장음표시 사용
101쪽
milatur quieti. Quδd autem illi.
qui susceperunt pecunias ab aliis aequisitas , liberalius expendunt, quasi existentes inopiae inexperti, D pro per solam hanc inexperientiam liberaliter expenderent, non haberent virtutem liberalitatis. Sed quandoque huiusino di inex serientia se habet solum scut totisens impedimentum liberalitatis, ita quod promptiua liberaliter
agant. Timor enim inopiae ex eius experientia procedens impedit quandoque eos , qui acquisierunt pecuniam, ne eam consument liberaliter agendo: γ similiter amor, quo eam amant , tanquam proprium effectum , ut philosophus dicit in . ethic. 2.2. f. II Z. ἄν q. ad I. qu. 6. e. liberaIis quandoque trista- ιαν de his qua dedit; neque etiam das Omni bin, ut diciνην in ε.ethie. Resp. D. Thomas , dicendum quod ad liberalitatem pertinet Conuenienter uti pecunia, & pq rconsequens conuenienter dare , quod est quidam pecuniae usus: quaelibet autem virtus tristatur de contrario sui actus , & vitat eius impedimenta : ei autem , quod est conuenienter dare, duo opponuntur , icilicet non dare , quod conuenienter est dandum , & dare aliquid. in conuenienter, Vnde de utroque tristatur liberalis , sed de primo magis , quia plus opponitur proprio actui: & ideo etiam non dat omnibus : impediretur enim actus eius, si quibussibet da-iret: non enim haberet, unde alijs
η tritur 7. quem da sit intelligentam
Resp. D. Thomas, dicendum 'ubd dare ,& accipere se habent sicut agere , & pati: non est autem idem principium agendi , 5 patiendi r unde quia liberalitas est principium dationis, non pcrtinet ad liberalem , ut sit promptus ad
recipiendum I de multo minus adpetendum e unde versiis. Si quis in hoc mundo να ι multis gratias habενir Dot, capia , qarara , plurima, y Μ AE, nihil. Ordinat auteni ad dandum aliqua secundum conuenientiam liberalitatis, scilicet fructus pro Triarum posscssionum , quos sollicile procurat, ut eis liberaliter utatur. 1.2. . I 17. q. . ad 3. uar. 8. quomodo Io/ratiras magis par ιι eat ad ius .isam , quam ad
Resp D. Thomas , dicendumquδd datio beneficentiae , & misericordiae procedit ex eo , quod homo est aliqualiter affectus circa eum , cui dat: de ideo talis datio pertinet ad charitatem, siue ad amieitiam. Sed datio liberalitati Sprouenit ex eo, qubd dans est aliqualiter affectus circa pecuniam
dum eam non concupiscit, neque amat: unde non solum amicis,led etiam ignotis dat, quando oportet: Vnde non pertinet ad charitatem, sed magis ad iustitiam , quae
est circa res exteriores. 1.2. . IIDA.I. ad 3. u r. 9. utrum Iberalitas sio maxi
102쪽
tate,sed libιralitas gratior. Philes dieitis r. Rhιt. quod fortes, ct iusti maxim. amantur , post eor. IiberaIςΦ. Resp. D. Thomas , dicendum clubd quaelibet virtus tendit in
. aliquod bonum : unde quantb ali- . qua virtus in maius bonum tendit., tanto melior est. , Liberalitas au item tendit in aliquod bonum du- plicitere. uno modo primo , &pertae, alio modo ex consequcnti. Priairno quidem , & per se tendit ad. ordinandam propriam affectio-:nem , circa posse uionem pecuniarum,&, sum: & sic secundum hoc praesertur liberalitati dc tempetrantia , quae moderatur concupi L. Gentias, & delectationes pertinentes ad proprium corpus; de forti- sudo , &iustitia , quae ordinant quodammodo in bonum commu- .ne , una quidem rempore pacis alia verb tempore belli: & omni bus praeferuntur virtures , quae ordinant in bonum diuinuivinam
quodque magis iudicatur lecudis in id , quod primo & per se competit et , quam secundum id , quod
consequenter se habet: ideo dicendum eli liberalitatem non esse ma
ximam vir rurum. 2.2. q. III. a. 6. . in cor .
