Caroli Daubuz presbyteri & A.M. Pro testimonio Flavii Josephi de Jesu Christo libri duo, quorum priore de varia eius fortuna usuque, necnon auctoris consilio in eo conscribendo pertractatur, posteriore vero ex stylo ac dicendi modo et sensu, eius ver

171쪽

Pontificem celebrare, m/ανός ο ἀνν ψ δανιό -- T . Morem suum quoque servat etiam de muliere loquens, sic enim Alexandrae Reginae elogium orditur Lib. XΙΙΙ. cap. 24. γ ἡ τέαο τει του φυλου VJ Vἐν γρησα βύη. Hinc satis patebit in nostra perlocha Josephum, licet attribUtUm σοφου ανδρος adhibuerit a caeteris omnibus discrepans, quod nisi fecisset non esset hic similis sui ; quoad modum tamen sentemriae ac elogii suis moribus obsecutum fuisse. Etenim hoc, ut mea fert opinio, non minus Itylum declarat, quam si centies alibi integrum mpου ἀνδρος attributum dedisset.

ti antiquae Versionis latinae, . quos penes se fu-iue. testatur Isaacus Vosius, . inter quos fuit unus ante octo secula descriptus Hinc suspicatur ille ab aliena manu accessisse. Sed

frustra, cum repugnet aliorum omnium Conrisensus, turn graecorum tum etiam latinorum.

atque eorum quidem, quos secutus est isto Vetus Interpres, quique cum sint eo antiqui es, hanc tamen periochanicum ista sententia perlegerunt. Esto tamen, aliquid Cossic, V0ssiano esse tribuendum; Atquam proclive sit talia librariorum in curia in optimos libros irrepere, nemo est qui nesciat, eorum. qui in. hisce literis tractandis operam suam collocant

Fieri

172쪽

Fieri enim possit, ut aliquis Christimas, cum apud Josephum legisset, Iesum 'ChristunΓelo.

gio αφος αHyeνι solum modo insigilitum atque celebratum, margini indignabundus adnotave

narias postea librarius in ipsius verba script ris intruserit. Sic quidem ista defendi pos.sent, nisii alia quoque suppeterent quae me non sinant istis rationibus commoveri. Non opus est ut de codicum nostrorum fide aliquid pertimescam: omnia se in illis recte habere .credo. Cum nemini mirum videri queat, iii scriptis codicibus quaedam deesse quae ex aliis Lito suppleantur. Haec itaque esse Iosephi lubens agnosco et quid aliud quaerunt adve sarii λ me quidem habent confitentem. Dictum hoc est a Flavio: & recte dictum existimo. Phrasin a stylo tutam reddit hoc e libro pri mo contra Aspionem, statim a principio,

sic quidem desint exempla quae hanc phrasinesse secundi Josephi stylum comprobent. - Ad sensum hujus phraseos illustrandun defendendumque veniamus. Qui postulavexit sibi rationem dari, quomodo Iosephus id

de Iesu testari potuerit, hoc accipito responsum. Ista verba non statim supponunt, I sephum dixit e, Jesum esse Deum, ut putavit Tanaq. Faber, cum diceret, Quid, q) so aliud innuere Diali, Jesum Dominum ese D

173쪽

inny is quo graviter peccat his piis imposior. Peccat ipse potius Faber, cum verba istaec ultra protendit quam ipsa verba patiantur. Sunt enim solummodo dubi antis, qualis fuerit Homo ille de quo tam multa atque mirabilia audivisset. Tales dubitationes Iudaeorum an, mis insedisse, testes sunt Evangelistae. Erant enim, qui Jesum vatis pridem mortui phantasma es e crederent, Eliae puto aut Ieremiae, aut etiam Iohannis Baptistae. Quae satis ostendunt, eos plane nesciisse quid de Iesu sentirent. Inde fortasse ortae quorundam Gnosticorum opiniones, quasi Christus non fuerit verus homo, neque corpore passus esset. Isti qui siecredebant, dicere cum Flavio, ειγε---

ου M-- potuerunt. Utrum Josephus in ista fuerit opinione non judico. Sic tamen credere potuit, licet esset judaeus, ac proinde dubitare, quo potissiimum nomine Jesum imdigitaret. An quia ejus Discipuli olim dubitarent ac quaererent, Matth. VIII, 27. R., ideo nesciebant esse hominem, aut Deum esse afirmabant sola ac mera dubitandi formula Christum Iesum a Iosepho

ει- μυον assirmare, eorum est, qui nodum in scirpo quaerunt, ansamque cavillandi quocunque modo arripiunt. Quid, ad hunc aere

modum ' Terentius dixit, Si tu sis homo. Ne

faciat.

