장음표시 사용
161쪽
eo MMrNTARIORVM II p. VII. tates perficio hodie 5c cras,n tertia die consumor, Z nunc docens in domo patris sui, sua quoia dam habitatione, quae nunc tibi facta erat speluca Hyenae, quodammodo dicebat morti im
portunae. Ecce inseruio doctrinae praesenta sesto scaeni 'heniae δέ postmodum suturo sesi Oence
iubens morti inhianti, ut soris excubet, umet promissum expectet, morituri arbitrio frenata, he imperii eius capistro ligata. Nec enim errabit in tuta potestatis suae conscientia qua SHero di mandauerat quaerenti t. occiaere. Ite inquiens dicite vulpi illi,ecce ericio daemonia,& sani iasiat
portunae. Dcce interuio doctrinae praesenti sesto scaenopii ix. postmodum suturo sesso ence niorum, & in tertio pasclix selio iecum o mors agonizor. . Et mirabantur ludii dicentes: uo c. . imodo hic lueras scit, eum non didicerit J Admiratio ludaica poenalis A impaciens ad audien
dum,detrahentis inuidiae liuor est, qua urgente, dum sapientiae docentis nequeunt obviare,sal rem ex prαiumrtione magisteru nituntur personam illius premere. Quod si talem patremis milias hi maxime, qui elauim i ciciuiae tulerant, xgerrime serebant, Omnes icientiae thetauros obtinere,& indignabantur quod quicui sciret is, qui non per ipsos introili et, quanto magis domesticos suos ab illis infestandos esse nouerat, quando in eodem doctrinae miraculo inciperent maiora sacere,seipso tamen illis dona tribuente Nam ipse in templo illorum docens una tantu lingua, nihilominus ad unam tantum loquebatur gentem, credentibus autem in se, vadens adirem,lioe daturus erat,vt Omnibus linguis omnium gentium magnalia Dei loquerentur,nec iam loquerentur,sed etiam quod maius est,scriptis homines quonclauiae litteris de idiotae, scriptis inquam cuncto mundo iplum annuntiarent inexpugnabilibus,& post ipsos eorum sequa ces viri orthodoxi, gratiani donationu habentes a ipiritu lancio diuidente singulis prout vult. Proinde quoniam S domestici eius talia multo magis erant audituri a notis suis egregiam ipso
rum scientiam lastidientibus,tale respontum oportebat ab illo dari, quale suilicientcr& vocem sormaret,& dignam defensionem pararet illis quoip inuidia lustinentibus. Sequitur ergo: I Re spondit eis Iesus, S dixit:mea doctrina non est mea sed eius qui me misit. J Quid hac responsi verius Quid ad defendendam sanae doctrinae dignitatem fortius S ad lenienda inuidiam n ta men leniri possit tuauius tam inquit doctrina non est mea,subauditur, sicut doctrina Pira Rcim. risxorum eo trina sua esst,quia videlicet doctrinam,sensumq; suum in plerisse: doctrinae Dei no 3.κ egu municant docentes seruare mandata hominii. Dei quippe traditiones propter suas traditiori dereliquerunt, legem sanctam usitam N honam,lucris laesti voluptatibus propriis seruire co 'λ' pellunt. Prophetia quo* pseudoprophetarum, prophetia sua est,quia profecto non spiritui Dei spiritum suum,vel voci Dei,vocis suae commodauerunt organum, sed prophetat de corde suo
dicentcs:Haec dicit dominus,cum dominus non miserit eos,talium ex opposito liquet quantum ad rem ait: neat,quod ari. mea doctrina non est mea .Simul namet intelligi vultu, subaudiendutit contrario, vel ira doctrina non est Dei, sed vestra. Et omnino quoniam & mea doctrina δε modo non est mea dixit,sic intelligendu est,ac si dixisset. mea doctrina non ex homine, sed ex Deo est. ἡ Alioquin locus non esset aduertativae coniunctioni, cum qua subiunxit, dicens: sed eius qui me mea. misit.igitur hodie quoties de infimis quilibet aliquem assequitur doctrinae gradum,ut valeat ca Iesu ascendere in templum, & in medio ecclesiae aperire os suum, si qui vitio ludaico fastidiantilium, quia sorte magnos δή insignes Uathegetas, longa terrarum spacia non circumit, nec quaerendo peregrina studia relegit, & ob hoc dicant: quis est hic, vel quomodo lueras scit, cum non didicerit suifficit illi ad detentionem, ii verum dicere queat, quod tua doctrina no int sua,sed eiuscuius est omnis vera doctrina.Hac enim magna distantia catholica proiitens doctriatam, uniuersas liaereses anathematizat. Haereticoria quippe squalis stat Arrius vel Macedonius, liue i ' , v. natus cxterorum proseilio isita non est, quibus contra aquae surtiuae dulciores sunt illis sonti mi. ρῖbus, et aquis,quas iuxta Psalmisitam emittit Deus,dc quae inter medium montium pertranseat, id est, singulis illis magis placet propria, Q illa quae omnium sanctorum comunis est catholica atq Apostolicae fidei a trina. Dicat ita unicus Dei filius,qui extra patrem nihil docet atque operatur, dicat inquam ipse, Q numquemin doctorem lanctae ecclesiae dicere vult mea doctri na non est mea, id est, non facit haereses A sclusinata,quomodo faciunt eorum doctrinae, qui no uitates vocum amantes, derelinquunt traditiones Dei propter traditiones suas. Amplias auteo subsequentibus sensus iste declaratur. Ait enim: LSiquis voluerit voluntate eius facere,agnoscet de doctrina ut tu ex Deo sit, an ego a meipso loquarJ Ut ergo praeeunti sentetiae seques ista manifestius concordet,prima quid sit a semetipso quem Q loqui,per uidendu est.Piulos norum sententia est,quorii diffinitiones contrariae sunt, & ipsa eii contraria, quam 5e ita couertere licet, ut dicas, lux contraria sunt, eor idiffinitiones esse contrarias.Sunt autem haec manifeste contra ria,nec ii inui postulat esse,scilicet queml a semetipso loqui,&doctrina eius ex Deo esse. Contrarion : modo haec ipsa tapientia nunc opposuit cognoicet inquieno de doctrina, ut ii ex Deo si an ego a meipso loquar. Igitur distinitiones a temetipso loquentis contrarias esse oportet dis
sinitionibus ex Ueo loquentis. Est aut ex Deo loqui, sic loqui,quomodo spiritus veritatis su gerit .i. no de corde proprio quicΦ cosingere, sed sicut corde sentitur, ita de ore veritate proser re. Igitur econtra a semetipso quem4 loqui,mendacuam loqui est: prophetare quemo de corde Hisci;
162쪽
hendisiis loquentem in nomine Domini,quod Dominus non praeceperit Aut nunqid ex no mine deorum alienorum loquvius sum vobis Nui ad in nomine Domini prsdixi verbii quod
non euenerit,& hoc vel illud signum habetis legitimum, me Deus non miserit Cum dico re pulo: Filius tuus vivit, cum dico de caeco nato nccp trie peccauit neet parentes eius,sed ut mani sestentur opera Dei in illo,&c. quxcunt praedico eueniunt,quae S ipsepraedicens sacio faciens praedico. Quid ergo me qualitis intersicere i Respondit turba & dixit Daemonium habes,quis te quaerit interficere J Ecce isti sunt canes, de quibus hic opprobrium hominum N abicistio ple his propter nos factus, inpia lino dicit Quoniam circundecierunt me canes multi. Erustralab rat hic intentio describetuis . neci: enim hunc latratum nequissimorum canis, 'erbis posset ullo modo consequi. Sed hoc mirari licet,qualiter isti homicidae insipientes & maligni, hornicidium quod mente pertractant, cum tanta responsionis amaritudine,oc negando confitentur,ct con utendo negant.Ita sibi contraris i Un t,tanta vi veneni ardentis insaniunt. Quae enim res generare solet homicidium niti odium Quando autem aliquod homicidium maiori odio perpetratu est,io quod indicat hoc amarum di nequissimum conuitium Igitur superfluum suill et ad con uincendum eos,ver his contendere dicendo: Ego daemonium non habeo, i d verum dico, quia vos me quaeritis interficere , cum ipsi satis aperte grassantis odio venenum euomerent tali re sponsione.Proinde quod coeperat dicendo: Quid me quaeritis interficere,prosequitur subiunge