Resp. D. Thomas , dicendum quod liberales maxime amantu ζ, non quidem amici tia honesti, quasi sint meliores , sed amicitia utilis, quasi sint utiliores in exterioribus
bonis , quae communiter homines maxime cupiuia ζ. Et etiam propter eandem causam clari redduntur. a. a. q. III. a. o. ad s.
uar. I. in quo consistas litigium, oe
bonum diuinum praee minet cuili- D Esp. D. Thomas , dicendumbet bono humano & in bonis ha- - quod proprie litigium in vermanis bonum publicum praeemia ibis consistit; cum scilicet unusi et bono priuato ; in quibus bo- Verbis alcerius contradicit; in qua num corporis prae eminet bono quidem contradictione duo pos exterioritin rerum. Alio modo or- sunt attendi : quandoque enim dinatur liberalitas ad aliquod bo- coulingie contradictio propter nnm ex consequenti. Et secundum personam dicentis , cui contradi hoc liberalitas ordinatur in omnia cens consentire Tecusat propter bona praedicta: ex lim enim qu bd defectum amoris animos unien- homo non est amativus pecuniae. tis & hoc videtur ad distor sequitur quod de facili viatur ea diam pertinere charitati contra & ad seipsunse, de ad utilitatem riam et quandoque voro contradi aliorum , de ad honorem Dei: dc ctio oritur ratione Personae, quam secundum hoc , habee quanda in aliquis contristi re non veretur ι ω
excellentiam ex hoc quod utilis sic fit litigium , q od praedictaexo ad multa. Quia ta inen unum- amicitiae , vel astabilitavi opponi-ι nisi ires by GOrale
103쪽
Miquas operationes se extendit, laborat,& ex hoc fatigatur ; praesertim quia in operationibus animae simul etiam laborat corpus , inquantum scilicet anima intellectiva utitur viribus per organa corporea opetantibus. Sunt autem bona sensibilia connaturalia homini : Et ideo quando anima vltra sensibilia eleuatur operibus rationis intenta , nascitur exinde quaedam fatigatio animalis , siue .homo intendat operibus rationis practicae , siue speculativae : magis tamen si operibus contemplaia Itonis intendat, quia per hoc magis a sensibilibus eleumir , quamuis forte in aliquibus operibus
exterioribus rationis practicae maior labor corporis existat. in viri Dque tamen tanto aliquis magis altero fatigatur , quasi id ve men-aius operibus rationis intendit. Sicut autem fatigalio corpora
Jis soluitur per corporis quietem, ita etiam oportet quod Atigatio animalis soluatur per animae quie-zem : quies aurem animae est delectatio : & ideo remedium contra fatigationem animalem adhibetur per aliquam delectationem, inter
missi intentione ad insistendum studio rationis, sicut in collatio nibus Patrum. legitur , quod B. Ioannes Euangelista, clim quidam scandalizare tuur, quod eum cum discipulis suis ludentem inuenerant,dicitur mandasse uni eorum , qui arcum gerebat , ut sagittam traheret : quod cum pluries fecis.set , quaesiuit utrum hoc continuε
facere posset: qui respondit,quods hoe continue faceret , arcus frangeretur: V nde B. Ioannes subintulit , quod similiter animus hominis frangeretur , si nunquam
sua intensione relaxarctur. Huiusmodi autem dicta , Vil fact. . in quibus non quaeritur nisi delectatio animalis, vocantur ludicra, vel iocosa: Et ideo necesse est talibus interdum uti, quasi ad quan- dainanimae quietem, & hoc est
quod Philosophus dicit in . eth.
quod D. buiis vita conuersat one qua-aam requies cum ludo habetur. Flideo oportet intcrdum aliquibus talibus uti. Circa quae tamen videntur tria praecipue esse cauenda. Quorum .
