장음표시 사용
211쪽
HOC di uim est tale Vnus Iocus Scripia
tura per alium debet interpretari: Et de illo quatuor dico: Primo est bonuin quit illo bene utatur; Secundo Non est regu lacerta;Tertio non est regula completa; Quarto Haeretici illa male utuntur: Explicantur.
Est bona regula,quia liber librum aperit, ben intelligenti. . INo est certa regula; quia qui potest errare in intelligendo uno loco Scripturae, potest etiam errare ilia intelligentia alterius,& multi h retici ut Arrius, Malia regula hac male usi sint. Non est completari quia ad certam , veram
Scripturae intelligentiam obtinendam, alia n,NIu necessaria sunt;nempe, Lumen Spiritus sancti Priuilegium non errandi; ludicium Ecclesiae Lumen naturale bene applicatum Gognitio sensus , Traditio,&obseruatio eorum , quae a verbo Dei significata sunt, miti su Ecclesiae semper fuerunt r re enim significata , de qua per sensum ab tur certa cognitio , apertissime dici potest demonstratius, fignificatio verbi Dei probari potest. Quod haeretici huius temporis male tantur hac regula sic declaratur Illa verba Hoc est corpus meum; caro mea; sanguis meus saepius in Script rarepetita sunt Et tamen qiria bis vc te in Scridira accipitur. Et pro Apparet, aliqui dicunt, absisque ullo penitus fundamento, quod ita hic accipia
Vbi vero scriptura ait Iustus ex fide uiuit,
212쪽
non attendentes alia plurima loca Scripturae, qui de operum necessitate loquuntur , dicunnsolam fidem sufficere ad salutem radem fit , ex illo loco Scripturae; hi spiritus, ibi libertas uasi quod fit ij, qui liberi sunt, non teneantur obedire paremibus. Idem est in illo loco Nolite vocari EagistrΓ,&e. Alia enim loca Scripturae, in quibus de Episcopis, de magistratibus, de parentibus, Iijs sermo est, non attendentes, negant omnes magistratus, di Epistopos, Milloriam authoritatem. Idem tria Hoe igites dictum est verum; Sed facit contra haereticos: Quia si dicant, hie locus Scripturae est bene interpretatus, quia per alium locum Scripturae probatum est dicetur posse esse falsum, qui , non omnis probatio per Scripturam vera est , nam Arrius per Scripturam suam haeresim probabat di potest esse, quod quis male plura loca Scripturae interprotetur.
Examinaturiones io ex dictis primopijs derivata.
IO Wης , ex dictis prinei pijs,ut dixisti Claudii
hqretici deducunt hanc conclusionem te substantia S. Euangelii unt, Scriptura, Spiritus sanctus, mistri verni Dei, Fides Baptismus, Lubertas conscientiae. Alia fere omnia negant suae coticlusio supra quam dici potest est falsa, indignabominibus rationem habentibus: Et quod sit filsa, probatur ex falsitate iam probata principiorum: Plunc quod sit absurdissima, ostendetur.
Micndum ergo, quod doctrina dialiqua re prultit
213쪽
test dari assirmativa,&negatiua: veluti dehon me poten doceri , quod non fit Deus, non angelus, no esum , non Ignt , non equus ratem quod sit substantia, habeat corpus, animam , intellectum alia Doctrina negativa docet, quid res non sit; AD firmativa docet, quid res sit: Haec affirmativa vere,&proprie doctrina est,&debet docere nomen diffinitionem quatuor causas , existentiam . relationes, proprietates, Operationes, partes rei, demum P st 3 φε omnia,quae rei per se conueniun r. Illud autem, de quo danda est cognitio est regnuChristi, Ideo doctrina debet esse amrmativa non negatiua; quia quaerimus, quaenam illi per se conueniant Catholici autem omnia de illo, quae regno conueniunt, assirmant Haeretici omnia, quae reis gno conueniunt,de regno Christi negant . Et de illo assirmant tantum illa,quae scholae tribuuntur Ideos vera est haereticorum iam allata conclusio Regia si