Go: r Vnum opus feci S omnes miramini. I Quo de opere dicat, paulomst ipse manifestat di
cendo quia totum hominem sanum seci in labbato. Hoc opus illi mirabantur, id est, magnifice inter se quaerendo velut magnum & inauditum lcelus,tanq: pro lege Ues,magno zelo indigna hantur. Nam quod hic ait: di omnes miramini,paulo; Ost repetens eandem admirationem vo cat indignationem,dicendo mihi indignamini,quia totum hominem sanum seci ὶn sabbato. Ait ergo: num opus feci, & omnes miramini. IVrcumstante illo atqr dicente quid me quaeritis in tersicere c id est quam causam habetis, Unde pestitis accui are,inter sic lentes me poterant secun dum machinationes suas respondete illi: quia non es tu a Deo qui labbatum non custodis. Sed iamdudum experti suerat, hoc ipsum ab illo multo magis in seipsos posse retorqueri,quia mul/toties dixerat eis : Hypocritae, quis vestrum non soluit bovem vel asinum, & ducit eum ad a quandum die sabbati Sc similia. Proinde irati tacuerunt, imo S tacendo peius insanientes ira/cundam odis flammam vomuerunt. Opportune ergo ipse causam eandem, ut rationabiliter
defendatollis tacentibus indicat, Sc protinus eandem defensionem hoc modoinclimar. Propte rea Moyses dedit vobis circumcisionem, non quia ex Moyse est,sed ex patribus, & in sabbato circumcidicis hominem. J Tota causae defensio in ultima clausula constituitur , qua dicit :& in sabbato circumciduis hominem. Propterea,inquit,quia unum opus secim omnes miramini,&mihi indignamini, propterea inquam iam nune legitima delensione utens, dico vobis : Moy ses dedit vobis circumcissionem, id est, sicut cxtera, sic & hoe mandauit vobis, ut circumcidatis hominem. Non dico quia ex Moyse est, nam ante Moysen ex patrihus est, cilicet Abraham, Isaac & Iacob ex patribus inquam,id est,ex eo quod sunt patres,quod crediderunt semen se aecepturos ii quo benedicerentur omnes gentes. Similitet&sastiatum Moyses dedir no quia ex Moyse est,sed ex Deo, id est, ex eo quod requievit Deus die septimo ab omni opere suo, de henedixit diei septimo, inita diuersis ex caulis circumcisionem sabbassi, unus idem Moy ses scripto dederit vobis,N antiquior sabbati quam circumcisionis causa sit,& circumcilio qui dem ex patribus, sabbatum vero ex Deo sit, in sabbatis circumciditis hominem,ut no soluatur lex Moysi,a b i ulla exceptione sabbati,iubet hominem die octauo circumcidi. Ad haec inqua.sSi circumcisionem homo accipit in sabbato, ut non loluatur lex Moysi, mihi indignamini, quia totum hominem sanum lici in sabbato J Totum inquam hominem sanum feci in sabda eo, circumcisio vera,quanquam bonum opus est,& ideo non est violatio sabbati,non tamen to tum hominem sanum facit. Nam dc si interiorem sanat hominem in his duntaxat, qui causam tenent, cuius circumcisio lignum est, scilicet Abrahae sidem, non tamen exteriorem Ianat, ted potius laedit,& dolore afficit homine. Ego autem dum hoc opus facio insabbato,propter quod mihi indignamini, Verbi gratia,dum dico huic : Tolle grabbatum tuum & ambula,alii Mero: Extende manum tuam,alii vero caeco nato lutum super oculos pono, totum hominem sanum facio,quia videlicet dum extrinsecus redintegro, intrinsecus ad fidem insorino videntibus cun ctis, quod non humano vel communi medicorum opificis,sed diuina virtute rem perscio. i Nolite iudicare secundum faciem, sed iustum iudicium iudicate.J Et quidem vir despectus, A no vissimus virorum ego consideratus sum, εἰ aspectus meuς in me non est. Moyses vero vir ma gnus,& spectandae memoriae, vir antiquus,5c primus populi Dei dux, cuius facies ex collocutione Dei splendida saeta est.Sed enim praecepit lex,quam dedit idem Moyses, non con iideranaupersonam pauperis,nec honorandum esse vultum potent k:sed iuste inquit iudica proximo tuo.
Igitur nolite iudicare secundum iaci sed iustum iudicium iudicate d est,rion s aciem Moy si,faciem ii vel praesentem personam silii hominis, sed merita rerum pensante . Circuta loquam
163쪽
is3 tv PERTI IN I o A N. CAP. VII. c., i, dedit vobis Moyses ut praedictum est silios Abrahae, qui fidem eius sequuntur, interius qui
dem sanat,ne pereat anima illa populis tuis, sed e xterius vulnerat: non ergo totum hominem sanat. Voum autem S solum opus quod ieci in sabbato, interius hominem de exterius sanat, probante exteriori sanitate, quod habebat silius hominis in terra potestatem dimittendi pee cata, lux est interior sanitas,cuius circumcisio spem per promissum semen Abraliae, quod est Christus, praeparat. uid igitur quaeritis me interficere, nulla in aliam habentes causam,nisi quia totum hominem sanum feci in sabbato Quod ad laxc illi iacuerint,de insumitatem causae suae,
licet inuiti,considerantes,iras suas ad tempus cotinuerint: equentia patenter innuunt. Nam se
quitur: I Uicebant ergo quidam ex Hierosoli mi;:Nonne hic est quem qua rum occidere c Ecce DIam ' nunc loquitur, & nil ut ei dicunt.J Ae si aperte diceretur : Iudaei quidem quibus dixerat Iesus:
quid me quaeritis interficere, responderunt: daemonium habes,quis te quaerit inteisicere,& niiceodem Domino Iesu pro se rationem reddente tacebant, 5e eo palam loquente nil ut ei dicebat. Sed adeo verum illud erat,vi quidam ex Hierosolymis, qui uti et non per famam didicerint, vel per opinionem lciebant,sed presentes, ipsa praesentium conspirationes 3c conventicula o culis viderant,& auribus audierant,mirarentur,quod nunc eo praesente de palam loquente nihil ei dicerent. Et dicebant: l Nunquid vere cognouerunt principes , quia luc est hrisius Tanta quippe mutatio,tanta ludaeorum taciturnitas videbatur non euenisse sine causa maxima Nun quid ergo inquiunt principes te erras te intellexerunt, Se ipsis resipicentibus, ludaei qui quxu hant hunc occidere nihil dicunt ac iaciunt, quemadmodum post magnam tempesitatem ventis cessantibus,stultus feri maris sedato seruore conquiescunt. Adhuc existimari poterat isti Hie rosolymit x,qui haec dicebant de illis esse qui credebant in eunt de sic dixisse: nunquid vero co gnoverunt priticipes,quia luc est Christus ut subaudiendum euet,sicut di nos cognouimus, ni a repugnaret quod i equitur 1 Sed hunc scimus unde l4t, hii si us autem cum venerit, nemo scit, unde iit. Et paulopoli de eisdem dicitur. Quaerebant ergo apprehendere eum, di nemo in eum
