장음표시 사용
151쪽
ilasser illi, oui audiebant econtra dicentibus, quomodo potest hic nobis carne sua dare ad ducarilis,n5 incongrue magni doctores aiunt, per illis rege Actus prxsignatam suisse, ad que vo nil supradictus David, fugiens Saule qui&vocatur Ahimelecti,secundu titulum piatmix tis. quando S comutauit vult si fusi,& dimisit O,S abiit. Nano dixit synagoga illa,quomodo sinrest hic nobis carne sua dare ad manducandum recte intelligitur in isto praediati regis nomine Achis. Achis enim interpretatur,quomodo est. uia 'ero lynagoga eadem quae stium in monrecipiebat, eundem ipsius patrem, Deum stat esse prositebatur,recte filius idem in pruicti pis
mHatulo mystice appellat eam Ahimelech, quod interpretatur patris mei regnum. Quod ini mutauit uiiuum suum David,illud nobis innuit quia veterem ordinem lacerdoin mundi Aaron immutaturus erat lue verus David rex & sacerdos noster secundum ordinem Meschse sedech Achis autem aod interpretatur quomodo est,istius vi iam dictum est synagogae typsi gessit,dicentis his Di me Ateit ouia de coelo descendit quomodo carne sua ad mandii
is quomodo hic nunc dicit,quia de coelo descendit,quomodo carne sua ad mandu
candum,& sanguinem suum ad bibenda nobis dare t . aint crebessionesar'
famis in corda sua dum no admittit, quasi tympanizante impingentem in ostia ciuitatis Da uid dura incredulitate repellit. uapropter dimisit eum scilicet Achis siue Abimelech, dicem tem Quare adduxistis hominem insanu, dimittite illum hinc,& ne ingrediatur domum meam. Nam reuera dimisit eam do abiit, dimisit inT synagoga,& ad eccletiam de gelatibus abiit,proin uod immutatione vultus eius, id est, praedicta veteris sacerdot' translationem nonaerens, insaniae deputauit, ita ut per illud,quod ibide de eodem Dauid dictum est,& defluebat saliuae in harbam,nihil melius intelligi queat qua quod infantilia vel inepta,more insanivi iubin luto qui conantur, saliuae in mentu defluunt,dominus noster ilia videbatur anducaveritas carne si lithois,&biberitis eius sanguine,noliabebit iuvitam vobis.Vnde lectionis huius euangelicae sequentia sic habent. ΓMulti ergo ex discipulis eius audientes, dixerunt. Durus est hic irmo, quis potest eum audire J in psalmo pr icto, cuius in titulo per uramuta tionem vultus Davidici mutatio nobis sui iam dictu est innuitur veteris sacerdor i. Dicunt pauci illi, qui aliis retrocedentibus, adhaerent huic vero sacerdoti: Gustate & videte , quo Diam suauis est dominus. Isti auteni multi, δἰ omnes, quos nomine multitudinis sancta scriptu odenotare consueuit,ut ibi: multi vocati, pauci vero electi. Itemque : Annunclaui &locutus sum, multiplicati sunt super num mira, isti inquam multi 5c multarum palearum cumulsidicul: Dii s est hic sermo, quis potest eum audire Videlicet licui contrario spiritu a no in mente, de resistunt spiritui Dei, sicut verbasonoria verbis de hoc sacramento dicunt contraria. Dicunt illi Gustate de videte quonia suauis est dominus, dicunt illi: Durus est hic serni Ecce u colori sunt , dc qua couaria di cri. Sicut enim contrarius est sermo durus uaui sicut amaro aulcis si cui aspero mitis. Plane viis hodie contraria ista non desunt, quae tuc in illa synagoga dicta sunt. Ilia quidem durus erat hie sermo, quo dixerat : Nisi manducaueritis earnem filii hominis,& hiberitis eius sanguinem,non habebitis vitam in vobis .Primum quia i sc intelligebam secim dum carnem, quam soli iapiebant, quod concidi S sic manducari oportere di e cata si iam
Quemadmodum consueuerant concidere & manducare carnes agni seu cuicistibet bruti peco ris S hibendum eme sanguinem suum, quomodo nec animalis cuiusquam sanguim gustare lex permittit,dices. no comedetis cu sanguine,& iuxta sensum vel doctrinam eius nemine polle vitii sabere in se nisi fecisset. Quod tam autoritate legis diuinae, quam comuni leti su Onan tu i ominia, constabat horrendu Sc execrandii lacinus esse, at et ideo no modo ad cosequenda vitam non .a
iere, sed etiam ei de Uirx omnino cotrariu vel repugnans existere. Deinde de hoc ramoi po terra cum eiusmodi sensum haberent, quod etsi ullo modosas esse potitiiser sic illuc idi SI ducari sanguinea eius ebibi,vix paucis sufficere,Ut Unusquisl modicii quid acciperet, atq; ideo vix centu homini ad vita pertingere posse,cu copiosa multitudo laominu ad nulli nisi soli Deo numerabilis sit. Et quidem non adeo mirum fuerit, rudes discipulos mysterium capere nequiuisse,cii adhuc pueri essent, eis in lacte magis u/olido cibo tunc tempo tosus ei set sed inde culpandi erant,di inde iudicium pro temeritate incidebant,quia non sui seisias tarditatem vel impotentia, sed magistri sermonem inculabant.& duritiae arguebant. Ilia inu isto sensu durus Ilic sermo videbatur,istis aut qui hodieq murmurant di litigant O veritatem corporis Se sanguinis domini defendimus, alias ob causas magna videmur sonare duritia . Nam Draeter luperia dictas,& pro posse repercussas dii sicultates,non iermonis, sed cordis i plora, qui Dus bonus Sc luauis sermo iste durus esse videtur, cu argumentosa side per autoritatem euange lica artati fuerint, i negare non possint,hoc domini corpus illud esse quod pro nobis tradita est, ct hunc eicis languine illia esse, qui pro nobis effusus est,cumini hoc illis costanter astruxeriinus,
o inquiunt, i non sigurate, sed reuera panis iste Christus dicitur vel est, quotidie talaristus patitur toties moritur, quoties panis iste in commemorationem eius frangitur. Et hic,mqui ni se o durus est, etiam si Paulus non diceret: Christus resuNem - - , iam nosi ino ritur,mora illi ultra non dominabitur, quis hunc sermonem potest audire Haec Shurusiiindi Romio
152쪽
1 6 RVPERTI IN IOAN. CAP. VII. Μ,ὐι. dicere illos Cepertinento dicimus. Econtra quibuscunΤ reuelat non caro & sanguis, sed pater qui
Ioan. c. est in coelis,quotcun attrahit ille ad filium dulci attractione. . recietatione spiritus sanct i, dicunt ut supra dictum est oe sentiunt non durum, sed tu auem esse sermone hunc quia videlicet gusta rea L 33. uerunt 8c viderunt,& nobis dient Gustate& videte quonia suauis est dominus. Illi quid qui ita erant nec luscietes quo sieri possent ea quae audiebat,ianae sermonis eiusdem suauitate sentiebla, ita ut postmodii dicat Domine,ad que abimus, erba vitae aeternae habes, quia videlicet humili beneuolentia sanatu habentes cordis palatii, hoc de illo sapiebant, quod adipe sc pinguedine ve
Mi . Due ritatis N iapientiis non carebat,ea qux ia reuerendae auilioritatis magister dignabatur propone incto. r. re, &summissa mente expectabat donec eade ipse dignaretur exponere. At vero postquam de
. 70 Π ipse sub ipso suae patrionis articulo manducandi corpus, & bibendi sanguinem suti,modii illis vesordine tradidit, S deinde spiritu veritatis misir,qui doceret illos omnem veritatem, deinceps desintuti si isermonis huius suauitatem ustaverunt,& nobis gustandum dictis pariter & scriptis appo
