장음표시 사용
121쪽
potentissime atque idcirco manifestissime assiciunt obtutum. de ala
do quidem visum disgregat, atque evertit mirum quantum . quod ill stribus exemplis confirmatum habes apud Galenum nostrum lib. io. de ML pari. cap. 3. Nigredo autem etsi visum congregare dieatur: quia tamen maximE congregat, si diutius oculis usurpetur,etiam hebetat;ut vere& docte indicavit Albertus Magnus lib. a. de anima tract. 6. cap. s. Itaque accipio eorum observationem,qui obscuro carcere pauculis annis detentos sese vidisse a junt tantam aciei hebetudinem eo traxisse,ut vix quidquam perspicerent. Ex mediis coloribus robedo oculos inflammat. sanguinem a centro ad peripheriam evocandor unde ophthalmia laborantibus ipsius aspectum interdicimus: contra morbillosis commendamus non solum aspectum,sed & circumamictum,ut tardans fervidioris sanguinis erimito acceleretur. Hic idem color leones terrere dicitur, tauros vero efferare. Flavus,caeruleus,ac viridis color visum attemperat, sed maximE duo posteriores, caeruleus & viridis. Cardanus de reta variet. lib. 3r carmum, inquit, visum magu, quam ammam; viri magis, quamvi-Ikm recreat. Putarim ego quidquid sensui gratius est, etiam ab animo gratius concipi,si modo sensioni intentus ut: imd totam animi voluptatem ex sensionis recreatione mensurari: idque non in visu tantlim , v tam etiam in reliquis sensibus externis omnibus. quemadmodum enim ex corporis doloribus tristitiam, ita ex ejusilem corporis oblectamentis animus, us maritus, laetitiam & jucunditatem quandam contrahit.
Ex abjectu& ingratis coloribus fuscus est de cinereust hic tamen si splendeat,& paulo sit obscuriosivisui fit gratior. Porrb colores diversos commiscendi &comtemperandi rationem, ut variε visus animusqι assiciatur, optime norunt pictoriaeartis periti, apud quos quidam floridi sunt seu aspectu venusti, ut purpureus, quem ex rubro & caeruleo concinnanti & aureus luem exsavo & rubro. quidam austeri seu so didi,ut qui ex flavi, rubri, & caerulei varia conrusione varii exsurgunt.
Quam ad rem v te Philosophus & vere lib.de sensa & sens. cap.3.
Color , ait, miserit dentur, eo modo quosni: qui enim optimam propa trinumensuram habent. hieon amiarum more maxinu delictant, ceu
122쪽
D Ari species visibiles tam stat certum mihi, quam eonstat omnibus
Solem meridie lucere. ut autem &aliorum fidem aucuper, omnem
hic movebo lapidem. Primum itaque quod ad nomen attinet, perspecies visibiles intelligo exuvias, defluvia, ac velut luculas quainam ab obiectis visibilibus decisas, miaiumque terebrantes , per quas obiecta ipla cognoscuntur: quapropter & imagines ac similitudines object tum denominantur,ab aliis passim formae intentionales &spiritales v cantur: intentionales quidem, quod per ipsas visus in objectum quasi tendat: spiritales autem,quod subtili & temporis momento educantu vel etiam quod tenuioris tint atque immaterialioris essentiae. Jam ergo tales revera ab obiectis visibilibus emitti species solide ac nervose co- probare aggrediamur. Et quidem non leve operae praetium facturus visceor,si in prima acie sistam adversariis Aristotelicae autoritatis robur, ut eo deterriti pacem etiamnum poscant ante belli concentum, quam pugna inita foede subjugentur. Lib. a. de anim. text. Iax senium d finit hoc pacto: sensim est id eg sisceptivumformarumsitu materne. α Iimilitudine suam declarans desiptionem inquite ut cera ann sine ferro ct auro recipit Agnum , accipit autem aureum aut aereumRηum,
