장음표시 사용
311쪽
Mollibus in pratis unctos salvere per utres eo non Ausonii Troya gens missa Coloni Versibus incomptis ludunt, risuque soluto :Oraque corticibus sumunt horrenda cavatis Et te 'Bacche vocant per carmina laeta, tibique
Oscilla ex alta suspendunt mollia pinu , Hinc omnis largo pubescit vinea faetu.
Unde Donatus, atque Servius arguunt vindemiae tempore haec in Latio , & Romae celebrata, & ludicra, & turpia agitata, membra quoque virilia de floribus facta in quadriviis stipensa fuisse, quin delata
per compita, & Urbes cum pompa sacrorum ex dictis in Cap. Is .. Li- hero sacrificatum a Sacerdotibus hirco, seu capro, interdum capra in omnibus oppidis, quod caper vitibus noceat ex Varrone lib. I. de Re Rustic.cap.a., Ovid.lib. I.Fastorri Martial.lib. . Epig. I. N aliis,
quin Servius subdit utres ipsos unctos, inter quos in pratis ludi gratia saltabant, ex pellibus caprorum fieri consuevisse , ad insultationemi etiam mortuorum caprorum Baccho infestorum, ne quid ex
his esset, quod non sentiret injuriam. Latini nunc, Setini praesertim, aliquid prisci moris servant, quum hoc mense, & inter vindemias in vineis ipsis ludos agant, saltent, oscilla suspendant trabibus, vel arboribus, lasciva licentia, & procacia decantent, de carnes caprae, sive capri peculiariter edant, quae ni fallor ad Liberalia mensis Octobris referri possunt. Sunt qui hoc mense Bacchanalia agitata fuisse opinentur ex Blondo lib. 1. de Rom. Triumph. Ludovico Carrione Schol. in χ.lib. Argonautic. Valerii Flacci, Rosno lib. q. Antiq. cap. II. . Alii ex Calendario rustico reserunt ea sacra mense Novembri peracta; etenim Calendarium haec habet: Antheseria boc mense agebantur, quae er Bacchanalia: sic Gyraldus in suo Calendario ex Constantino de Re Rustic. annotat; quippe quum haec improba sacrificia, Graecia in honorem Bacchi reperisset, εc Athenis primum celebrata essent, ubi Novembri mense tanta licentia Baccho litatum ferunt, ut Nympharum , Sc FIeroum habitu bacchantes prodirent in forum, & ad sonumt,biae cum lasciva gesticulatione compositis modis psallerent, vinumque cum bellariis, libaque ex melle, magna bibendi licentia circumserrent i
312쪽
serrent; mulieres vero Maenades dictae, & Viri ornati hedera, crine fluxo, lymphatis animis debacchatae, pellibus indutae cum tyrsis veluti insanientes , & furore amatae obvios ferirent, uti patuit ex versibus Virgilii mox adductis Sc Servio ibidem, & notant Plutarchus in Theseo, Lucianus in Baccho & alii: hinc ajunt eodem mense Romae, &in Latio acta Bacchanalia e Graecia transportata . Sed an Bacchanalia apud Latinos priscos fuissent, incertum est. Ovid. lib.6. Fastor. in versibus Cap. I 3. a nobis recitatis prodit Evandrum cultum Liberi Patris, Sc Maenades ejus Sacerdotes, ac sacra, quae Bacchanalibus fiebant,in Latium transvexisse.Sic Uossius de Idololatr. lib. I. cap. Ιχ. scribit Bacchanalia sesta Latinis Itaea antiquiora fuisse, quin Liberum inter Deos Indigetes Latinae gentiS annumeratum . Apud Plutarch.etiam in Parareti.cap. 39.haec habentur: Iuum Tac-cbanalia Romae flerent Aruntius a nativitate bisopota , Dei mires
socci faciens illius ira ebrietate captus, filiam Medullinam eorrupit
obscuro quodam loco, ea vero dempto violatori anulolarentem agno-mis : quum major annis facta esset, intellecto flagitio, Patrem inebriat , Ur coronatum adfulguris aram ducit, ibique fusis laevmis, virginitatis insidiatorem mactavit , ita fictum scribit Aristides 3.
rer. Italic. . Quae probant Bacchanalia vetustissima Romae, & i Latio fuisse, de hunc Deum maxime cultum, ne iratus ebrios contemptores faceret, quod a paucis notatum est.
