장음표시 사용
81쪽
t iuramento non exibebunt. Et propter hoc etiam ut iuramento debita reuerentia exhibeatur, dicietur λλ. q.- s. Hossessum est, Di qui in Sat his audet tu are . hoc ieiunus: faciM cum omm hon0yate , ct timo, re Dei.
Aliud aurem est considerandum 'ex parte ho .ninis , cuius dictum. 4aramento , confirmatur : Nouenim indiget dictum hominis
. confirmatione, nili quia de eo du-i bitatur : Hoc autem derogat dignitati personae , ut dubitetur de veri are eorum , quae dicit : de ideo personis magnae dignitatis non conuenit iurare, propter quod dicitur i. φ s. cap. si quis Presbyter,
-cessitate , vel magna utilitate li- cic .m est eis iurare. Et praecipue . pro spiritualibus negotiis , pro quibus etiam iuramenta competit praestate in Q lemnibus diebus , quibus est spiritualibus rebus va-
candum e non autem tunc sunt iu-cramenta praestan da pro rebus te in poralibus , nisi forte ex magnane. . cessitate. 1.2. q. 89. AE. ΤΟ. in cνγ.
u. 23. Utrum ace iens Laris, is alicuivi experimen ιν sub iuramenton 1 communicandi teneatur serua re iuramentum.
Resp. v. Secretum. sua . 26. an , ct quomodo cities, ct Canomia ten/amtir seruare iura
menta ciuitatis, ct coluribResp. D. Thomas , dicendum quod quia i ii tamentum est actio personalis , ille . qui de nouo fit ciuis alicuius ciuitatis , non obligatur quasi iuramento ad obsec-uanda illa, quae ciuitas se seruatara iurauit tamen tendtur ex quadam fidelitate, ex qua obligatur , ut sicut fit socius bonorum ciuitatis, ita etiam fiat particeps On rum. Canonicus vero qui iurae si seruaturum statuta edita in aliquo cullegio, non tenetur ex iuramen to ad seruandum futura , nisi intenderit se obligare ad omnia statuta praeterita , & futura. Tenet attamen ea seruare ex ipse vi statu torum , quae habent coactivam vir cutem. a. a. q. 98. a. a. ad 4. Quaeritur χχ. eur Aureliis vens eo citium deerou ι quod nisi pro pace faci/nda omnes sideles ieium ad
Resp. D. Thomas, ratio institii-tionis fuit, quia ad iura mens Imrequiritur summa cautela , Huae exigit sobrietatem. Excipimi; urtamen casus illi, in quibus mora
traheret periculum ; sicut est pro pace facienda. 3. sent. d. 39. is
Quae . a b. quomodo sit intestienda dil=e statio in iuramonto e ct Utrum fieri possit in ra ramento Uurιorroriisl solam in Promissorio. Resp. D. Thomas, dicendumquδd dispensatio , quae fit in iura-
me νυ D, non se extendit a L hoc,
qudd aliquid contra ituramentum fiat 1 hoc enim est i in possibile, cum obseruatio iuramenti cadat
sub praecepto diuino , quod est in- dispeii labile: sed ad hoc se extendit dispensatio iuramenti, ut d Diuiti su by Corale
82쪽
qu a sub laramento cadebat, sub bium est, utrum sit licitum , vel 'iucamento non cadat , quasi non illicitum,proficuum,vel nocivum, existens debita materia iuramenti, aut simpliciter ,aut in aliquo casu: ut de voto infra dicetur. & in hoc potest quilibet Episco Materia autem iuramenti affer- pus dispensare. xorij , quod est de praeterito , vel Quaudoque vero sub iuramento . praeienti, in quandam necessitatem promittitur aliquid , quod est ma- Iam transit,&immutabilis fusta est nifeste licitum, & utile , & inde ideo dispensatio non referretur tali iuramento noti videtur habe. ad materiam , sed referretur ad ip- re locum dispensatio, vel commu- sum actum iuramenti r unde talis . latio, nisi aliquid melias occurrat dispensatio directe j esset contra. ad communem utilitarem faciens raeceptum diuinum. Sed materia dum quod maxime videtur periuramenti promissorij est aliquid tinere ad potestatem Papae, qui ha- saturum , quod variari potest , ita bet curam uniuersalis Ecclesiae j. scilicet quod in aliquo euentu po- vel etiam absoluta relaxatio, quod rest esse illicitum, & nocivum , & etiam ad Papam pertinet in Omni- per consequens non esse debita bus generaliter , quae ad dispe usa- materia iuramenti : & ideo dis- tionem rerum Ecclesiam Luna ipenseri potest in iuramento ero. pertinent, super quδε h taet plen, naisIorio , quia talis dispentatio tudinem potestatis. Sicut & ad
respicit materiam iuramenti , &Vnum quemquc pertinet irri lare . non contrariatur praecepto diuino . iurainentum , quod , sibi sub dii iude iuramenti obseruatione. 2.1. . factum est , circa ea , quae eius pO- . q. 89.. a. s. a I. . testati subduntur: sicut pater po-test irritare iuramenti in puellae ue
v. 26. qua uam iuramenta nou liene & vir uxoris , ut dicitur numero.