misit manus,quia nondum venerat hora eius. Igitur non credendo dixerunt: nunquid vere eo priouerunt Principes, quia hic est Christus, ted argumentando obi istere conati sunt, ne Christus essecrederetur Nam velut metuentes,ne sorte principes cognouerint de acquieuerint credere, ut
ipse esset Christus, protinus allumum id quod essentix Christi repugnare videatur : Sed hune scimus,unde sit,Christus autem cum venerit nemo scit unde sit. Cui assumptioni si concessumsit,continuo conclutioni datur locus, Ut dicatur. Igitur Sc principes errant, si videntur sibi co inu, .h Quisse r ipse iis Christus. Verum haec sententia constans aut firma non est,quam assum d M. plerunt, nam solam Christi naturam,scilicet humanam considerantes, iuxta quam dicere po terant,led hunc scimus unde sit, limsitus autem cum venerit, nemo scit unde sit. Nam Sc si re N-xt iῖ uera homo erat Galilaeus de ciuitate Nazareth non tamen erat cui putabant) silius Ioseph , de Pri quo S laepe improperabant ei dicentes:Nonneltic est filius labri sed erat filius' virginis. Ergo non recte neque constanter assiimpserunt dicentes:Sed hunc icimus unde sit, quippe qui solam in illo naturam carnis attendebant nec ipsam heiae nouerant. Ergo ne inexpugnati ad conclu sionem procurrentes,viderentur sibi inexcusabiles, obuiandum erat eis velociter. Quod & sa
Etum est. Nam sequitur: I lamabat ergo i esus in templo dicens:Et me scitis,& unde sim scitis, de a meiplo non Ueni,sed eii verus qui misit me quem vos nescitis.J Hxc dicens Iesus, non seu sita clamabat, quia videlicet clamore, id est sorti praedicatione, res digna erat: Et me inquit sese A in im Vnde lim i i is,Sc. Ac si diceret secundum liominem quidem Sc me Iesum esse uitis, de is hori hominem Galilaeum esse scitis, sed est alia in lirilio, id est, in meipso natura, secundum quana
veni. nemo vestrum icit Unde sim,& secundum illam naturam nunc Ico, quia a meipso no veni vi
delicet quomodo venturus est ille iniquus homo peccati, filius perditionis, cuius aduentus erit secundum operationem mendacii ted est verus qui nusit me, quem vos nescitis, quia videlicet r.Tliess. sicut alio loco iam dixi,nop vocem eius unc, audiitis,ne lpecie eius vidistis.Ego scio eum quia ab illo sum,&ipse me milit. Scio Se bene scio eum, uti ab initio antequam talis ego sierem, qualem me vos scire potestis,dicentes sed hunc scimus unde sit. Et unde hoc mihi quod scio eum: Videlicet quia ab illo sum, Uticvnon eo modo, quo& vos ab illo estis,qui tamen cut prae dixi illum nescitis. Vos enim ab illo estis facti vel creati, ego aut simpliciter de absolute sum, quia non me creauit aut secit,sed genuit, &vitalis fierem,quent scire vos miletis,ipse me misit.
si igitur dixeritis,vel me hoc solu in quod scitis vi de sim vel Christit illum iotu esse, si, nemo sciat unde sit,id est,nec solum silium liominis, nec solum fili si Dei,sed utru simul, &quod scire potestis unde sit,& quod nemo sciat Unde sit, id est,filium hominis pariter oe filium Dei. Haec dicens Dominus. estimatione illorii de Christo non solii non diminuit, sed S in maius auxit. illis namque non eo respectu dixerunt. Ehristus autem cum Venerit, nemo scit, unde si nec eo se su legere soliti erant : Generationem eius quis enarrabit,ut sentiret illum esse consubstantialem
silium Dei,sed in caeteris plerisque traditioncs suas proeserebant traditionibus Dei, sie&hane opinionem suam, qua dicunt isti: Christus autem cum venerit, nemo stat undesit, prxtu
164쪽
lerant scripturis propiaeticis.Traditio quippe illorum erat,Christum media nocte ventu dira in similitudinem Aegypti temporis,quando palcha celebratum est,& exterminator venit,& do minus super tabernacula trans li,5. sanguine agni postes consecrati sunt ,& sic eum venturum non tanquam Deum di immine ,sed tanquam purum licet magnum,tic inem. In hac opinione occupati,scio tensu dixerant:Christus aut cum venerit, nemo scit unde sit, licet principes sacerdotum 5c scribae percunctanti Herodi, ubi Christus nasceretur, rei pondere nouerint : in ' tti . Dei lilehem ludae, sic enim scriptum est per Prophetam,&c. lns ipientes de maligni qui scire po terant unde esset Cluilius, tune quando quaerebatur ad occidendum, nunc autem nesciuia dc nescire volunt unde sit Christus,dum quaeri inciperet ad credendum. At vero Cluilius non sede ignotas vel secretis regionibus, ubi Olim translatus tuerit , sed ab eo venisse asserit, dc illic prius suissequam de Maria nasceretur,vel in Galilaea conuersaretur,quo respicientes dicebant: sed lautac icimus Unde sit. Igitur animatione illorum non minuit,sed plus quam de Christo aestimare poterant,de seipso pronunciauit. sQuaerebant ergo eum apprehendoee, Sc nemo misit in illum manus,quia nondum venerat hora eius.J Quamuis exci dc surdi essent, de ideo sorte non satis clare aduertere potuissent in praedicto clamore veritatis, utrariss scilicet diuin am pariterct humanam commendatam ei se naturam Christi, quippe, cum liodie pleris x nostru huius modi termo non adeo sit ad intelligendum facilis: summam tamen eius vel intentionem facile erat intelligi,videlicet hoc eum dixisse, quod Clitastus ipse deberet credi. Sed lim solum magiis inuidis de odio ingenti exasperando suu ecit, quemadmodum camino ardenti permodicum olei satis est iniecisse Ut stamnia iurens repente exundari ac dictundi poti t. Ergo quaerebat eum ap/Prestendere, vidia cet ut vincerent sua rabie,quia vincebantur eius ratione. Sed quia nondum venera hora eius,hora in F non satalis, ut machematici putant, sed liora i seipso vitae & mortis imperatore praesinit nemo misit in illum manus. I De turba autem multi crediderunt in eum, S dicebant Nunquid Christus quando veniet plura ligna iaciet,quam quae hic facit J multitudines,quae de regionibus vel eκteris ciuitatibus conuenerant ad diem sellum,turbam hic appellat id elicet ad distinctionem eorum,qui ex Hierosolymis erant,cui de lupradicto modo alter cantes de clamante Iesu ut iam dictum est amplius in sanientes eum apprehendere quaerebant. Illi quia erant stipula,& principes eorum vel pharisaei ignis, pariter succensi ardebant in salua rorem. Turba vero praedicta,quae conuenerat,pro quanto ad hoc incendium longius vel pro pius accedebat, pro tanto magis vel minus odii tarentis igne calebat. Itam multi, quos qua ii longius stantes ille ignis inuidiae non aidauerat, crediderunt in eum, de dicebant. Nunquid Christus quando veniet plura signa saciet,quam quae luc iacuc Ac si dicerent : liristus quando deisii inveniet,ut p ex signis magnificis,quae laeturus est,cogi Olcendus est.Sed nunquid plura vel ma eum. iora his que hie iacit,vel ipse facturus est,uel exigi ab ipso us erit igitur quonia Sc Christum se esse dicit, de hoc tantis comprobat signis ,rationem non videmus,cur in eum credendum non sit. Audierunt turbam murmurantem de illo haec,& miseriit principes Sc pharisaei ministros,vtapprehenderent eum. I Audierunt principes S pliarii xi turbam murmurantem, id