Neque ab his dissentit Livius Dec. q. lib. s. qui Graecum ignobilem, EM Vatem Bacchanalia in Etruriam, & dein Romam sub Post-humio Consule transtulisse Hirmat. Nam Livius loquitur de Bacchanalibus nova, & peregrino ritu inductis; Romae enim Maenades Batachi Ministrae, & Sacerdotes erant, quae furiis agitatae sacrum faciebant in luco Semelis ubi Arcades sacra instituisse ferebant, uti Ovid. lib.6.Fastor.canit. At in luco solae foeminae erant, & Baccho litabant , ac Bacchanalia die non nocte celebrabant, in aliis vero Latii Oppidis constat Martio mense, Octobri quoque Bacchanalia inter diu facta esse, de sacra, tanta temulentia, & verborum licentia, ut ipse Varro alioquin Deorum inanium cultor, fieri ea non potuisse scripserit nisi mente commota teste Divo Augustino lib. s. de Civit.
313쪽
Nefaria autem sacra, quae sacrificulus Graecus in Hetruriam transvexit, partim compolita ex iis , quae Athenis, partim ex iis quae in monte Parnasio alternis annis agebantur, ubi de Satyrorum stequens cernebatur caetus, itemque cymbalorum crepitus, Ec voces propriae eorundem Satyrorum exaudiebantur teste Macrobio Saturnal. lib. I. cap. I 8., nocturna erant, de Hyctileja appellata, in quibus foeminae Bacchantes, denudae, mixtae viris nudatis , qui viginti annos non excederent, sacris Operabantur cum strepitu, Be ululatu, ita ut ingenuarum, & mulierum constupratarum gemitus, Sc voces exaudiri non pollent, quae quidem sacra maximorum sceIerum causa, Mseminarium erant, uti Servius ad lib. q. Itaeidos prodit bc Livius, qui ideo Hispalam Consuli Posthumio originem sacrorum expromentem , ita loquentem inducit: Primo sacrarium id fidest Lucum Semelis qui mendose apud eum legitur Similae) 'minarum fuisse , nec quemquam virum eo admitti solitum; tres in anno flatos dies babus. , quibus interdiu Taccho initiarentur Sacerdotes, invicem Natronas ereari solitas; Pacullam Niniam Campanam Saceri
rem omnia tanquam Deum monitu immutaste, nam tm viros eam is
primum Dossilios initiasse, in nocturnum sacrum ex diurno, erpro tribus in anno diebus, quinos singuos mensibus dies initiorum
fecisse, ex quo in promiscuo facra snt, permixti viri minis , in noctis licentia accesserit; nibia ibi facinoris, nibilflagitii pretermissum , plura mirorum inter sese, quam 'minarum esse su
Merito itaque Romani perpetuo Senatus Consulto, non in Urbe modo sed per omnem Italiam Bacchanalia hujuscemodi coercuerunt Livio teste, edictumque refert Raphael Fabretius Inscrip. cap. s. pag. 26. N 629. apud quem plura de his. Bacchanalia vero diurna, de quibus verba fecimus, illibata perseverarunt.