ritare ea quae diffinsatione 3ndi erit. 2. 2. q. 89. a. 9. ad 3. . Ouar. 27. an ille, eus sit tuta mensum, bResip D. Tnomas , dicendum . t Lud irritare, vel in eo quod quandoque illud, quod ca- ἐδιnsare. dit sub iuramento pro mill orto,est imanifeste repugnans iustitiae , vel Resp. Thomas , didendum quia est peccatum , sicut cum ali- quod homo potest alteri promitte- quis iurat se facturum homicidium, re aliquid sub iuramento duplici vel quia est maioris boni impedi- ter.'Uno modo, quando promittittivum, 'sicut clim aliquis iurat se . aliquid pertinens ad utilitatem non intraturum religionem dc tale ipsius , puta si sub iuramento proin iuramentum dispensatione non mittat se seruiturum et , vel pecu- indiget: sed in primo casu tenetur . niam daturum : & tali promi Caliquis tale iuramentum non ser- sione potest ablo luere ille, cuiuare , in secundo autem casu lici- promissio facta est , intelligitur tum est,& seruare, & non seruare. enim iam ei soluisse promissum, Quandoque vero aliquid sub iu- quando facit de eo secundum eius'; amento promi ἔ iLUI. de quo d*-. Vol taIcta.
83쪽
Alio modo promittit aliquis silieri, ut Od pertinet ad honorenvDes, vel utilitatem aliorum putast aliquis sub iurantento promittat alicui se intraturum religionem, vel aliquod opus pietatis factu rum: & tunc ille, cui promittitur, non potest ab loluere promittentem ἰ quia promissio iton est facta ei principaliter , sed Deo , ni si forte sit interposita conditio , ratione cuius possit; scilicet si illi videbitur , cui promittitur, vel aliquid aliud tale. 1. 1 82. ar.
IVS PATRON ATVS. . Quar. an iusta tranatus Oendi possit ri 2 quomodo in alterum posser
Resp. D. Thomas , dicendumqu)d tu spationatus per se vendi non potest, nec in laudum dari : si
autem villa vendatur, in seu domdetur, cui annexam est ius patronatus , transit cum uniuersitate ad illum cui villa datur , vel qui eam omit ; non quasi ius patronatus lubventitione calat . . sent. d. 2J. Q. 4 a. λ. θη. s. ad 3. 2. a. qu. .QQ.