Christi non est regnum, sed schola PQ proba
Regnum necessario requirit gubernationem, magistratus, leges, legum obseruantiam, pre*miunia poenam,Sacrificium, Sacerdotium, Cultum Dei, Malia huiusmodi, ur patet ex testamento veteri,&moauo,&ex lege naturali ratem ex communi iudicio omnium nationum, ut Aristoteles explicat in Politicis. Sed haeretici ista omnia negant de regno Chri-y' 'sti, ergo docent non esse regnum, quia docent nonis habere illa,quq regno conueniunt Schola dicit collectionem aliquorum qui aliqua artem, vel scientiam docent, ad distunt, alicuilibro student, nihil pr tendunt, nisi studere illi libro,&obtinere cognitionem eorum, quae in illo colenta sunt: In schola adest magister, cuius ossiciuata
non est gubernare,sed docere, Et liqc omnia hiet retici ad mant de suis Sectis. -
214쪽
Sacra enim Screptura, it ipsi aiunt . est liber, eiustudendum est Spiritus sanctus est magister , qui docet, Ministri verbi Dei sunt visibiles magistri
quorum ossicium est, non gubernare, sed doceI , Fides dicit solam cognitionem eorum,quae in hoc libro contenta sunt: Baptismus est quoddam signum his discipulis datum Libertas conscientiae tolliti ges magistratus, Opera , atque ita omneIoccupationem Christianorum in solo studio scripturae positam dicunt Hoc autem est esse Scholam non regnum Ecce quam absurda haec conclusio sit, contrari Scripturae, quae aperiisti me regnum Christi uer
Nunc singulas partes huius conclusionis exami
Sacra Scriptura non est Regnum Dei non materia non λrma, non existentia, non relatio, non proprietas, non operatio illius, sed est verbum significans, quae dicta sunt Haec Scriptuta est de . substantia regni Christi quia est regula fidei Ἀα,
regno autem Christi datur non solum Scripturata, sed etiam res ab illa significata Datur etiam VerbuDei non Scriptum Matur lex, cognitio, & lumen naturales, quia sine istis regnum Christi esse non potest Regnum Christi non ordinatur tantum ad cognitionem δε ad studium Scripturae , scd multo magis ordinatur ad operationem,&ad cultum Dei, seu ad obseruantiam diuinae legis ideo haretici in hoc grauissime errant. Secunda res est doctrina,& lumen Spiritus sancti Ethoe verum est dari in regno Chri ili Et est causa certitudinis fidei Sed hoc lumen plene datur Ecclesiae &cum priuilegio non errandi , articu Liaribus non ita datur, quia Spiritus sanctus per Ecclesiam docet fideles particuuare i Praeter hoc lume
dat etiam gratias graus datas avi gratiam iustificat
215쪽
tem ad operandum adi an rem: Praeter lumε supit naturale datur etiam natu rate tu sensus, eiιm inrepoetias, pertinet ad regnum Dei, ergo Spiritus sach dat non Qtum lumen fidei ad cognicionem ned etiagratiam ad operatione. Ideo aliquid aliud in regno Christi datur. praeter doctrinam Spiritus sanehi. Hic nota dum,quod intima doctrina Spirit facti de regno Deia ea . Euangelio, de rei verbo Dei significata,veluti ei, acramentis, magistratibus,&de completa summa b. Euangeli, nitrii est aliud qua diuina traditiosivaeetate per uncta secula iam dicta docens in Ecelesiaci Ideo haeretici a liquom d c guntur,vel negare intimam Spiritus sancti Doctrianam, vel diuinam, inti mam anirmare traditione:
Catholici enim per diuinam Traditione intelliguς docti inam a Spiritu sancto de veritatibus reuelatis, quae a seculo in seculum transmissa fit. Veturi quod Spiritus sanctus in omni seculo doceat Eeclesiania, quod septem lint Sacramenta, Midem de alijs veritatibus. Et hoc est maxime notandunt, ad Traditiones diuinas comprobandas.