314쪽
Liber I. Caput XXIII. 3ογCAPUT XXIII
De diebus Fectis mensis Novembris, ΡN m ςst Latinos populos Novembri mense plures agi
tasse solemnitates: quas nam vero,& quibus diebus, mihi non constat. Calendarium enim plura indicat ejus mensissesta, quae Romanis peculiaria suisse arbitror: ea tamen solum Latinis communia puto, quae notantur septimo Idus Novembris, quo die mundum patere jactabant, & Diti, ac Proserpinae lacra faciebant, uti diximus Cap. praecedenti, de Idibus ejusdem, quo Epulum facrum indictum apparet. Id Epulum Iovi in ejus Templo apparabatur hoc die, qui illi sacer erat. Idus enim omnes Iovi dicatas meminimus Capite Is . , quum moris esset apud Latinos nonunquam placandae alicujus Dei irae causa, saepe etiam majoris erga Numina venerationis gratia, convivium sacrum in aede ejus Dei exhibere. Sic seriis Iovis Latiaris nempe Latini Regis, Latium universum in Ferentinae Luco, Se in Albano monte epulum sacrum instituisse patuit ex relatis Cap. 8.; ita etiam apud Aram maximam Herculis, Evandrum, dein Latinam gentem, de Romanam consuevisse die festo eius Dei Epulum exhibere dictum est Cap. I 2., &fusius de hoc ritu dicemus, quum de Templo Herculis Setini verba facturi sumus. Vacunalibus etiam, quae sesta instituta sunt in honorem Uacunae Sabinorum, & Latinorum vetustissimae Deae, quam alii Victoriam, alii Minervam, Dianam,vel Cererem, plerique incertam Deam faciunt, ut videre est apud Varronem lib. I. Rer. Divin. quem resert Porphyrion Horatii interpres apud Rosinum Antiq. lib. 2. cap. 9. His inquam sestis Epulum secrum i priscis Latinis ei Deae exhibitum probant Commentatores Ovidii, de praecaeteris Paulus Marsus tria
Ante focos olim scamnis considere longis Mos erat, in mensis credere adesse Deos. Huic mori alludit Virgilius lib. 8. R neidos ubi inducit Evandrum. Epulum apud Aram maximam Herculis IEneae, ic sociis exhibentem, R ita pergit.
315쪽
Interea scra baec quando hue tenistis amici Annua, quae di serre nefas, celebrate faventes Nobiscum, in jam nun ociorum assuescite mensis. Haec tibi dicta , daperjubet,.sublata reponi Pocula , gramineoque viros locat Vse sedilit
Tunc lecti iuvenes certatim , araeque Sacerdos Viscera tosta ferunt taurorum, onerantque canistrio 'Dona laboratae Cereris , Tacebumque ministrant.
Vescitur Aneas semul, m Troiana futentur Perpetui terra botis,inlustralibus extis. Postquam exempta fames , in amor compressus edendi
Rex Evanisus ait: non haec solemnia nobis, , Has ex more dapes , banc tanti Numinis aram Vana superstitio, veterumque ignara Deorum
Imposuit vis, bospes Troyane, periclis
Servati facimur, merito ue novamul bonores. Hinc Donatus , Servius, de Probus notant Arcades seu Pelas. gos hunc morem sacras dapes, de solemne Convivium Diis exhibendi in Latium transvexisse,quamvis Cirinus de Urbe Roma lib. I .cap. 3 3. ad principium, harioletur Trojanos ejus celebritatis auctores. Hujus rei causa serunt Romulum quum Urbem Romam condere vellet sdie, quo Pomoerium signavit,Epulum Diis fecisse, sicuti prodit Dionysus in r. Antiq. Roman. . At quum pateat ex Livio lib. I. , R mulum more Albanorum Diis sacrificalle, palam fit, de Epulum. sacrum eo die exhibuit se,ne Albanos ritus praeteriret,quod Cirino in loco jam adducto arridet, is enim ex Virgilio reseri, Troianos, quum Lavinium conderent, sacras dapes, & sacrificia instaurasse. Porro te Isidorus lib. .de Temporib. notat Latinos singulis Idibus cujuslibet mensis sacras Epulas instituisse: en ejus verba: xuiadam autem Calendas a colendo appellatas existimant, apud veteres enim omnium mensium principia colebantur,sicut in apud Hebraeos. Idus autem plerique Latinorum ab edendo dictas putant quod ii dies apud veteres epularum essent. Itaque quum Latini Iovem maxime colerent , singulisque Idibus sacras Epulas celebrarent, facile est, priusquam Roma conderetur, his Idibus solemne Epulum Iovi exhibuisse,