I - suerunt. Adiuuante aut eodem spiritu,ut nos quoq; gustare S sapere possimus, sicut caetera, sicae re ait S illa supradictam obiectiunculam iure eFplodenda improbamus,qua dicunt nobis, quia si reuerari ra panis iste Christus est, ergo contra praedicti Apostoli sententiam,& contra omnem side,toties Chri situs patitur vel moritur, quoties hic panis in mesa dominica frangitur. No ita cosenuit fidescene. δοῦ nostra,ne Q adeo caligauertit oculi eius, Ut no videat se fragere pane Dei, 3ἰ integis seruare silia Uesiquo lenex Abraha videre potuit,viae ariete percuteret,& silium arx superposita no isderet. Licet panis iste Uisibilis cum inuisibili silio Dei unu factus sit,aries aut ille cum Isaac, pro quo eide arae impositus est,unu esse vel steri non poterit.Nam Dei filius,id est, Deus Sc homo, habet in te virtutem et sedi main, qua sibi uniat panem istum visibilem. Isaac aut illii tibi concorporare. salua utraq: iubstantia non poterat arietem. Proinde illic in sigura immolatus est isaac in ariete. hic in pane es vino immolatur Dei filius in carnis S sanguinis sui veritate. Nonne sicut eodem gladio pater Abraham immolauit arietem, quem eduxerat ad immolandum silium sic sacerdos cum asiante populo panem & vinum in altari positum, eiusdem, qua Christus passus est, crucia Chrisi' S pas ionis .erbo transverberate Nesciant hoc,qui non credunt eundem dominum nostrum, sic iii. tui ac maxillae in medio nostrum adesse,& cum i pie dixerit: Ubicunqi fuerint duo aut tres co
rrciens. Crepail in nomine meo,ibi sum in medio eorum : tum vero multo magis in medio nosti uadesseta altari suo incumbere, ubi no quocunq,sed ad saciendam hanc propria & maxima comem
rationem eius,tota fide suis instrumentis armata conuenimos. Nam nos gust auimus & vidimus, ideo.ὶ; murmurantes ac dicentes' durus est hic sermo,non audiuimus: e tra rei pondentes, ne
quaquam, sed reuera suauis est dominus. Igitur eadem quae hactenus in ecclesia toleratur discordantium S contraria dicentium permixtio, ita tunc in illo discipulorum paruo coetu multum diueri a mente dominum nostrum audiebat. Nam S qui dicebantur discipuli, deterius murmu rauerunt caeteris Iudaeis,magis quippe desidentiam suam exprimunt,dicendo: Durus est hic ser ino,quis potest eu audii ccquam illidum dicerent: quomodo potest hic nobis carnem suam dare
ad manducandum c Hoc videlicet quod discipuli dicunt, non solum murmuros x vel litigiose contentionis, sed & rebellantis desperationis est. I Sciens autem Iesus apud semetipsum, quia murmurareut de hoc diicipuli eius, dixit eis : Hoc vos scandalizaica Apud semetipsum inquit,
id est, nullo egens indice,sciebat, qui S qui essent murmurantes tunc primum sciunt, cum iam piris, inuri iurarent,sed antequam diceret mysterium hoc,propter quod murmuraverunt, iciebat veis in. Deus, qui discipulorum suorum dociles Dei essent,& hem uolentiam discendi habentes, dignantei edulis coelest i magisterio reuerentiam intimo cordis auditu gererent.At tamen pro exprimenda in di istitii. gi irati, magnitudine, quati nunc prima comperta illorum insidelitate, sub admiratione inter hi . . rogans Hoc,inquit, Osicandalizat Nonnulla enim admiratione dignum est,quod panis vivus x.Pet. . & verus, S iecundum se vitalis atque suauis, lecundia illos lapis & petra sit, lapis vis offensio m t n:s,N petra scandali,ita ut offendentes in illum AEquassentur,&eodem desuper veniente cote
, ψ ς' ramur, o sic eode quo ad vitam nutriri pane debuerant, tanqua duro lapide offensionis usque ad mortem scandalizentur. Proprie nant vel maxime scandalizari est, a bono proposito per ali cuius occasionis ostendiculum retrorsum conuerti. Hoc enim maximum scandalum in illo tan tae suauitatis pane perculsi sunt, quippe qui ut paulo post subditur abierunt retrorsum,& iam non in illo ambulabant.Hoc ergo recte admiratas suauis dominus: Hoc inquit, os scandalizat Cur im ibi ergo videritis silium hominis ascendent ei ubi erat prius.J Desicit hoc loco congrue sermo, b,4 iis, quas iratae mentis scandalum illorii motu illo vel animaduertione dignum exprimens, cui se nei s i. monis defectio congruit Ergo inquit quoniam & vos,qui dicebamini discipuli mei non iecundamo. disciplinae ordinem appropinquatis pedibus magi sim,ut aure submissa expect antes de doctri
na vitae aeternae accipere dignina dicemini, sed econtra scandalizamini,& propositionem meam indisciplinate calumniamini, idcirco non ego vobis eandem propositionem aperiam, cuius is lutionem vos nequaquam digna quxstione pulsando cosequi meremini. Hoc nunc dico,quoavobisipsis consentientibus costat valde repugnare vestro carnali sensui cilicet ascensurii filium hominia
153쪽
hominis ubi erat prius. Nam silium liominis ascendere in coelum,& carne eius sic maducari, san/guinem et eius sic bibi, quomodo vos intelligitis, omnino repugnatia sunt, simul cu ei se vel steri nullatenus possunt. Et siliu hois dico, no sili si Dei, ne me existimetis dixist quod carne deuorata
morsibus vestris,id quod residuis est. s. incorporea natura sola in cocta ascentura sit. Quod si vi deritis,imo quia videbitis, na etsi retrorsum abeutes videre nomereamini, quando ascendam in coelii..identibus illis, qui meca perseuerabant Uscptu sine,discipulis meis Attamen ascedisse me Matii videbitis nunc, quando veniente cum nubibus,cum tota carne sua illunc eunde siliu licis videbit Apoc. a. omnis oculus, tunc intelligetis quod iniuste sermone hue duritiae coarxueritis quod male censeritis,quod peius non expoliata magistrid strina nimis cito retrorsum scandalizati abieritis. Q Josili Notanda,quod cu illa natura,secundia quia est filius hominis, de matris utero initium habuerit,
Christus ante illa incarnatione nequasi homo, vel filius litas,ita tantii Deus Dei si lius extiterit, iri
me filiu hois prius in coelo fuisse asserit, quo item ascensurus sit, videlicet ta hoc dicto qua illo, eos quo ait: Et nemo ascedit in coetu,nisi qui descedit de coelo filius hois qui est in coelo, nitate personae insevno Cliristo Deo Rhote voluit cUmendare Quod ignoras Nestorius,dc ideo iure igno randus, beata Maria vetuit vocari Dei genitrice eo quod Christi, non diuina sed humana tantude carne eius sumpta sit natura. Ita Chri sitssvnu in duos Christos, altem Desi, alterii in hominem male diuitit,ca ide filius hola,&prius suerit in coelo, quo post modii ascendit, S iam esset in coelo secundia diuinitate, cum adhuc in terra loqueretur secundu humanitatem: Qui descendit inquit εμα . Apostolus ipse elide qui as edit. Sequitur. I Spiritus est qui vivificat, caro asit no prodest quicci. IHaec sentetia priore illa nequaqua destruit, aut infirmat, qua dixit misi manducaueritis carne illi ilicis,&c. sed sensum carnale male intelligentium castigat,nillil manducandae carnis suae veritati detrahens, sed eidem carni spiritu quoci: carnis eiusdem simul manducandii super adiiciens. Spi/ Caro haritus est,inquit,qui vivificat, caro aut no prodest quicqua . Ac si dicat. Eo modo quo υos intelli prodest citis illud quod iupra dixi nisi manducaueritis carne filii hominis, de hiberitis eius sanguinZ, non q--μὴ habebitis Vitam in vobis,nullius animantis caro cu vita sua potest manducari, vel sanguis ebibi. Hoc ab homine . postu fieri, vel a hestia dum sit notu est animal trucidari. Ego nulli hoc pacto carnem mea ad manducandu daturus sum. aro enim mea, nil vivens 5c cum spiritu suo maducetur,non prodest quicqua. Caro sola,caro lsine spiritu rio prodest quicqua ira spiritus est qui vi Misi at. Cu ergo lioec dicit,nuquid sensum destruit scripta in superioribus dicit sc I ino supplet Seversicit, ne talia carnis eius frusta nos in tractione panis dominici maducare arbitremur, qualia inebra eius deposita de ligno,& posita sunt in monimento,scilicet carne sine anima, sine spiritu, pal l . e vita. Talis caro no prodest quicqua,imo& maiori sacrilegio ventres suos Iudaei polluissent, si postquaerucifixissent eum dentibus suis exanime corpus inuasissent,permittente illo qui daturus non erat,sanctum suum videre corruptionem, sic eum manducarent,quomodo intellexe rant i siti qui lcandalizabatur,no valetes serre quasi durusermonem. Iale omnino. l. exanime carneta sanguine existimare nos vetat in pane 5c calice suo dicens: Spiritus est qui vivificat, caro auteno prodest quicqua. uis aut est Ipiritus, qui carne istam, Ut manducantibus prosit vivificat Ait:
