장음표시 사용
101쪽
tirocedere videmus, & nihil ad hanc persuasionem. unde de prius f
em vident Orientales, quam Occidentales. Quid ergd de Aristotele pDicendum omnino est, non illam orbis illuminatione intellexisse Philosophum, quae sine dubitatione successiva est, sed Solaris luminis ab ortu seu corpore suo versus occasum expansionem in longum,quq momen tanea est. Similiter alia quoque corpora luminosa omnia eodem illo temporis momento,quo alicubi constituuntur,omnia sibi pr sentia perspicii a illuminant. Cujus rei causam quamquam secretissimam putem, ob subtilitatem tamen censeo perquirendam. Hoc enim dignum Philosopho. tarn maxime quidpiam investigare. quam maxime latet. Vitellio non sollim lumen in momento produci verum esse, sed & in tempore ferri impossibile esse ostendere conatur lib. 2. propos. a. hac ratione est lumen temporis mora decurrit spatium sibi a natura praefinitum; igitur parte temporis partem spatii, minimo tempore sensibili partem jatii minimam, quae sentiri pqeest . conficiet. quoniamsi :n temporeseos ibili serretur per spatium insensibile, contingeret spatium sensibile ex insensibilibus componi: feretur ergo tempore minimo sensibili per minimum spatium sentibile sed eodem tempore minimo cCnficiet iisdem spatium minimum lumen remissum juxta atque intensissimum,cum minus minimo dari non pquit sive in tempore, sive in spatio itaque
qualis eis caciae erunt lumen rem istam ac summe intensum , quod fieri non potest . quocirc nequit lumen temporis mora sphaerae suae amplitudinem sensim permeare. Acutula argumentatio: quae tamen sapienti tollatur responsione. Nego enim priorem consequentiam; lumen scili-
Iicet tempore minimo sensibili debere ferri per minimum spatium sensibile, nam ob motus pernicitatem potest tempore minimo magnum spatium pervadere, ut primum mobile fere insensibili tempore maxima spatia conficit. Probatio, quam subdit, non solum nihil absurdi invehit,sed etiam nihil ad rem facit, si recte consideres. . Quod denique addit, fieri non posse, ut lumen remissum & summh intensum aequalis
sit efficaciae. neqi hoc ipsi concesserim: quamvis enim unum luminosius reddat medium,quam alterum, atque etiam longius se provehat, a deb- qile quoad gradus in te ibonis majoris sit eficaciae: quoad modum tamen complendi sphaeram suam utrumque aequalem obtinet vim atqueeficaciam; aeque enim in momento utrumque extenditur : haec autemessicacia hoc loco sollim consideranda venit. Itaque aliam rationem investigare oportet, quam nobis obtruserit Vitellio. Clarissimus Keplero parati P. in Vitell. cap. I. prop. s. hanc dat: commensivi quidam ea
temporu ad eam proportion m,q est inter virtutem moventem es pondismabi . si hic vis maraens ad lumen movendum in istam habet proporti
102쪽
neque pondis. ita mediam iamἰni ni hil resistit,quia iumen materia caret,per quam 1 rostentia. ergo luminis insimia celeratia est. Probatio haec non urget,quia supponit salium, lumen nenlye moveri localiter. luminis enimvero per aerem extensio non latio est seu motus localis,sed generatio: si enim motus localis esset,lumen esset corpus;atqui hoc jam dIu explosum est. tota igitur argumentatio propolita de virtute loco movente corpus quoddam procedit. Sed nec veram esse statuunt cordati Philosophi,asserentes nullum dari motum localem instantaneum, ut vocant: itaque & argumentum productum solvunt. sed non est huius loci. id tantum : vis movens ad sonum movendum infinitam habet proportionem , quia seno nulla materia, quare nec pondus. ita medium sono nihil resistit,quia sonus materiaca ret, per quam fiat resilitentia. ergo soni inlinita celeritas est. numquid paralogi itice Tandem poli istos Franciscus Aguilonius genuinam