316쪽
quod innuit Valerius Maximus lib. a. cap. I. , qui narrat Iovem eo Epulo in lectulum, Iunonem, Se Minervam in sellas ad comam ii vitatas , ut ita ostenderent vetustissimas mulieres ejus Regionis a colas sedentes epulatum ivisse , unde colligitur id epulum vetustissimum fuit te; erant enim eo die in Templis Jovis Lectisternia parata, ita dicta a stratis lectis, quibus ordine diseum hebatur ex Vollango
Lazio in Commentariis lib. II. cap. F., quamvis ante Romam con
ditam sedilia disposita essent, uti diximus Cap. I a. . Ibidem ex victimis, de immolatis convivium Numini exhibebatur , NIuppiter in lectulo jacens, Iuno, & Minerva in sellis sedentes apud sacram meu iam quasi epulaturi locabantur ; unde Arnobius lib.7. Advers. Gent. id ipsum irridens ait: foetis Epulum eras est. svpiter enim cc nat, magnisque implendus est dapibus, jamdudum media gestiens anni verseria interfectione jejunus. Sacerdotes dapes, & vina menta per ordinem apponebant, dein tollebant, & ad eorum mensas haud longe dispositas ferebant, sic laeti coronis, & lemniscis redimiti loco Iovis, Iunonis, & Minervae multa nocte, postquam populus recessisset, sacratos cibos comedebant, sicuti probant carmina Virgilii jam relata, & produnt Arnobius, Laetius, Hospinianus lib. 2. de Origin. Festor. cap.a 8., S: alii. HuiuSEpuli Iovis meminit passim Livius lib. s. & 7. Dec. 3. item lib. I.
Dec. q. & lib. Io. Dec. Io. . Neque id Epulum Romae post Reges exactos institutum ut videtur erui ex eodem Livio q.Dec. lib. 3. ubi memorat Triumviros Epulones factos C. Licinium Lucullum, T. Romulium , qui legem de creandis his tulerat, & P. Porcium Leccania,
quibus, ut Pontifici lege datum togae praetextae habendae jus, quo fit tunc primum creatos Epulones , te sic Sacerdotes, qui Epulas indicendi Iovi, caeterisque Diis potestatem haberent ex Festo lib. s.; quandoquidem Romani scriptores id quoque Festum, Zc Sacerdotium confuderunt, nam Livius meminit quidem ejus Sacerdotii, sed initium Epuli Iovis tacet, & Dionysius lib. . Tarquinium Superbum in Albano Monte seriis Latinis id instituisse assirmat, quamobrensia Cirinus lib. I. cap. 3 3. de Urb. Rom., Se alii, eum Regem hujus Epuli auctorem faciunt, insulse quidem, quum constet Tarquinium Superbum Templum Iovi Latiali condidisse, Se edixisse Latinos ferias suas,
317쪽
quas ii Populi jam Latino Regi sub Iovis Latialis eognomento in Luco Ferentinae sacraverant, in ea aede agitare, sacrificio & Epulo peractis, sicuti jampridem solitum fuerat, uti patuit ex Festo, & aliis jam relatis Cap. 8.; quamobrem idem Festus lib. F., ut proderet id Sacerdotium Roma antiquius suisse, haec retulit: Epulonos dicebant antiqui, quos nunc Epulones dicimus: datum autem es his nomen quod Epulas indicendi Iovi, caeterisque Diis potestatem haberem; hine colligitur id Numen, & Sacerdotium Latinis priscis innotuiste, ii enim Epolas, quas nunc Epulas dicimus scribebant, unde EpoIones vocabant eos, qui sacris Epulis praesidebant, uti Scaliger, & Daceiarius advertunt: quibus si addas morem sacrum Epulum Iovi, Herculi, Vacunae, Latino Regi, &similibus Diis indicendi, Latinania
gentem ante Romam conditam ab Arcadibus, Pelasgis, seu Trojanis accepisse, res in propatulo est, nisi dicatur eam gentem Sacerdotibus , qui illas sacras dapes tractarent, Diisque ad convivium invia talis ministrarent, caruisse, quod nemo arbitrabitur. Caeterum Roma quae Magistratus, Se Sacerdotes suos honoribus semper augere studuit, ut hoc Sacerdotium a caeteris segregaret, tribusque primum, dein quinque, quin septem viris hunc honore concederet, togaque praetexta eos decoraret, Sacerdotibus Iovis, Herculis , caeterorumque Deorum Epulum indicendi potestate inhibuit, ut eam soli Triumviri Epulones assequerentur, si Hospiniano de Origin.Festor.Iib. 2. cap. 2 8. credimus, quod tantummodo Livius affirmat & Cicero lib. 3. de Orator. & in oratione de Harusp.