sed non inquantum aurum πιιι ar; similiter autem uniuscuiusquaab halente odorem,aut sporem, aut num patitur. vult dicere: sicut Ggillum aureum imprimit similitudinem in Gra . non impresso auro: ita coloratum, vel quodlibet aliud sensibile objectum imprimit sui similitudinem in potentia sensitiva, non impresso colore ipso, vel sapore, vel sono. &has similitudines objectorum sensibilium impressas potentiis voca armosine materia tum loco praedicto, tum etiam ejusdem libri te tu I3 . dum sic ait unumquo Verim sei rium'septimumssensit si sine materiai unis abeunti sensibibbis insunt Ose m ct imagis nanti in ipsissen Orim Hoe sine materia sensibile cum Philosephorum Metu voco ego speciem. quod nomen si oderint adversarii, vocent vel scindapsum, dummodb rem eamdem intelligant i & finis erit litigii
nostri.Textu 6 .color esimotivm rim,quod est a perrificuum. textugr. media oportet colore omni carere,ut colores omnes postsuseip re textu 73. color ideo videtur,quia movet aerem itaminatum,c' ab hoc movetur orga- ην' G. Color autem suapte materia ac natura movere perspicuum , velia medio suscipi non quit:igitur per aliquod 1 se decisum id praestat;
123쪽
hoc autem quidquid est, speciem visibilem vocitamus. textu .. nati,st in vacuo visio quia cunuensum eporteat asiquidpar nec immed Aese pati post a colore, necesse est adesse medium, per quod patiatur. Dementit hic
Philosophus, si aspectum non suscepta sui objecti specie in oculo. sed proposito tantum objecto circa illud operari velit: quippe secundum hoc d non sollim non videbitur nihil in vacuo, sed potius videbitur quidlibet longe exquisitissime. Lib. de sensu & seni. cap. 2. visio, fieri constituitur non extramittendo aliquid e sensu, sed intro sulci picndo ab objecto. α cap. r. motus soni Ec odoris ab objecto ad sensum
eum tempore fieri: at coloris motus momento absolvi. Has aut horita. tes ne. No, quod equidem sciam, ex speclerum impugnatoribus essicaciter umquam refellit. Non me latet tamen, quid concionatores quidam in commentariis suis populariter camillent: optimi quidem viri isti ac mihi amantissimi , ceterlim in contemplationibus suis nimis p ji. Nos solida sensa quaerimus, nec patimur nobis verba dari. Pori Praeter allegatas autoritates, quae ornamenta potius esto solent nostrorum sive sententiarum sive opinionum . do has experientias specierum existentiam valde manifestb adstruentes. Di reeihoculus requit seco tueri, uti nec homo unus alium hominem ponὶ situm. si tamen oculus adversam habeat pupillam oculi alius vel speculum,conspiciet se: quo pacto aliquis a tergo positum videbit more bifrontis Jani. atque ejus, quidem nulla potest reddi verisimilis ratio, nisi qubd ab oculo & homine retr5 constituto species seu similitudo prodeat, quae opposito regione alii oculo & speculo allapsa revibretur ad suum,unde exiit,Cci lum, si militerque ad oculum prae sati homini si quo fiat, ut tum: ille se. cernat, tum hic alium a tergo suo collocatum . quid enim aliud comminiscantur specierum osores p omnibus, quotquot equidcm mihi videre licuit,hic haeret aqua:alios videas anxie in seipsis se convolventes tota luctantur tamen aliqui. Alcinous lib. de doct. Plat. cap. 18. in solam luminis reverberationem torum negotium retulit. At nullo praesente corpore luminoso,cujus lumen directe vel obliqud in speculum illapsum reflecti possit,apparet in speculo imago. insuper non habet lumen potestatem tam exacth exprimendi res quaslibet, quam n jeculo delineantur. Ex modernis Hieronymus Dandinus in luculento suo commentario super lib de ima. nec speciem , nec reale quidquam inhaerens s. culo nobis repraesentari ait, sed repraesentationem illam nihil emaliud ,quam praesentiae relationem ad objectum in tali aut tali distantia ac proportione ad facultatem. O argutet ergd Chimaera est nostra mago: e gli Chimaeram videmus, vel per Chimaeram nos ipsos. quid 'erim aliud relatio est praeter ens rationis siue Chimaericum p - Philos
124쪽
MIa est admodum supina relationem dicere vel v isionem esse, vel ea u- saeti visionis: sed dicit alterutrum,qui expressionem in speculo dicit esse