Causam,cur lumen temporis momento totam virtutis sphqram implear, hanc esse arbitratur: quod nihilomuitio quis produlctionem propagationem1 remoretur. Stricta sententiola magnum dissicultatis ambitum complexus est. quia autem ob brevitatem obscura est, conabor eam ego declarare. Successionem ergci , aqua motus dicitur successivus, plures ob causas fieri contingit. primo , ob resistentiam passio, secundb , obrepugnantiam terminorum, ut in motu locali. teri id , ob causae imperfectionem , ut fieri probabiliter dicitur in productione habituum: actus enim v. gr. quatuor gradu am non statim producit habitum similiter quatuor graduum, sed si ille actus saepius repetatur. quariti, ob meram libertatem agentis: v. g. quis potest successive
producere amorem intensum vel remissum , quem tamen in instanisti etiam poterat elicere. quintli , ob succei I vam dispositionum introductionem . ut productio formae ignis in ligni materia. sexto, ex eo . quod formae vel qualitatis generationem naturae necessitate loci mutatio comitetur i ut calor nequit nisi in materia rara diductaque eassistere : at matcria puncto temporis diduci non potest , cum id sine partium motu evenire non possit : igitur nec in ea calor produci temporis instanti potest , quamobrem etiam soni propagatio non est momentanea , quia per gyros quosdam , α
fluctus aeris species ejus expanditur, e atqui hoc non nisi tempore. quamquam alii in imperfectionem causae sonum essicientis tara ditatem illam rejiciant. Hae , et si quae aliae motus succcssionem, essicientes causae fingi possint, cum illuminationi non obveniant:
consequitur ipsam momento debere perfici. Objiciunt nobis successionem de essemia motus esse , & Aristot*lem tempus ad motum S 3 . requiret e v
103쪽
requirere lib. 1. Physic. igitur neque illuminatio,neque ullus alius mortus momentaneus recte statuitur. Admitto &succellionem deessentia motus esse, & tempus ob divini Praeceptoris vocem ad motum requiri:
quamquatnibi loci adferat tempus . quia alludit ad motum dictum physicum, qui necessario est successivus) semper enim atque ubique in
omni motu successio sive tempus intercedit inter terminos diversi ordinis . at enimverti hoc non convincit dari non posse motum instantaneum: quippe dicitur instantaneus aliquis motus, quia non involvit successionem inter terminos ejusdem ordinis, sive quia acquisitio termini
Secunda affectio. qubd lumen effusum circumquaque ad sphaerae instar distendatur. Hoc sensui patet in candela, vel alio quocumque lumino in aere suspenso. Cur autem ita constituta sit luminis natura, operose venatur Aguilonius per anfractus morales & fere theologicos. Sed uon facit operae pretium: non enim id soli lumini tantum peculiare est, at competit quibuslibet agentibus creatis: sexceptis iis pauculis. quae producunt effectum a se indi stantem,ut intellectus est. aliaque potentia agens actione immanente) unumquodque enim istorum suam habet inatura sibi praefinitam activitatis sphaeram, id est, diffundit seu multiplicat se sphaerice ad certum spatium; si videlicet nihil ipsius actionem
. remoretur. Cur autem omne agens naturale ita sphaerice sese exerat,
