: in aedificio autem spirituali sunt quasi manuales ope in L sit , qui particulariter insistunt:
678쪽
curae animarum s putὶ Sacramen- serens saluti animarum e x x. adta ministrando, vel aliquid huius- Timo t. i. idem Apostolus comis modi particulariter agendo in sed mendat figetibus hominibus, qui quasi principales artifices sunt E- idonei erunt de alios docere : ipsa piscopi, qui imperant Sc dispanunt etiam ratio demonstrat quod me qualiter praedicti suam ossicium lius est erudire de pertinentibus ad exequi debeant: propter quod , 6c salutem eos qui in se & in aliis pro- Episcopi , id est super intendentes ficere possunt, quam simplices qui dicuntur: Se similiter Theologiae in se tantum proficere possunt. In Doctores sunt quas principales at- aliquo tamen casu necessitate im-tifices , qui inquirunt dc docent minente deberent & Episcui &qualiter alij debeaut salutem ani- Doctores, intermisso propxio ossimarum procurare. cio, particulariter intendere saluti Simpliciter ergo melius est do- amarum. quod lib. I. at as art. I .cere sacram doctrinam , dc magis nunc M. 7. art. a. in corpor .
meritorium , si bona intentione agatur , quam impendere particu - Plura eirea telum salutis animarum Iarem curam saluti huius de illius : videamur loeticitatis re etiam aliis unde Apostolus de se dicit i. ad υ. Amor. Charitas. Cathedra Circa
bapti a re, sed euangelizare a quam- dicare. Praelatis 2 Rιigie. uis baptizare sit opus maxime con-
cum aliquoram erraιorum correctione. ontigit variis de causis tum ex parte Typographorum, tum ex par te aliorum qui impressioni praefuerunt ut sequentes quaestiones suis loeis non sint incertae, nec alibi postea inseri conuenienter potuerint: unde hic ponuntur, ut nihil desit operi. Cum autem videret' Author supplementum iistud esse necessarium , iudicauit in eo potius quam in ipso opere reserenda esse quae die entur de scrupulis, quia non sunt ipsiuis D. Thomae,& quae dicentur de usuris ex oposculo 7 3. quia non est omnino certum an huiusmodi opusculum sit S. Doctoris, ut mox notabimus. occasione etiam accepta quaedam errata corriguntur.
ABBATIS SA. stionibus, quod propter assinitatem doctrinae positum est post verbum Qu. 3. habetur delbora , lege debbε- affabilitaου, quae ab ipso D. Thomara. Vocatur etiam amicitia . ponendum
AMICITIA. erat post V . . btile. vocabulum istud cum suis quae-
679쪽
Sub isto vocabulo , vel saltem sub V. Euchar ιa in fine ooni de . Pro quaestione 6. Videatur anno-
cidit defendendo se cuna modera- CONTRI T i O mine in culpatae tutelae , iuxta ius
nouum non est irregularis, quam-
Quaest. sequem debebat esse V l. Mi talis esset iuxta ius antiquum. titima sub hoc vocabulo. MIsERICORDIA. u. 38. virum aliquando illi qui non
Resp. D. Thomas, si quis in ipsa
absolutione incipit conteri, & claues Ecclesiae habere in voto, in ipsa absolutione Sacerdotis culpa ei dimittitur pet gratiam quae infunditur in hoc Sacramento, sicut Se in aliis Sacramentis nouae legis: unde quandoque contingit quod aliqui
non perfecte contriti virtute clauium gratiam contritionis conseis sequuntur, dummodo non ponant
obicem Spiritui sancto : Et idem est in aliis Sacramentis nouae legis; in quibus gratia confertur. Vide istur tamen else differentia inter Baptismum & poenitentia, propter hoc quod Sacramentum Poenitentiae semper exhibetur adultis , in
quibus ut plurimum contritio prae- edit tempore confessionem,& aboliatione mi Baptismus autem mul-oties confertat pueris, in quibus votum Baptismi non praecedit : mnino autem simile appareret, si etiam Baptismus exhiberetur adul- ait. I. quidsit misericordia , est que-
Resp. D. Thomas , dicendum qu bd sicut August. dicit 9. de civ. . Dei, misericeria est aliena misera in nostro corda compassio , qua iniiquσsi ρυμmur subuenire compellimur Micitur enim misericordia ex eo quod aliquis habet miserum cor rupermiseria alterius: miseria autem felicitati opponitur,est autem de ratione beatitudinis siue felicitatis. ut aliquis potiatur eo quod vult de quod pertinet ad iustitiam : nain neut Augustinus dicit r3. de Trin. blatus est qui λιbet omnia qua vult, di nihil male vult. Et id eb E contrario ad miseriam pertinet, Vt homo patiatur quae non Vult. Tripliciter autem aliquis vult aliquid : uno quidem modo appeditu naturali. sicut omnes hominea votat esse de vivere t alio modo homo vult aliis quid per electionem ex aliqua praeis meditatione : tertio modo homo vult aliquid, non secundum se, sed in causa sua ; puta qui vult comedere noctua , quodammodo diei mus eum velle infirmari. Sic ergo, mortuum misericordiae est laquam ad miseriam pertinens et primo quidem modo illud quod contrariatu.