Esp. D. Thomas , dicendum l quod ius , siue iustum est aliquod opus adaequatum alteri secundum aliquem aequalitatis modum : Dupliciter autem potest alleui homini esse aliquid adaequatum e Vno quidem modo ex ipsa natura rei , puta cum aliquis tantum dat, ut tantundem recipiat , & hoc vocatur ius naturale. Alio modo aliquid est adaequa tum , vel commensuratum alteri ex condicto , siue ex communi placito ; quando scilicet aliquis reputat se contentum , s. tantum accipiat. QAod qui di m potest fieri dupliciter : Uno modo per aliquod priuatam condictu in , siςut quod lirmati it aliquo Macho intenpkiuatas peti mos : Alio modo ex condicto publico ; puta cum totu
84쪽
habeatur quasi adaequatum , &commensuro 'ain alteri vel eum hoc ordinad Princeps , qui curam
populi habet , dc eius personam gerit: de hoc dicitur ius positi.
uum. 2.2. q. 37. t. a. in corp.
quomodo coRuensat cum naturali ,
Resp. D. Thomas, dicendum quod ius Diuinum dicitur , quod diuinitus promulgatur : de Aioc quidem partim est de his,quae sunt naturaliter iusta; sed ramen eorum iustitia.homines latet , partim aurem de his , quae fiunt iusta institutione diuina. Vnde etiain ius di-ninum, per haec duo distingui potest , seu t&ius humanum. Sunt enim in lege diuina quaedam prae cepta , quia bona: Sc prohibita , quia mala : Quaedam Vero bona , . quia praecepta.& mala quia Prois
tium , ct ilia mile. Resp. D. Thomas, diuiditur ius positiuum in ius gentium , & ius ciuile secundum Dos modos quibus aliquid derivatur a lege naturae : nam ad ius gentium pertinent Oa , quae derivantur ex lege naturae , sicut conclusiones iis Principiis;vt iustae emptiones, πε-
.ditiones , & alia huiusmodi, sine
quibus homi ues ad inuicem conuiuere non possunt; quod est de lege naturae , quia homo est natura-ster amm.1l Herale , ut probatur in Mimo Politico . quae vero derivania r sa Iese naturae pρr modum particularis determ Inationis pertἰ-nent ad ius ciuile, secundom quod quaelibet ciuitas aliquid sibi accc
Resp. D. Thomas , dicendum quod praedicta iustitiae diffinitio. conueniens est , si recte intelligatur. Cum enim omnis virtus sie, habitus , qui est principium boni actus ; necesse est , quod virtus diffitiatur per actiim: bonum., qui est circa ea, qtue ad alterum sunc, sicut circa propriam marer i. iri ιvirtutis: Est autem iustitia praecipue circa ea, Quae ad alteruti sunt, sicut circa propriam materiam a de ideo actus . iustitiae per comparationem ad propriam ma teriam virtutis , & Obiectum Iangitur , eam dicitur : im suum νημcuique ινibuens quia ut Isidorus dicit in lib. etymologiarum ., tu st- dicitur , quaa im os odit. Ad hoc autem quod aliquis actus circa quamcunque materia si vir-ruosus, requiritur quod sit voluntarius , & quδd si stabilis , dc firmus ; quia Philosophus dicit in L.
et hic. quod ad virtutis actum requiritur et primo quidem quod operetur sciens ; secundo autem, uod eligens, dc propter debitumnem ς tertio quod immobiliter operetur: primum autem horum includitur in se eundo ; quia θηε per ignorantiam agit Ar est 3nuotuma vium , ut dicitur in s. ethicorum: dei deo in dissinitione iustitiae primo ponitur voluntas, ad osten-
85쪽
dendum quod acuis iustitiae debet
ille voluntarius : Additur autem de constantia , 5c perpetuitare, ad designandam actus firmitatem :ideo praedicta diffinitio est completa diffinitio iustitiae. Et si quis
vellet eam in debitam formam dissinitionis reducere , pollet sic dicere, quodiostitia est babιtim Iecundum quem aliquis constaura , σ
tribuit: de quasi est eadem diffinitio cum ea quam tradit I/hiloso phus in s. et hic. dicens quod iu-
stitia est habitu. , secundum quem aliquis dicitur operativus secundum elebiquem iusti. a. a. q. 38. a. I. incorp.
siser. s. an iustitia βι wrim , iuxta illud D. Grubri' a. trior. in qua-1uisvinutibus f Scilicet prudentia, . iustitia , fortitudine, σ temeran-ria ) iota boni operis stru Iura consurgit. Resp. D. Thomas , dicendum quod virtus humana est quae bonum reddit actum humanum , 5c ipsum hominem bonum facit :quod quidem conuenit iustitiae r .actus enim hominis bonus redditur ex hoc quod attingit regulam rationis , secundum quam humani actus rectificantur : unde cum iustitia operationes humanas rectificet : manifestum est quod opus hominis bonum reddit,& ut Tul- ilius dicit in i . de ossi e . Ex iustitia
pracipue viri boni nominantur : Vnde sit ibidem dicit , in ea virtutis splendor est maxιmus. 2.2. q. 38. a. 3. in corp.