non est hujus instituti demonstrare. Tertia affectio. quod lumen rectis lineis evibretur. Id ex umbris col-l ligas. ibi namque tantsim umbra, ubi recta evibrationis linea a corpore luminoso producta intercipitur. Porro neque hoc soli lumini proprium est,sed quibuslibet praedictis agentibus competere etiam arbitnor. cum enim haec non minus quam lumen assectent figurationem sphaerici: . ejus vertigenesis vere Geometrica ut cum Keplero loquar) consistat in aequalitate intervallorum, per quae punctum medium in superficiem dividitur,atque hae sint rectae lineae: rectis quoque consequenter lineis ad ambitum tuae sphaerae tendere constitui debent. Praeterea ita natura . Comparatum est,ut causa quqvis nitatur effectum suum producere quam compendiosissime:atqui hoc rectis lineis impetratur. Qitaria. quod lumen ad peripheriam sphaerae suae tendens sensim elanguescat. Id nulli non compertum est, si quidem eandela aut alio quo- vis luminari ad opera sua exequenda usus est,uel alium uti vidit: clarius enim prope luminis principium cernitur & melius, procul ab eodem aegrius. Haec tamen etiam proprietas ceteris sphaeram activitatis habentibus inest,ut calori,frigori, magneti aliis, quod facile aliquis expe-
, tricata quit explorare. Aguilonius cum productas ab aliis hujus rei
104쪽
sis mecisset, ipse constituit hane: quia agentium vis certo terminori tur,hinc verὸ conseq/uni ere, ut in proximo statio tenuior quatitvi excitetur, quam in ipse is sectrice causa. si etenim g. e. primava ita lux, qua in fulgido corpore enitet,cq lesibi lumen in proximo medio Haphano excitaret, O hoc lume aliud,saudque iterum,atque aliud identidem aliudhm perprocrearet,in immensem ea actioprogrederetur.Quae ratiocinatio neutiquam mihi facit satis: quippe quod consequens ex finita agentium potestate derivat, non videtur inde liquidb fluere. praescriptio enim
termini non necessario decrementum connotat. Posset per totam sphaeram effectum ubique aeque validum progenerare, atque ita in vigore suo desinere. Sed nec verum est,uti supra probavimus, unum lumen remotius a propinquiore ipsi corpori luminoso igni, totum enim lumen per universam sphaeram activitatis diffusum immediath a luce luminaris pendet. Itaque exemplum illud nihil cogit. Quod si tamen contra
esse pertinacius tueatur: at saltem id de magnetica vi non dicturum eum arbitror, nempis ipsam in aere remotiore elaculatam produci leuessici ab ea,quae in aere propinquiore magneti ab ipso magnete exiit.&tamen haec ipsa quoque vis languescit pedetentim . ergli non ad alternas illas in aere debilescentes, ut ita dicam, productiones causa reserenda est, sed ipsi primario agenti imputandum , quod effectum aeque validum ubique non potest producere. Cur verti non possit, quid aliud in causa est.nisi limitatio & imperfectio agentis creati p cur etiam sensim diminuendo id faciat, nihil adfertur verius, nisi quod non soleat natura subito deficere , sed sensim & gradatim. Qui alias comminiscuntur causas vel vanis utuntur con ecturis, vel falsis discursibus , qui nihil aliud. quam eorum inscitiam produnt. Quinta. quod lumen in corpus opacum illapsum repercutiatur scurenectatur. Reflexio rebus Physicis ac corporeis solis evenit,dum ad aliud appulsa coguntur redire eadem vi , qua motu directo in suum temminum tendebant, ut videmus in pila aut lapido projectis: si enim corpori alicui duriori allidantur, revertuntur, atque hic reversionis motus 'vocatur reflexio;quae per quandam transsationem vel similitudinem etiam tribuitur lumini producto in aere, quasi per motum directum pro dentem ab aliquo luminoso ut a Solet dumque sic directh extenditur,s ipsi accurrat corpus opacum, ut speculum; a quo impeditur transitus luminis ad partes aeris ulteriores reflectitur, id est, retrocedit ad par-xe medii aeris, in quibus iam fuerat preductum permotum directum:
η0d tamen ita reflectitur, ut eadem pars luminis, quae speculo allabitur, ymedat ab eodem: hoc enim repugnat naturae eius . quatenus aecidens
'st sed redire dicitur,quia ratione corporis opaci, a quo impeditur ne .
105쪽
ultra progrediatur, videtur se intendere in citerioribus partibus medii aeris, in quibus per directam illuminationem productum jam suerat.