IV crba quae ego locutus sum vobis,spiritus & vita sulit. J Verba inqua quae locutus sum 5e lo quor vobis, quaecunq; sunt de me, quo descendit silius hominis, Usquequo descendat ubi erat i , ita,
Prius, Verba incarnacionis, natiuitatis, passionis ,res urrectionis, ascentionis meae, spiritus 5c vita oc vita. Lini : spiritus vivificans, ita vivens,& veru vitae Uerbii. Haec in pane,de quo dicturus sum: Hoc
est corpus me uin,& in vino, de quo dicturus sum: Hic est sanguis meus, inuisibiliter operantur, ut vera caro mea sit,& sanguis meus, no mutata specie exteriori, sicut A in singulis hominibus spiritualiter, id est, nihilo immutato de extrinsecus corporis accidentibus, hoc agunt ut mem bra mea sint, renouati scilicet spiritu mentis,& de multis a corpore diaboli separatis una sat ec clesia, quae alio respectu corpus meum, plenitudo mea, dicatur dx sit. Haec tria sunt sermonis huius incrementa, quorum intelligendorum sola sides est metitum. Nam ipsoruni intellectas verae de magnae fidei dignum est prae iniit. Primit est illud, in quo isti fide no habentes, tanquam indurum lapidem insenderunt. Nili manducaueritis earnem mea, Sc biberitis sanguinem meum, non habebitis vitam in vobis. Sequens est illud ,quo carnalem sensum illorum percutit, repu/tantium quod carne sua sine spiritu suo manducari vellet, videlicet quomodo manducatur cara cuiuilibet pecoris, quae nullatenus cu spiritu suo, nullo modo nisi mortificata,viventibus man ducantium intellinis proficit: Spiritus est, inquit, qui vivificat, caro autem non Prodest quicqua. Territa est,quo spiritum& vitam ipsam,quae sola manducabilis est,diuinit. Nulla enim vita prae ter hanc vitam viventibus captabilis est,nec eius spiritus aut vitae quis ii ira nil rationalis spiri rus capax est: Verba inquit quae locutus sum vobis, spiritus de vita sunt. Haec inqua tria quae dixi quae de nunc latius reciprocanda sunt,ut magis ac magis perspicuum fiat,quam pulchra de ratio nabili veritatis arte gradatim connexa sint. Hoc iamduduintelligimus, quia verba quae locu
tus est, spiritus Sc vita sunt. Sed qualis spiritus, qualis vita Prima & hoc dicendia,quia verba,quae Vesba multa locutus est, Vnu verta sunsivi in iniu verbii,quod Jc ipsum caro factii eut. l llud unu verbia Christi.
154쪽
1 3 v v PERTI IN IOANNEM CA P. VII. multis verbis,id est, multis elementaribus & articulatis sonis locutus est, multis mysterils incar
nationis, natiuitatis,palsionis ,resurrectionis,& ascentionis sua: in ora iacit raris ammarii immisit. H. e verba eiusmodi sunt, imolaoc vitii verbia eius virtutis est, quod temper manducari, & ni ptia. e. possit contanii, videlicet quia verbii domini manens in xternit,ubi comestu suerit,de bona terra alae rursus pullulat,& in magna segete resurgit sicut S aqua illa qux est spiritus lanctus cum hi Ioa . . . hit aluerit,statim sons in potoris pectores cauirit, δέ an vivae aquae itumina prosuit. Et ut prae dictum est, huiusce spiritus aut vitae solius, tolus est capax rationalis ii iritus,soli haec vita ratio
2 Ni nati spiritui capabilis est. Propter quod recte de Vere cibus de potus eius dicitur. Sed hoc verbum fiuiu caro iactum est, ct nunc in carne vitabili quinq sensibus lanista, apud illos multos murmurantesitio man de litigantes, paucos aut credentes praesentia Uerba faciebat. igitur ia iacet spiritus. i. verbii,vrebaducatur enisque uti pater S. spiritus sanctus,vnus Deus spiritus est: ia inu ne spiritus. i. ver sine carne,' .es ' ne c.no spiritu potest maducari quia nec potest verbii line incarnationis suae debita laudeti ha amari vel adorati.Sed rursus nullius animatis caro, ut supra dictu est,cuspiritu suo ducarii' rotei tcst. Eu enim inaducatur, vel ut in ducetur,a spiritu suo separatur .LOcciditur. Ab hac ergo taliniaducatione auditores tuos repellit Spiritus inquies est qui vivificat,carono Prodest quic Q. Re si abat utiet in eo quod ait. nisi irraducaueritis carne filii liota &c. modii quenda in expediare man ducandi S bibenda quo simul caro cum spiritu,spiritus cu carne possit maducari, ut homini car
ne S spiritu mortuo simul ut ruet prosit .Que illi modii expectandu esse intellexissent, si crederet: quia vero increduli erant,impatientes fuere ad discendis. Na i equitur. TSed sunt quidam in vobis qui no credunt. Ac si dicat: Non quia durus eii meus sermo,idcirco quinta vestru scandalizat, sed quia vos aliqui infidelitate obduras iis corda vestra dcirco sermoni meo videtur inesse duri tia. Ut no ideo no creditis,quia i intelligitis, ted ideo Dd intelligitis, quia non creduis : Si enim G credideritis inquit scriptura no intelligetis. Proinde S nos,non quia intelleximus credamus, sed credimus Ut intel ligamus: quia reuera sicut Deus de homo unus est Christus, sic de iste panis
visibilis consecratus,cuiu illa carne quae pependit in cruce, una caro est, unum est Clitasti cor nom. . pus. Et quia sicut in Vera carnis morte diuinitas nihil passa est, sic υbi in altari .erum Christi Epitra' corpus immolatur, frangitur de manducat ur,eade Eliristi humanitas,quae semel passa est & re ce hoc sita texit,nihil patitur, nec enim ia moritur,mors illi ultra nodominabitur. Quantu potu ua adiuuante Deo, paticlandiu θc calice,que de altari sumimus, verum & viuu agnum Dei esse sua met ex balatu coprobare cuiauimus,ad hoc se iugiter inibi praelem ante ut nos de lanis suis ope riat,& carnibus reficiat. Comedimus quantum potuimus. s.caput cum pedibus 5c intestinis, id est, tam diuinitate, qua humanitate,& subtilia ni isteriorum eius dicta vorantes, nil ut v omnino quod solido fidei dente, consequi valuimus relin Aes. Si quid tame residua est igni cobur iri. iapiritui sancto comitii imis,quia videlicet huius agni Omnia mysteria nequaci rone omnimoda coprehendere poli unius. Nodiuu eius gratia bene agitur, si quantu ad xterna salute neces Iarium est,c equi Scertia tenere alein tri. Sequitur. l Sciebat aurein letus qui essent credentes ,& quia Ephe.i. traditurus esset eum J Plane hoc sciebat ut Deus,non ex eventu aliquo, vel casia,sive com ctia 3.ret. r. humanae momento, ted ab initio. i. ab aeterno. Nam ante mundi constitutione prael ciuit de prs destinauit eos,qui vocanda erant iuncti, de immaculati in conspectu eius. s Et dicebat eis: Propte rea dixi vobis, nemo potest venire ad me, nisi fuerit ei datu a patre meo. J Quia sunt inquit qui dam in vobis qui non credunt,& ego hoc sciebam ab initio, propterea dixi supra, quia nemo Potest venire ad me, nisi Pater qui nuut me attraxerit eum: dc nunc iterum dico idipium verbis paululum immutatis, sensu pernianente quia nemo potest venire ad me,nisi fuerit ei datu apa re meo. Idcirco autem nunc idipsum repetiuit,quia quod tunc dixit, profecto nunc veru ineli quet ab isto affectu, quo illi lcandalizantur. Nam si pater illos attraxisset, si eis ut ad filia veniret,
