장음표시 사용
91쪽
GIstratus eam liabeant potestaterri Monarchice , Ai Moerasce aud Demoerat dὁ in actu exercito : pariter etiam Ecclesia aut Regnum Christi , pro ordine Hierarchico uti intum , prius immediatius ac es lentialiust, habet a Christo facultatem sese regendi . radicaliter , Originaliter 8c in actui signato, quam ullus Praelatust singularis , eiust nocu potestatem habeat in actu exercito. Itaque iacui a Regno Polomae , verbi causit, e cienter , originaliter , radicaliter , virtualiter ac per dominium, potestas suprema in Regem electum transfunditur , & Rex est membrum atque instrumentum totius Regni Poloniae hic enim de statu electivo agitur) ita etiam Ecclesia Iacerdotalis collectim sumpta , authoritatem in Papam 5c alios singulares Praelatos , quos dei git Zc ordinat, transmittit. IV. Almainus cap. r. & 7. de Ecclesiae authoritate. Sicut Deus creando humanum genus, indidit ei naturalem potestatem jurisdictionis ad finem naturalem , O non rii cui supposito fingillars , regalariter hac enim potestas communicata est particularibus suppositis a corum nitate , quaesunt velut cεmmuni raris ministri in exercitio illius pεrestatis in ita Christus , regenerando Ecclesiam ad finem suematuralem, ei istam potestatem positivam , ad illam finem communicavit, quam posset σ etiam reneretur cum non semper post esse congregata ) alicui supposito communicare , qui, ut minister Ecclessa , hanc potestatem Ecclesia exercere e ct fluae commanitatem aliquando Deus promit, communicam alicui seupposito cisilem potestatem, at Must surre Populum Istari ct Chistus Ecclesiam promit , communicando Ecclesiasticam potestatem positisam Petra , ut vice Ecclesia e m exercerer, quam Ecclesia ei potuisset communicare , cum prias esset a C isto institata , ct Ecclesia collata. Haec Almainus, qui potestatem Ecclesiasticam vocat positivam, quoniam nominatim & explicate, ponitur Scasseritur in scripturis Matthaei I 8. dic Ecclesiae. Quicumque Ecclesiam 'non audierit, fetibi fictu Ethnisus O Publicisus. Amen dico vobis quinumque alligaveritis, G. V. Horum autem axiomatum , haec certa , evidens Zc necessaria, potest assignari ratio , nimirum, quod natura , sui Hc aeternitatis amanti ilima , ut se ipsam faciliu,& accuratius conservet, tueatur & propaget, illas quantum fieri potest, in aliquod principium, maxime commune, generale, abistutum, aeternum dc invariabile . congerat dc recondat, ut dum necesse est, propagetur, dc ex illo ac aeterno principio, velut promo eondo hauriatur, ac singularibus suppositis , quoad usum de executionem communicetur. Porro totum ad suas partes collatum , vim 3c rationem habere absoluti, aeterni atque invariabilis principij, nemo ambiget, qui . sciverit quamcumque partem nullomodo posse Vigere dc conservari, nisi in t to dc per totum , cujus est pars; adeo ut quaelibet pars , suum ei se , suam perfecti nem de durationem , a toto mutuetur: quod est praeserti in de toto politico intellis gendum: quia non ita interitui obnoxium , sicut partes sigillatim de divisim sumptae. D. Thomas. 22. quaest. 6 . art. 2. Omnis pars ordinatur ad totum , ut imperfectum ad perfectum , ct ideo νmnis pars, est naturaliter propter rotum. VL Sed ut veritas hujus Doctrinae solidius roboretur, duo illa axiomata , ex collatione causarum essentialium potestatis Ecclesiasti eae confirmabimus ; ut omnibus etiam pueris innotescat, quam partem S. Perius N Pontifices Romani, in ejusmodi causis, super alios Episcopos dc sacerdotes, habere possint. Hic autem semper de Regno Christi & Ecclesia Sermonem habeo, tanquam de toto quodam pestecto suisque numeris absoluto , juxta duplicem totius acceptionem iiipta expib
92쪽
catam, stalirudine Regni Poloniae. Neque opus est omnia de causis essentialibus
Ecclesiae recensere , quae axiomate XIV. Apologiae disputavi. Solummodo dicam , causam finalem, este unitatem Ecclesiae, de communicationem Sanctorum in vitam aeternam, ope boni Regiminis Ecclesiae Joan. a 7. hac est visa aterna, ut cognoscant te
solum Deum verum , O quem misisti Jesum citristum m. Rogo ut Om es unum sint, Acuere pater in me, O sint consimmars εγι unum G. Q m ad unatatem σ communionem Samctreum omnes Christianos F scopas ct Sacerdotes, ex quo non ungm Petrum aut Papam racari, enim foeminae norunt. Materialis autem causa Eccletiae , omnes Cliristiam universi m& collective sumpti, quatenus unum Corpus mysticum re politicum efficiunt in Christo ; nam multi unum corpus sumus in Christo , singuli autem alter alterius membra. Quare in genere causae materialis, cuncti Cluistiani, ex aequo sunt membra in Christo , de commembra inter se , neque hac notione , Petrus aut Papa , rationem aut naturam capitis , sed membri dumtaxat , dc commembri corporis Eccletiae , sub Ghristo potest obtinere, ita ut Christus ex aequo sit caput omnium Chrisstianorum , de in hoc genere causae , prius ad elle Christianum, quam ad elle Papale, Episcopale aut I resbyterale, lase determinet ac definiat : unde nemo porest elle P pa , Episcopus aut Presbyter, nisi bapri satus. Cauli formalis, est ipsemet Christu . Deus homo , natura sua visibilis , quamquam actu non videatur , quia haec actualis visibilitas Christi , nihil ad ellentiale de internum regimen Ecclesiae necestaria est.