primum , dc principale est, quod
praedicta delectatio non quaeratur in aliquibus Operarionibus , vel verbis turpibus, vel noctuis: Un- de Tullius dicit in primo de ossie. quod dinu genus ioca ia/ est i sibilate ρι iulas . fluit ιosum , ebscor.etam. Aliud autem attendendum est , ne totaliter grauitas animae resoluatur : Vnde Ambrosus dicit in
primo de ossi c. Caueamia ne dum relaxara arimum votam- , soluamus omnam harmoniam , quasi concentum quendam bonorum operum : Et Tullius dieit in primo de ossiciis, quoa
est , sicut de in omnibus aliis humanis actionibus,ut congruat per insonae de tepori de loco,& 1 ccii tidum alias circunstantias debite ordinetur , ut scilicet sit re tempore , e homine digniti , ut Tullius diei tibi dem Huiusmodi autem secunddm regulam rationis Ordinanti iri H abi tus autem secundum rationem operans est virtus ni iratis, Et icti ocirca ludos potest Esse aliqua vir-Disitired by Gorale
104쪽
riis, quam Phil. lib. .eth. cap. 8. EutraPeliam nominat, & dicitur aliquis Eutrapetuo a bona conuersone, quia scilicet bene colauertit aliqua dicta , vel facta in solatium , & inquantum per hanc virtutem homo refrae natur ab immoderantia ludorum , sub mode.
Guar. a. quomodo intelligatur D. Amb. in a. de fieb3 ἀιeens; vatoris qui ridet M , quia flebitis , aist Dominus.7 Insium ergo profusos, sed etiam omnes Mera declina desis
Resp. D. Thomas , dieendum quod verbum illud Chrysost. est intelligendum de illis, qui inordinate ludis utuntur , & praecipue eorum qui finem in delectatione ludi constituunt. Sicut de quibus- 'citur Sal l. II .ello ludum vitam nostram 2 contra ἀ
qu. q. quomodo ludo utendumst. Resp.D.Thomas,dicendum quod ticut dictum est , iocosa debent congruere negotiis & personis: v n te & Tullius dicit in a. Rher.
quod quando auditores sunt defatiga-.rι non est mutile ab alι qua νε noua, ast ridicula oratorem inciperes tamen rei dignitas non adi uit iocandisaculis ratem : Doctrina autem sacra maximis rebus intendit secundum illud Prouerb. s. audite quoniam de rebus magnis locutura fum : unde Amb. non excludit uniuersaliter Iocum a Conuersatione humana, sed a doctrina sacra : unde prae mittit, licὲt interdum honsa ioca, aesuauia sint, taman ab Ecelemica ab- horrenι regula, quoniam in scripturis faustis non reperimu/ ea quemadmodum viaryare Pos uJ. x. a. q. I 68.
v. 3. quomodo tuterigi debeat D. Ch I Ut om in dicens, non dat me ludere , sed Diabolus. Audi quidati quando Iudentes passi sunt e sedit populin mareducara , ct bibere, ssurresιram is ero. . Resp. D. Thomas, dicendum quod ipsae operationes ludi secundum suam speciem non ordinantur ad aliquem finem , sed delectatio . quae in talibus assibus habetur , ordinatur ad aliquam animae re . creationem,& quietem, & secundum hoc , si fiat moderate , licet vii ludo : Vnde Tullius dicit in I. . de ossi c. ludo , στ ioeo uti quidem ite/i: θἀμm somno, ct quietibin ca teris , tum cum grauibuι , seriisquoribus satisfcarimis. ibidem a/ 3. . Quar. s .an, or quando Iudia D
. sepra. v. actis humanus 'quas. 6. u. 6. quanam sit disserentia ludo-rum; ct quibus uti possint etiam U- 'si poeniti ues. Resp. D. Thomas, dicendum lquod ludorum triplex est differentia : quidam enim indi sunt , , qui ex seipsis turpitudinem ha
betor, A tales ludi ab omnibus vi-
105쪽
candi sunt, & praeeipue a poeni- regurentibus , qui per fletu ni peccata corrigere debent , sicut ludi , qui
in theatris agebantur ad luxuriam prouocantes : Alij ludi sunt, qui ex gaudio deuotionis procedunt , sicut David dixit, Ludam , ET G-
tales ludi non sunt vitandi , sed laudandi, de aemulandi: Quidam
autem ludi sunt nullam turpitudinem habentes, quos Philosophus ιiberales vocat ; & hi sunt materia virtutis , scilicet Eutrapellae tEt ideo seruatis debitis circun-
stantiis possiunt laudabiliter fieri d quietem propriam , de aliis delectabiliter conuiuendum. Sed contingit in eis esse peccatum , eo quod debitae circunstantiae non seruantur: unde in talibus ludis aliquid decet unum, quod non decet alium : de in his etiam
ludis poenitens se debet habere aliis ter quim alij , inquantum pinnitentia fletum requirit et tamen eis moderare uti potest secundum quod ad recreationem animi pertinent , aut ad societatem corum. cum quibus homo conuiuit: unde Seneca dicit: siele gere sapientcr ,
νι nullus te habrat tanquam assterum,mς Miam eontemnat quasi νιιem . . f.