Respons quae satis sint in re vetustissima.
318쪽
Fesis diebus mensis Decembris. Nonii P mbribui Faunalia erant, idest festae sole
nitates Fauni Latinorum Regis magno apparatu celebrari solita, quas sic describit Horatius lib. Ode ι8. Faune Nympiarum fugientium amasser , Per meos sines,staprica rura Lenis incedas , abeasque pamis
Si teneν pleno cadit haedus annos Larga nee desunt Veneris sodali t
Ludit berbose pecus omne campo να uum tibi Nonae redeunt Decembres, Festus in pratis maeat otiose Cum bove pvus.
Inter audaces lupul errat agnor ,
Spargit agrestis tibi Alva frondes , Gaudet invisam pepulisse fossor
Ad haec Acron, & Porphyrion ejus scholiastes scribunt id festum ii Urbibus, quin silvis, & pratis celebratum a Villarum Dominis, pecorum , & arment0rum custodibus, universoque Latio; quandoquidem praesepia frondibus ornabantur, Coloni, & Rustici omnes in silvis, & pratis edentes, ac ludentes sertabantur. Aram ejuν Numinis veterem vocat Horatius, ut innueret eam Roma vetustiorem, super aris Fauni hoc die multa urebantur thura , & mira sussimenta spirabant. Hostia erat haedus vino inspersus, Horatio teste, interdum agna, ut cecinit Ovidius lib. 2. Fastor: Cornipedi Fauno caesa de more capella Venit ad exiguas turba vocata dapes. ex quibus arguitur fuisse sacras Epulas hac nocte exhibitas , & festa pervi Diqitigod by Cooste
319쪽
pervigili anniversario culta ex Alexandro Geniat. lib. 3. cap. I 8. ad
Diximus Cap. q. Latinos pristos Faunum suum Regem Inuum, Pana, de Silvanum nuncupasse, ejusque aedem sacram, Castrum Inui dictam, in agro Laurentino locasse, ubi oraculum Fauni erat, &Saturniis carminibus responsa dabantur, quamobrem facile est hoc die Latinam Gentem in eo templo sacra fecisse, & Sacerdotes Dei Oracula consuluisse; erant enim in ea aede sacra Sacerdotes, Faunii dicti , qui divino affatu carmina canere Saturnia, & oracula reddere credebantur, ejus rei meminit Ennius lib. I. scripsere alii rem Versibus olim quos Faunei, matesque canebant ubi Hieronymus Columna notat, Saturnios versus nuncupatos, quod Saturni aevo Fauni, & Uates eo metro in edendis oraculis uterentur,
quod Varroni adversatur, qui lib.6. de Lingua Latina haec habet: Fauni Dei Latinorum, ita ut Faunus , in Fauna sint in Ῥersibus, quos vocant Saturnios: In silvestribus iocis traditum es solitos fari, a 3uo fando, Faunos dictor: Festus etiam lib. II. Versus quoque, inquit , antiquissimi, quibus Faunus fata cecinisse hominibus videtur , Saturnii appellantur: & Servius ad lib. 8. AEneid. ad illud: Haee nemora Indigenae Fauni, Nymbaeque tenebant.