Nam Ecclesia Christo , tanquam capiti ibo eilentiali , visibili Se connaturali ; per
gratiam &naturae contoriditatem , co ungitur; unde ab illo per Spiritum Sanctum animatur, vivificatur, informatur ac dirigitur , ficut anima rationalis, totum corpus organicum Pro Varietate ac proportione organorum diversmum , informat. Itaque quemadmodum anima , Videt oculis , auridus auscultat , lingua loquitur , cerebinratiocinatur, Pariter in Ecclesia divistones granarum sum, idem autem vultus ; O disi-siones nunistrarimum sunt, idem aurem Dominus 2 dixi nes operationum sunt, idem vera
Deus , quι operatur omnia in omnibus. IIac aurem omma operatur unus atque idem Spiritus
dividens singulis prout vult I. coramh. I 2. θ 4. ad finestas, veritatem aurem facienus , in Charitate crescamus in illo per omnia qui est aput Chrissus, ex qua ratum corpus compactum G convexum per omnem juncturamsubministrationis , se unaum operetionem iri mensuram uni- Uc usiqne mιmbri, augmentum corporis Iacu, in aedisti attonem Iur in charitare. Quem ad
locum Chrysoli homus. scut Spiritus qui descendit a cerebrosentiendi facustatem , qua sper nervat, non obsolute dat omnibus , se pro comenientia ct proportione uniuscuiusque membri, ei quidem quod plus potest suscipere amplius, minuι autem es , quod Unus , hoc autem est radix nempe Zpiritus , sc etiam cirrastus , animabus enim , tanquam membris ei appensis , qui providentiae ct Chri malum suppeditario , congruenter proportioni σ convenientia , rn me insura incrementum facit unius custasque membri. Caeterum ego post S. Thomam & Guillelmum Esuum cap. a. ad Ephelios , in haec verba ; ct ipsum dedit caput supra omnem Ecclestam, Item cap. I. ad Colos lentes, O ipse est caput corporis Ecclesa quι est primipiam primogenitus ex mortuis, ut fit in omnibus φρ primatum tenens. Dixi Eccletialia elle tanquam corpus connaturale Christi, quoniam Ecclesia per naturae conformi atem Christo conjungitur , ut notatum est. In hoc genere caui e tormalis, nullus quidem lociis, Petro aut Papae tanquam capiti ellentiali Ecclesiae pi oportionatim inrorni insidio by
93쪽
oer, animatur SI vivificatur a Christo per spiritum sinctum Ecclesiae rectorem , qui omnia in omnibus Operatur, dividens singulis prout vult , quandoquidem neque qui plantat, Neque qui regat sed qui incrementum .cit Deus I. corino. cap. 3. Hoc autem etiam , in ratione Regiminis Ecclesiae , debere intelligi certum est : quia Ecclesia Sacerdotalis, etiam unum corpus emcit in Christo , cujus omnes Apostolita discipuli, atque etiam Epistopi & presbyteri, qui Apostolis de Discipulis successerunt, sicur proportionatim membra de se invicem sollicita , ne sit Schisma in corpore , unde cum in ratione gubernationis , Dominus sit caput essentiale ideo etiam omnia membra , non unicum de solum Papam informat, vivificat Sc diri sit. Ratio est , quoniam cuncta membra Charitate de necessitudine mutua , non absoluto dominatu , inter sese colligari voluit , ne unum alteri dicere possiet, quod corpori Ecclesiae non esset necessarium. I. Corint. 0. Item ne reliquis membris, ullam
occasionem torpendi , aut sese negligendi , atque ipsi Papae causam superbiendi,& alia membra opprimendi per Tyrannidem , pneberet. Valeant igitur qui persuadere volunt, Papam tanqualia caput essentiale Ecclesiae aliquid in Ecclesiam influere , te Concilium legitime congregatum, ut Constantiense & Basileense , verbi causa , propter Papae absentiam , cui interesse noluit, esse Achephalum. Hercle quidem , Pontifex Romanus , secundum Omnia genera causarum essentialiuin, potest dumtaxat liabere rationem membri , non capitis Ecclesiae , quod est apprimu
VII. Jam de causa esliciente videamus, quae duplex est primaria nimirum,