Quaerunt hic subtiliores, an ,uti quidem lumen videtur intendi,ita quoque vel E de reapse intendatur λ Sentiunt quidam lumen productum insuperficie corporis opaci iniensius apparere ob ejusdem dentitatem: rotione cujus elicit quosdam effectus aequivocos majoris persectionis, quam pol sit cautare lumen in medio existens: quamvis utrumque sit ejusdem intentionis. Hanc sententiam nihil efficaciusquam exPerientia redarguit. constat enim sensu , perfectius es e& clarius lumen in Partibus aeris opaco proximioribus, quam in remotioribus ab eodem. at hoc non est ob majorem corporis dcialitatem, aer namque non illic est . quam aliubi densior, igitur necesse est majorem perfectionem seu intensionem in se habere. Addo rationem: lux habet virtutem producendi lumen ad tantam distantiam,ad quantam extenditur sphaera activitatis ejus: & producit, si nihil impediati dum ergb quidpiam impedit, quod ulteriori aeri destinarat, in se reciprocando citeriori impendit,sicque lumen intenditur. Nec vero sequendum est quod illimatiores quidam ediderunt, scilicet reflexum lumen esse aliud numero di sinctum ab eo, quod producitur per directam illuminationem, adedq; non intendere se mutuo. Id enim falsum esse inde evincitur. quod duo accidentia extensa realia, ct pure absoluta eiusdem speciei in eadem parte subiecti recepta necessarici continuentur: sed duo illa lumina talia sunt: ergb idem fient per continuationem A quanam autem causa procedat per se talis intensio, non parvum est dubium. tria prae illi sunt :lumen in medio existens de per directam illuminationem productum, quod seipsum intenderet per reflexionem a corpore opaco; luminosum seu lux,a qua medium illuminatur i & tandem lumen inhaerens corporiopaco, a quo reflexio fit. Ego,ut brevibus sententiam dicam .medio i eo positum amplector, id est, intensionem luminis fieri a principalitu. minoso,a quo corpus ipsam opacum illuminatur. Suasor mihi est Aristoteles lib. 8. physic. text. 32. inquiens, rolixam sphaeram non a pariete matam esse,sed a proiiciente. At modo reflexionis corporis respondet reflexio luminis: ergo & effectioni istius respondere debet hujus essectio. Dicam igitur similiter: intensium lumen non ab opaco uitensiam es e,sed a luminoso. Sexta. quod lumen sublata luce ne momento quidem ten poris in
medio perseveret. Cujus eventus causam non audeo equidem cum
guilonio istam asserere, quia videt. lumen tenuioris est. longeque inferioris essentiae .quam aliae materiales qualitates : itaque non possessi ducta causa per se existere. Enimvero communi doctorum sententiare
106쪽
tum est lumen inter qualitates nobilissimam sortitum esse naturam rquapropter tantam abest, ut allatae illius astectionis rationem in ignobilitatem rejiciam, ut potius retulerim ad ejus excellentiam. subjecto
enim non alligari, nec detineri posse,continuationemque essentiae cum luce. divina qualitate,habere, Sc tamen veram ac realem esse entitatem, nulli sane niti praestantissimae qualitati donatum est. Porrb exacte causam rei propolitae attulisse mihi visus est S. Thomas x. pari. q. 67. art. 3. cujus sacra verba lubet adscribere: curn qualisa equatvrformamsul madose habetsubiectum ad receptionem qualitatis. ct ad nuptionem forma. cum enim materia perfecte recipitformam,firmitermiar etiam qualitru confisue ιβrma, fici tisi aqua convertatur in ignem. cum vero Frmasainant1aMracvitur imperfectesicundum snchoataonenti quandam, quasi costumi manet quiaem aliquamdiu ,sed non semper r/aιet in aqua cali acta redit ad suam naturam. sed illuminatio aransit fer aliquam tra nutationem miteria ad se sceptionem strma Iubstantiatu, ut stat quasi inchoatio aliquasrma, ideoque umen non remanet,
nisi ad prasentiam agιηiis. Desideras planius eadem tibi explicari &uberius p lege ibidem comment. Cajetani. Septima quod unum lumen alteri non obsistat. Sunt enim omnia Iumina ejusdem speciei atque essentiae, sollim gradibus intensonis & reis missionis differentia. quq autem ta ia sunt. non repugnant sibi invicem, sed amica societate ei adiuvant potius sese & corro rant: id quod inluminibus a pluribus facibus pendentibus non obscure licet advertere. Unum est alicujus momenti. quod adversus hanc assertionem opponi possit: lumen minus offuscari a majori, itaque pati ab illo. at vero non patitur quidquam . nisi a repugnante atque obsistente sibi. Cui obiectiois ni ita strictim satisfactum volo nihil pati lumen minus a maiore, imbpotius necessitudinis similitudine & communione ab eodem augeri. Quod verti non persentiatur minus lumen praesente majore, id fieri, ruta non afficit sensorium a majori lumine occupatum: eo prorsus moiso,quo species viridis is vitro viridi per lumen educta atque impacta in parietem viridem non internoscitur a parietis e. iisdem virore; nempe nihil illustrius vel novum huic superadditur. Galenus tamen noster minb serili vult lumen majus a minore pati lib. I .de off. pari. cap. 3. sc enim inquit: si elychnium ardans , aut abam quampiam flammam 3n