. an iustitia sit virtus generali et
Reip. D. Thomas , Alcendum quod Histitia, sicut dictum est ,
ordinat hominem in comparatione ad allu: quod quidem potest ei bdupliciter : uno modo ad alium sugulariter consideratum : alio modo ad alium in communi , secundum scilicet quod illo, qui seruit alicui communitati , seruit omnibus hominibus,qui sub communitate illa continentur. Ad utrumque ergo se potest habere iustitia secundum propriam ratio nem. Manifestum est autem, quod omnes , qui sub communitate aliqua continemur , comparantur ad communitatem sciat partes ad
torum: pars autem id quod est , , totius est; unde & quodlibet bonum partis est ordinabile in bo-
iussibet virtutis siue ordinantis , aliquem hominem ad seipsum, siue ordinantis. ipsum ad aliquas salias personas singulares est referi bile ad bonum commune , ad lquod ordinat iustitia : & secun - dum hoc actus omnium virtutum lpolsunt ad iustitiam pertinere si cundum quod ordinat hominem iad bonum commune , & quantum ad hoc iustitia dicitur virtus generalis. Et quia ad legem pertinet rordinare ad bonum commune: in inde est quod talis iustitia praedicto . modo generalis,dicitur iustitia legalis : quia scilicet per eam homo a concordat legi ordinanti actus .
omnium virtutum ad bonum com- mune. 1.2.3.38. . I. in cory.
ηar. 7. au prater iustitiam generaialem sue legalem, d/tur alia qua fla. viri in specialis.
86쪽
quoil Iustitia legalis non est gen ἀ.tialiter omnis virtus ; sed oportet praeter iustitiam legalem , quae Ordinat hominem immediate ad bo.
niam commune , esse alias virtutes,
quae immediate ordinant horri nem circa particularia bona. Quiae
quidem possunt esse , vel ad seipsum , vel ad alterani singularem personam. Sicut ergo praeter iustitiam legalem oportet esse aliquas Virtutes taparticulares , quae ordinent homiuem in seipso,putatem perantiam , dc fortitudinem : ita etiam praeter iustitiam legalem oportet esse particularem quandam iustitiam, quae ordinet hominem circa ea,quae sunt ad alteram singularem personam 2. 2. l. 18.
iari r 8. an μι dua Ueetes iustiue , sciIicia commmati , ct distributista. Resp. D. Thomas , dicendum .quod iustitia particularis ordinatur ad aliquam pIiuatam perso
nam,quae comparatur ad Communitatem. , sicut pars ad totum. P
te st autem ad aliquam partem duplex ordo attendi: unus quidem partis ad partem , cui similis est.Ordo unius priuatae personae ad aliam ; & hunc ordinem dirigit commutatiua iustitia , quae consi-ssit in his , quae mutuo fiunt inter duas pec sonas ad inuicem : Alius ordo attenditur totius ad parres,& huic ordini assimilatur ordo eius, quod est commune ad singulas personas 3 quem quidem ordinem dirigit iustitia distributiua , quae est da stributiva communium secundum proportionalitarem: &iadio do sunt iustiti; specie , scilicet distributiva, die omniurati uar
u. 9. virum virι in iustitia versetu circa medium rationia teι circa me dium rei.
quod aliae vir luces morales principaliter consistunt circa passiones, quarum rectificatio non attenditur nisi secundum comparationem
ad ipsum hominem , cuius sunt passiones, secundum scilicet quod irascitur , & concupiscit prout debet secundum diuelsas circunstantias : de ideo me tum talium virtutum non accipitur secundum proportionem unius rei ad alteram , sed solum secundum compagationem ad ipsum virtuosum : δίpropter hoc in i piis est medium1otum secundum rationem quoad nos. Sed maletia iustitiae est exterior Operatio secundum quod ipsa, vel res cuius est usus,debitam pro-φortionem habet ad aliam personam;&ideo medium iustitiae con sistit in quadam proportionis α- qualitate rei exterioris ad personam ext iorem: aequale autem est
realiter medium inter maius, &minus ut dicitur in ro. metaph. vii de iustitia habet medium rei.