interna ac essentialis Christus Dominus , de secundaria aeterna , minister talis atque instrumentalis, Ordo Hierarchicus. notandum que, Christum ut Sacerdotem in aeternum secundum ordinem Melchisedech, esse causani primariam efficientem Ecclesiae, quam iandavit de proprio sanguine acquisivit. s. 'ad Erliesos verse. II. de cap. s. ω Io. item a. ad Colossenses I S. Verum , si Ecckliam consideremus pro toto actu fidelium , aut pro solo ordine hierarchim , tima duplicem notionem Regni Christi , superius positam , nemini dubium esse potest, quin Christus , ut causaesticiens Ecclesiae , prius & immediatius in omnes fideles vel in totum ordinem hierarchicum , collectim sumptum agat , quam in aliquam pariem , puta in RPetrum aut Papam : Nam quotus quisque non videt, Christum prius , immediatius pro tota Ecclefia sponsa ,i quam pro uno & singulari homine , passum fuisse rAn non quicquid Dominus singularibus largitur , de illis per de propter Ecclesam sponsam impartiri soleti Exquo fit, ut ipsemer Papa dum instam celebrat , Sa-c ramenta ministrat , censuras in aliquem distringit , indulgentias landit &e. nihil quiequam rati & firmi gera , nisi nomine , authoritate , virtute atque intentione Eeelestie cui Christus Claves Architectonice per Dominium & proprietatem contulit:& ideo Papa est filius , membrum atque Minister Ecclesiae a qui etiam Sacerdotatium Christi , una cum potestate Clavium mutuatur et quam ob causam , ab illa, tanquam a Parente , peccatorum suorum remissionem , caeteraque Sacramenta petere mor: aliorum hominum , hunc articulum fidei profiteri tenetur. Credo famaam ει clesiam Carbolicam , ranctorum Communionem , Remisonem peccatorum m. v III. Verum causa disiciens secundaria , instriamentalis de ministerialis Ecclesiae,
94쪽
est ordo Psierarchicus collective summis , quem Dominus instim i commmnica line fili Sacerdotii a terata. Cum enim authore Apostolo Hebrae 7. Posito vel trans. lato Sat dotio ponatur quoque vel transferatur legum trans serendarum authoritas;
insurgit a Sacerdotio Christi , communicato Ecclesi e , velut a causa esliciente ph, sica , nte de radice , totam juri lictionem Ecclesiasticam de potestatem Clavium atque omnem internum atque externum influxum Regiminis , Ecclesiae dimanare ut amplius capite seqvcnti probatur. Cum ergo Dominus Noster Sacerdotium s)um toti Ecclesia Sacerdotali, quam Apostoli reserebant, immediate individue &collecti in , non autem uni & soli Petro seorsim contulerit, atque amplius eidem Sacerdotio Omnes Christianos nomine dempto, absolute subdi voluerit, axiomate xv I .Apologiae nostrae, statuendum est Drisdictionem Ecclesiasticam , etiam externam ct supremam , immediatius atque essentialius toti Hierarchico Ordini collectun sumpto , quam uni de soli Papae inesse, continuoque Petrum ex Papam, toti Ecclesiae Sacerdotali esse subditos. Quidni enim , pars toti, de membrum corpori, atque effectiis causae suae subiiceretur. Si quidem Papa , si ad totam Eccleuam , collectim sumptam reseratur est tanquam pars, membrum atque effectus , quia Claves & Sacerdotium Christi, habet ab Ecclesia. matre sua. IX. Proculdubio Bella inus lib. 1. de Conciliorum authoritate cap. I9. ubi haec argumenta Gersonij diluere conatus , scilicet, Totam virtute G mole , majus esse
sua parte , o propter quodque tale , ct illud magis. Collectionem hanc , jam alias a
Francisco victoria propositam , relectione x, de Potestate Ecclesiae , sectione prima, solvere nititur. At contra instant, ait, semper potentia agendi, principalius est in toto, quam in partibus , qua sunr.3nstrumenta rotius, principalius enim dicitur homo videre , quam eculus, quare cum Ecclesia , imisse etiam Papa sit quoddam ratum , o Papa sit pars quadam ct instrumentum huyus ratius, sequitur principalius tenvenire ipsi Ecclesia summam potestatem Ecclesiasticam , quam Papa. Hanc vero collectionem , Bella inns duplici responsione frustra solvere tentat. Respondeo ait , aliud esse Iudicium de corpore Ecclesia , ct de corporibus naturalibus. Nam in corporibus naturalibus, virtus procedit ab essentia ad potentiaι; ideo principalius dicitur totum agere , quam ulla pars seu potentia I at in corpore Ecclesia , virtus non procedit ab essentia ad potentia. seu parres , sed ab extrinseco . Papa enim , qui est caput Ecclesia , non habet ab Ecclesii , sed a Deo auctoritatem , σ ideo principali agens,non
est sociem , sed Deus. En prima responsio Bellarmini quae non probat, sed Sophistice supponit, Papam non habere ab Ecclesia virtutem & potestatem , quod est falsum : quoniam tota jurisdictio Ecclesiastica, efficienter & quasi Physice a
Christi Sacerdotio communicato Ecclesiae, ut propagaretur , ad posteros , maneat.