174쪽

saeiat. Hoc est, si tu sis qualem ego te velim esse. Nemo sanus dixerit ideo, dubitare D meam utrum filius sit homo necne. Ad eumdem sere modum Iosephus ipse de Iudaeis o sessis, centurionemque Iulianum ανδ γα -

jud. Libr. VI. cap. 7. pag. 9 7. an ergo Vel Iudaei vel Iosephus qui haec narrat, Iulianum fuisse Deum, non fume hominem crediderunt Ergo fuit ejus virtus non humana sed plane divina, ut illi quidem suspicari possent. Reetiam conferre possim quod de Agrippa Rege,

Caesareae concionem habente adulatores diu rint, reserente Iosepho Archaeologiae Lib. XIX. Cap. 7. Θνον - ο μοδες, quem Lucas in Actis Apostolicis inrodem appellat, aitque, dixisse populum a lamantem φωνη, Β ουκάνΘηρώπου. Quod si dicant hanc vocem esse ad tantium, sic & nostra vel dubitantis vel admirantis est; nam utrumvis accipiant & omnia in nostra perlocha recte se habent. His mmile est quod libro XVI. Ann. Taciti legimus de Thraseo Paeto. Atidiret senatus Socra quasi ex aliquo numine supra humanas. Sic AEneas dubitans, O, quam Te memorem, Virgo' namque haud

. . . tibi vultus

Mortalis nec vox hominem sonat, 3 Dea ceria. - Virg. AEneid. L

175쪽

quamquam enim illa Venus esset, nihil hoc ad fem; cum AEneas id nesciret. Sed quam forma practantissima respicit, dubitat este mulinem. Atque iterum, licet illa, Haud eqti, dem tali se dignetur honore, tamen AEneas illam sic alloquitur, O dea, sprima, dcc. sic eti ani mirantis est istud in Flavio nostro Lib.

sitis aliquantum urgeam, quid de illis quae de Mose scripsit Iosephus Lib. III cap. I 3. rogare velim sentias λ inquit enim, 8-μυ '

ν. An ergo Moses non fuit Homo λ ita vides quod tamen irridebas non modo dubitaste Josephum, Moses an ellet homo, sed quod magis ad rem nostram conducit, plane asseru-rile, vim ejus supra humanam fuisse. Majus est etiam quod de Elisaeo dixit Lib. IX. cap. 9.

Quod si hoc te non tetigerit, quid nobis negotium facessis, Josephum cum videas de miraculis Iesu Christi testanteria, atque ob eam rem dubitantem, an vis ejus aut natUra esset supra humanam p praesertim vero cum videas Iosephum tantundem, aut etiam aliquid amplius de Iuliano centurione quam de Christo Iesu servatore nostro locutum. Sic quo que referente Luca Paulum a vipera morsum, neque

176쪽

neque mali quicquam passum Barbari stupe

Porro, quoniam in ista sententia insit cum dubitatione digurata locutio, quae multiplici quoque modo considerari potest, ne quid praetermittam quod planissimum ericiat a Iosepho hanc efferri potuisse sententiam; dabo simul operam ut pateat istum loquendi modum in eorum esse numero, qui a Iosepho, quem indicendo ferunt non respuere schemata orati nis, quandoque sunt usurpati. Inest itaque huic sententiae multipleX schema; nam praeter ἀπορέαν quae in dubitatione, de qua prius dixi.

επινορ αν, quae in reVocatione fui, seu verborum correctione, consistit, vocis ire petitio σκλοκίω, integra Vero locutio quandam

hyperbolen constituit. Ubi enim est necesse ut sint plures, utpote quae fiat eX pem mistis figuris. Posteaquam igitur de quaedam dixero, quae ad hanc rem maxim/visa sunt pertinere, eloquar quid sit istaec hyperbole, re quam non dura, vel nimis amdax sit, licet vehementior est et, quam nune legitur, ut ultra modum fidemque tendat, nec sit etiam praeter Iosephi morem dc aliorum. Tunc enim est hyperbole virtus, finiente Quinctiliano, cum res ipsa de qua loquem dum est, naturalem modum excessit, quod de

Iesu

Ast. XXVIII. 6.

177쪽

verbis Demosthenis, ex oratione contra Timocratem, μυ γ , γρη ον. vi δ'' ἀνάνδρωνάν οἰ-ουν 'γν in. Quasi quis dicat, malos

non esse viros, bonos vero supra humanam naturam esse collocandos.