V eritur 7. an in excessa ludi sit pις-
ue iocosa verba vel L a liant di. rigibilia secundum rationem : &ideo si perfluum in ludo accipitur, quod excedit regulam 1ationis :quod quide potest esse dupliciter.
Vno modo ex ipsa specie actionum quae allumuntur in ludum , quod quidem iocandi genus secundum Tullium dicitur ιιιιberale, petulan , fluuiosum , obscaenum , quando scilicet utitur aliquis eausa ludi turpibus verbis, vel factis , vel etiam his , quae vergunt in proximi nocumentum, quae de se sunt peccata mortalia: de sic patet quod excensis inludo est peccatum mortale. Alio autem modo potest esse ex .eessus in ludo. secundum defectum debitarum circumstantiarum, puta cum aliqui utuntur ludo , vel teporibus vel locis indebitis , aut
etiam Draeter conuenientiam ne
go iij, seu personae : & hoc quidem iquandoque potest esse peccatui mortale propter vehementiam aD Rehus ad ludum, cuius delectHionem praeponit aliquis dilectionii Dei: ita quod contra praeceptum Dei, vel Ecclesiae talibus ludis viii non refugiat. mandoque autem iest peccatum veniale : puta si ali- quis non tantum afficitur ad lu-dum , quod propter hoc velit ali
quod contra Deum committere . . a. a. q. I 68. a. . n corP.
Resp. D. Thomas, dicendum i qu)d in omni eo , quod est dirigi. Resp. D. Thomas , dicendum bile secundum rationem super- quod aliqua sunt peccata propter scum dicitur quod regulam ra- 1olam intentionem ; quia scilicettionis excedito diminutum autem in iniuriam alicuius fiunt : quam
incitur secundum quod deficit , quidem intentionem excludit tu. m. a. . . N
106쪽
dus, cuius intem ad delectatiovem fertur , non ad iniuriam alicuius : & in talibus ludus excusat , peccato , vel peccatum dimi nu. t quaedam vero sunt quae secundum suam speciem sunt peccata , sicut homicidium, fornicatio,& similia : & talia non excusantur per ludum ; quin imo ex his ludus redditur flagitiosus, & obscoenus.
ueritur '. an etiam in defectu ludi pupi esse peccalum. Resp. D. Thomas , dicendum
quod o in ne quod est contra rationem in rebus humanis , vitiosum est: est autem contra rationem ,
ut aliquis alijs se onerosum exhibeat; puta dum nihil delectabile exhibet, & etiam eorum delectationes impediit Unde Seneca dicit, Sic te geras sapientιν , quod nul-ι- ta habeat lanquam a ferum , nec contemnat quasi vilιm: Illi autem,
qui in ludo deficiunt, nec ipsi dicunt aliquid ridiculum, dedicentibus molesti sunt; quia scilicet moderatos aliorum ludos non recipiunt et Et ideo tales vitiosi sunt, & dicuntur dura , ' agrestes,
. ut Philosophus dicit in A. Eth. Sed quia ludus est utilis propter
quietem, & delictationem: delectatio autem , & quies non propter se quaeruntur in humana vita , sed propter operationem , ut dicitur in i O. et s. Ideo defectus
ludi miniis est vitiosus , quam ludisti perexcessus : Vnde Philosophus
nuente dιcit: cohibeat se a ludis .