Ex quo insurgit, Papam qui ab Ecclesia de Sacerdos & Episcopos ordinatur , una etiam jurisdictionem ab Ecclesia dirivare , & quamquam prima authoritatis Ecclesiasticae institutio & communicatio Christi Sacerdotii, sit a Christo fundatore Ecclesiae , tamen dispensatio & propagatio ejusdem , est ab Ecclesia : deinde quaestionis est , an Christus dici posui extrinsecus aut externus Ecclesiae, ut persuadere vult Bellarminus asserens potestatem Ecclesiasticam venire ab extrinseco. Certe Christus caput internum ac essentiale Ecclesiae , neque in genere cause rinalis, ne-.que etiam in genere causae essicientis quae Philosophis externa dicitur in rebus
95쪽
naturalibus) potest ullomodo dici extrinsecus Ecclesiae , cum polliceatur se perpetuo atque intrinsece , Ecclesiae sponta , non uni & soli Petro , aut Papae , adi
turum. Matthaei. I 8. Ubicumque duo vel tres coner ati fuerint in Momine meo , ibi sum in medio rerum, O cap. ultimo. ecce ego rab sa n sum omnibus diebus usique ad coimssemationem seculi. Profecto Bellarminus imbecillitatis suae prioris responsionis sibi conscius, alteram profert , qua argumentum quod labefactandum sumpsit, omnino roborat: secundo dici potest inquit Principale Moes , in quolibet corpore , siem per esse ipsum suppositum; quos sustentat 9 moret omnia membra porro suppositum corporis Ecclem est Christus, ut enim , cum di imas , bac est corpus Perri vel Pauli, illud Petri vel
Pauli sonar suppositum , ita cum di. imus Ecclesias corpus Christi , illud Christi, sonat seu
positum θ hocmoda concedimus , Papam esse instrumentum corporis Eiciem , O quoddam minus ipso toto , ut nimirum in toto Christum ipsum , ut suppositum includimus. X. Hic observas Lector, Belluminum tandem lateri Papam esse instrumentum seu Ministrum Ecclesiae , quatenus Cluistus, ut Ecclesiae supposit nin, in toto Ecclesiae corpore includitur: Quo sensu, Ecclesiam & .Concilium Generale legitime co gregatum, esse sepra Papam contendit , sicque herbam victus porrigit, quoniam inductione facta per.omnia genera caularum es lentialium Ecclasiae, demonstrayimus Christum sese prius, immediatius de essensiali iis toti Ecclesiae Collectivi sumptae. quam parti addixiste: propterea quod Ecclesia est corpus connarurale Christi, mi isequenter a Christo informatur & vivificatur e sicut Corpus organicum ab anima rationali , partes vero hujus corporis , per& propter torum animantur. Quare Matthae. I 8. Unitari, non uni, gratiam infallibilem pollicetur , ubicumque suerικt duo vel tres congregari in nomine meo, ibi stim in medio eorum qua iai mula Omnem singularitatem Monarchicam excludit. Itaque sicut to rationale , quia est de hominis essentia,
ne quidem per animi actionem potest ab homine abstrahi ι similiter stante lege Evangelica , impossibile est Christum non informare de vivificare Ecclesiam sponsam,
alioqui corpori suo connaturali deesset. Contra autem, eadem lege Evangelica stan-re , possibile est Christum, non in ormare & viviscare Petrum aut Papam, tam in ratione gratiae sanctificantis , quam in ratione regiminis Ecclesiae ; hinc fit ut Paulus Petrum reprehenderit, quod non recte ambularet.ad veritatem Evangelis; & Marcellinus
Idolis Thurificaverit, Liberius Arrianismo subscribserit , &:Honorius Monothe-lismum docuerit. Si quidem Petrus Sc Praelati, sorsim & disti ibutive sumpti, sunt in adaequatum & partiale, universa autem Ecclesia collecti in sumpta , est adaequarum de totale subjectum charisimatum Christi : unde Doctor Cnristianissimus de
potestate Eccletiastica considerat p. asserit , QMarere an Papalis auri oritas, est major quam Ecclesia vel ..converso redire in idem ac si peteretur , nonne t
rum est ma)us sus parte , vel pars in Or suo toto ; & Joannes Quintinus ad Calcem Commentari j in caput Grit de Iudiciis: ex hac Gerson conclusione, dogmaticὰ infert, Idem plane di siparare , utrum Papa' supra Coni iliμm , an vera sit supra Christum ;ratio, de quidem certissima atque evidelitissima huius rei est , quod fide Catholica tenere debeamus, Cluistum caput es lentiale Ecclesiae , totam Ecclesiam, ut Corpus
sibi per naturae conformitatem adaequa tu & totaliter unitum , fretia atque omnibus donis caelestibus , ad implendum numerum electorum necat lariis , animale, vivi-fieare gubernare. Deinde Coacilium universale legitimc cors inarum , pro iis
96쪽
eminenter & Architectonice , Catholicam Ecclesiam repraesentare, axiomate xxj. Apologiae, habereque rationem totius Jc perfecti , atque per internum ac ess)nti lem influxum Spiritus Sancti, dirigi de gubernari. Quare sive Papa ad totam Ecclesiam , quae numquain potest in unum con, entum congregari, sive ad Concilium generale legitime congregatum , reseratur , est solumi nodo Pars , membrum, im strumentum , minister de caput minitteriale. .