est, non excitatam in leditionem , sed leniter lubmurmurantem, eo quod ab eorum inuidia diuersam generent voluntatem. At Uero ipsi ad omnem ventum hiabant,quasi idoneam desiderantes occasionem, i haberent,unde illum apud Romanum Drei dein quali legitime accusarent. Io Pro 'tur audito quod de turba inulti crederet in eum,&de illo diuertis sententiis partes diuisae mur inaurarent,quia supradicto conflictu de sabbati solutione, illo defendente te, ipsi causa ceciderat, iuerunt suam P rationem infirmam esse cognouerant,nunc respirauerunt, quia seditionem propter illis Iesum iactam criminari se posse sperabant, licet praedicium turbae murmurium, longe a seditione RPp h distaret, unde ciuitatibus vel rebus publicis solet timeri periculum. Ital milerunt ministros,ut apprehenderent eum. s Dixit autem eis Ieius: Adhuc modicum tempus vobiscum sumn vado dici eum qui me milit. I ludaeis qusrentibus eum ut iupra dictum eis apprehendere, PrinciPibus Iob. o. N pliaritaeis nunc mittentibus,ririnistris quoq: venientibus illum apprehedere,hxc inuictae ma testatis suae conicius locutus est Iesus: Adhuc, inquit odicarii tempus vobiscum sum.Conscius inquam potestatis suae,nec ignorans quibus vincialis ligatum, vel quo circulo naribus infrenatu teneret,cuhantem vi cordibus illorii praepositum mortis diabolum,dixit lixc S cxtera qus sese Lutiquuntur. Ac si diceret: Tam cito vultis me comprehendere,uc fclimatis occidere, R quia grauissum Vobis ad Uidendum iam nunc in coetu viventium properatis excludere me. Sustinebitis de expectabitis paulisper donec perficia ianirates,& impleam tempus meum, Sc interim velit no lit agitator vestri, dux mortis A inferni, vivens ego cum viventibus, mortalis cum mortalibus vobiscum ero, inter vos ambulabo. Cum perfecero opus meum, mala voluntas vobis innata est,sacultas danda est. Facitote ut libet. Sed cum seceritis,nolite gaudere, nolite exultare. Nain
vesico scelere ab hac vita eiectus, Vado ad eum qui milit me. Quid deinde c Iairi nunc di & ., hibis. I Quaeritis me,' 5e quo ego vado,Vos non potestis venare a Vos qui nunc me quaeritas, Uin v mcti, qui nunc tantam stimulante inuidia causam habetis, ut me quxratis, nolite Purare, quod
165쪽
i tu PERTI IN IOANNEM CA P. VII. poli am me occideritis,causa luce tessare debeat, propter qua me nunc quaeritis Non ita ollai Sed tunc multo magis ego ad xinulationem vos adducam in non gentem, in gentem insipisti 1 tem,in ira vos mitta. Iam nunc una quide turba Unius gentis vel terrae huius plebecula submurmurat quibus lac redemibus de dicentibus: Nun ad Christus cum venerit,plura signa facturistat, i quae hic facit, tunc aut a solis ortu usq; ad Occatum, laudabile erit nomen Christi dira, Se laudabunt eum omnes gentes, laudabunt eu omnes populi, de tunc implebitur quod icriptum est:& dominabit a mari vi mad mare, di a flumine Mur ad terminos orbis terram, cora illo prociditi Aethiopes,ct inimici eius terra lingent, dic. 4 unc vlιQ maior tu i sic inuidia quaeretis me, cu ' 'i pientes nomen meum extinguere,ied frustra. Nam quo ego Vado, vos non potestis venire. NM ubi ego sum, Os potestis venire,imo quin ego ad Vos veni,vos me potestis inuenire,& post modicum etia poteritis apprehensum de vestra terra viventiu conterendo elicere. Uerum ii vo his facientibus, ego vado suo vos non potesin venare, sed nec salte lapide illuc poteritis iacere. Quaeretis tame me ardentiis ima persequutione Sc seruos meos quide occidetis,sagellabitis, cruocifigetis, lapidabitis, Se de ciuitate in ciuitatem persequemini. me aut contingere no potet itis, sed sospes ego, cum alios occideritis, alios substituam teites meos, Ut magis ac magis gens insipiensae mulemini. Γ Dixerunt ergo Iudaei ad temetiplos uolim iturus est,quia no iniae nicinus eum
& nd in Quis est sermo quem dixit, quaeretis me dc ubi ego tum, vos non potestis venire Nunquid inueniem dii persionein gentium iturus est, ct docturus etes J Ad semetipsos lim dixerunt,de non ipsum interrogauerunt, nec enim in humilitatis arcem, quae superbis mentibus ardua minis est, saltem tantillum aspirare poterant, ut ab ipso qui cc. intentione discendi quxrerent. taliquid autem in Cen. 4s dispersionem gentium iturus est de docturus gentes Oludaei vitae desertores, de lalutis inimici, rimor quem timetis,vobis eueniat, de quod veremini vobis accidat. Adeo ne tametis, ne si post Claristum totus inudus eat,& gentibus Deus innotescat,vesira lingularis gloria depereat Hoc matt.ir. enim vobis praesaga mens Uestra praedicabat, P si nixta prophetia lacob Christus venisset, qui expectatio gelium loret, Vestra de Unius Dei cultu,taiiij unicornium, singularis superbia super terram se ultra magnificare non apponeret. Igitur de vos abundantia cordis ad vos ipsos locuti estis. quia quod timebatis, propter quod Christo inuideris,& nequaui no Uidendo, sed inuidendo Ah- y persequimnu, oi e maligno eructastis nequitia crapulati. ibit in dispersione gentium, S docebitrentes,sc dum hoc praecauentes,q, auertere Uol ces ipsum occideris H,t unc super equos tuos de quadrigas saluationis ascendens,tota salute secum a vobis transmigranteon dii persione gera IQΠπ tium equitabit. Mors ipsa via est vitae ad gentes proficiscenti. Sic Ionas non per arida transi iis, uiί in in men clurialc magnam, sed mare ingrestus, mox 4 abysso vallatus, de pelago cooper iii id Ius, at w post Iriduum de ventre ceti reuocatus, tandem ambulauic in Nini uen magna, di praeci tes pr. cando comouit de conturbavit illa, Ut sanaretur per poenitentia triduana, oc ita sal vata Ninius 6gui o exaruit cucurbita,quae obumbrauerat capiti Ionae, videlicet in typum vestri, quo ii synagoga templum vel sancta salictorii,quonda Dei tabernaculu, entilium ecclesia norescente exaruit. Sic haemorrousa tangente fimbria vestimenti Ditisse a nuxu sanguinis liberata, consessim ar chisynagogi sata mortua est, quae tunc proserio nata suerat, quado in infirmitate incidit mulier Matti . Prxdici a. a dc puella erat annos si xii. Et haec mulier habebat in infirmitate annos xij. uid sibi
vult hoc videlicet w tunc synagoga in Abraham,isaac de Iacob nata est, quando gentilitas in idololatriam defluere incipiebat, de ecce gentilitate ab eiusde idololatrix fluxu sanata per sec
irini, retro accedendo,& simbria vestinae mi eius tangedo.i.post ascensione eius in eu crededo:
gentilitate inq: per fidem lanata, emoritur in insidelitate, synagoga prae inuidia. Igitur veruca, quia in dii perliotic geni tum iturus est,& docturus gelum. Et quonia vos per timida inuidentiam, quali diuinantes eius rei mentione iecistis, iam nunc in semctipso prsfigurare no distulit, qualiter vel in quo in dii persione gentium iturus e gentes Gaurus sit. I in nouissimo aut die magnae se stiuitatis,stabat lesus oc clamabat,dicens:Si quis luit, veniat ad me & bibat. J Nouissur iis huius selituitatis dies octauus est. Sic enim de hac leuiuitate scriptum est: Primus dc octauus dies erit cev Wit leberrimus atet sanctissimus. Significat aut nunc in mysterio Diti stantis de clamantis eode anno Quid secuturam pasci festiuitatem, vitet noui Limam veterri, primamin noui testamenti: quia pro