Resp. D. Thomas, dicendum quod quia poenitentibus luctus indicitur pro peccatis; ideo inter dicitur eis ludus. nec hoc pertinet ad vitium defectus : quia hoc ipsi inest secundum rationem , quod in
Resp. D. Thomas , dicendum quod Hierem. ibi loquitur secundum congruentiam lcmporis , euius status magis luctum requi rebat : unde subdit, solus sedebam,
quonsam amaritudine replesti me.
quod autem dicitur Tob. 3. pertinet ad ludum superfluum , quod patet ex eo quod sequitur , neque
eum his qui in leuitate ambulant , participem me prabui. ιbid. ad a.
u. I 2. quomodo sicut Andronicus ait,austaritate es virtus. seckndum
quam aliquo neque afferunt aliis del/ctationes cogocut Otum , notus ab his ree iunt.
Resp. D. Thomas, dicendum quod austeritas secundum quod est virtus, non excludit omnes delectationes , sed super quas , inordinatas : unde videtur perti ne re ad assabilitatιm , quam Philosophus amicitiam nominat , VPI A rapeIiam , litie in ii ut:. Es
107쪽
etamen nominat de diffinit eam si e , secundum conuenientiam ad temperantiam , cuius est de Iechationes reprimere . ibι d. ad 3.
ιurpe di aleatorum lucrum , cst acceριι oues eorum sunt illiberales ect quid dι taIi luero siιrs debeat. Resp. D. Thomas , dicendum riuos ipsum lucrum alaatorum est'. re prohibitum : sed in hoc do stitiza: ndu etliquid circaluiam istum.est prohibitum lege
naturali , aut diuina , ut quot aliquis luctetur ab his qui rem sua in alienare non possunt, sicut sunt minores de furio li; & iterum quod aliquis alterum trahat ex cupiditate lucranai: sed suci indum ius positiuum , omne tale lucrum est interdictum : quia autem ius posuiuum per dissuetudinem abro gatur, non autem ius diuinum ;ideo dicendum videtur quda si lucratus est ab eo qui non habuit potestatem alienandi , tenetur ad restitutionem ei, & sic non potest facere eleemosinam inael Si autem
ludit cuin eo qui habet potestatem lienandi quae tua sunt, si tractus lusit, & amisit, potest repetere ; si
lucratus est , non tenetur restitue
ke; quia ille qui amisit non est dignas recipere t nec potest liciteretiuere , nisi ius positiuum per
contrariam consuetudinem es letalicubi abrogatum. Si autem alium
traxerit, si amisit, non competicei repetitio j Si autem lucratus est, tenetur ad restituendum illi,a quo lucratus est , & non potest inde facere eleemosynam.
e r. I . quare Thilos. 4. Eth. dicit squod turpiter acq ιr. - , quod per aleas acquιν star : or quod aleato res ab amicis lucrantur , quibus dare oportet e ct quandonam palalucruis restitui debeat , aus ex ipsa eleemosina sieri. 'Resp. D. Thomas , circa illa quae per aleas acquiruntvt,videtur eise aliquid illicitum ex diuino iure; scilicet quod aliquis lucretur ab his qui rem sua in alienare non possisnt ; sicut sunt minores Sc
aliquis trahat alium ex cupiditate lucrandi,ad ludum , de quod fraudulenter ab eo lactetur : & in his casibus tenetur ad restitutionem r& sic de eo non potest eleemosi nam facere raliquid autem videtur esse ulterilis.illicitum ex iure positivo ciuili , quod prohibet uniuersaliter tale luctum : Sed quia ius ciuile non obligat omnes , sed eos solos qui sun L his legibus. subiecti ; & iterum , per dissuetudinem abrogari potest 1, ideo apud illos qui sunt huiusmodi legibus
obstricti , tenentur uniuersaliter' ad resti tutionem , qui lucrantur et nisi forte contraria consuetudo praeualeat, aut nisi aliquis lucratus sit ab eo qui traxit eum ad ludum; . in quo casu non tenetur restituere; quia ille qui amisit , non est dignuS recipere : nec potest licite retinere tali iure positivo duran verun de debet de hoc.eleemolynam
facere in hoc casu. a. A. q. a. a. I. ad a.