relationem. Addamus alias experientias: baculus integer apparet ira.ctus .si partim in aere e tet,partim in aqua sit lubmerius. Nun musaris senteus in vale non videtur, superinfusa aqua videtur oculo in eodem Lico de ii tu prospiniente. Hos eventus, qui spreta specierum refracti me in aqua dentiore scilicet, quam aer sit, medio explicare nituntur, in redditione causae principium petunt, id est, nugantur atque ineptiunt. Praeterea coloratum vitrum Solis admittens radios oppositum parietem album conspicul suo tingit colore: lutea purpureaque vela pannive admotam candentiorem manum vel faciem inficiunt: viridia item arboris folia. subter quam consederis,uirore te tuaque imbuent. Adversus uae quid habeant specierum demolitores, nelcio: oblocutionem quiem eorum audio, sed quid velint,non rapio. Exhibebo autem hic denique spectaculum ipsis numquam visum,cui qui interfuerunt,non jam amplius ignorantiae leviter sunt accusandi, sed obstinationis & pertiariciae rei peragendi sunt,si species etiamnum negare pergant. Camera quaepiam ita ut occlusa, ut ne minima lucula per rimas ejus subintrare possit: perterebretur autem fenestra diurno lumini exposita angusto o diculari foramine. tu igitur in tenebris iis constitutus ad manum habens solium candicantis chartae iii id foramini obtenderis, quidqu: dextra cameram h regione foraminis vel est vel geritur , in charta suis coloribus depictum conspicaberis: si exactiorem vis & pleniorem re
praesentationem. inde foramini vitrum similiter circulare in medio paulo crassius,quam in ambitu. Est res naturalium rerum investigat ribus spectatu periucunda. invenit autem experimentum hoc, ut referunt Joan. Baptista Porta Neapolitanus insignis Medicus & Mathematicus,traditque eius artific um lib. tr. magiae natur. cap. 6. Porrbimagunculae illae vel pupulae in charia exhibitae& exprosiae quid aliud sunt, quam rerum extra dictum conclave constitutarum species visibiles Negent potius quidquam in charta apparere , quam esse species. Sed superingeramus rationes,quae non probent solum species existere, id quod allatae tum autoritates tum operientiae praestiterunt, verum etiam ipsas debere existere demonstrent argumentis nihil dubii relinquentibus. Primum. Cognitio sensitiva fit per assimilationem potentiae cum objecto, ut docetur lib. a. de anim. cap. s. atqui non potest objectum
potentiae assimilari, clim secundum se sit valdh ei dissimile . nisi aliquam similitudinem sui in eadem porentia productam. igitur necesse
125쪽
est talem admittas similitudinem; nisi desperate neges impossibilem
esse sensionem. Alterum. In omni actione opus est agentis patientisque contacturnon possunt autem objectum agens visusque patiens sibi invicem conjungi per se, nam sunt disjuncta saepe maximo intervallo. igitur per
tertium aliquod ab alterutro decisum fit ille contactus: atqui a faculto
te nihil exit ad objectum,e d ab objecto ad facultatem quidpiam protendi necesse est. Hoc verb vocamus speciem. Tertium. ad visionem celebrandam requiritur mediu, ut totum Lyceum censet contra scholam Democriti: nisi verb propterea medium requiratur,ut speciem transmittat, qua facultas ad actionem excitetur, aut nulla erit eius necessitas,aut visionem potius impedire, quam pro movere dicenda erit. essib&c. Ceteram quamquam maximae stent a speciebus authoritates,uti viades,& mani testae experientiae . solidami rationes: non defuerunt tamen
viri hercle amplissimi, qui omnino ipsas abolere studuerunt, Plotinus lib. s. ennead. . tum Scaligero admirabilis vir Occam in a. q. 17.& 18. Denique Durandas in a. dist. 3. q. 6. quanti Philosephii H rum argumenta adversus species proposita lubet coronidis loco disses.