Resp. D. Thomas , dicendum quod in iustitia distributiva datur aliquid alicui priuatae personae , inqtiantum id , quod cst totius, est debitum parti quod quidem tanto Diqiliaco by Cooste
87쪽
3lixius est , quantδ ipsa pars maiorem principalitatem habet in toto ; Et ideo in distributiua iustitia tantb plus alicui de bonis communibus datur , quanto illa persona maiorem habet principalitatem in
communitate. Quae quidem prinicipalitas in Aristocratica commu- . . nitate a Itenditur secundum virtutem , Hi oligarchica secundum diuitias, in democratia secundum libertatem , & in alijs aliter. Et ideo in iustitia distributiva non accipitur medium secundum ae-.qualitatem rei ad rei, sed secun Mum proportionem re turn ad per sonas; ut se ilicet sicut una persona excedit aliam , ita etiam res , quae datur uni personae , excedat rem, quae datur alis. Et ideo dicit Phi-4 Iophus , quod rate medium est Ia
canaum G ometricam proportionatit a, in qua attenditur aequale non
sieundum quantitatem , sed se- cuddum proportionem: Sicut si dicamus, quod sicut se habent sex ad quatuor , ita se habent tria ad duo , quia utrobique est se squial-
Izra proportio , in qua maius h bet totum minus, N: mediam partem eius : non autem est aequalis excessus secundum quantitatem :quia sex excedit quatuor in duobus , tria vero excedunt duo in
tur aliquid alicui singulari persona: propter rem eius, quae accepta e strui maxime patet in emptione, dc venditione, in quibus primo inuenitur ratio commutationis:&ideo oportet adaequare rem rei,ut
uanto iste plus habet, quὶm suumt, de eo, quod est alterius , tantundem restituat ei, cuius est : & ic fit aequalitas secundum arith meticam medietatem , quae attonditur secunddm parem quantitatis excessir sicut quinque est medium inter sex, de quatuor, in V ni- rate enim excedit , & exceditur: Si ergo 1 principio uterque habeat quinque , Vnus eorum accipit -vitum de eo,qtiod est alterius,unus scilicet accipiens habebit scae , &alij relinquentur quatuor : erit .ergo iustitia , si uterqtie reducatur ad medium , ut accipiatur Vmriri ab eo, qui habet sex , & detur ei, qui habet quatuor : sic enim uterque habebit quinque , quod est
Q mr. . quodnam H proprium mis Mira rustitia. Rese. D.Thomas, quod Ambrosus dicit in i . de ossi c. iustitia est quae unicuique quod situm est, cit Suit: alienum non vendicat, utilitatem propriam negligit, ut communem aequi tacem Custodiat. 2. 2. q. 38. I I .in ars ea contra.
scia . in .stium iustitia praemineae
Res p. D. Thomas , dicendum qudd si loquamur de iustitia legali, manifestum est, quis d ipsa est praeclarior inter omnes Nirtutes morales , inquamum bonum commune prae eminet bono singulari unius personae. Et secundtim hoc philosophus in I .ethic.dicit, quo a praecιarissima vir utum videtur usai ustitia : 9 n qua est hesperiω , neqielueiser ita admirabilis.s Ed 'etiam si loquamur de iusti tia particulari,praecellit inter alia virtutes morales duplici ratione: Quarum prima potcst iunii ex paria.