108쪽
. unde dieatur luxuriosis r est
petit saluti corporis; ita etiam de usus venereorum potest esse absque omni peccato, si fiat debito modo ερ ordine ,secundum quod est conueniens ad finem generationis hu-
REsp. D. Thomas , dicendum quod sicut Isidorus dicit in lib.
etymologiarum, ιuxAriosis ais 'Mudιcιιών , solutis in voluptates et maxime autem voluptates venereae animam hominis soluunt: Scideo circa voluptates venereas maxime luxuria consideratur. 2.1. f. I s. a. I, m cor' Qu. a. an o quando actin veneri
exerMrspossi abis με fluco e. Resp. D. Thomas , dicendum quod peccatum in humanis actibus est , quod est contra ordinem
rationis ; habet autem hoc ratio nis ordo, ut quaelibet conuenienister ordinet in suum finem:& ideo non est peccatum, si per rationem utatur rebus aliquibus ad finem . ad quem sunt , modo de ordine conuenienti; dummodo ille finis sit aliquod vere bonum. Sicut autem est verὶ bonum , qudd conseruetur corporalis natura unius indiuidui s ita etiam estruoddam bonum excellens, qubde ruetur natura speciei humanae :sicut autem ad conseruationem vitae unius hominis ordinatur usus ciborum; ita etiam ad conseruationem totius humani generi usus venereorum: unde Augustinus dicit in lib. de bono coniugali, quods Obus ad flutem hom/nu , hoc sesecub tus ad salutem feneri .Et ideos eui usus ciborum potest esse abs
manae. 2 2. q. IF a. in c. f. q. sen . d. 26. . I. a. s. incor . Quar. 3. virum circa usum venerest rum aisbear hemo sise maximi re ση
.scia , servuissum, Resp. D. Thomas . dicendumqu)d quanto aliquid est magis ne
cessarium , tanto magis oporret uxeirca illud rationis ordo letuetur. unde per consequens magis est vitiosum , si ordo rationis praetermittatur. Vsus autem venereorum est valde necessarius ad bonum commune , quod est conseruatio humani generis : & ideo circa hoς maxime attendi debet rationis orindo ; dc per consequens si quid cit4ca hoc fiat praeterquam ordo ra tionis habet, vitiosum erit: Hoc autem pertinet ad rationem luxu riae, ut ordinem , & modum rationis excedat circa venerea e dc
ideo absque dubio luxuria est pec di
Resp. D. Thomas , dicendum quod actus luxuriae potest es
inordinatus dupliciter: uno modo propter solam inordinationem concupiscentiae ; alio modo etiam propter inordinationem ipsius actuS. Quando ergo est peccatum luxuriae propter solam inordina;io-
109쪽
Iem eo neupiscentiae , sicut eum aliquis libidinose accedit ad suam uxorem, tunc est distinguendum: quia quandoque est talis inordinatio , quae excludit ordinem fimis vltimi, puta cum aliquis in- tantu in concupiscit delectationem eneream, quod ab ea non abstineret Propter praeceptum Dei, de quod illam mulierem cognoscere Mellet, vel etiam aliam praeter ma-
tum mortale , quia concupisceu- tia non refrae natur intra limites matrimonij.