Soli luculento con Di u νῶν, cernes eam protinus marcescere. atquι etiamsi prope quamlibet flammam magnam est'ι bnium posuero vel abam quamvis
pammam minorem repentὲ extinguet ur: tum quod min- lumen e I,a metare vincatur siemper ae dissipet tir. Hiismannus comment . in hunc locum,
idem observabile prodit, si quis lumen ab alio lumine sumere velit. n
107쪽
enim id E quo sumere vult,sit satis insigne,praecipue si scintillat, ob alimenti copiam,altera extinguitur statim, nisi satis alte sinas excrescere in conjugio alterius flammae. idem accidit si quis ex foco luculento petere velit. quamdiu enim tantillum est,non potes auferre vivum, quia videlicet majus lumen perdit minus. Haec quidem apud simplex vulgus& pullatum circulum aliquam haberent speciem probabilitatis , sed emunctiori hominibus ludicio parum videntur dici philosophictis. etenim quod flamma minor apud majorem marcescat & extinguatur,inde eit, quod maior illa flamma minoris pabulum depopuletur,sine quo haec nequit conlittere:non quod una alteri . vel lumen unius alterius lumini adversetur. sunt enim ejusdem specificae naturae, inter quae non est naturalis dispatheia . Quod verti exiguum candelae lumen insigni ignis lumini admotum perimaturi fit, quia ex igni & qualibet nostrati flamma continenter fumidae, atque igneae subitantiolae exhalant, quae sursum feruntur rapidissimh. hae in candelae flammam appulsae,si ea non egerit in sebo radices, secum ipsam efferunt. id ita se habere, certissimum argumentum est hoc: si candelam secus ignem statueris, non extinguitur, nisi absumpto per tempus ejus pabulor si autem supra ignem
eamdem tenueris, confestim extinguitur ab elatis igniculis. non aliter quam si ab a Sante vento auferretur. Stat igitur lumen unum alteri minime inimicum esse per se: quamquam unum ab altero per accidens indictis casibus pernecetur.
Octava. quod plura lumina in perspicuo eodem suscepta permisc
antur ac confundantur. Hujus positionis acerrimus impugnator est Α-guilonius. quapropter duplex i nobis hic locanda opera. tum positi in
nem nostram muniendo, tum adversus eamdem exstructa ab ipso valla
demoliendo. Quod ad primum attinet,nullis possum id ruderibus praestare firmius,quam quae ipsemet hostis mihi suppeditavit.Lib. s.prop. ar .inquit 1 6 uribus luminaribus in eadem parte medii intendi lumen: tum autem unum ab altero intenditur, ut postea subdit, tam duo in eamdem putem subjecti simul confluxerint. Peto igitur, quid aliud sit vel permisceri vel confundi, qnam in eamdem partem subjecti simul
confluere, ut unum fiant λ sand multd verius ea mihi videtur dicenda permistio ae confuso,quam vini & aquae concorporatio.Sri inquit, lumina instrvat ἁ rei substantia .mtate acformasn unum eumdemque I
cum conveniunt. queadmodum corpora beatorum densissima talia corpora inmadent, nequaquam tamen intersi confundentur,cum utramquod- qne propriam unitatem,formam, Huram, totamque integritatem ae perso
monens retenturum sit. auisicut dive generis qualitates in idem sepe μbiectum conperiunt, ut color o calor,qua tuo minimepermiscentur. Dispar
108쪽
par prosectb horum exemplorum ac luminum est ratio: nunquam enim vel corpora illa,vel Qualitates specie disserentes, ita locum eumdem obsident,ut inter sese uniantur, fiantque unum per se: ut de luminibus fit,quae ita coeunt,ut per se uniantur: quippe cuti fassus est tutendunt se mutuli; intensio autem non sine unione per se. Omnino a pluribus luminaribus intenssionem inminis repudiasse debuerat, si sententiae suae consultum voluisset. Quamquam ne sic quidem etiam evadere potuis.set,ad aliud enim absurdum tum quoque adigeretur, nempe accidentia absoluta & realia solo numero diversa in eodem subjecto existere, plura, inquam, lumina ejusdem speciei atque essentiae in eadem parte medii. quod a lectissimis passim Philosophis est exagitatum.