vere .ut nihil, quod ad earum faciat tuitionem omisisse videar. Plotinus ergo loco citato maximum argumentum inquit esse, non
propterea cerni sensibilium formas, quia jam aer illorum species per continuatam traductionem patiendo susceperit; quodHMbscuranari ignis sidera , horumque sma cernuntur. nequa alseret moiam in aeretembrosi impresso classe ad oculum usique eontinuari, alioqui non esserarembra, ubi igvu i guminamis steriem suo traderet. Erat idem sere, imbidem mihi supra argumentum, quo contendebam lumen non esse lucis visibilem speciem,sed hanc a lumine distinctam esse, sphaeramque acti. vitatis habere qu1m Iumen multb ampliorem. Itaque non necesse est non esse tenebras,ubi ignis speciem suam tradit; non enim illuminando tradit . sed repraesentando. Oecam negat aliquid esse has specie & existimat corpora apparere in lucida superficie, quia sic condita sit natura, ut in lucidis res cerni possint. quod ver optici nominant speeiem.arbitratur eos loqui de linei Mathematicis , quibus objecta cc currunt oculis. non quod reipsa colores gignant radios. Remisit hic rigorem suum Philosophicum severissimi iudicii vir r quomodo enim objecta corpora in oculos queant agere, nihil in interjectu aerem exercendo p at manifestum est in visione oculos assici; & regula est: excellans sensibile laedit sensium. ut experimur conspectu Solis & albedinis lardi oculos. Quomodo autem laederentur nisi res aliqua attingerer ac feriret
126쪽
feriret ulos p non ergb visibilia oculis mere opponi sat est,sed oculos
radiis emissis contingere necesse est. Durandi argumentationem tam diserte atque acute dissolvit Agui Ionius lib. i. prop. 3. ut nihil supra. quo loco alias septem contra spe cies objectiones planissime refellit. itaque eas ego ut judicatis nolo hic in litem protrahere denuci. Impinguntur autem mihi ab aliis aliae
dua ab eo non attactae,quibus hic respondere non abs re fuerit.
Prima. per potentiam & rem praetentem sine specie ulla potest fieri visio: ergo species visibiles supervacaneae sunt. Antecedens probatur: quia agente & patiente debite sibi admotis, quocumque alio seblato confestim celebratur actio; ideo dumtaxat quia hoc agens est. jam ve-G potentia visiva elicere visionem per se potis est, & objectum est aptum natum ut videatur. ergd illis debite sibi admotis & oppositis statim fit visio, quantumcumque nulla admittatur species visibilis monstrum merum ac figmentum. Nego antecedens. ad probationem quod attinet: distinguo ejus majorem , agente & patiente debite sibi admotis,non tamen omnibus aliis praesentibus requisitis , actionem confestim celebrari, falsum est: verum autem est , si omnia requisita adsint,
quae ad actionem absolvendam sane necessaria. jam ver, ad visionem ex requisitis necessariis sunt species.secunda. si darentur species visibiles, posset visus per illas remanentes cognoscere sensibilia,quae non sunt reapse prςsentia. Consequens e stsalsum. erm & antecedens. Major probatur: species nihil aliud est, Mam forma seu imago rei per quam potentia in illius cognitionem di citur, in potentia post rei notitiam residua. ititur potest visibilis species manere absente re, instar speciei intelligibilis, adedque etiam rei absentis essicere sensionem. Nego oppugnatori visibilem speciem manere,vel manere posse post sensionem : hoc enim et si speciebus intelligibilibus tribuatur,neutiquam tamen visibilibus competere potest iu tate quarum tota conservatio a praetentia objecti dependeat.
CAPUT XII L. De naturas cierum visibilium.