88쪽
tori fama , de citias crederetur do. ctrinae suae. Et propter hanc causam hie Apostolus laudat se : nam Corinthia praeferebant et pseudo. Apostolos,& condemnabant eum, ..& ideo non sic obediebant ei. Ut, ergo non vili penderent eum, sed ' obedirent et , praesert se eis &i laudat, de dicit: Sιd ad has quiserum Iaudis bono sicabιι mra, ct illiciter, quo ostendam ιgi salutare Dei: de inquantum homo per diuinain laudem affectu ascendit in Deum, it tantum per hoc retrahitur ab his. quae simi contra Denm , se cuna in illud Isaiae 8. Laude mea infanris to , ne intereia. Prodest etiam lais oris ad hoe quod alio tam idouem, sicut nos, iacili pseusG- rum asse s prouocetur in Deum: Apostoli ;quia licet ipsi praedicent, unde dicito, in Psalm. 3 3. Semper
tamen adulterant verbum Dei quod nos non facimus. a. ad Cor. .a. ut Z. 3. Quar. 3. quibus de causis Deus nedum mente , sed e i im oro sit laa-
Resp. D. Thomas , dicendum quod verbis alia ratione utimur ad Deum , M alia ratione ad hominem: Ad hominem enim utimur Verbis, ut conceptnm nostri cor- dis quem non potest cognoscere, Quaritur I. ansverueniente Donet
Misi verbis nostris) ei exprimamus; nocessιι oscium letati.& ideo laude oris ad hominem timur, ut vel ei vel aliis innotes- o Esp. D. Thomas , cessat officat, quod bonam opinionem de A eium legati Domino suo su- laudato habemus; ut per hoc & perueniente ; quamuis de aliqua
ipsium , qui laudatur , ad meliora uexerceat. . sem. d. a. q.a. a. I. f. prouocetnus; dc alios, apud quos A. incorst. laudatur, in bonam opinionem,&reuerentiam,& imitationem ipsius
Sed ad Deum verbis utimur, non quidem ut ei qui est inspector
ni sestemus ; sed ut nos ipsos , dc
alios audientes ad eius reueren avaritur a. an tigatus visis ans partem sua tegarionis ροσι acciρσrestipendia , cir similiter Fasta substadium ab aliis pariaeus mundi. Resp. D. Thomas ', apparet quod legatus Papae visitans unam tiam inducamus : de ideo necessa- i partem legationis , potest acciperia est laus oris, non quidem proo re stipendia. Et . quod Dominus pyer Deum , sed propter ipsum Papa pro necessitate unius Patriae laudantem , cuius affectus excita- potest accipere subsidium ab aliis Uur in Deum ex laude ipsius, se- partibus mundi. Ratio est , quia
89쪽
Ecclesia est si eut unum corpus: videmus autem in corpore naturali , quod natura quandod diicit virtus in uno membro , 1abininistrat humores , Ec vir Iutem accipit ab alijs membris. a.
RL p. D. Thom , , dicendum quod lex quae λm regula est 3:men iura actuum, sucundum quam inducitur alio, is ad agendum , vel ab agend. retrahitur: dicitur enim lex i ii, ndo , quia obligat ad agendori et Regula autem demensura humanorum actuum est ratio, quae pIincipiam primum : ictum humanorum , rationis dian est ordinare ad finem , qu est primum principium in a-αndis secundum Philosopliuin rin unoquoque autem genere , id quod est principium , est ruentura di regula illius generis, sicut unitas in genere numeri , & motus primus in genere motuum : unde relinquitur qudd lex biit aliquid
pertinens ad Lacianem. 2. 2. . 'O. . a. I. in cor8.