Aggrediamur modo argumenta pro ipso stantia: in quorum ordine prior est experientia. Si trib/ia ait, corp- unicum opponatur,rrcitu oppositum umbra resultant. Demsitribm lucernu obisiatur tabula fratrine pertusa, tria lumina in oppossum resisient, aliud quidem in directum,aba mutem duo e transversist invicem intersecantur, neutiquam vero confus : utar tria ista trium lucernarum Iumina es conveniant, nequaquam confunduntur: sed unumquodque propria integritatestervatapuam carpit viam, aς recto pergit tramite. Nego consequentiam, quod enim ad umbras spectat, ideo interpositum corpus eas efficit,quod luminariisum actiones in e s partes intercipiat; hujus quidem in hane illius in illam,tertii in aliam. itaque in iis partibus lumen remissis, id est, umbra existit,quia scilicet iis gradibus orbatum est, quos tertium luminare superadderet, si ei per oppositum corpus liceret ed lumen traiicere. non. igitur umbrae illae sunt cujusquam integri&separati luminis corruptio-hes,sed privationes, solum aliquorum graduum unius & ejusdem totalis luminis ex partialibus trium luminarium luminibus conflati. Per tubulam verb perforatam tria de tribus lucernis in oppositum resilire lumina cluid nos urget nimirum lumen , lucenti corpore directe jaci Ursitaque suae quodque lumen lucernae E directo respondet,neque po est in intermediis ultra tabulam locis lumen existere, nisi curvis lineis feratur; quod ejus naturae repugnat. Per hoc ergd experimentum optime meo quidem judicio arguitur lumen rectis lineis evibrari, non verbdiverserum luminarium diversa esse & singularia lumina in eadem parte medii convenientia. Post experientiam validissimas, ut inquit, adjungit rationes. Primarcum rectu lineu frantur lumina limpossibile este commisceri. nam ut commisiceantur , necesse ea ut se mutuo invadant, id a tem fri nequit, nisi a recto tramite desectanι: alias enim unumquodques Ouco remaneret, nec posset alterius Adem occupare, quare nec perm si ri.