TT Actenus speciebus satis argumentosh videmur patrocinati: nunc anaturam earum seu quid ditatem,ut vocant, eruere satagamus. De
finio speciem visibilem visibili productam aptam
ς-mpotentia vi a proxime concurrere ad concavom
127쪽
Dum qualitatem dico: eos volo reprobatos, qui species visibiles guas substantias subtiliave corpuscula esse pmdiderunt, quales ex tablosophis veteribus fuere quidam . atque hi quamvis Aristotelico argumento adversus Empedoclem de lumine confecto lib. a. de anim cap. r. abunde satis fusi superatique videri possint, ne tamen usqnam umquam aciem valeant redintegrare. nova i plos eaque vegeia ratione oppugnemus. Species visibiles educuntur ab objecto irer te vili bili ut ca sa ibia re principali; hoc autem non ubstantia sed accidens eiu erso dc species visibiles sunt aecidentia. Sequela probatur, quia ri Pagnoi iu stantiam produci ala accideare,ut causa sola & pri c. pali. coeandi, v G ipi as accidentia esse constat. simul etiam negari non Poteli qualitates esset ad nullum enim aliud summum acci entis genus possunt revocari,ut singula percurrenti facile patet. At non levis dissicultas, sub qua specie qualitatis locandae sint. Subtilissimus Fraiicis. Zuareetto a. disput. a. suct. s. in prima specie eis locum dat. &quia non actu-
ant potentiam ut ultimi actus esus, sed ut actus primi qui sunt principia secundorum, ideo inquit in ea specie sub habitibus comprehendi. Quae sententia non placebat admodum Praeceptoribus meis Lovaniensibus, quibus debeo, quidquid habeo Philosophiae , ita enim nos docebant: Prima species qualitatis est qualitas, quae ornat substantiam in ordine ad operationem tamquam principium accidentarium secundarium. Principium secundarium hic vocatur, quod praesupponit aliud princi- pium operationis se prius in genere causae materialis in qua. Jam vero quomodo visibilis species principium operationis secundarium statui potest. cum non supponat aliud principium se prius p non enim potentiam visivam,quod existimare posset quispiam: quia species in aere est. α non in potentia, transmittitur quidem ad potentiam visivam . sed haec tum distincta est ab illa,quae erat in aere a quippe accidens ab uno subjecto proximo in aliud migrare nequit. Si ob iceret acutulus aliquis in aere fluitantem speciem praesupponere aliud principium se prius, nempe aeris quantitatem. Respondebant primam qualitatis speciem debere praesupponere aliquod principium operationis se prius: at quantitas nullius operationis productrix est . alioquin enim
M ipsa visiva potentia & impetus ad primam hanc speciem relegentur, cum quantitatem, cui inexistant , necessario praesupponant.
Itaque speciem vi bilem in secunda specie reponebant. Alii proposita subtilitate distracti, speciem oculo impressam in prima qualitatis specie, interjecto autem aeri inhaerentem in secunda locant e quia, i .3 aiunt, haec non praesupponit aliud operationis principium se prius; alia vero praesupponit, naph visivam facultatem. Attamen cum utraque
128쪽
que Ista visibilis species tam oculo, quam aeri impressa ejusdem sit speciei, non recte ad diversum genus esterutra rapiatur. Quocirca Praeceptorum sementiae insistens, dico impressam oculo speciem non prae lupponere potentiam visivam se priorem in genere causet inarerialis in quῖ.
etenim probabiliter sustineri potest, non in potentia visiva, sed in i euliquantitate speciem subiectari. Verumenimverd si quis praefatam Sua rea opinionem tutari velit,possit equidem ita sentiendor qualitas primae speciei debet praesupponere aliud principium accidentarium se prius, dum videlicet ipsa est operationis principium: jam vero qualitas illa sive species visibilis, quae est in acre internaedio, non porcst esse principium operationis, ni u dum in oculum transis illa est, ubi dum est, zliud principium operationis se prius praesupponit, potentiam,inquam, vi suam: aeque enim irrefutabiliter in hac haerere speciem de sendi potest,quam in oculi quantitate,etsi non aeque verisimiliter. Utri sententiae accesseris visibilem speciem statuere debes caulam esse physicam visionis. quod cum alii pertinaciter negent, dicantque ipsam lollim ad 'visionem concurrere determinando , seu causam esse determinantem ;.