Resp D. Thomas , dicendum quod lex proprie , primo, dc principaliter respicit ordiuem ad bo:
X. num commune et Ordinare autem
aliquid in bonuin commune. est , vel totius multitudinis, vel alicuit S gerentis vicem totius multitudinis: Et ideo condere legem, uti pertinet ad totam multitudinem , vel pertinet ad personam publicam , quae totius multitudinis curam habet, quia & in omnibus aliis ordinare in finem est eius , cuius est proprius ille finis. f. a. '. 9Oω
ritur 3 an lex debeat esse promulsata κου hoe ut obliget, sicus ἐiιitur in άeeretis dis. 4. quos legeri Ilituunιar cum promηlgamur. Resp. D. Thomas , dicendum: quod lex imponitur aliis per modum regulae, bc mensurae : regula iautem, de mensura imponitur per hoc , quδd applicatur nis,quae r gulantur , dc mensurantur : Vnde
ad hoc qudd lex virtutem obligandi obtineat,quod est proprium lcgis,oportet quod applicetur hominibus, qui secundum eam regatari debentrialis autem applicatio fit per hoc quod in notitiam eo rum deducitur ex ipsa promulgatione: Unde promuulgatio ipsa necessaria est ad hoc quod lex habeat suani virtutem. p. 2. q. o. o. s. in cον. -
μ. 4. ηεmoda illi , qui non au/iuηι pro MastaIιεnem Iuti ,t eneantur ad illiin obser uantiam. Resp. D..Thonias , dicendum 1 quod illi , coram quibus lex notapto mulgatur, obligantur ad legem obseruandam : inquantum in eo rum notitiam deuenit per alios,
90쪽
LEX. ps Λε sisti. ἰnerdom a. 4. Hdi. dicia ; ex quibus etiam diuersae, ia μεr. s. ' modo Ieges fu νυ ηερο ς Πῆ rix leges P cocedunt: ut er- - ω Πος statem tmyonunt , υι tu Ha go homo abinae omni dubitatio ne scirae possu , quid ei sic age n. dum. , & quid vitandum , necessarium fuit, ut in actibus propriis dirigeretur per legem diuinitus d tam , de qua constat , quod non: potest errare. Tertio, quia de his potest homo legem facere , de quibus potest iudicare : iudicium autem hominis eise non potest de interioribus motibus , qui latent, sed solam de exterioribus , actibus, qui apparent , dc tamen ad perfictionem virtutis xequiri cur , qtiod in . vitisque actibus homo rectus exi- stat: de ideo lex humana nota pO- tuit cohibere , de oodinare suffiia Menter interiores .actus ἱ sed no-
Resp. D. Thomas , . dicendum quoi promulgatio praesens in futurum extenditur per firmitatem scripturae , , quae quodammodo semper eam promulgat e Vnde I ii-dorus dicit in primo clinio l. addsex 4 legendo vocata est , qui H I 8ς ε st. P. A.'.yO... q. 4d qucr. 6. anor quare necesse fuit prater legem.naturalem, cT humanam dari etiam diuinam . . Resp. . D. .Thomas , dicendum,
quod praeter legem naturalem, dc legem humanam necetiarium fuit. ad directionem humanaei visae ia-bere legem diuinam i de hoc pro- cessat ram fuit, quod ad hoc supra- pyer quatuor Tasiones.
Psimo quidem , quia per legem dirigitur nomo ad actus proprios in ordine ad vulmum finem : dc si
quidem i homo ordinaretuζ tantum ad finem , qui non excede' et proportionem naturalis facultatis homicis, non oporteret quod humo haberet aliquid directiaam ex parte sationis supra legem n ruralem sedc legem humanicus P sitam , quae ab ea derivatur d
'ura .homoe ordinatur ad finem beatitulinis aeternae , quae excedit inrtiouem naturalis facultatisaae ; ideo nec et Iarium fuit, Risupra legem naturalem , dc humanam dirigeretur etiam ad suum fi nem lege. diuinitds data. . secando , qaia propter incertitudine humani iudieij praecipue de rebusαontingentib is, de parti--laribus,contingit de actibus hu-
Qui irib a qui in sicut Augustinus, dieit in primo de l,o. O arbitrio . .
nullum malum improhibitum , de impuni tam re maneat, necessarium fuit saperuenire legem diuinam , .
entur. Et istae quatiaor causae tanguntur in Ps. i S. ubi dici sar : lex . Domin, immaculata , id st nullam peccati turpitudinem per vittens rconuertens animas , quia non so. Istiri exteriores actus , sed etiam interiores dirigit ἔ restimo ἀ-m D-n o si ἰe ; propter certi