XI. Proculdubio Doctores Pacilientes cum de Ecclesia , comparate ad Papam disputant , seinper Ecclesiam capiunt pro toto sitis abloluto numeris, quod a Christo capite informatur Sc dirigitur , juxta hoc Domini oraculum , nunquam
sat is laudatum , ubicumque tuerint duo vel tres congre ati tu nomine meo, ibi sum in medio eorum. Matth. I 3. Consule axioma xvi. xviis. dc xix. Apologiae nostrae,& apud te statuito , Clirimini in Eccletiae corpore, ut suppositum & caput esse tiale , semper includi I atqMe Ordinem hierarchicum, collective sumptum, quoniam est totale & adaequatum subjectum Sacerdotii Christi, causam essicientem, secundat iam Ecclesiae constituere : i l enim toto hoc libro dogmatice Sc malitice
XII. Explicatis duobus axiomatibus , superest de similitudine oculi disputemus, quam ad memorata axiomata illusti anfla & confirmanda , usurpavimus. Certe Pontificis & Episcoporum Ostietum , nulla re alia accuratius , quam oculi simul actuo , potest adumbrari', quia Praelati & praepoliti omnes , instar oculorum , qui perpetes agunt excubias , primi omnium membrorum corporis exsurgunt, a que ultimi quiescunt, continuas Vigilias pro salute gregis, agere debent; in cujus rei hieroglyphicum , majores nostri, cum praelatos sui officii communeficere vellent , sapienter in pinnaculis & crepidinibus templorum volubile Galli Gall, nacei simulachrum, eligi voluerunt. Quandoquidem enim Episcopi sunt Lax Mundi; Martia. s. diligenter videre debent, ne quod in eis Lumen est tenebra fiant , Luc. xj. hinc enim te ite Chrus stomo hom. 43. in Matthaeum. Accidit, ut Clerici quando m Iisu, non tam facile quam Laici delinquentes , emendentur. Proculdubio antiqui Patres palliin Epitcopos de oculo δί Lucernae comparant. Gregorius NaZianzenus Epist. 3 o. inter S. Basili j Fpistolas, de Hilarius in Psal. Iso.
It.ique ApostoIi , ait qui Ecclesia , id est Corporis Ciristi o. uti seir , Lucidi O plues esse
jubentur, corpore rota lacido his simplicibus niansura. Item can. O ,es 6. quaeli. I. Episopi oculι Mιlsa nominantur. Denique Anastalius Bibliothecarius , in Praefatione Synodi Octavae, in'ae uitione Romana Conciliorum generalium quinque sedes Patriarchales, quinque sedibus humani corporis , dc sedein Romanam oculo comparat, deinde ait ς quia cum Christas in corpore suo, quod est Ecclesia , ror Patriaribuer, quot in cujusque mortali corpore sensus locaverit. Profecto nihil generalitati des morai ιorporis, si omnes quin que sensus integre i ommuni quesuerint sanitatis: integras videlicet sedes, quia Romana praecellit, non immerita victui comparatur qui profecto cunctis scisibus praeminet , a. utiorque illis existens ct communionem scur nullus eorum , cum omnibus habens. Haec illa , cur 9 ι altius p. a ne consentit pag. 2. Elencla, summus Pontifex ait, est in Ecclesia , quod in homine oculus, unde οι ulus nunquam nisi ιν- evidenti periculo contruitatur. Item pag. 4. Quod tu mis tosel o in corpore otiatis , lac in Ecclesia supremus Pontifex. Eadem oc Ca)etanus memU-
97쪽
Iat, cap, s. de IT. Apologiae de comparata authoritate Papa ct con j r Sed uterque toto errat Caelo , dum fingunt , sicut homo non videt nisi per oculum , ita Ecclesiam non habere lumen & jurisdictionem spiritualem , nisi per Papam : nam ordo Hierarchicus totus quantus oculus cst , totus lumen ec sol mundi, quia est adaequatum & totale subiectum Sacerdotii Christi, cui Papa tanquam partiale subiectum subjicitur. Quare dum Cajetanus perhibet, Ecclesiam per Papam , velut per oculum illuminari , iussit aequivocatione vocis Ecclesia ; si enim de Ecclesia , solum pro Laicis sumpta loquatur , vera dicit, si una sacerdotalem Ecclesiam collectim sumptam intelligit, falsum atque erroneum est , cum potius Papa a toto dirigi de illuminari drbeat, dc de facto illuminetur per Socerdoti j Christi collationem quod ei