su ἡ secto positi iam Pa ctialem vesperam, qua Uiis cum dilcipulis suta t ypicum pascha mox tradensiis, iris dus manducauit, quicquid lud i celebrauerunt, non iam sestiuitas aut solennitas, sed iuxta pro dies ie- metam stercus tolen natatum debet nuncupari. Inina nam mouissina a sestiuitate magna, ite i Mit δ' tit Iesus in conspectu patris, preces supplicationesi ut ait Apostolus)offerens cum clamore' valido de multis lachrymis: dum percussus violentia passionis: sicut praesiguralia est in illa pomala. 1. tra, quam moles Uirga percuissit, effudit nobis de semctipso quod hiberemus, primum aquam Nebr. s. qua ablueremur A tanguine suum quo potaremur: deinde mitii dando spiritia ianctu dans Apol Erici. I tu bum Euangelista,aperiens illis sensum, ut iii telligerent script uias quod est vereroha. ., bibere salutares aquas. Deinceps perstitit clamans vehementer, clamans gentibus cunctis, NLuc si quodammodo dicens,si quia suis, veniat ad me de hibat, dum receptus vi coctum, dato spati sancta
166쪽
C OMMENTARI ORVM L I P. VII. ici sancto coctos c5 mouit,qui enarrarent gloriam Dei, ita ut n5 essent loquelae net sermones quo
rum non audirentur voces eorum,ut in omnem tetram exiret sonus eorti,&in sines orbis terrae verba eorum. Totus quippe sonus siue narratio eorum, clamor erat Iesu,inuitantis ut omnes si tientes venirent ad aquas,& accipere properarent gratia spiritus sancti, in remissionem peccatorum,& deinde diuidente prout vult eodem spiritu hiberent de lege & prophetis, per si de Euangelii talutarem, quam prius non habebant,abundat iam verbi Dei. Igitur bene in noui si lino die mannae sestiuitatis stabat Iesus,de clamabat dicens: Si quis sitit,veniat ad me S bibat, quia cunctis sominibus cuius gentis vel conditionis, desiderantibus saluari, ex tunc non solum aperuit salutis aditum, sed etiam altisona praedicatione cunctos inuitauit ad bibendum vitae salutis oculum. Et adiecit. I Qui credit in me,sicut dicit scriptura,flumina de ventre eius fluent aquae vitiae I Scriptura prouerbiorum est, quae sic dicit sentia eodem,verbis paululia diuersis. Nec tot uni hoc,sed Ze quod praemissum est eide icripturae concinit. Nam quod hic dixit : Si quis sitit,veniae ad me & bibat: hoc ibi sic ductu est: Bibe aquam decisiterna tua,&nuenta putei tui. Et quod hic subiunxit : Elumina de ventre eius fluent aquae viux, hoc ibidem sic subium' u est: Deriuctur sontes tui foras, S in plateis aquas tuas divide. Ergo sic scriptura dicit: Flumina inquit aquae vivaenuent de ventre eius,qui credit in me. Ac si dica t:Quid male soliciti estis,dicentes: Nunquid in dispersionem gentiam iturus est,& docturus gentes A n putatis, si me occideritis, illud praecauentes,iam i sit qui gentibus salute,quam illis inuidetis, annunciet Non est ita. Na qui cre ditissime, per ipsam mortem qua vos me occidetis,accipiet spiritum sapientiae&scientiae, Sc implens mundii abundantia doctrinae euangelicae, non sinet uti vos Vultis nomen meum perire, vel dispersioni gentium Dei notitiam de eise. Quod & factum est. Ecce quam multi credentium hiberunt aqua sapientiae salutaris de cisterna legis, di fluenta viva deputeis evagelii, R derivati sunt fontes eorum soras,& largis expositionibus in plateis aquas suas diuiserunt. Illi quila tunc in eum primi credebant,scilicet Apostoli, primi biberunt,& de illo primitiae ecclesiae paradiso, Primum quatuor Euangeliorii flumina fluentia,& epistolarii fontes derivati, totum mundo notitia diuulitatis impleuerunt, Sc postmodu tanta doci ores bibendo impleti sunt,& scribendo re suderunt, Ut Iudaei dolentes satis videant esse impletum, quod inuidentes,diuinauerunt, scilicet Christum venisse in dispersione gentium. Haec autem aqua uiua ,sandii spiritus gratia est. a protinus subiunxit Euangelista. Hoc autem dixit de spiritu,quem accepturi erant credetes in eis. JEtenim spiritus salictus usitato inscripturis vocabulo aquam interdu cum additamento aqua uiua nuncupatur. Humana vero anima terra dicitur, Videlicet pro similitudine quia sicut aqua terram urigat,& insutione competenti germinare eam facit, sic sanini spiritus gratia subsiatiam humanae animae,per semetipsam inopem 5e sterilem, donorum suorum fluentis necessariis irri sat,& beneficio suae visitationis infusam,side & bonis operibus soccundat. Quam visitationem Psalmilia per hanc limilitudinem postulans dicit: Anima mea sicut terra sine aqua tibi. Et bene dona sancti spiritus, non modo aquae vivae, sed suminibus aqui vius alsinii lauit, dicens: Flumina de ventre eius fluent aquae uiuae. Nam quomodo aqua viva propriam certamq; habet venam,& de sonte suo nascitur,fluendo autem nomen accipit,vi flumen vocetur. Sic donorum distributiones,quae in sancta ecclesia sunt,omnes ab uno spiritu, tant ab uno fonte prodeunt, sicut ait Aposito lus: Haec autem omnia Operatur unus alcs idem spiritus,divides singulis prout vult. Perseuerando autem in eadem ecclesia per succedentes generationes,ab ipso hristo uso in linem seculi, tam per doctrinaci per manuit impositionem eo operate Occulta inspiratione,&sic de aliis,vel per alios emanando in alios, quasi flumina longos alueos efficiunt. Et singula xi quidem numero cum dicitur flumen,Vt Pialmista: Eluminis inquit,impetus istisicat ciuitatem Dei,ipla substantia vel perlonae sancti spiritus intelligitur. Plurali aut numero flumina cum di cuntur,ut hic Flumina de ventre eius fluent aqvs vivae, donorii ipitius distributioncs apte signi scantur. Flumina quoq; non solum aquae,quae pol sit intelligi qualiscumsed flumina vivae aqus dicuntur, videlicet ut hac propria deserentia dii linguantur ab aquis pliarisaicae vel haeretics doctrinae,quae reuera sunt mortuae: nec flumina, sed cisternae veteres rectius sunt appella d s. De qui hus per Prophetam Di dicit: Me dereliquerunt sontem aqus vivae, R derunt sibi cisternas veteres,quae aquas non valent continere. Hoc ergo inquit Euangelisita dixit de spiritu,quem acce Pturi erant credentes in eum. Nam reuera credentes in eum, i cilicet Dei filium,ssc erat accepturi
hunc spiritum,ut dona eius de ventre illorii fluerent, tanci: numina, quod hactenus ab initio se culi non siebat. Quauis enim dona sancti spiritus antiqui patres haberct, 5 tamen de illis siue bant tari Q flumina in il la,de qua nunc agitur,gentiu dispertione: s ed una in gente istadona grariarum,canu uno in vase,continebatur exceptiones aquarii. Isti aut credentes in G, scilicet Apostoli,dc post illos apostolici viri, sic acceperunt hunc spiritu sanctum,ut praedicando, baptiuari
do,manus imponendo, maxima de ventre suo flumina proscinderent per mundum uniuersum.