praedictis aversi abeunt,adiguntque speciem ad tertiae qualitatis ciet classem. Quod decretum nec pland ego quoque improbarim , scio enim a gravisiimis Philosophis id hodie teneri. sand cum species visibilis tota pendeat ab objecto, cujus est imago; ad eamdem qualitatis' speciem,tamquam aliquid objecti, non injuria pertinere videatur. Ubi ivides, quamcumque trium dictarum opinionum foveris, id sine ullo Philosophiae flagitio te esse facturum. Addidimus in definitione,ab obiecto visibili preduci. Hoc voluisse vicitur Philosophus lib. a. de anim. pluribus enim in locis colorem inculcat movere acrem illuminatum. Non pauci censuerunt objecta ma-urialia solius Dei virtute progignere speciem spiritalem. nec verci pyopterea inquiunt obiecta agunt supri quam naturaliter possint: cum mn virtute propria &sua id, verum aliena essiciant. Hi mihi videntur
xςligiosi nimio plus, & seri ad superstitionem. Iel miror: iidem illi
in m ad specierum sensibilium productionem convocant, ad intelli- ibilium autem essectionem non requirunt. a junt enim agentem intel- M i datum esse propter ejus nobilitatem. At enimvero si operatio illa t Mobilior,quae provenit ab agente nobiliori, profectb specierum senii ilium productio Deo edita mulid erit, quam intelligibilium no-
'lior:&consequen er quoque sensio. quam intelictio. Quare censen 'mest,non actuosius Deum ad vis bilium specierum eductionem con, ς intrete, quam ad alios naturales effectus, verum ipsas ab obicctis tam-
latimis atque intcgris principiis detiuere. Sane ob ectis sublatis
129쪽
iae existere quidem possunt: mutantibusque objectis locum, mutant Seipta. nimirum in aliquo genere causae ab eis pendent. atqui non se malis, nam extra ea sunt. nec materialis , quippe ipsarum materia sive subiectum, medium est& organum . nec denique nnalis quoque, haec enim rectius visio statuitur Ac visiva potestas ergo, quod reliquum est, genus causae essicientis in species exercere dicenda sunt. ipsasque propagari ab objectis,haud secus,quam a luce lumen. Controvertunt hi utrum eisicientia illa sit eductio e potentia materiae .Quod ego assirmatissime aio. etenim educi aliquid e potentia materiae sive subjecti, est dependere ab eo in esse,ut loquuntur,& fieri: sed visibiles species ita dependent ei subjecto, in quo recipiuntur: ergli de eiusdem potentia ducuntur. Minorem, quae negari posset, ita tabilio t species cum acci- . dentia sint, 1 subjecto nequeunt separari: igitur ab eodem in esse depen- . dent. sed fieri alicujus ordinatur adesse: ergo sic se habet ad fieri sicut . ad esse . quare si dependent a subjecto in esse, etiam in fieri ab eo depen-geant necesse est. Praeterea, non creantur species ab objectis. hoc enim repugnat. embab eisdem educuntur de potentia subjecti. quippe non . datur medium. Pori subjectum, cui inexistunt,perspicuum est & visus organum. Non desunt squod supra tetiginuoque qui organo excortas, putent item in potentia sulcipi. At cum potentia pro bilias a. nimae inhaerere existimetur, atque haec mere sit spiritalis, nostra potis . sinitimi decentias materiales species non in potentia, sed in materiali organo residere statuentur. Circa alterum subiectum, perspicuum in- . quam,abstrusissima quaestio:an videlicet illuminatum id dumtaxat sp cierum sit sulfectum, an vero etiam luminis exors p Omnes sere is . minatum persiscuum requirunt. Aguilonius chartae semifolium implet, . ut demonstret lumen colores otiosos suscitare, & ceu propriam hypo . stasin decisos ab objectis vehere. rationem assertionis hanc dat: quod, lumen sit velut colorum forma,sine qua sub obstiira potestate illi deli-