MIL Caeterum dato , quod prius, immediatius ac essentiatins , Claves toti supposito Ecclesiae, quam ulli parti Ecclesiae datae sint a Deo , permagnus error inde sequi videtur , scilicet Claves de potestatem Ecclesiasticam , pilus , immediatius ac essentialibus toti supposito Ecclesiae , quam uni Chi isto , qui tamen eas tanquam caput estentiale de forma Ecclesiae , sponse largitur , competere , idque heresim redolet. Sed respondeo illa duo axiomata stiperius explicata , capi oportere de suppostio cujus partes suppositum constituuntes, habent tantummodo naturam & rationem partis atque instrumenti, dc non totius virtualis ac potentialis , quia partes quae totius Potentialis dc virtualis naturam obtinent , non modo eminenter, contibnet dotes, tacultates de potentias ad agendum neces rias ; verum etiam illas esticiunt dc constituunt. Sic anima rationalis est tanquam totum potentiale quod facultatem intelligendi, ratiocinandi, volendi Sc reminiscendi continet atque cilicit. Sis' militer Pater tamilias , respectu familiae : quare sicut tota familia , elli, virtutem, motum atque operationem a Patre familias mutuatur : Ita totum Ecclesiae corpus, vitam atque augmentum capit a Christo, sciundum operationem in mensuram unius fusique membri s. a s Ephesios. Quoniam Christus omnia in omibus operatur , & ut ait Augustinus
libro de unitate Ecclesiae , cap. 4. Iratus Christus o Caput Θ corpus est : Aut ut sit pra ait Bellarminus , Est βuppositum Excissae. Unde quamquam dicatur caput Ecclesiae
non tamen pars aut me nasium dici potest , sicut caput naturale corporis aliculus. Legendus est de Turrecremata lib. 2, de Ecclesia cap, χ. At vero Papa , sive ad totam Ecclesiam sumptam pro Omnibus Christianis , sive ad ordinem Hierarchicum collectim sumptum comparetur , est soluan modo pars , membrum , instrumentum minister Sc caput ministeriale ; suamque virtutem dc authoritatem habet a toto
supposito , idque post hac , fusus declarabitur. XIV. Transeo ad argumenta Valli j , contra primum caput libelli de Ecclesi stica de Politica potestate. Certe in Elencho suo & lib. De suprema potestate Papae, absque arte de judicio , quicquid in Buccam venit effutit quaeque habet tolerabiliora , suo ccrte Bellarmino accepta debet. Nihilominus ut famam eruditionis & alia cujus lectionis inter homines ignaros mereatur , ingratus discipulus , numquam Beliarminum , perquem in hoc genere proiecit & scribit, laudat. Ut igitur ad rem veniamus : primo P . I 2. Elenchi Obtendit, ineptu dictum a me Dculum esse per ho-
98쪽
sior ius, earn oculus ' pars hominis , O partes totam ipsum, saltem ordine natura pra- cedunt , portiti iramo erir per oculum ct alias partes, quam ipse per hominem. Deinde pag. 1 . addit solum oculum essertialiter θ immediate : hominem vero tantum denominative o mediante , oculo videre. Quae redarguitio plane insulsa atque indigna est professoris, Theologiae : nam si de hac controversia judicandum esIet , quia oculus & homo simul sunt, neque unus altero prior aut posterior est : a pari liceret inserre , suta stantiam quae sine quantitate & aliis accidentibus non subsistit. natura priorem non
esse accidentibus. Deinde quod Venditat, partes ordine naturae totum praecedere, consequenter hominem potius este per oculum & alias paries , quam contra dic. Lectorem frustratur aequivocatione vocis to ordine naturae
XU. Et si enim ordo naturae duobus modis consideretur apud Philosophos, nempe quoad intentionem & quoad exequutionem naturae; attamen recte Phil sophantibus compertum est , priorem modum striae loquendo , mereri appellationem ordinis materiae : quoniam est internus , essentialis per se & a nullis accidentibus aut circumstantiis naturae , temporis , vel aliis 6 nodi externis impedime tis ac desectibus dependet , hacque via , certissimum est totum tanquam persectum& suis numeris absolitum , partes suas antecedere , imo etiam eas constituere , ut docet Philosophus primo de Caelo cap. 1. & I. Politic. 'cap. 2. Grmans Perfectum natura , prius esse imperIecto, ut civitatem'domo O familia. Posterior modus eum sit externus , & a defectu atque imbecillitate materiae aliarumque circumstantiarum &concausarum dependeat, non mirum est, naturam generando pedetentim progredi, ac more ursorum , tatus suos lambentium , partes sigillatim ef rmare atque exequi, ac hominem, Verbi causa , primum ex spermate coagulato fingere , deinde ex infantia in adolescentiam , tum ab adolescentia in aetatem virilem , quas perrep- . t indo sensim deducere, quae ratio procedendi, omnino accidentaria est & praeter