Et fluent, inquit,de Uentre eius, de ventre inquam , id est, de intimis animae, ubi Deus interno sentitur amore,leipsum infundens coniugi calix, ubi spiritum hunc imbibit anima de viri fui
cisieris ni haereticora. Hiere. r. Dona antiquo
167쪽
is1 IVPERTI IN IOAN. CAP. VII. Dei se impregnanth pectore: Quod dum sit, multum dissere ab eis, quorum solo est ore verbo
tenus fluit .herias doctrinae,corde intrinsecus sui metoris verba per amorem non sentiente. De '' qualibus recte dicat Dim: Populus hic labiis me lionorat,cor aute eorum longe est a me. Notan ovili vero Q non ait,de spiritu quem acceperat,sed quem accepturi erant,credentes in esi. s Nondum enim erat spiritus datus,quia letus nondum fuerat glorificatus. J Glorificatio lesu, ob qua donec facta esset,disserabatur datum spiritus,illa intelligenda est,quae opposita sit ignominios snuditati Adae, propter quam ab humano genere auersus fuerat laic idem spiritus gratis.Scimus G φῖ aute quae causa illum ignominiae impleuerit,dc nudum inter hostes,imo nudatu ab hoste,inimis cum Dei constituerit, videlicet inobedientia praelumptuosa, qua lignum vetitu temerauit, dii' ' Deo subesse diffugit, v affectat similitudinem Dei igitur obedientia lesu Christi,qua Ueo patri
semetipsuira pro omni mundo obtulit, glorificatio eius est, quia vere sic illa passione glorificata est,nudata quonda,liumana natura,quomodo glorificatur quis,dum pontifex factus,tancto a tari assistit in veste i acrata. Et quidem veste adhuc corruptibili, id est,came mortali adhuc assi n. . . siens Patri Pontifex noster,semetipsum ad horam obtulit, sed nunc eade immortali carne resum id Chii pia eidem patri suo pro nobis assistit. Ab hinc de ventre ipsius tqui hoc ipsum loquitur dices: lii duo Qui credit in me,stumina de ventre eius fluent aqUs Vlux de ventre inquam,id est,cle profundanum diuinitat e eius,coeperunt fluere duo vivae aquae flumina d est' uius sanini spiritus duo data: pricissi A mum videlicet, quod est remissio peccatoru alterum, quod est diuersarum distributio gratiarsi. Nam ipsa die qua resurrexit, sero apparens Apostolis,insumauit,& dixit eis: Accipite spirituri,iohi. i. sanctu Π,quoru remiseritis peccata,remittuntur eis Vc. Assumptus aute in coelum, ubi captiua duxit capi iuitate, dedit dona hominibus,rio omnibus eadem, sed alios quidem A postolos,alios Erhe. Euangelistas,alios doctores,alios ponens prophetas in ecclesia sua, eisdem υsor in sine seculi peri. Co. ii seuerantibus donorum suoru fluminibus eodem ordine, ut primum baptizati, remissione pecca torum per sancta spiritum accipiamus,quod datum aequaliter operatur in omnibus deinde di Aposto' uersaria dona gratiat si, quae noeadem iunt omnibus, sed unus alcs idem spiritus diuidit singulis: . . prout vult. Non enim Ni pleriet existimani tunc illos apostolico Christus ordine consecrauit,
ne Chii quando ante passionem sua,conuocatis duodecim discipulis suis, dedit illis potestatem spirituasti non immundorum,ut elicerent eos,& curarent omnem languore & omnem infirmitate,quod itat σψμx esse, nullis arguinem is coprobatur. Primo,quia non est haec tota diffinitio apostolici ordinis,pomii: habere daemones e sciendi, languoresq siue infirmitates curandi, & extera huiusmodi Duatini signa faciendi. Alimitin δc alii septuaginta duo discipuli omnes apostoli ' suerunt,quia videli, L ucs i a cet ipsi quoq; potestatem eandem acceperunt, unde gloriabantur,quando reuersi sunt cum gauuς. Q dio magno dicentes: Domine etiam daemonia nobis subiiciuntur in nomine tuo. Deinde quia Apostoli noui testamenti, primi pontifices vel episcopi lunt: ipsum autem nouum testamen tum, non nisi Christi languine di morte conscriptum vel confirmatu est. Quomodo ergo novi testamenti episcopi ordinarentur,antequam ipsum nouum testamentum conscriberetur c Vel quomodo summus pontifex Christus, alios pontifices vel episcopos consecraret sibi vicarios , antequam suo prior ipse iungeretur officioc Nempe si illos ante passionem Christi consecratos esse velis,tale est,ac si dicas congruum sore, si quilibet ponti sex noster, quoniam ipse iam con secratur est, Ubicunt vel quomodocunqi presbyteros aut episcopos tuos conlecrare velat, Esa.6i. extra legitimum tempus vel Ordinem sacrificis absq: vestibus sacris. Nempe dominus no Lucae 4 sier plane quidem erat, antequam pateretur, magnus pontifex, unctus saneto spiritu, & vir tute ab ipso initio conceptionis suae,sed sacras vestes sacerdotii sui non induit priusquam sacri inlicium ipse fieret,id est,unmortalitatis gloria non se Uestiuit , priusquam per pasiionem mortis, membra corruptibilia deponeret. Antea iuxta typum propheticum,ipse Iesus indutus erat sordidis vestibus, sed in ipsa palsionis sux hora sic a patre de ipso dictum est : Auferte vestimenta
sordida ab eo, Dicturi. est ei: Ecce abstuli a te iniquitatem tua,& indui te mutatorris. Item et, iii, nite cydarim mundam super caput eius. Et potuerunt cydarim mundam super caput eius, Ribidem. induerunt eum vestibus. De hac sordidorum vestimentorum, id est, mortalium membrorum expoliatione, S glorioso immortalitatis vestitit, ait hic ipse magnus sacerdos Iesus:
Luca ii Ignem inquit in veni mittere in terram , di quid volo nisi ut accendatur, statim subiungens: Baptismo habeo haptizari, & quomodo coartor, v idum perficiatur c Videlicet vis au dias quod ignis ille, id est, spiritus sanctus, non ante sit dandus, quam illud perficiatur. Itac
Exod. ir sacris vestibus nondum indutus erat Iesus. Rursus nec ante hoc erat tempus vel ratio, sacruni
VRm oleum,vel chrisma super illos effundendi : sicut petra illa in deserto,non ante flumina vel tor rentes inundantes fundere habebat, quam ex iussu Dei percuteretur virga. Nihilominus oeApostoli necdum talem induerant vestem , in quo sanino altari assistere , 8c ab illo ma gno pontifice sacri olei vel charismatis unctionem, id est , sancti spiritus inusionem , tio vel ordo consentiret illos accipere. Nati quippe ut essent in delicio paternae praeuaricatio niti necdum remissionem Peccatorum acceperant , quod nemini dubium est: nisi sorte quia putes,
168쪽
putet,quod aliter quam per Christi morte potuerit ulli homini,siue gentili, siue Iudaeo dari pec- .. catorum remissio. Sed lioe a sideChristi alienum est. Proinde constat, quod apostolics vel ooec S.