Aliquando vero inordinatio Goncupiscentiae non tollit ordinem v Itimi finis , quando scilicet aliquis etsi superabundat in concupiscentia delectulonis venereae, xamen prius ab ea abstineret,quam contra praeceptum Dei ageret, nec stain mulierem , aut aliam cog
nosceret, si sua uxor non esset; dc tunc concupiscentia sistit infra li- nutes matriauonu , de est pecca
Si vero sit actus luxuriae pece iam propter ipsam inordinati O-Mem actus, quia si ilicet actus non est proportionatus generationi, At ducationi prolis, tune dico, quoa semper est peccatum mortale. Uidemus enim quod peccatum moriale est non iolum homicidium . per quod vita hominis tollitur , Led etiam furtum , per quod sub Irahuntur exteriora bona, quae ad vitam hominis sustentandam ordinantur , unde dicitur Eccl. 34. Patru egenrium vita pauperis , qui ἀν- fraudat situm . homo sanguinis ε' , propinquius autem ordinatur ad vitam hominis semen humanum , in quo est homo in potentia,quam MLcunque res exteriores; unde
& Philosophus tirna politica di
cit, In semina hominis uia quiddais
dixinum , inquantum scilicet est homo in potentia. Et ideo in ordinatio circa emissionem seminis, est circa vitam hominis in potentia propinqua: Vnde manifestum est. quod omnis talis actus luxuriae est
Peccatum mortale ex suo genere. Et quia appetitus interior accipit bonitatem, vel malitiam ex eo
quod appetitur et inde est , quod etiam appetitus huiusmodi actus in ordinati est peccatum mortale , si sit eompletus , scilicet cum ratione des aberata, alioquin est
peccatum v tale. qu. II. de malo
Resp, D. Thomas , dicendum quod vitium capitale est , quod
habet finem multum appetibile me ita quod eius appetitu homo procedat ad multa peccata perpe rauda, quae omnia ex illo. Vitio tanqna ex principali oriri dicuntur: finis aut e luxuriae est delectatio vener c oru quae est maxima: Vnde huius modi delectatio est maxime appetiabilis e tum propter Vehementiam delectationis, tum etiam pro pice connaturalitatem huiusmodi concit pupiscentiae et Unde manifestum est, quod luxuria est vitium ca
v. s. an conuenienter assignentur a D. Gre orto 3 r. mor. obo sitia lu
sideratio, prae traxist,inconstantia, amor sui , odium 'De; , afetus ρυμ ito acuti , herro' vel de ptraiatia futuri.
110쪽
D. oralI, sed eius species sumi tur Resp. D. Thomas
ab obiecto,quod est materia actus; ideo oportuit species luxuriae assignari ex parte materiae,vel obiecti, quae quidem potest non comisnire rationi rectae dupliciter. Vno modo quia habet repugnantiam ad finem venerei actus ;& sic inquantum impeditur genegatio prolis, est vitium contra ira turam , quod est in omni actu venereo e x quo generatio sequi non potest : in quantum autem impeditur debita educatio,& promotio prolis natae est fornicatio simplea,quae est soluti cum soluta.
Alio modo materia, in qua ex ercetur actas venereus potest esse non convciliens rationi rectie per Comparationem ad alios homines:& hoe dupliciter ; primo quidem
ex parte ipsius sceminae,cui aliquis commiscetur, quia ei debitus honor non seruatur ; & sic est incestus , qui consstit in abusu mulierum consanguinitate, vel affinitate iunctarum ἱ secundo, ex parte eius in cuius potestate est foemina, quae si est in potestate viri,est adul-urium : si autem est in potestate patris, est stuprum si non inferatur violentia : raptus autem , si inferatur. Diuersificantur autem istaei pecies magis ex pii te fodininae, quam viri : quia in actu venereo foemina se habet sicut patiens,& per modum materiae, vir autemper modum agentis : Dictum est autem , quod praedictae species secun ὀum differentiam materiae aia
, die endum quod ibi est determinata luxuriae species , ubi specialis ratio de sociamitatis occurrit, quae facit inde. Centem actum Venereum. Quod quidem potest esse dupliciter: uno quidem modo , quia repugnat rationi rectae , quod est commune in omni vitio luxuriae: alio modo, quia etiam super hoc repugnat ipsi ordini naturali venerei actus , qui conuenit humanae speciei, quod
dicitur vitium Contra naturam.
Quod quidem potest pluribus modis contingere.
omni concubitu causa delectationis venereae pollutio pro Curetur, quod pertinet ad peccatum immunditiae, quam quida mol iticii vocant : alio modo , si fiat per concubitum ad rem non eiusde in speciei, quod vocatur bestialitas. Tertio . si fiat per concubitum ad non debitum sexum , puta masculi ad masculum , vel foeminae ad foeminam , ut Apostolus dicit ad Rom. primo, quod dicitur sodo miti cum vitium. Quartum, si non
seruetur modus naturalis concuia hendi: aut quantum ad instrumentum non debituri , aut quantum .ad
alios monstruosos , & bditi ales