intentionem ac propositum naturae. profecto vulgare Axioma Fru ba fit per plura, quod potest feri per pauciora , ct aque bene judicat naturam. Si inter exequendum &generandum, sicut inter propositum suum designandum de concipiendum, aeque Iibera suique juris esset : totum ipsum simul re seiriel persectum absolutumque
eo modo prodia sturam , quo illud intendit, de unica notione concipit. Preterea quod Vallius argutatur , Oculum essentialiter , & hominem accidentaliter videre; id demonstrat illum aut nescire , aut dissimulare vim hujus Prononciati Philosopli rum , actiones sunt suppositorum; nisi fotae ἐκ AESyptiorum consuetudine , nobis Ideam quamdam oculi separatim existentem adumbrat. Sane animalia proprie tu
essentialiter , sed oculorum organo vident, sicut homo essentialiter , sed plectro linguae loquitur. Item pedibus quasi admirabili Machina progreditur Sec. Unde
corruptis externis organis, semper in homine caeco, muto eu claudo , internum ac
essentiale principium a quo facultas videndi , loquendi ex ambulandi oritur , idei,
remanet, quod haec facultas interna sit, & ab anima rationali, tanquam a causa essentiali leaturiat, quare libere & voluntarie exercetur. Ecquis Obsecro , oculos
linguam , & aures, ab hoc vel illo objecto & pedes ab hac aut illa progi essione arcet, nisi homo ὶ Consule Redargutor scholam medicorum , & te docebit oculum voluntarie claudi & aperiri at inquis γ homo denominative videt, quid tum,
99쪽
etiam denominativδ vult , intelligit, rat ocinatrir an propterea voluntas Ec rati cipatio a causa formali de interno principio , minus profluit; an Theologiae prinfestat Regius ignorat , actiones quae ab internis facultatibus manant, duobus In dis posse considerari primum ut a principiis eskntialibus fluunt, quomodo suntes lentiales supposito , secundo quatenus ab organis corruptibilibus exercentur ; de ita quidem homo denominativd dicitur intelligens, volens, ratiocinans, reminiscens sicut& videns , loquens , ambulans , audiens. Quibus bene ponderatis, facile est iudicare de essentialis ae ministerialis regiminis Ecclesiae differentia. Caeterum Redargutori non gravate ferre debes Richerium humano oculo , Papam comparasse , cum tu ipse , non semel hac similitudine usus sis , ut paulo ante monui, & tamen tu magnam inde sodali suo , apud imperitos , invidiam constare voluisti, eo quod Pontificem oculo , non capiti, compararet, cum tamen in libello de Ecclesiastica &Politica potestate , Papam caput ministeriale Ecclesiae , saepe appellari non igno
XVI. Secundo pag. I 2. Elenchi ait, essicientem & finalem causam , si Deum excipiamus , nunquam in unum coire , itane Magister At in Physicis , subiectum est efiiciens & finalis causa proprietatis , lacultas volendi & intelligendi, per di promter animam rationalem , familia per & propter Patrem Familias , Rex Poloniae , qui Electione creatur per & propter Regnum , sicut Papa per dc propter Ecclesiam existit. Tertio pag. I 2. authorem criminatur , quasi nomen capitis ei in Pontifice R mano displiceret. Quam calumniam , Petrus Cotonus in actione quam Montoloneo . adversus Martiterium tribuit. pag. 488. ejusdem actionis recoxit mihique dat improperio , sed jam paulo ante , responsione ad primam redargutionem ostendi a thorem passim docere , Papam esse caput ministeriale Ecclesiae, de qua re uberius
XVII. Quarto pag. I ' OVillatur authorem suis abuti vocibus, essentialius o -- mediarius quoniam, ut ait , essentiae similes sunt numeris, qui magis & minus recpuant. O vae grande Prosessoris Theologiae acumen, qui nescit magnum esse discrimen positum , inter res naturales, Metaphysicas ,&morales, quarum hae non illae, magis & minus suscipiunt, ut etiam pueris Philosophiae studentibus exploratum
Porro his vocibus ego de industria usius sum , ut omnem ausam convitiandi adinversariis praeriperem , ne seruan dicere possent, Richerium negare , Papam ct ves possidere essentialiter. His enim formulis essentialius O immediarius , ostendere volui , dato quod Papa immediatὰ ac essentialiter claves habeat, semper sequi esse Immediatius atque essentialius , in toto Ecclesiae supposito ; quoniam Ecclesia Papae, fietit Regnum Poloniae Regi , quem cooptat, authoritatem confert. Itaque esavea
sunt Architectonice per dominium &potestatem in Ecclesia , in Papa vero quoad
usum, exequutionem& ministerium dumtaxat.