a patre datum tu ille sita est ,si discipulos eius fieri beneuolentia diuinitus inspirata persuasisset,
credentes A credendo gustantes luauitatem illam,qua trahuntur omnes electi, magis ac magistraherentur de ipsi. t Ex hoc multi discipuloruin eius abierunt retro, S iam non cum illo ambu ἡ...' I Ecce audiam laoc illi, qui maxime eccletiarum localium, id est,coenobiorum,archima ita ini. driri, doratiunt,quinies gregis tui patiuntur detrimentum Sc cum ipsi vacent otio, temere ope quam rarios Dei diiudicant,ubi aliquos ex eis, qui hortatu ipsorum conuersi sunt, adseculum relabico monaiὶς spiciunto Videte inquiunt, qua indiscreti iunt, quana temere S inconsiderate homines vocan c.,bita accidentes suscipiunt,d votivis promissionibus apud Deum obligari copellunt, quanta ruri ua is sui,. nimietate vel duritia susceptos S sibi subditos Icandalizantes, in deterius cogunt praecipitium, Matiis. Per Omnia pharis xorum similes,qui circuibant mare dc aridam,ut lacerent vi iam prosely tum de
denuo faciebant eum silium perditionis duplo qua ieipsos. Quid isi dicerent,quomodo labor
Nati is . tibus d animarum lucra quaerentibus insultarent,quoties quippia rodetrimenti in eius inodisii
stinent,ii non , Christo tale quid contigili et Quomodo derogarent retia mittentibus plicesque tanquam malos bonos concludentibus, uiolc silces honos admissilet,&eorum impruden xue vituperantes imputarent,quod tales admisistent, quorum discordibus tumultibi reua rupa
155쪽
C o ENTARIOR vM LIB. VII. 34'rentur, alijs seditiones facientibus, aliis ebrietates , fornicationes, Sc his similia sectantibus aliis per haereses quoet & schismata sese ab unitate sidei praecidentibus c Bene ergo hoc R Christo
contigit, imo Christus hoc de sibi contingere voluit,vi bonos malostr permixtos haberet,& tamdiu sustineret, donec malos a bonis tanquam paleas a granis proprii vitii ventus auferret, quod nemo comprehendere auderet,ut quando bonae voluntatis homines, honos a malis discernere nescientes, bonos timul oc malos admitterent, tam diu perpessuri,donec illos supremum iudi cium ab inuicem discernerent, nemo reprehendere deberet. Hominis nanq; est clamare dc stre Pitum extrinsecus ad aurem sacere, Dei autem solius, manu invisibili cor audientis apprehede re,& ad Christum attrahere. Nunquid exigendii est ab aliquo, ut ipso Christo ad lucrandas ani mas Verbo Sc opere sit efficacior Propterea quoties tale quid nobis contingit, quia R Christo contingit, dicimus cum eo: Nemo potest venire ad me,nisi fuerit ei datii a patre ineo. Sequitur. tDixit ergo Iesus ad duodecim: Nunquid&vos vultis abire I Et vos, inquit, quos dedit milii Pater, quos attraxit pater ad me, quibus datum est a patre meo, ut veniretis ad me, nunquid RQmao vultis abire Quod Qtique non interrogat Ut sciat,sed sub interrogatione attentius confrinat, quod ex eis quos dedit sibi pater, quen j no perdat,iimul cu conse rone necessaria Opportune,alilacillitentibus exigit ab eis qui credentes erant, quia videlicet, sicut corde creditur ad iustitiam, sic ore conseisio iit adia linem. s Respondet Sit non Petrus: Domine ad quem ibimus Verba I.Ioa. vitae aeternae habes, Sc nos credimus sc cognouimus, quia tu es Christus filius Dei. J Plane hoc futurum erat in Christi ecclesia,ut scadalizatis 5c scandala sacientibus Antichristianis, qui mul
ti ex nobis exierunt, sed non erant ex nobis, excuterent te de inuicem cohortarentur dilectores
Christi,de i editiosa perfidorum importunitate inquietati,largius atque sonorius consessione versside dictis de scriptis declamarent uniuerso orbi non ante delaturi,donec satana cum illis sat et litibus ibis, licut fulgur de coelo cadentem, scriptis veridicis atque autenricis consularent, θc pia Luci ira sui profusione sanguinis enecarent. Huius autem ecclesiaesidetis unitate fideinc ,hic de alibi Pomm e rimit, voces primus emittit, Unde Zca petra supra quam eadem eccletia tandatur no Vnitas mens titur,de magna Iaude suae confessionis honoratus simul regni coelorum claues accipere 'ς- si qmeretur. Igitur 5c hoc, quod ad duodecim apostolos emissa interrogatione solus pro omnibus iiii rixespondet, toti viuuerialiter unicae eccleiis alliaribendum est. Dicit enim una per lacta Sc sor maci&mosa dilecto suo Christo sponsa ecclesia, turmis adolescentularum stipata: Domine, ad quem C. Li. ibimus videlicet in tantis Arrianae nequitiae caetera rumin pestium teditionibus, non indicabis ubi pascas, ubi bes,reuelante nobis veritatis lux spiritu,ec post greges sodalium tuoru vagari incipiemus Verba vitae aeternae habes, id est, verba vitam xiernam portantia tu habes, Sc nos credimus se cognouimus, quia tu es Christus filius Dei. Non ante cognouimus cic post credimus, sed primum credimus,de exinde cognouimus, quia videlicet non cognitio fidem, sed fides prx- Cur i Icedit cognationem. Fides nanet merita, cognitio autem filii Dei praenuum est fidei. s Respondit acerbe eis letus . Nonne ego . duodecim elegi, de ex vobis unus diabolus est Quare agnus man suetus, multis discipulorum relabentibus, in paucos qui remanserunt, tam acriter inuestitur unc enim potius familiariter viderentur esse collaudandi, praeiertim cum accepisset ab eis stolo,. eandem conseisionem magnae fidei qua alibi digna laude beati scauerat,dicens: Beatus es Simo Mat. in Lar loina , quia caro oc sanguis non reuelauit tibi, sed pater meus qui est in coelis. Et quidem beati sicantis gratiae praeconii nil est,quod dicit monne ego vos duodecim elegi csed magnae se Deritatis 5e increpationis est, quod de hoc ipsum sub in terrogatione pronunciat, dc protinus ad iungit terribiliter, S ex vobis unus diabolus est . Quare ergo in tali articulo, cuia os tam ter ribili unius denotatione percutit: que dum nominatim non exprimit,uniuersos premit,vnuna quenque prosemctipso nimis egre tollicitum reddit Non enim illum talem conscientiaria iudicea proximorum conscientias singuli coprehenderea int, di tam multos desipere viderent
', nisi quia sic expediebat eis: Nulliiij quippe peccati mortificatione sic indiget humana infirmitas,qua illius,Ubi ceciderunt qui ope ranci iniquitatem, qui expulsi sunt,nec potuerunt stare. Quint autem est illud peccata, niti pes, superbiae: Non Ueniat mihi ί inquit Psalmista pes superbiae, de manus peccatoris non moueatriae. Nam Ubi Venerit ille vagus 5 instabilis superbiae pes,qui utique venire solet ex nimia se
caritate vel praesumptione tulistiae,statim vanum 5 improuidum hominem manus antiqui pec catoris Dr:s inuenit,ubi illum a bono proposito,De qui superbis resisitit, auerso, celeriter in Iacob. uere Possit. Ut igitur tilis hominum in tegmine alarum dominii perent, Sc de temetipsis humi liter lentientes,non exaltent animam suam, opportune in casu aliorum lolicito timore depri niuntur,noi Q omnes exemplo erudimur, ut cum paries proximus ardet, de nostra re timea mus, id esit, dum cadunt qui nobiscum stare Videbantur,nos qui adhuc tiare videmur, similem in is nobis casiam euenire posse, humiliter consideremus. s Dicebant autem de Iuda Simonis Ilea
rivitiis. J Iudas licarioth, vel a vico in quo ortus est, vel a tribu Isachar vocabulam suini sit.