eescunt, ea vero accedente,ad actum aspectumque educuntur. Sagacis
simus etiam Keplerus hoc problema ticis&Philosophis proponit:. quomodo a lumine adventitio e materia luculae eliciantur,& quasi fax. de face incendantur. quod tamen ipse cap. r. parati p. in Vitta. prop. a. reselvisse quoquo modo dici possiti dum ita scribit: cobrum luca
potentiata a tace in tra i ct excitari, perinde ut ire calor, qui ea .an Ungibere ηecessu humorum latur, uel sincendis, O commume re se incipit. quodHemfaciunt omnia Itaque patet clarissimos
jhosce viros sensisse, species non nisi praesente lumine ab objectis pro- pagari, adeoque perspicuum illuminatum solummodb earumdem esser curaculum. Ego hic liberrime,ut alias semper,interponam judicium
130쪽
meum atque inprimis censeo quaestionem pro postam non tam 1 ratio. num argutijs. quam ab experientiae fide pone definiri. cum ergo in dentilliinis tenebris constituti res foris illustratas cernamus, et quidem optimet manifesth conuinci videtur, species perspicuum non illuminatum etiam informare r quippe si in tenebris videamus, in aere ten bro oculis nostris vicino species recipi est necessarium. hoc primum. Alterum i de profunda nocte colores diaculari suas species, et non tantum praesente lumine, haec eventa me moventi Tiberi j Caesaris oculi cum primum a somno patuissent, omnia in tenebris ceu media luce cernebant. idem de se prodit Jul. Caesar Soliger in exerce adversus Carindanum . quin et i e Cardanus sibi iuveni idem contigisse tradit lib.
8. c. 3. derer. varietate. denique Caelius Rhodiginus lib. et s. cap. a.
Utique viris hisce mectatissimis ita reserentibus me credulum praesto. quis enim totam polleritate ipsos de indultria sallere voluisse suspicetur λ sed et Rhodiginus veriloquij sui Deum testem citat. Itaque sice visio non fit. nisi emissa ab objessis ad oculum specie rabillis praediactis indensissima nocte et tenebris celebrata fuit viso: ergd in densissimanocte et tenebris species ab objectis ad oculum fuit emissa. Alia diffiicultas ianira species visibilis ab obiecto visibili producatur, ut ejusdem sit atque illud naturae Affirmat Valsius noster lib. a. controu. med. cap. 29. aram, inquit, aliter non esset, cur, qm intumco oculorum colora habent insignes ex natura , deter videant, quam
bus tunica decolares μnt. si enim aualitata, qua recipiuntur, diue a naturaseunt a coloribus, non est quod ab ipsis colaribus excladantur et sid eam sunt sinusia omninὸ et quod intus est, et quod extus accedit. Nihilominus negantem sententiam veram putamus nos, vel saltem verisimilem. rais' tio est: colores reales, albus & niger contrarii sunt, nec eidem subiecto proximo in summo intensionis gradu inexistere possvnuquod si in
remissiori gradu eidem subjecto addantur, permiscentur invicem e ac denique subjectum, quod inciunt, denominant. species autem ab illis eductae nullam inter se contrarietatem exercent et simul idem subiniectum sine ulla confusione permissioneve informant: neqi ullam ei tri uni sui denominationem. nulla igitur naturae communio, sed manifesta diversitas. quae sequenti eapite adhuc clarius elucescet, dum specierum affectiones recensebimus. Ad Valesij argumentum quod artitet: dicimus tunicarum ocularium colores nequaquam species excludere ; nisi tunicae ita colore saturentur, ut reddantur opacae : et tum
quide non ratione coloris proprie, sed ratione opacitatis species excludunt; si enim cum coloratione sua transparentes maneant, admittunt et xx nsmittunt allapsas species, at suo colore tinctas et unde paroras s. o Praeterea