X VIII. Quinto eadem pagina Authori imperitiam logices exprobrat, quasi syulosti sinum quatuor constantem terminis ita texuisset, Deus o natura prius, immedia-
100쪽
Hr. pars , ora prius Ecclasse, quam PGrylii ἰclares clara sunt a Deo. Hercle , In meo libello principia quidem . nusqiram vero facies syllogis hii apparet; neque ogo collecti omni quatuor constantem terminis , unquam texui; ut suggillat adversarius,
ct si mihi propositum fuisset , sylogitauin integrum condere, uc ego instruxissein. suic id natura sua inter designandum ct exequendum prius ad totam quam ad partem imi rid1t, prius quoque tori quam parri dotes conferre solet, sed Christus in deliranda θ θη- unda Ecclesia , pra9s ad totum suppostum , quam ad ullam partem suppositi intendit, ergoc hrastus in designania o fundanda Ecclesii, prius toti Ecclesia , quam ulli parti dotes contulit. Hic terminus , rotum connotative interpretative , atque implici tu , pro Ecclesi1 collectim finia pra ponitur. Deinde hic alius terminus pars , designat Papam &ulios Praelatos sigillatim atque distributim Sumptas. Veium major & minor propositio hujus sillogisini, ex disputatione superius habita de causis essentialibus potestatis Ecclesiasticae abunde confirmantur : infra autem amplius partim scripturae, paserim antiquorum Patrum ec Doctorum Catholicorum testimoniis, id est consentit Catholico totius Ecclesiae demonstrabuntur. sexto pag. I s. sic odium Raesierio conciliare nititur , Regnum Gallia est totum , Rex rero pars , eaque ηοbelissima , ergo prius, immediatius o essentialius , potestas data est Regno quam Regi. Hinc enim Elenchistes futurum sperabat, Magistratus Regios in Richerium commotum iri, sicut hac alia cavillatione, Episcopos facile incenderat; Deus se natura prius ad totam diacsim quam ad partem, nempe ad Frisio sim inrendum, ergo prius ct immediatius jurisdictio defertur diaeresi quam Discopo. Quibus argumentis Cardinalis Perronius etiam ullis est, partim in sacro Regis Consistorio, ut periculum capitis crearet Richerio, partim inter Episcopos, ut eos ad censuram libri de Ecclesiastica & politica potestate , inflammaret Verum hoc tertium argumentum coceruat vallius I Civitas est torum , Iudex vero pars et ergo Rex prius quam disici, confert jurisdictionem. Ad primum respondeo, advorsarium mutare statum quaestionis,quia ut nominatim docui axiomate 3c viij& xj Ap logiae, regnum temporale aspirituali, & dominium a ministerio ; item electivus principatus , ab hereditario maxime discrepat. Ad secundum & tertium aequivocatione Iahorant ; si eoim Redargutor per Dioecesim totum Clerum, vel ordinem Ecclesiasti cum & per Civitatem statum aliquem democraticum vel Aristocraticum i
relligit , cui princeps aliquis potestatem fecerit sibi creandi Judices & Magistratus, certum quidem est jurisdictionem prius toti Civitati quam Judici convenire. Idemque est judicium de Ciero totius Dioecesis, qui Episcopum deligit, eique pexelcctionem titulum Dioecesi materiam & jurisdustionem actualem confert. Scptimo dicendo tacenda loquitur pag. 3 7. dc I 8. partes Corporis Mystici, qualis est
εἰ aesa s inquit) seunt supposita per se subsistentia qua per se agere videmus , igitur proprie. O ρer se , claves sum habitura , hoc autem perinde est , ac si quispiam a divisis ad coniuncta sic cavillaretur. Omnes Proreges & Magistratus Regni Franciae sunt supposita per se subsistentia, quos per se agcre videmus; iSitur propria, non Regia authoritate ius dicunt i quis tales ineptias in Regio Prosessore Theologiae non demiretur. XIX. Octavo pag. I9.& 39. Eleuchi, necnon libri de suprema potestate Romani Pontiscis quaest. 3. cum nausea inculcat, Marin m Ricurly O Vigerii propendere in theran mam ct Angluanum dogma ,contenditque 1llas asserere , Claxes datas B ulis, Lantis