156쪽
nv TI IN IOAN. CAP. II. Dicitur autem S Simonis, subauditur filius vel propinquus,ad disinctionem Iudae sterius, qui de ipse ad distinctionem huius, dicitur Iudas Iacobi, subauditur frater, qui & alio nomine vo
catur Thaddaeus apostolus. Hunc vero Iudam euangelista recte diabolum appellatum esse co probare volens, idoneam rationem subiungit, dicens. ΓHic enim erat eum traditurus, cum esset Quis re virus de duodecim.J Etenim diabolus, non naturae, sed pessimi accidentis graecum nomen est, s.liis .i S int pretatur deorsum fluens . Quo nomine recte appellatur angelus ille damnatus de per istis et w ditus, qui cum bene esset conditus,spirituum in altitudine cocti conuersantium maximus, vitio suo deorsum suens per superbia ad profundum inserni deuolutus,tactus opere , 5 dictus est no mine diabolus. At vero Iudas deorsum fluxit, de ipsam eius defluxionem euangelista patenter express t, dicens: Hic enim erat eum traditurus,cum ess et Unus de duodecim. Quis enim nesci at gradum apostolicum excelsiorem esse cunctis ordinibus sanctorum, tam veterum qua nou r te. ruinstem quis ignoret traditionis,qua infelix ille tradidit dominii, scelus esse profundissimum Igitur cum de sapientia dicat, cum maledicit impius diabolum, maledicit animam suam, videli cet eo quod anima impij deorsum fluxerit, & non aliter, nil ideorsum stuendo, impia facta sit, recte dominus ilium impietatis signiferum,cuius anima totis conatibus in perditionis suae locum Questio profundum,a sublimi apostolici culminis honore defluebat, diabolum appellat, quo adhuc in. id iis apostolicum munus eXequente nequior nemo retro abierat. Hunc perditionis sisse. lium cur dominus ad apostolatum Hegerit,pleriq; disputat,si malae intentionis illutae nouerat, quem viii, qualis esset, ignorare non poterat, qui nouit Omnia. Et sunt nonnulli, qui bonum it L Tim. 1 tum fuisse contendant ante ruinam,alioquin non decuisse dominum nostrum, ut vocaret illum ad tanti ordinis gratiam.Si enim, inquiunt, in ministris Christi δc dispentatoribus mysiteriorum Dei reprehensibile A illicitum iudicatur eis, quos indignos esse nouerint, manus imponi : prae . cipitur Q illis, Vt nemini manus cito imponant, id est,nisi ex bonis . peribus praecedentia merita videant: luanto magis summe iustus , S summa iustitia, nulli indigno committere debebat si cra apostolici ordinis ministeria Ergo,inquiunt, ante ruinam bonus erat, apostolico fastigio non minus caeteris coapostolis dignus erat. Nec enim, inquiunt, aut salii potuit, ut indigni ratem eius nesciret, aut indigna agere, vi indigno sanctum ministerium delegaret, suos Q illi ta RHI miliarius loculos committeret. Utrisque una responsione satisfacienda est. Primu quaerimi ab eis, utrum hodie ludas aliquis ad apostolici .id est, episcopale officium pertingat: imo quia Iudam ante apostolatum,nonnulli cui praedictum est honum suisse contendunt, utrum nemo Disi bonis apostolicis sese sacramentis immergat. Plane diffiteri nequeunt , quin plurimi dc mali esse, de tanto munere iungi, Deo permittente, praeualeant. Qui de ludae in nullo disti miles, pocunias, quarum cupiditate Christo adi rent,tibimet aggregant , 5c sacros Ioculos in potestate habentes, ecclesiae redditus sacrilego raptu exportant. Quid ergo Nunquid ignorans aut inita ne disponens tales admittit Christus, ct sacramenta sua per eos operatur c itaque cum hodie
nonnullos admittere comprobetur, quos malos esse certum est, ex ipsorum fructibus claret. infirmum esse argumentum quo dicunt bonum fuisse Iudam ante ruinam,cum illum apostolum
obiect. secerit Christus. Veruntamen solertius indaganti necdum satisfactu est. Nam adhuc obiicere v. . Por est iic: Recte quidem Christus Iudam persequentem sustinuit,cuius casu statum aliorum si C h. mius in timore de humilitate sui daret, quippe cuius praeceptum est,ut boni malos,quos corrige
matre. . re non valent,tolerent aequanimiter. Ahelenimelserennuit, quem Cain malitia non exercet.
M ti id Sed rursus eiusdem praeceptum est, ut sanctum canibus non demus:& qui correptionem non re
cipit, sit nobis sicut ethnicus 5c publicanus. Ipse autem ludam,non qualemcunq; carnem, qualemcunet ethnico simile, sed diabolis esse nouerat. Nunquid ergo sancta illi viis sacramenta ira Solutio. dere debuerat c Ad haec inquam, salutis nostrae sacramenta, in Christi passione, morte dc re surrectione condita sunt. In passione quippe,id est, sub ipso passionis eius articulo, corporis de RQ sanguinis ipsius eucharistia primum ab illo consecrata est. De baptismo quoque quaerentibus perspicuum est sicut ubique 5c maxime contra quosdam Graecorum sanctae Romanae eccie defendit authoritas quia conditum est in morte de resurrectione eius, in qua iuxta Paulum de . nos haptizamur, se sepelimur per baptismum,ut quomodo surrexit Christus a mortuis per j xiam patris, ita di nos in nouitate vitae ambulemus . Nunquid ante hac discipulos suos bapti Ioan. zare mitit, aut praedictum corporis 3c sanguinis sui sacramentum illis tradidit e Baptizasse . quidem non Iesum, sed discipulos eius legimus, adhue Iohanne superstite 5c baptizante, sedri uitauit postquam ille traditus est, dc lesus in opus praedicationis successit, nec ipse nec quisquam iussis iaci me eius baptizauit, nec baptizandi regulam ipse ante resurrectionem tradidit. Sed Iudas ad ho ta. ramallam non peruenit qua Christus proluis passus est: quibus ipse ait: dc ego vadam immo n. i. lari Pro vobis, nec apostolatus signaculum, id est, spiritum sanctu cum eis accepit, que hic promum in remit sione peccatorii dedit, quando resurgendo glorificatus est,insumans cic dicens acci
157쪽
COMMENTARIORVM LII. V rL. dedit illis. De participatione autem corporis 3e sanguinis eius potest aliqui opinari, quod ille
interfuerit. Sed profecto diligentius Euangelistarum narratione doctorum P conliderata diuer- : sitate, citius deprehendi potest, liuic quo sacramento illum nequa linterfuisse. Nam cum ac cepist et buccellam, qua traditor designatus est,exiuit continuo Quam viab buccellam,nec I sae, in uangelistarum, nec doctorum qui quam consentit, panem suisse draci corporis.Cum autem c5 te, ita
tinuo exierit, prosecto constar, quia sicut praedictum est corpori Sc languini Christi non comit i0ira inicauit . Nam non ante,sed post typicum pasclia,cuius buccella denotatus est,fuerat impletum,& agni carnes cum Apostolis comederat, ast umpsit pane, qui confortat cor hominis, di ad verum pasciue tra gressus est sacramentu, ut quomodo in praefiguratione eius Melchisedech sum mi Dei sacerdos, pane & vinum offerens, secerat, ipse quom in veritate sui corporis Se sanguinis repraesentaret. Quod in ex citeris Euagelistis ordine manifesto perspicuia sit,solus Lucas qui Lucas husdam aliter sentiendi occasione dedit, non ca, typici pasellae 5c sacrae Eucharistiae praedictu or/ 0 dine dine praeposterauit, vel minus aperte dixeritu caeteri, sed quia verba,quae de traditore suo do minus in coena dixit ite solus tardius scripsit c j cxteri,id est, per anticipationem sacrae Euchari aliis. sis traditionem praescribens,verba quae in priori coena dixerat,verbis quae post dicta sunt,con Luc. M. texuit. Cum ita Φ ludas dispositus quide ad apostolatum fuerit, sed per nulla vitae sacramentaia eiusdem ordinis liabit peruenerit,uniuerra bonitatis eius argumenta deficiunt,& nihil est in quo Christi,ludam ad tempus admittentis, recte gradientibus obsit exemplum. Igitur hic L. lius perditionis nunc F