Tertia res sui ministri: Circa quq plurimissequune absurditates; Et prima est circa nome: Quare nodicutur Apostoli, Episcopi, Sacerdotes, Doctores, magi stratus Cur non dicuntur ministri Chri iii, sed verbi Dex Alia. n nomina in Scriptura magis sunt usitatae Secunda est de illorum institutione,an a Chiisto sint instituti,& quando, quomodo De Apostolis. n. dccliscipulis,&Sacerdotibus institutio ara est Do his non est certa institutio Tertia est de potestat a An habeant potestatem gubernatiuam, praeceptiauam, qualem habuerunt Apostoli, Episcopi, S i , qui alijs praepositi erant : At vero habeant. tantum authoritatem docendi: ita ut non ministra sed magistri sint dicendi . Et tunc Ecclesia non
216쪽
priuilegium non errandi, ex quo loco Scripturae probetur ita esse: Qvqnto, An in Ecclesia sint neceia sarii: Si enim quilibet fidelis est iudex Scriptura: &me illam intelligere,vi interpretari, ad quid'p' est ministris Si etiam Spiritus sanctus immediate docet singulos fideles omnem veritatem, ad quid opus est illis Vel enim Spiritus anctus immediate, vel mediate docet fideles Si immediate ergo min stri otiosi sunt: Si median tibus rurnistris, ergo falsum principium iam positum id stunc Catholici heiane dicunt amrmantes, Spiritum sanetum mediate per Ecclesiam fideles docere Amplius si necessarij sunt ministri, multo magis Sacerdotes, Episcopi Praepositi,&alij magistratus necess vij erunt Has, alias haec conclusio dissicultates habet. Quartum est Fides: Haee non est Scriptura no regnum Dei, non Doctrina reuelata, non Euangelium , non Ecclesia; sed est actio quaedam quae in regno Christi est exercenda: Haec fides dieit cognitionem de Scriptura, de Euangelio, de Ecclesia, doregno Dei, de Legibus, de Sacramentis, de magistra libas, & aliis: Haec cognitio omnino est ordinata ad eopleta obseruatia S. Euagelij;iuxta illud Christi, docentes eos seruare omnia , quaecunque mandaui vobis. Ideo in regno Christi fides non est sine operibus, sed cum illis, Et Euangelium duo continet. Primo veri rates fidei. Secundo morum disciplina.
Et in hac re haereticia toto coelo aberrant operan
gantes: Si enim conferant loca Scriptura, in quibus δ fide, & de operibus sermo est, clarissimum erit, fidem ab operibus non esse separandam' Verum.&ipsi haeretici sibi jpsis contradicunt Dicunt enim malos fideles non esse in Ecclesia, de malos magia
stratus amittere potestatem, Et Romanum Pontiistificem ob multa peccata,& mala opera non dari
vel tile Antichristum . Quod si Iclides lassicit ad
217쪽
salutem vi est de substantia regni Christi,quomodo
valent dictae consequentiae, quae ab operibus sunt desumptae Amplius si sola fides est de substantia Eu gelii , ergo regnum Christi est schola, non regnum: Adhuc gratia in regno Christi est necessaria, Et sicut sola cognitio medicinae, sola fides,quam habet in infirmus medico non sanat, ita sola fides in Christumno perducit ad vita ariernii Fides ergo in regno Christi est necessaria sed alia multa in illo necessaria suta Quintum est e Baptismus Et conueniunt simul Catholici,4 haeterici dari: Sed Catholici aiunt, sex alia esse Sacramenta, ut suo loco probatum est: Ideo de hoc plura non dicentur. ' sextum est, libertas conscientiae:&ostenditur ecse absurdissimum,ita ut possit dici implicare contradictionem, quod regnum Christi sit regnum , de quod in illo sit libertas conscientiae: Si enim de essentia regni est regia gubernatio Lomnis autem guberia natio fit per leges, magistrat alique fine, per aliqua operatione obtinend*proponetes,&ad illu dirigentes, Leges autem , quae conscientiam non obILgant, magistratus, quibus non est obligatio ob diendi, vani, otiosi sunt, Libertas autem conis scientiae, prout ab haereticis accipitur, omnem negat obligationem 4 subiectionem,& obedientiam erga leges, magistratus; omnino videtur impli- ea re contradictionem , quod ubi est regnum, ibi sielibertas conscientiae, Confirmatur et Duplex est li-hertas i Vna interna,quae dicitur conscientiae,& haec haeretici dicunt non datur,quia omnem tollui in teretnam obligationem ad leges, &magistratus Alia , extetna quae potest dici legalis,vel moralis, haec admittit obligationem internam, sed negat ex te nam seruitutem, hoc modo uxor est libera,sed obligata marito, Ita filius est liberi, Ita vasalli principusunt liberi,&tamen obligationem conscientiae ii
218쪽
hent erga suos superiores obligatio enim conscientiae no potest seruitus stricte accepta appellam: Quod ergo in uno regno sit libertas externa,quae dicitur Civilis Ciues enim liberi sunt per sensum omnibus