Hesiasticae ordinationes, Somnino cunctae spiritus sancti donationes, no ante,sed Posi glorificae ditiatio. rione Iesu effusae sunt,quia videlicet hic erat ordo necessiarius, Ut prius passione Christi redimere nes potitur,&post ab eode pontifice suo, iam ha immortalis gloriae stola vestito, apostolica illis gratia P .i' 'dconserretur, per geminam de qua iam dictum est cuiationem sancti spiritus. Igitur cvt ait Euan gelista spiritus nondum suerat datus,quia Iesus nondum fuerat glorificatus.Non inquam da ius erat Ullo modo ea largitione, qua peccata remmutuur. Ea tamen qua diuisiones gratiarii iii, distribuuntur,datus quidem fuerat prophetis vel patribus, sed non eo modo, ut recte flumen vocaretur. Nam quantulacunque illa donatio,rion in gentium dii pertionem valebat fluere sed in una continebatur gente, largitatem istam,quae per Christum danda erat, prxnuntians spiri in
Gones domini nostri Iesu Christi Iegdtibus nobis intelligentia opus est: Beatus gi.ei uenim inquit Pi almista qui intelligit super egenu dc paupere,ipsum Vriwintel- ex hor. ligi volens,qui cum diues esset, pro nobis pauper factus est. Ipse nati Q in eode ratio ad pialmo loquitur,quod nunc tractare coepimus. Inimici mei dixeriit mala miὸ ςβpme hi, quando morietur,& peribit nomen eius. Ipse manifeste seipsum exprimit 'dicens: Qui edebat panes meos,magnificauit super se supplantationem.Quis Pial. o. autem misericordia vel charitatis copassione purgatum habens cordis ocului, p. Cora non intelligat, quam non parui aut leuis sit certam uim hoc ipsum,quod stas in medio super ru k'i-i i ac diuitu inimicoru i uoris,mala sibi dicetii ,egenus & pauper ille apud cogitationes illoria, pro sua conleptus paupertate,dium uatis suae diuitias ore proprio cogebatur praedicare,& de seipio testi monium perlubere Si enim lub silentio semetipsum absconderet frusitra nobis adueniit et, quia videlicet ii ne praedicate nemo nostrii audisset,nemo credidisset,ati ita nemini aduetus eius pro stu di. fuisset Laborabat ergo sustines semetipsum prxdicare.Hoc enim saciens apud superbPs,quatae psum p. Putas subiacebat inuidiae Quicunque ab ipso didicit mitis esse, Sinimilis corde,& idcirco tari di Meto magis grauatur suam virtutem praedicare, quanto magis humiliter sentiens odit ventum iactantiae ipse lentit ut cunet, quanti laboris sit huic egeno & pauperi, stare in illo tali templo, Rom.ici& coram municis mala sibi dicentibus, quis esset, vel unde opprobria exprobrantium libi re mariis.cepturus edicere. Igitur ut verae beatitudinis participes simus, super hunc egenum S paupe
rem intelligere studeamus,& tunc nos verum trictionis intellectum assecutos arbitremur , cum mala, quae audit vel patitur, compatienti corde perceperimus . Sequitur : TEx illa ergo tur
ha cum audissem hos sermones eius dicebant: Hie est Uerἡ propheta. Alii dicebant: Hic est irisius. Quida in autem dicebant: Nunquid a Galilaea Christus venit Nonne scriptura dicit, Μ h. quia ex semine David,& Bellileem castello, ubi erat David,Christus venit Dilseivio ita Φsacta P mesi in turba propter eum. : Sanctis viris nonunquam dissensio multitudinis occasio fuisse legitur euasionis. Nam & Paulo apoliolo pene tale quid contigit, qui dum staret in medio multitudinis, Acto. 23 S sacerdotes,atque omne colita i couentilene aduersus ii, iciens quia una pars esset Sadducaeord, de altera pliarisaeorum exclamauit in concilio: Viri fratres, ego pharisaeus sum, si lius pharii xorum,de spe Sc resurrectione ego mortuorum iudicor. Et cum haec dixtilet , facta est diisentio, Scsoluta esst multitudo. lullitque tribunus milites delaedere,de rapere Paulum de medio eorum, ι delicet volete domino Ut seruaretur: Sic enim inquit telii sicatus es de me in Hierosolymis, lic te oportet Romae testificari. Imo sic vel Uniuersaliter sanctae ec letiae contigit,quia dum viuuer sae iniquitatis N multitudo in multas laxretes diuisa est, & aduersus alterutrum discordans te metipsam impugnat, euadit per medias diuisiones fides catholica. Quod etiam veteri miracu Io praefiguratum est, i aluo altioris quocpsacrametui intellectu,quando ad ingressuin filiorum tia ξ ' i rael mare rubruna diuitum eii. 4 raditum nanq; est a maioribus, quod in illa digreisione maris, singulis quibuscῖ tribubus filiora Israel,singulae aquam diuisiones iactae lint, Spropria Unicuit tribui in mari aperta sit via. Idque ostendunt ex eo,quod in psalmo scriptu est: Qui diuitit marembrum in diuisiones. Per quod plures diuisiones docentur iacis secundii singularu tribua via.
169쪽
ic RVPERTI IN IOAN. CAP. VIII. Quod ergo in ecclesia sua suturum erat, videlicet ut inter dissidentes liaereticorum sectas ea tholica fides incolumis persisteret,laoc in seipso Christus praefigurare dignatus est, dum ubi mi
serant principes de pharisaei ministros, ut apprehenderent eum, ad praedictum clamorem eius dissentio in turba propter eum facta est,& ipse apprehensus no est. Nam Sc hoc sequitur. uida
autem volebant apprehendere eum, sed nemo misit super illum manus. J Nam reuera volentes eum tenere timebant, ne sorte tumultus fieret in populo, ne de manibus eorum populi libera retur auxilio. Quod timetes,& maxime diuinitus coerciti,tam diu sunt a conatu tuo repressi,do
nec eis Iudas illum traderet linet urbis. Venerunt ergo pontifices 5c ministri ad pharisaeos. J Er go inquit quia dixerat dominus, qui necdum pati dignabatur: Adhuc modicum vobiscu sum,ta volebat adhuc & dictis A lactis implere quae supererant, implere oculos N aures eorum, de
sufficienter inexcusabiles eos facere,quibus grauis etiam erat ad videndum i venerunt ministri
immunes a crimine, pleni admiratione. Et dixerunt eis illi : Quare non adduxi sitis eum J On paruam expectationem , vel attentionem Euangelista innuit pontificum & phari tainum , tam prompta percunctatione dicentium : quare non adduxistis eum c Eum linqui unt superstuum habentes dicere letum , cui protinus adducendo, Vt putabant, palam erat praesente inhiare coirentii. IResponderunt ministri: Nunin i ic locutus est homo, sciit hic homo loquitur. J Vere nunci sic homo locutus est .Homines quippe quicunq: sapientiae vel scientiae ser monem habuerunt,de plenitudine huius omnes. acceperunt. Sed eo magis inexcusabiles surri quia tantam sapientiam audierunt,de non obaudierunt,qui talem hominein viderunt de inuide verba runt. Quid igitur rctributionis habebunt c Illud utique quod per os Dauid pronuntiat spiri QRu tus prophetarum,uel omnium iusto iuqui minus quidem hoc homine, sed tamen bona dc saluta tua, is via locuti sunt: in talicibus inquiunt in medio eius.f. Babylonis, suspendimus organa nostra,
Psal. ό.. quia illic interrogauerunt nos,qui captiuos duxerunt nos, verba cantionum . Isti nanquelio mines, silios quidem Hieruialem se elle putant, oculos quoqad videndum,& aures habere ad audiendum, legitimumin Mosaicae siue propheticae cantilenae rationabiliter disternere, vel co prehendere sonum. Sed reuera salices sunt Babylonis, vitiosa radice ripis haerentes flumineis, id est, decurrentibus voluptatibus seculi, solum habentes in verborum soliis virorem Iudaicae LR ' proseisionis, i fructu autem boni operis steriles,ita ut terram quoque tanto tempore frustra oc cupauerint. Sui pendentur ergo in eis,id est, propter eos, tacebunt organa prophetatu & oinniaveritatis praedicatorii, ne audiam Verba cantionis, quae vane interrogauerunt, Ze cum isto sum
mae diuinitatis organo, cum isto homine qui sic loquitur, quomodo nunquam locutus est ho navi ad gentes ibunt,dc ipsis cantabunt. Nam isti nimis impatientes sunt ad audiendum, nullum de illo honum volentes audire testimonium. Vnde de subditur: s Responderunt eis pharisaei: Nunquid de vos seducti estis c d Et vos inquiunt j qui ex nobis estis, quos arbitramur aliquid prudentis habere ingenis, nunquid tam cito teducti estis c Quasi vero iam legitimo deprehensum esset iudicio, seductionem elle quicquid audissent ab homine isto, sic loquente, quomodo nun quam locutus est homo. Cui masignae intentioni,quia nulla est quae suppeditat rationis vis, pro tinus luti interrogatione obliqua illud intorquent, quod pro rcitione volunt accipi, vere sedia ctores, S ipsi a maligno spiritu seducti. TNunquid aliquis ex principibus credidit in eum,aut ex pharisaeis cJ Ac si dicerent: Seductos vos esse in eo, quod eius estis sermonibus delectati ex hoc