honus sint ,nec de bono electo malus factus est, sed si a malus erat, idcirco ad opus necessariu ab eo, a malis bene uti nouit,electus est, ct apud illum temper pro malo ia abitus esit malo in F non nequitia naturali, sed vitio accidentali. Quod si quis officio praedicandi,&signa faciendi bonii illum suisse dicat, concedimus ei mam & episcopi maliquantumuis mo ribus mali sint, Ediu fidem catholica tenent,officis,quod agunr, ns arbores sunt. De quorum electione , qua se Iudas iudicio diuino electus est,sunt multa a dicantur,sed fastidiosam prolixionem deuitantes,euangelica seriem prosequamur. s Post lixe ambulabat Iesus in Galilaeam, non enim volebat in ludis ambulare,cua quaerebant eum Iudaei interficere. Erat aut in proxi/ c dies festus Iudaeorum,Scaenopi iegial Ghristum diam suae pariter ac nostrae vitae & mortis lia hentem imperili,eo tempore di ordine voluisse pati,& intrare in gloria suam,quo passus de mortuus est,& resurgendo ad paternx gloriae prosectus est dex teram,i ex & proplietae testan tur, dipse praemisit quos ipsius praedocuit spiritus, quorum testimonium non tacet, quamdiu man gelica Christi gloria praedicatur. Nec enim aliud propiaetae pr dixerunr,4 quod in Voluntate eius praefixum,in spiritu sancto praeuiderunt,nec aliam mortis speciem Potestas eius admittere Pin. .io habebat, nisi quam eisdem sanctis prophetis i peculatibus, iamdudum apud se praeordinauerat. At vero ludaei nequa b mysterium voluntatis eius icientes,sed caecum furorem suum sequentes quaerebant eum quomodocunt interficere. Verbi gratia: nunc praecipitare, nunc lapidibus illa volentes obruere, non curantes aliud dummodo de medio tolleretur,& hoc solii dicentes:Qua do morietur,& peribit nomen eius initur quia pertinebat ad eum mortis sus tempus, mousi praecest arium,nostraeq; causae competentem praeuidere, ambulabat Iesus inquit Euangelista in Galil xam. non enim volebat ambulare in Iudaeam, quia quaerebant eum ludaei interficere. Equidem literae i uperficies infirmitatem sonat non contemptibile,quam sideles eius mutari de beant rationabiliter,dum tempus vel causa postulat, declinando morte, sed sequentia lectionis magis alia,quae praedicta est,innuunt ipsius se subtrahentis intentione qua Euagelista mox inci pit comendare,dum dicit Erat aut in proximo dies festus Iudaeoruscinophegia. Ac si dicat: Nomori metuis, sed sicut ait Psalmista sol cognouit occasum fuit,tempus aliud mortis sus praefixa habens,in Iudaea ambulare,n interiectoribus suis locsi dare nolebat. De quo tempore suo paulo post ait: Tempus meu non dii aduenit. Scxnophegiam quippe L tabernaculorum festiuitat in rcthri. ieptimo mense,non sui ,sed praecuribris sui Iohannis tempus me nouerar, quo ille patra Zacha - phialariae per angelii praenuntiatus,& post modis sterili utero conceptus est: Suum aut tempus ipse ve retaris rus agnus Dei paschale primi mensis solennitate in quo Deo patri pro omni mundo sacrilicium seret, iamdudu prospexerat, quo tutulo minus tempore idem ipse ab angelo annuntiatus, & in hii ita
utero virginis conceptus fuerat. Nam reuera secundia regulares cunctorii copulistarum circulos autem constat,quia lex ta feria,quota die primus homo conditus est, mense palchali, id est,tuna iam noua, octauo Calend. Aprilis,lesus hristus diis noster,agnus Dei, pro reparatione uniuersae salu iis conceptus est, euangelizante angelo beat s virgini. Hoc igitur tempus,suae vitae Sc mortis sus
dispositor dominus recte sustinens, nolebat ad hunc die selium scaenophegiae ascendere, id est, eo tempo re transeundo ex hoc mundo ad patrem, gloriam suae immortalitatis intrare. Cum Lucri :Iἰ autem dicat Euangelista singulariter: Erat dies selliis Iudaeorum, non tamen Uno,sed pluribus illam sestiuitatem diebus agendam fuisse, intelligendum est. Sic eniim de ipsa in lege icriptum est: A quintodecimo ergo die mensis septimi, quando congregaueruis omnes fructus terrae Me
Ars, celebrabitis serias Uni septetu diebu . Die prilia dc die octauo erit sabbatum, id est, requies.
158쪽
Et de causa eiusdem festiuitatis paulopost substingit: Mense septimo festa celebrabitis,& habra
tabitis in umbraculis septem diebus. Omnis qui de genere est Israel, manebit in tabernaculis, ut discant posteri vestri, quod in tabernaculis habitare secerim filios Israel, cum educerem eos de terra Aegypti .Faciebant ita lud si tabernacula,ad similitudinem tabernaculorum, in qui bus habitauerant,cum educti de Aegypto peregrinaremur in heremo, & celebrabant diem se sium, magnam solennitatem,velut reminiscetes beneficia Dim,qui Diana erant occisuri. TDixe runt ergo ad eum fratres eius: Transi liinc, Se vade in ludaeam,ut de discipuli tui videant opera Fratres tua, quae tu facis a liti fratres Iesu, propinqui vel consanguinei sunt,qui gloriam lautus mundi a resu ei' mantes, S veram coelestis hominis gloriam suo sensu terreno mentientes, vanum illi dilatandae E gloriae dabant consilium,ut videlicet festinans innotescere cunctis, daret operam tam solenni non deesse conuentui, nec ostetandis parceret miraculis. Nam haec sestiuitas una de tribus erat, tabat, in quibus Omne masculum Israel coram Diio apparere lex iusserat. Suo ergo sensu sapientiam Dei praecedere Uiamet illi ostendere prxta mentes . Cum hoc dixissent,sinistram intentionem suam peruersa ratione conati sunt firmare, dicentes: Nemo quippe in occulto quicquam facit, ct quaerit ipse in palam esseJ Vera quidem lentctia est,neminem ratione utentem adeo sibimet ipsi dissidere. Nam reuera manifeste repugnantia sunt,uelle hominibus innotescere,& sacta n hilia caelare,quemadmodum si quis velit pariter,& in noct e esse,S solem habere:siue lucernam Domini clare ardere,& lumen eius videri a nemine. Sed haec eadem sententia non suo tempore dicta esst. Nam Di noster, nec in occulto quic. ν saciebat, quia nihil quod occultum esse vellet agebat,nec eo modo,quo illi arbitrabantur,in pala esse quaerebat,quia non.ab hominibus cia ritatem accipere, sed hominibus claritatem dare volebat mon hominibus placere, sed homines ad placendum Deo erudire Venerat. Igitur vera quidem,sed vana, imo de perversa,atap alieno Tres A- spiritu prolata est.Quam de adhuc illi confirmare nituntur subiungentes. Ibi hxc facis,inanis
luis , teipsum mundor id est, si non haec sacis,non manifestas teipsum mundo. Adhuc ea quae di
domi hi Nerunt isti,talia videri poterant, qualia dicere debuerunt fratres boni ac fideles,nec indigni frahie non tribus illis, quos nouimus Apostolos Christi,Uiros Utim Apostolicae sanctitatis de fidei.Sed ad dic situr uersus hanc opinionem audi, quid Euangelista subiunxit. l Neq; enim fratres eius credebant in ψ δ'' euma Vtim illi dignae memoriae fratres eius quos ut iam dictum est Apostolos nouimus, scili cet Iacobus Alpturi,qui cognominatus est tutius,Simon quoet Clianansus,& Iudas ci de Iliad daeus dicitur,credebant in eum. Nam Apostolorum omnium solo Iuda diabolo excepto sui cpaulo superius illa vox Simonis Petri,et enim pro omnibus ille onus respodit : Domine ad que
ibimus Verba vitae xternae habes,& nos credimus,lc cognouimus,ua tu es Christus filius Dei. Sed isti fratres eius inquit Euangelista non credebant in eum. Igitur haec verba illorii, non tam heneuolentiam testantur,clinuidiam,quia non multum curantes,si interficeretur, qui utit ossia Iudaeorum aduersus illum ignorare non poterant. sDixit ergo eis Iesus : Tempus meum nondarces. I. aduenit,tempus aute vestrum semper est paratumJ Omnia tempus habent,ait Ecclesiastes. Ac