680쪽
appetitui natu tali voluntatis,scili- reputat amicum tanquam seipsum, cet mala corruptiua, &contristantia i quorum contraria homines naturaliter appetunt: unde Phil. dicit in 1. Reth. quod inferscordia
mais eorruptiuo Dei contristatiuor secundo, huiusna odi magis effetuntur ad misericordiam prouocantia , si fiat contra voluntatem electionis tunde&Philos ibid. in dicit, quod
ilia malia sunt insera, ita , quo D tuna est caula ut puta cum aliquod malum euenit unde iperabatur bonum: tertio autem sunt adhuc
magis milerabilia , fi sunt eontra totam volantatem ; put, si aliquis semper sectatus est bona, & eueniunt ei mala;& ideo Philos. dicit ibidem qu)d Misericordia ect ma xi, super mala eius qui inrigetuspa
ritur. 1. 2. q. . . . I. in φορο
νη Ise reputant se μει. Res p. D. Thomas , diccndum quod e i nil sericordia sit compat. so super miseria aliena , usi dictum est, ex hoc contingit quod aliquis misere tur, ex quo contingit quos de miseria aliena doleat. Quia autem tristitia seu dolor est de proprio malo , in tantum aliquis demiseria aliena tristatur aut dolet, inquantum miseriam alien Sm apprehendit ut suam. Hoc autem continsit dupliciter : uno modo secundum unionem affectus , quod
fix per amorem ἔ qui ςnim amans malum ipsius reputat laquam suum malum:& ideo dolet de malo amici,sicut de suo. Et inde est quod Philo p. in s. Et h. inter atra amicabilia ponit hoc quod est condolere amico:& Apost .dicit ad Rom. 12 eaudere cum gaudeλιώ-,fιrs cum sentib-. Alio modo contingit secundum unionem realem i vi potecum malμm aliquorum propinquum est, ut ab eis ad nos transea
& ideo Philosophus dicit L. Retho. quod homines miseremue super illos qui sunt eis coniuncti & si . miles r quia per hoc fit eis aestimatio quod i pii etiam possint similia pati : & inde est etiam quδd se ius& sapie lues qui considerat se polle in mala incidere , & debiles,. deformidolosi, sunt magis misericordes : E contrario autem illi qui reputant se elle felices , & in tantum potentes quod nihil mali putant se
posse pati, non ita commiserenis tur. Sic ergo , semper defectus est ratio miserendi: vel inquantum aliquis dc Rctum alicuius reputat suum propic r unionem amoris, Vel
propter possibilitatem sinulta pa
u. 3. eur sicut Philoso bis dicti su
Resp. D. Thomas , dicendum quod illi qui iam sunt in infinitis
malis , non timent se ulterius pati aliquid. Et ideo non. miserentur:
smiliter etiam nec illi qui valde
timent,quia tantii in intendur propriae passioni, quod non intendant miseriae alienae . in ενή. ara. M