Tametsi haec omnia in oratore ferri possint; nec in illo culpentur locutiones, quae augendo vel minuendo, quod proprium est hyperboles, fidem si perare videantur: in nostro tamen Flavio solent hanc culpare loquendi rationem. Sed frustra iv injurie ; cum istum audaciorem ornatum e sententia Quintiliani, nec alii, nec ipsius Iosephis scribendi

ratio vel modus respuat. Dedi supra hujus exemplum ex Adelphis Terentii, nunc etiam exemplorUm numero dc pondere adversarios urgere statui. Primum autem eXempla petentur e Terentii Fabulis, ubi quis iratus vel indignans in hanc invehitur hyperbolem, cum primum coeperit intumescere, aut indignari.' Sic Parmeno contra Gnathonem Parassitum . cum sic dicat, Ex homine hunc natum dicas βCum bellua scilicet comparare vult. Lachmiratus senex sic uxorem suam alloquitur, Tu inquam, mulier, qua me omnino lapidem, haud hominem, putas. Hecyr. Act.II.& mox, Phidippus uxorem Myrrhinam iisdem propemodum VerbiS,

' Eunuch Act III.

178쪽

Hir ego tuus' tu virum me, aut hominem

adeo esse deputas j Nam si utrumvis horum, mulier, unquam tibi cisus sordim, 'do,, sis ludibrio tuis faciis habitus essem. Hecyr. Act. III.

An ergo nesciebant uXores, Utrum vel Laches vel Phidippus et sent viri vel homines λMores itaque haec spectant verba, vel hominum qualitatem. Plenus sero hujusmodi l cutionum est M. T. Cicero in Orationibus. Libro III. actionis in Verrem, dixit, contem's t si culos, non duxit homines. Libro IV. de ipso Verre, mirari solebam, is m in his ipsis rebus aliquem sensum habere, quem scirem nulla in re quidquam simile hominis habere. Necnon Libro .V. Vir accumbebat ndimo, praeter V sum praetextatum filium. Tametsi recte sine exceptione dixeram, virum, cum isti essent neminem fuisse. Denique haud multo post,

Cum homines enim crudeli nobis ro est, an cum fera atque immani belfura j Et in M. Antonium Philippica tertia. Hunc igitur ego confrintem, hunc ciet em Romanum, hunc libertim, hi nc denique hominem putem in nec magis mulieri parcit, nam in Oratione pro A. Cluentio, de ejus matre sic inquit, cujus ea sis litia esi, ut nemo hominem , ea Liί, tit nomo fα 'ninam ea crudelitas

179쪽

crudelitas, ut nemo matrem appellare ρessit. Mox, eo jam denique adducta est, tit sibi, pr. ter formam nihil ad similitudinem hominis resem Udrit. Nec dissimile Flaviano ἄγε ίνδεια λε-

γMν istud ex divina Philippica, lI. V

rumtamen homines quamois in turbidis diebus

sint, tamen si mo is homines fuit, interdum ani- relaxantur. Atque haec sunt exempla e rum qui malos quosdarn, vel pro malis acceptos, non homines elle existimant. Transeo jam an alios qui bonos ac praeclaros VirOS, ob id ipsum, non verentur inter Deos collocare, atque sic per audaciorem quodammodo hyperbolen, majori quoque laude celebrare. Utriusque rei exemplum hic M. T. Ciceronis sermo complictit ur, in Oratione pro Q. Ligario ; Haec nec hominis, nec ad hominem vox est: qua qui apud te C. Caesar, utetur, suaueitius abjiciet humanitatem, quam extorquesbit tuam ' Hinc notum est proverbium, 'Homo homini Deus, Zc vice versa, Lupus homo bo muni, non homo, quom qualis sit non novit, apud Plautum. GLecum oraculum de Lycurgo Spartano sic representatΗerodotus Lib. I. c. 6 s.

M a De

180쪽

De quo oraculo sic olim apud PIutarchum invita Lycurgi legeram ; quod etiam ad haec

Equidem, quantum videre liceat, non minus decantatum fuit illud oraculum inter priscos illos Hellenas, quam est hoc de nostro legissatore apud Christianos testimonium Flavianum. Vel solus M. T. Cicero talium exemplorum fasciculum nobis suppeditare possit. Ea vero in duo genera distribui pollunt. Quorum primum est, ubi Cicero recta via atque apertualiquem Deum appellat alterum veru, Ubi cujusdam virtutem, consilium, stim aut gloriam Divinam muncupat, aut aliquid Dioinitus factum esse ab eo asserit. Exempla prioriue generis haec sunto. De P. Lentulo Oratione ad Quirites post reditum, P. Lentulam conful, p rens, Dein, Salus nostrae vitae. De Osiritibus ipsis in eadem oratione, Iumenqrae Defrumaeque mihi grave, o sanctum, ac deorum immortalium in omni vita 1uturum. Quae prope modum repetit in Senatu oratione post redis