P pu deinceps:Tempus flendi,tempus ridenda,tempus plangendi, de tempus saltandi. Audiant hoc stulti,qui concionantem in plateis sapientiam despiciunt, e qui nec aures,nec oculos habent in capite suo,sed in sinibus terrae non dii cernunt tempora haec, non dixit tempus ridcndi, de te pus flend sed primum tempus flendi,deinde tempus ridendi prius tempus plangendi S positea tempus saltandi. Haec inquam tempora,quia non discernunt, intempestiuos praeripi ut risus, ciniustis atl immaturis tripudiant ait lasciuiunt saltationibus,de ideo nonda status rerii coni mutatur, oportet enim praesente statum decedere, aliunio longe diuersum dc contrari si succe dere,necesse est derisu ad fletum, de saltatione transire ad planetis. At verdilix futurae ciuitatis rex cuius regnii de hoc mundo non est,nouit sibi S sui; prius flendii,& post ridendum: prius plangendum,& postmodii esse multandum. Ait ergo:Tempus meu nondum aduenit, tempus
ibis, i. Vestis semper est paratu.Quid igitur Cum venerit tempus tuis,quaeres in palam esse, dc mani festabis teipsum mundo cita plane facia,sed ipsa manifestatio mea Ionge alterius gloriae & ho noris vestra gloria,& breuis honor vestri huius temporis. Vos enim ad gloria tenditis,malis operibus mundi adulando: ego ad gloria prosiciscar, mala mundi opera detestando. Hoc est quod sequitur: I Non potest mundus odisse vos. Me aut eodit, quia ego testimonium perhibeo de illo,quia opera eius mala sunta Nullo magis contrario modo differre possi iniquaecun dii serentia sunt. Sunt autem haec manifeste contraria,qus sic opposuit,dicens:Non potest mundus I odisse vos ne autem odit. Et uti et mundus hoc loco haud dubium, quin significet dilectores . mundi, qui in epistola sua hic idem Iohannes asserit pro eoquod sunt dilectores mundi, con siituuntur inimici Dei. item cum causam odii talem subiunxerit, quia ego testimonium perhi his de illo quia opera eius mala sunt: confiat sine dubio,quod econtra, cur eos mundus odisieris ips non possit, illa causa sit,quia testimonium perhibent, quod opera eius hona sint. Igitur illorum coni ultores suos multum a suo sensu dissentire,iam sortiter ij suauiter ostendit sapientia Dei, ita ut duo quaelibet magis abinuicem differre non possint, simulet quod futuru cst inii uit, scilicet,
159쪽
manifestationem suam sic processuram,quomodo potest admittere odium, videlicet q, antei exaltet caput e torrente in .ia bibiturus sit. Et adiungit illud, r consequentibus talibus nil potest dici. ascendite ad diem scitum liunc,ego non ascendo diem festum istum,quia tem pus meti nondum impletu estJ Et is quantum pondus est sortitudinis in liac suauitate conclusionis.Reuera nunc quoQ meminit,quod in Ecclesiaste dixerit haecipia lapientia Dei: Tempus ta - .cendi S tempus loquendi. Nam cum tempus fuerit, loquetur talibus. illud in eodem asperrime ibid. te . dixit: Us tibi terra,cuius rex puer est, ct cuius principes mane comediit, ut ecotra de semetipso,ta luis subiungeret: neata tora,cuius rex nobilis est,& cuius principes vesciitur in tempore suo, ad reficiensu A non ad luxuria m.Quid enim sunt isti dilectores mundi, quoru tepus semper paratum est in stoliditate terrens ambitionis,quid inquam sunt, nisi terra quam serpens comedit: cis Et quis puer terrae illius rex, nisi ille tam vetus,u saluus stultitiae pater, cuius cor matura sa/ Osred pientia Dei ii equa j vita ex parte poisi det Principes vero qui mane comedunt,potentes de su/perbi dilectores mundi sunt,de quibus dias Principes quidem extiterunt,ct non cognoui qui dii
hac in vita sua bona rccipiunt, Ut in futuro crucientur, quasi mane comedunt, Vt liora ccc ima consortio comedentiu secludantur. Econira terra illa,terra vi uctium, quam diti super maria i
ct numina d est, si per amaricatis populos,& tauientes ieculi principes,sianda uti in fide S prs ,1 ., Parauit in operibus bonis, beata est, cuius rex nobilis, utpote verus A consubitati alis lilius Dei, idemet iecundu carnem illius David solus : si lius virginis. Cuius principes,quos idem reta no/vilis exemplo suo iὶc disposuit , ut mane operentur sobria mente, negotia regni, ac in tempore suo comedant ad reficiendum,& non ad luxuria, quia videlicet in hoc alieno tempore non tu Nuriati sunt, sed laborauerut,audiui regem suum ductite tibi, dum discumbere parat ipse in temPore suo: Et ego dispono vobis, sicut dii posuit mihi pater meus i egnum,ut edatis 5c bibatis sa Per mensam meam in regno meo.Istis igitur & curti iis Mans gloriae matutinis ascensoribus,quia non desunt ericoma scripturaris,ex quibus audiant quid eos consequantur,satis est hunc regem nobilem in sua persona grauiter oc parce dixisse: Vos ascendite ad diem sestum hunc, ego non escendo ad diem festum, quia tempus meum nondum impletum est,id est, ut Mossibet exalta vos vimini quantum potestis, anted humiliemini, ut humiliemini post. exaltati fueritis. Nam ego no i'bit. ascendam in prxsenti,neq; exaltabor anteu humiliter inq: ad morte Ortem autem crucis. AEquitur: s Haec cu dixisset,ipse mansit in Galilaea. Vt autem ascenderunt fratres eius, tunc de ipse ascendit,non manifeste,sed quasi in occultoJ Actus diuersos uno verbo ascensionis hoc loco quivocari perspicuum eis,id est, alio sensu dictum esse a domino: Vos ascendite, ego non ascen dam,& alio nunc ab Euangelista dici: Ut autem ascenderunt fratres eius,tunc oc ipse ascendit,
videlicet ipse secundum illorum sensum, qui dixerat: Vt a discipuli tui videant opera tua quae facis,fc si haec facis,nianifestas teipsum mundo. Respondit se non ascensurum, id est, sublime de seipso spectaculum, gloriam quaerendo praebiturum. Euangelista Vero simpliciter Ulam G
munem vi solo eodem verbo expressit, secundum terrae situm, eo quod venientibus Hieroso Irmam n montana ludaeae foret ascendendum. iac distantiam alcensus huius & illius,quem P diei i fratres intenderant,curauit apponere dicens, non manis elae,sed quasti in occulto.Qua re autem non manifeste, sed quasi in Occulto Uidelicet quia tempus eius nondum aduenerat, quia tempus eius nondum impletum fuerat. Quid ergo, Ubi venit impletum est tempus eius. Ioan. ii quomodo ascendit Plane non in occulto,iret quali in occulto,sed manifeste.Tunc enim turba multa , qu e conuenerat ad diem sinum, cum audisset, quia venit Iesus Hierosolymam, acce perunt ramos palmarum, & processerunt obuiam ei, se esamabant Osanna, benedictus qui ve nit in nomine Domini rex Israel. Utique tunc impletum erat tempus eius, quia collecto con
cilio Pontifices 5c Pharisaei dixerant: Quia expedit ut unus moriatur homo pro Populo, εἰ ab illo die cogitabant eum interficere, videlicet quasi cum iudicio legitimo, se ea morte qua Uo iebat ipse, icit cet, crucis patibulo, desinierant eum interficere. Nam antea quxi ierant eum quidem tu i imittoties interficere, sed non ita, ut implerentur scripturae, 5c ideo sicut paulo ante dictum est nolebat in Iudaeam ambulare, quia quaerebant eum Iudaei interficere. Et i Π cum tamen ambulasset illuc , Sc vellent eum sicut post dicendum est ludxi lapidare, noluit mortem admittere, quia non lie implerentur scripturae. Tunc ergo impletum est tempus eius, de idcirco non aicendit in occulto, sed manifeste , acclamantibus Lurbis, magno regi, - ,
magno silio Dei, magno de nobili silio David. Quid ergo Ergone prxdictuin tunc pλ- Mi
rum suorum consilium approbauit, & iuxta tentiam illorum mundo manifestari voluit c Luciν.