notum est, Quod autem in regno sit libertas conis scientiae Ac potissimum in regno Christi manifesto implicat cor tradictionem.quia dicit esse regnuri,&non esse regnum , de hac libertate non loquitur Scriptura, cum ait,Vbi spiritus, ibi libertas:EMustos habere libertatem filiorum Dei: Libertas enimcili rum non eximi illos ab obedientia,& subiectioneis obligatione erga parentes Fithren lis non sunt serui, sed liberi Et iusti non sunt captiui diaboli, sed filii Dei adoptiui, tamen obligationem conscientiae
habent, taeneantur obedire paretibus,et Deo: se igitur vox, Libertas conscientiata si stricte accipiatur pro eo quod est conscientia nullam habere obligationem in proposito nostro duas dicit apertissivi mas contradictiones , prima est in ipsam et conis
scientia:Quia de essentia conscientiae est interna obligatio ad leges,ad praecepta, ad magistratus, lup riores:Et ubi non est obligatio, ibi non est conscientia: onscientia enim sic debet dissiniri Est stimulus meternus impellens hominem, ut satisfaciat obligationibus sui si Ideo implicat, dari conscientiam,&nullam dari in homine obligationem Omnis autε obligatio vel a lege seu praecepto,vel ab aliquo supcriora derivatur Vnde oritur alia contradictio Qiiod ubi datur dominium superioris, quo possiein subditos fieri praeceptum Ooligatiuum , ibi , si
fiat praeceptum , necessario sequitur obligatio, Conscientia . In omni autem dominio is regno
fiunt praxepta , Ieges, in illo sunt magistiatus
gubernantes, ideo implicat clari regnum, nota, dari conscientiam in obligationes illius Monsit matur, Vel haeretici concedunt, Deum habere domi - nium
219쪽
nium in regno suo, vel non: Si non ;ergo non est rex, non habet regnum: Si habet,ergo per seges, precepta potest obligare subditos ad aliquid agendum; ergo in hoc regno datur obligationes, ad quas obseruandas conscientia impellere debet ergo impossibile est, quod in hoc regno sit libertas eonscientiae. Dicta igitur conclusio sapit dementiam; quia omnia diuina,&humana perturbat Sibi ipsi contrariatur omnia confundit; Nihil certi dicit; Chim ras fingit; Perse nota sensui lumini naturali negatu Ideo ut talis ab omnibus est reijcienda. Idem est de conclusione negativa In qua haereistici omnia negant, quae regno Christi conueniunt rVt leges Magistratus, Sacrificium . Sacerdotium. opera, obligationes, Sacramenta, cultum Dei publicum in alia, quae lumine naturali,4 fidei cel 'tissima sunt Ideo clarum est, quod fundamenta haereticorum sunt falsa ,4 quod super illis edificium Chimericum,& ruinosum confingunt, Et quod conclusio ab illis posita, falsissima est.
Soluuntur argumenta iam allata.
Laudius. Desidero, ut claram de argumentis iam allatis asseras solutionem, Haeret ici enim opinantur esse insolubilia,&ficiniter illis assentiuntur. Ioannes . Tradam clarissimam et Reuerendinsimus enim Franciscus Sale Episcopus Geneum, abhinc tribus annis, 1 me, ut haec soluerem aria gumenta , requisiuit ideo de hoc diu cogitaui
de hac re cum dicto Episcopo, cum Alijs doctissimis vitis longam habui discussionen a
220쪽
qui omnes iudicant illa argumenta inepta H S phistica esse, ut modo clare ostendam; Sed ut aliquae fantiam dictorum repetitiones concedenduin est quia sic docti ina clarior erit. n.2. Proponitur argumentum. FInis haereticorum est probare quod Catholici nomahena certi tudinem fidei de sua doctrina eirca multa particularia; veluti, quod hic homo partic Iaris sit legitime baptizatus; fit legitime Sacerdosa Episcopus f Summias Pontifex quod Concit. Trid. legitimum sit idem est; An haec Ecclesia sit vera,&an hic textus biblicus verus sit Idem in iijs omnibus, quae sunt singularia. Et formant tale
Maior. Vbi est certitudo fidei, ibi necetatio est diuina reuelatio quia omnis certitude fidei in diuinaia reuelatione fundata est. Minor. Sed de his singularibus, baptizato Saceris dote, Episcopo Pontifices, Concilio Tridentino Textu Biblico, Deo non est facta reuelatio,quia de illi is in Scriptura nihil dictum est. Conclusio . ergo De illis certitudo fidei haberi non pbtestrergo Catholici non habent certitudinem fidei, quod hic homo sit legit ime baptizatus isti legitim Sacerdos Summus Pontifex ,Conc. Trid. legitimum sit; quod haec Ecclesia, late extus Biblicus verus sit.
n. 3. Octenditur quod finis argumenti malitio- sui si
Vod haec argumentatio habeat finem Sophiasticum & deceptiuum ita probatura Cum