sane, ait, sicuti supra dictum est Faunus Picissius dicitur, qui a
fando, quod futura praediceret Faunus appellatus est, quorum responsa ferebantur: bic Faunus babuisse siliam dicitur ornatam eastitate , in disciplinis omnibus eruditam , quam quidem, quod nomine dici probibitum fuerat, Tonam Deam appellatam volunt ; bos Fatinos, etiam fatuoi dicunt, quod per svorem diυina pronun- cienti quidam Faunum Ypellatum volunt quem nos propitium di
Ex praedictis igitur intelligitur Fauni Sacerdotes, qui oracula versibus Saturniis redderent, templo ejus Dei ministrasse, Se Faunios appellatos, quod imitarentur Deum , quem Saturnio carmine fatata cecinisse prodebant: quo fit oraculum Fauni, quod Virgilius, de alii Cap. q. adducti memorant, fuisse potius inventum fiaude Sacerdotum , qui Oracula quasi Dei assia tu correpti edere Saturniis versibus
320쪽
populo sinulabant, sic Delphica oracula, Poetae fani miruta carminibus prodebant ut ex Socrate colligit Antonius Uandale de Oracul. dissert. 2. pag. 263. dc 237. , & Plutarcho in libro de Pythiae Oraculis, quibus alludit Lucretius lib. . his versibus:
. . . multa bene , ac divinitus inῬenientes Ex aotis tanquam cordis, responsa dedere Sanctius,stmulto certa ratione, magis quam
tbia quae Tripode ex Pboebi, Lauroque profatur. Hinc nota digni videntur Scaliger, Oiselius, de Sponius do ctissimi viri, quorum ille in Conject. ad Varronem de Ling. Latina
pag, 78. N IIo. putat Faunios fuisse Sacerdotes a priscis Latinis Saturno dicatos, qui in ejus Dei templis oracula carminibus redderent, quum constet ex nomine ipso, ex praedictis , Se Ennio, quem Scaliger adducit, Sacerdotes laudatos Fauno sacratos ; licet facile sit eosdet Saturni templis a Fauno vivente addictos, quod prodant Faunum, primum in Latio Saturno Avo, Sc Pico Patri nefaria sacra instituisse, ac Lucos sacros, & Fana dicasse, ut auctor est Probus Scholiastes Vir. gilii relatus per Beroaldum ad Suetonium in Iulio Caesare cap. 33. , dc Curtium Symphorianum de Hortis lib. q. cap. I., Sc testatur Lactantius de Fals Relig. lib. I. cap. I ., 6c fusius cap. 22. , ubi refert
Terricolas Lamias Fauni, quas Pompiliique Insiituere Nume, tremit bas: bis omnia ponit. Hi pueri infantes credunt signa omnia abena
Usvere, em esse bomines: sic si omnia ficta
Vera putant, creduntsignis eor inesse abenis Pergula Pictorum : ieri nibili omnia ficta. quibus versibus Poeta priscos Latinos, Sc Romanos a Fauno, de N ma Deorum inanium cultum accepisse testatur. Οiselius vero in I hesaur. Selector. Numismata Tabul. 48. num. 3. memoriae manda-Vit Bonam Deam fuisse peculiare Numen Africae, eandemque dc Iunonem in pluribus cippis vetustis caelestem, sc Bonam Deam appellatam , quasi faventem, id propitiam, quam ideo Sponius seel. 3. post num.q6. Carrhagine cultam assi at, plures exhibens tabellas ei Deae
votivas ex Africa advectas. Horum quippe lapsus satis dilucidus est,. R r quum