cur, quaeso. non possunt se mutub invadere, nisi a recto itinere defle-
109쪽
ctant unumquodque lumen rectis lineis innumeris diffunditur Ino
bem: si igitur duo lint vicina luminaria, eorum luminum innumerae lineae tum se intersecabunt, tum occurrent sibi invicem in eadem parte medii. id autem se mutuo invadere est & commisceri. Secundar rassis , qui a singuia partib- luminosicovoru circumcirca probunt, neutiquam permiscentur, sed instincti q-suum rectum iter
renent. igitur nec lumina ,s' adistinctu lumrnari,m proveniunt, inter si eommiscentur: sed unumquodque propria pergit via eo . quὸ vis luminaris impessit. ent enim eadem utri sue e ralso: nam sta agunt duo lu-mriaria dastincta, quemadmodum dua univi luminaru parια , quod omni-biti homogeniis commune est; nihil siquidem actionis intere p. sintne conjuncta luminosi corporis partoe , an νero Dista. Respond. negando consequentiam. & ad probationem ejus dico , non esse utriusque eamdem
rationem t sunt enim ejusdem luminaris radii in diversiis di itinctisque subjecti partibus, quapropter commisceri nequeunt: at duorum luminatium radii sive lumina eamdem subjecti partem occupant, quare commisceri necesse est . in duo accidentia absoluta & realia ejusdem
naturae distinctim in eodem subjecto haerere posse fateri velis a philos
phicωs. Tertia: exm lumen Iumini non Ob Iat, quid, obsecro, cause esse potest, eur lumen recta transiremium possisper medium iam silustratum, per obscurum' sane lumen anteceden3 οι esse nequit,eumi quenti non re ictat. is adeli hebes,ut dubitet. aut cervicosus,ut neget,lumen recta transire per medium illustratu pid tant lim dicimus, da ita recta per medium illuminatum transiit, coalescere, uniri, atque unum fieri cum praeexistente lumine, non autem servare suam integritatem, tamquam duo corpora beatorum se mulci subeuntia. Uarta: qua commiscentur,temptu exigunt, quo in partes dissolvantur, est hae mutua loca arripiant: ex quo sit, ut sub initium, quo misceri incipi
unt,plin unius in unum locum conssuaι, quam alterius : at tale quidpiam
ners in luminibus, nes in umbris licet deprehendere. igitur non permiscentur Iumina. θί irbata per se mutab transeunt. Eventus in corporum mixtione observatos in luminibus requirit; nimis materialiter. quemadmodum momentaneam eorum miramur diffusionem, ita &celerrimam miremur eorumdem confusionem , corpoream omnem naturam conditionemque superantium.
110쪽
De colore sSUnt in rerum natura omnia ita occlusa prorsus, & in ejusdem abdi
ta maiestate,ut nulla ingeniorum solertia,aut indaginis cura perve stigari possint satis. Quid colore magis obvium p ecquis tamen elus naturam exploratam habere sibi polliceatur. Nihilominus quomodocunque recasiira sit res , omni ope ac consilio nitemur, ut ne plus illa operae latendo exigere, quam nos investigando ponere vidca-
Aristotelas duplicem edidit coloris vel definitionem vel cel criptionem. lib. a. de anim. cap. r. unam: alteram lib. de sensu & lent. cap. 3. Prima est haec: Otiir omnia motivm ni e est perblicuum Hanc, inquam, pro definitione vera venditant nobis eius commentatores. Quod tamen praeter Philosophi mentem esse, jurar ausim. ubi enim tam laxe vel stigi de locutus inveniatur ille d iligentiae malleus constantiae incus,& ignis veritatis, ut particulam distributivam definitioni inserat λ articulum ejus loco solet ponere. nimirum particula illa , Omno, per singularia sibi subdita distributum significat: articulu.s autem ut ab eisdem abstractum& quid unum ; at definitione rem abstractam & unam, non per inferiora divisam repra sentare solemus. Sed&subiuncta in textu verbula non definitionem ipsum tradid me mihi persuadent:-hae natura. Si enim definitionem jam dixit, naturam dixit; inepte ergli & aniliter attexerit , hanc eise ejus naturam. Verum quoniam propositione illa universali proprietatem quandam omni colori communem assignasset, subdit eamdem ipsius esse φυσιν, id est . naturam ac vim , ut vertit Cicero. Haec au tem & vera est Ac digna Aristotele oratio , etenim perspicuum actu illustratum specierum transmissione movere , potestas ac vis est soli per se colori competens. Ceterlim non est haec coloris essentia: est enimverb color, ut recte Themistius impromiscua Mabsolutares. habet igitur naturam suam respectu illo' , quo ad Perspicuum refertur , omnino liberam. Hanc secunda definitione exprimere conatur Philosophus extremitatem perst icui in cor- δε terminato. Philoponus sanh coloris substantiam hic tradi aperte pronuntiat. Attamen definitio hic sine controversia non formaliter,sed materialiter accipienda est : quia non tam explicat quid sit color