mare. s solo constans est,quod nemo credidit in eum ex principibus aut ex pharilaeis. Quae ratio quanavi δυ- infirma,vana,&inepta sit, probari nullis opus est argumentis. O erga caeci, duces caecorum, caeci linquam caecis ducatum praebentes, ut pariter in foveam cadant. Nonne principes isti
Et aia testante principes sunt Sodomorum , dc populus iste populus est Gomorrhae Expe
ctandi ergo sunt tanquam scientiae clauim habentes, ut nemo quamuis oculos habens intro eat: nemo quamuis aures habens,audiat: nisi huiulmodi principes ad videnda vel audiendulis
habeat praecessores Nunquid aiuntὶ aliquis in ea credidit ex principibus aut ex pharisaeis s a Deuttiir turba quae non nouit legem, maledicti sunt.J Videlicet pro hoc ipso, quod legem nesciunt na ledictionibus illis illos subiacere iudicant,quas Moyses in Deuteronomio, legem non custodi Psiventibus praescribens: Haledictus inquit qui non permanet in sermonibus legis huius, nec eos opere perficit,&c.Sed profecto turba illa verius contradixisset. Istud vanitatis consilium,& haec ecclesia malignantium, quae non facit legem, maledicti sunt. Turba enim haec vi Iupradictum est multitudo, quae de ciuitatibus de regionibus conuenerat ad diem festum, hic intelligi de het , quos falsi illi, dc sallentes Hieroselymitani, penes quos erat templum, de sancta sanct rum, velut agrestes in sui comparatione aestimabant .s Dicit ad eos Nicodemus, ille qui ve nit ad eum nocte, qui unus erat ex ipsis. Nunquid lex nostra iudicat hominem, nisi audierit ab ipso prius , de cognouerit quid faciat c d Cur non hic aperta defensione dixit quod sentiebat, ecquod dudum veniens ad eis nocte dixerat, videlicet quod nos eductor esset, sed magister a Deo PM 3, venisset, dcc. Videlicet, quia timiditatis nox adhuc in corde eius erat, εἰ necdum securitatis dies il luxerat. Nec mirum,nondii enim ut praediciu est erat spiritus datus, quia Iesua nondu fuerat
170쪽
co MMrNTARIORVM LII. VII i. plori Matus, εἰ idcirco necdum de ventre eius, siue Apostolorum flumina aquae vlux salte Usipad publicum circuitum unius synagoga ilucre poterant quae Iesu glorificato S spiritu dato uso
in disposionei a quoque gentium suere habebant. Ergo causam , vel in ulla in non ausus palam defendere personam,ised rursus non serens impudentem malitiam tantum Uiurpare insuli iti x h. centiam. Nunquid i ait lex nostra iudicat homine,nili audierit ab ipso prius, S cognouerit quia faciaic Non via ,sed econtra prxcipit, nun facile credendum esse quod audieris. Videlicet hoc dicio coargui non potest velle desidere hominem,cum verba sonent potius iustae ac sanctae te gis defensionem. Iusta quippe non ellet lex, si prxiudicias ieri iuberet aut pernati teret. ira timiecus quidem, ita prouidus in tutam confugit arcem dum pro homine loquens, pro lege videtur
patrona serre ictitentia. Attanae quonia inictio eius callida audiatium nequitia latere no poterat,
lacilites assultus no Oino euasit. Nam sequitur Tu esponderiit, di dixerunt ei: Nunquid , iii Ga li us es onne ergo verum est, quia dixti inicitus ut delinquat in semetipso. i. scietis & vides, Proposuit coetu, pharilaicus permanere in i eccato ibo Nonne & hoc verum est,quia noluit iii telligere ut bene ageret Hoccine est .elle intelligere audiendi suggestionem, vel legalis iudi cis mentionem non posse sustinere Homopliarisaeus 5c princeps Iudaeorum, aulus in ibit causa iacere legitimi iudicis mentionem, vi Odidio suum coram illis odorem sectere iacit, S hostili calumniae patuit. Non enim paruam odit spirat abundantia, quod tam cito dictus est Galilaeus, eo quod latamitu Galilaeo sauere videretur. Iani quippe propter odiunt Iesu, ipsum nome Galil xx Putabat illis, riares s ubsaim ante, habentibus: Nunquid aiuili Jc tu Galilaeus es ἱScrutare Ic visede,quia propheta a Galilaea non surgit. I Ecce in retributione S scandalii sic quoq impletur il iud,quod propiacta praedixit: Fiat menta eorum coram ipsis in laqueum. Scriptura, qua scrutati sibi ei se videntur, locum praedixit,ubi nasceret ur iste propheta magnus, de quo Moyses scriptit: Et tu inquit Propliet a Bethleem terra Iuda, nequaquam minima es in principibus suda , exie nim exiet dux qui regat Populum meu Israel. Sed illud tacuit,quod exiturii esset edicilia seiare Au gulio, vi describeretur uniuersus orbis,& ituri etiam oes, ut prosuerentur unguli in tua ciuitate,de quod alceiusus es Iet Ioseph de Galil .ia in ciuitate Dauid , quae vocatur Bethleem, ut Profiteretur cum Maria desponsata itibi uxore praegnante,dc cum ellent ibi implendi larem dies
ut pareret. Hoc modo mensa sua nunc eos illaqueavit,quia videlicet oculos tuos compreiserumale viderent, aures suas aggravaverunt ne audirent. Ecce enim praeterit praeterita non respicientes, di praesentia itantum Oculis neu ad picientes, laqueum sibimet hoc modo texuerunt. luilius iecundum scripturas ex senii ne David δέ castello Bethleem nasciturus est, hic aute te sus homo Galilaeus est. Igitur lilc lionio pro icta non est, Christus non est. Hoc modo obseu rati iunt oculi eorum, ne videant. Quid enim: Nunquid repugnantia sunt liaee, Chri si una ex se Haine David,& castello Bethleem nasci debere,& eundem in Galilaea nunc habitare Scruten tur ergo scripturas ii iuvi Videant quia nos ac scriptu est per prophet, In te enim natus habitabit,
sedeta te enim exiet dux,qui regat populia naeuiti Israel. Sequitur: tiit reuersi sunt unusquisque in uomum suam.u Quia telas araneae texuerant, idcirco leuiter solutum S dissipatu .n est eorum conuenticulum, dc ad unam obiectiunculam instrinx caulae conscisntia Gierberati, Unusquis in domum suam reuersi sunt, Ut iter una in cubilibus tuis aliud ineuntes conlilium , Oua rum exent aspidum, R eon uerent quod erumperet iii regulum. fletus autem perrexit in montem
oliveti,5c diluculo iterum venit in templum, & docedat. J Et hoc quoq; suturorum umbra est cquod aduersariis dissipatis,& in domunculas suas abeuntibus pergit in montem oliveti Iesus,
S iterum redit in te inplum, Sedocet: quia videlicet suturum erat, ut frustratis conti his eorum, qui quAsieruiat animam eius, dicentes Quando morietur, Jc peribit nomen eius, ascensurus erat in montem Oliveti,imo de naonte oliveti in altitudiaem ccxli, daturus inde spiritus sancti oleuin
id est, verum sciemix lumen, Sc labor a doloruin requiem,S hoc facto reparatum per Apostolina
tuos habiturus erat cum aduersariis tuas,aperte praedicationis conictuna. Et omnis populus Meeniebat ad eum, Sc sedens docebat eos.J Die praeterito stabat Iesus inquit Euagelista es clamabat, nunc aut tedens docebat, quia videlicet sic futurum erar, t prius stans. i. in Passione agonizans clamaret, sicut superius dictum est poli modum gloriam tuam ingrellus, at .vad dextera patris residen iusso spiritu veritatis doceret nos omnem veritate. Adducunt aut icribae d. pharii xi mulierem in adulterio deprehensana,& statuunt eam medio, dixerunt ei: magi iter, haec mu Iter modo deprehenia est in adulteri in lege aute Moyses mandauit nobis,huiusti di lapidare. Tu ergo quid dicis: Hoc aut dicebat tetantes est,ut pessent accuia ce ea. JQuia pride Nicodemus timide quide, Matidiat articiniquitati illorusecudu lege fecerat obstacula dic edo: nuud leκ nostra iudicat holmne, nisi audierit ab ipso prius,& cognouerit quid faciat,idcirco nunc reparatis arti hiis summo itudio nituntur illii costituere legis aduersarium, Ut nenio deinceps contra ipiorum audeat inuti re cosiliu .Quid enim arbitrarentur nisi illum obieruanda ius ii luetudinis fama, ne popularita fauores amitteret,a veritatis 5c iustitis tenore declinatum,& tale quid dictum, qualia diceres laus erat: Nolue iudicare&non iudicabimini nolite codemnare dc no contanabini ini. Haec