inime, quia laus ista non ex laominibus, sed ex Deo fuit. Cui emia nisi Deo didium est in Psalino: Ex ore insantium de lactenti uiri persecisti laudem. Haec autem prophetia tunc adimpleta est. Cum enim indignantes Pharii xi dicerent: Audis quid isti diuunt espon dit eis: Utique: Nunquid legistis, quia ex ore insantium & lactentium perfecisti laudem. Igiis tur neque tunc quando cum publicis laudibus ascendit, sed quodam quidem rei pectu in culto, quodem autem maius esto, & non in occulto. Nam quia sicut in tempore suo facturus
160쪽
is . R PERTI IN IOAN. C A P. VII. erat,non ita 5c modo cum regiis laudibus ascendit,in occulto ascendit. uia vero non sic ascen/ Edit,ut latere vellet, n5 in occulto ascedit. Bene ergo cum hac temperativa distinctiuncilla quasi tubi pii iii occulto dictu est. Sequitur. I ludaei ergo quaerebam eum in die iesio, & dicebat: Ubi est ille I i ii .Ergo inquit quia non viderunt eum cum fratribus suis,id est,cum cognatione sua venisse, ius rebant eum male soliciti Iudaei,qui quaerebant eum interficere. Et dicebant: Ubi est ille Vide i di
nunc genimina Viperarum, quanto saeuiant veneni pracordialis ardore, dum non dicunt ubi
Iesus,sed ubi ille Nunquid enim eius quem quaerebat interficere poterut nomen nescire Ergo i aecordis illorum habitator homicida Diabolus,sic eos agebat,ut odio dictante,nomen salutis no αPOilent,imo nollent attingere. s Et murmur multus de eo erat in turba.7 murmur multus, id i Ecfit,inulta erat dissensio: multa inquam quia multorum rumoribus sui urrata, sed non tam dediti ' vehemens,lamo animola,Ut de leditio fuerit recte dicenda. Na seditio recte dicitur, ubi par ciri tibiis tibus aduersus alterutrum considiantibus, diuisa respublica hostili discordia perielitatur, itati .sse te ut laborante Officio non leuiter praesidiali ditione possit sedari tumultus. Vnde&iuxta aet mos . logiam seditio quod sit sine ditione, dicta sit. Quae ubi accidit,perimitur persona propter quam iis ut, euenit:datur enim& inimicis occasio maior accusandi,&iudici necessitas sit audiendi. At vo
μ ε ro puer iste electus,s uper quem Deus pater posuit spiritum suum, ut iudicium gentibus prose
rat,non contendit, necἴ clamauit,nec audita est foris in plateis vox eius S omnimoda in ansue
tudine egit ac prouidit, ut propter se nulla unquam oriretur causa seditionis.Non igitur seditios acta est, sed timida dii sentio submurmuravit ad sonum odii, vel inuidix Iudaicae, dum velut anathematizati nominis hominem quaererent eum,dicentes: ubi est ille Quidam autem tu dxi dicebant, quia honus est a lis autem dicebant,noti,sed seducit tmrbasJ Ex hac sensuum dis cordia murmur multus erat. Quid si isti qui dicebant,quia bonus est, hoc eua dicere scirent vel auderent,quia filius Dei est tiet non iam victinin murmur multus,sed animosa tuisset obor ta seditio.Sed hoc solum dicebant,& vix dicere audebat, quia bonus est.Nam sequitur: Nemo tamen palam loquebatur de illo propter metum Iudaeorum.J Nemo inquit videlicet eoi si qui dicebant quia bonus est,palam loquebatur de illo propter metum Iudaeosii, scilicet eorum qui dicebant: non,sed seducit turbas. Et notandii, ir cum hi pariter at et illi ludaei sint, eos tame quid sim quaerebant interficere, tam lii cu in omnibus persecutoribus eiusdem domini nostri, Euangelicta Iudaeos appellare consueuit, ad distinctionem turbae quae vel ipsum consequebatur, vel Tripli, aduersus eunde nihil iniquit moliebat.' uom causa ut maniustior fiat, scienduta illud est, uatribus significationibus recte hoc Iudae ii nomen aequivocari,& hanc esse deterrima,quam ii Boiii. loco Euangelista vult intelligi. Dicuntur enim recte Iudxi,qui nc F sunt conses res verita
iis,videlicet secundu interpretatione huiusce nominis. Iudaeus enim cosessor interpretatur.Vn
de diuinitus prouisum no dubitamus,ut haec diu causa crucifixi super caput eius scripta Graece, Mina, i Hebraice,& Latine poneretur Iesus N azarenus rex Iudsorum,quia maxime tribus illis linguis testimonia sua personat per totum orbem catholica fides Cla risitanoria consessorum, contraria huic intellectui lignificatione Iudaeos dicimus istos inspicies malignos,homicidas, effusores sanguinis Christ6qui vi Q hodie maledicunt Christia in synagogis suis, haereditariam a parentibus tuis super se portantes eundem sanguine Christi. Dicimus enim eos ludios,non quia sunt,sed caIudaeos se esse dicunt,mentientes,cum sint in synagoga satanae. Media significatione, id eli, es di, quae nec bona, nec mala sit nam in Christo Iesu nec circuncisio,nec prsputium,nec Gentilis, nec cita. Iudaeus,sed sola fides requiritur. media inquam significatione Iudxos dicimus omnes, qui lGalat. 1 carnali generatione sunt Iudaici generis, simuli eos qui cum essent Beniamins stirpis, remante inrunt in parte Davidici regni,ad quorum distinctione caeteri Israelitae dicti sunt Samaritani, qui hiis ut in hoc Euangelista dictum est non coutebantur Iudsi. Qua signi sicatione Lic appellatos esse Iudaeos non coceditur in hoc multo murmure turbam, cum f. t praedictu illi quo iuerint Iudaei,quorum nemo palam loquebatur de illo propter metum Iudaeerii. Sequitur. IIam autem die festo mediante, ascendit Iesus in templum, & docebat.J Ille qui ut paulodictu est nolebat ambulare in Iudaeam,quia quaerebat eum Iudaei interficere, quiculame ascendi sed quasi in oc culto de non manifeste,ecce ascendit, non in remotum ciuitatis angulum, sed in templum: non saltem priuata die,sed die festo mediante,non saltem clauso ore sub silentio absconditus,sed in splendida doctrins authoritate cospicuus. Nunquid hoc in loco vacat illi perfidiae, damnia tibi, tali testatis Christu timiditatis arguere vel impotentiae,videli cc t u morte timens,& ouantii poterati iam declinare studens,noluerit in Iudaea ambulare Aut nunquid mutabilitate usus est,suitur in illo, est de non,ut prius noluerit illuc ambulare,& postea propter verba talium fratrum suoru mu tatus est ut ascenderet,quo noluisset ascendere. Ergo magis in hoc quoet sacto dicamus de Deo
Dei silio, quia apud ipsum est sapientia de sortitudo. Nam sapientiae solius diuinae est,quam ho
Iob.ii. minum nemo potest coprehendere, tempus mortis suae nouit mundii aduenisse,& idcirco non vult in Iudaea ambulare,naortist ministris licentia vel opportunitate sceleris permittere.EOrci
tudinis vero est, I in mediii inimicoru suoru ascendit,& docet in sino mediante quodammodo