장음표시 사용
171쪽
ics Ru PERTI IN IOAN. CAP. VIII. Haec rumpe Ee huiusmodi pietatis ac mansuetudinis hortamenta praedicando, populi fauores acquis luille videbatur, Ut pius Sc mansuetus,5e hinc esse, quod tantis quotidie turbis stipabatur,
ut volentes eum coprehendere,metu populi cohiberentur. Huic ergo famae suae studente di tu rum illii putabant,ut dimitterent peccatrice. Hxc aut pietas si alim pateret crimini, ut dicerent illi robusti aemulatores legis: Nostri legis es, contra Moysen locutus es, imo contra eum qui per
Moysen legem dedit, S proinde tu iplei lapidandus e. . igitur ut in i celere suo sanctae legis vin
Psal. 3. dices se pronuciare pollent,&sic omne obstruerent, idcirco cum praedaina machinatione ad duxerunt, Sc coram illo statuerunt mulierem peccatrice, Sed hoc modo captantes in anima iusti, de sanguinem innocente conde nare cupientes, eluti sunt, ita ut iusto nocere non pollent,& peccatrice de manibus amitteret,imo peccatrice apud iustum, misera apud misericordi i in teplo remanente, soras ipsi cdsulione operti exirent . Quis hoc actu no miretur quis hanc veritatis de mise ricordis victoria no veneret uic Sic nimirum luturum erat, i post illa, quae iupra lar ipta sunt, adducerent scribae de pharisei peccatrice muliere. Lecci eluam de gentibus in temptu ad Christit, corporis Sammae lux liberatore , Nea peccatorum accipiente remissione,ipsi cu mala coicietias as irent, ct cum inuidiae suae tormento a gratia exciderent. Eu enim ipsi domini rei corpuscia uis cosi xerunt,& lancea perculi ciunt,quid aliud ii veru Dei temptu aperuerunt Et eum per lege
Psal. 44 dc prophetas,qua uis intuti, praedicat,sic opportu ille fieri ob salute tam gentili,quid aliud uadurateram gentilitate,quae visu sunt legit in . s. creatore suum reliquerat,& cu diabolo fornicata suo Psal. 3 rat, adducunt ad Uhristum Tu igitur Christe,speciose rex,in omnibus prospere procedis 5c re gnas, propter veritate Sc mansuetudinc,& iustitia,& deducet te mirabiliter dextera tua, tuique in omnibus eluduntur inimici. s. genimina viperatu Iudaei, cuprincipe suo dracone, em formatu ad illudendit ei. Sed iam ad narrationem historica redeam .s Iesus aut inclinas te deorsum, di gito icribebat in terra. Quid hoc ad rem pertinebat, ut Vocibus pro sentium interrogatus, di pilo scriberet in terra, quod sacere solitus non erat c Videlicet quia laqueo parato intenti erant, mansuetu de misericorde capere, modii stringentes,statim post prima propositione Mosaicae au . . thoritatis, subiuncta allumptione, dicendo: In lege aut Moses mandauit nobis huiusmodi lapi sis r dare. At ille non paulo maiorem se Mose ellen erat,quippe cuius spiritu ,vel quod inani se hat in stius nunc ad reattinet cuius digito,sicut in Deut. habes,scriptam in tabulis lapideis legem acce r . pit Moyses. Igitur ut te no debere vel posse Mosi aut horit a te constringi significarer,congrue i edc opportune sele inclinans,digito scribebat in terra,innuens tam s apienter qua humiliter, quod dominus legis,quod maior citet qua Moyses. Cum aut perseuerarent interrogantes cit,erexit se, dc dixit eis. Qui sine peccato est Veli fit,primus in illa lapide mittat,& iterii se inclinas scribebat in serra.J Nota sentctia rei,de celebris uni Dexio orbi, qua edixit hic non quilibet archisenator aut ci, sui. s. ipse rex de Imperator curiae coelest is, tantii habens veritatis, qua alii mansuetudinis,nec plus Cur alleviata suauitate inii rationis, qua aggravata librato podere iudicti. Sed quare S sententia da
d, iurus prius in terra digito scripsit,d data sententia denuo scripsit Urim quia ipse est,qui ut pu
falli, dixi digito. i. prxcepto suo,praecepta legis in tabulis scripsit lapideo 'de prioribus tabulis pro terra. prer peccatu vitulicos raetis, alias denuo icripsit: Hic S illic magnam signa rerum diuersa sunt, Exo. 3 r. res aut quae sigruficantur eaedem sunt. Quid enim rabulae priores, quae propter peccatu cos a S i dc proiectae lunt, nisi dura Iudaeorum corda propter incredulitatem proiicienda, significauerutc Item,quid nunc prima adscribendu inclinatio,de protinus data significat sententia dicentis: qui sine peccato est vest rii primus inalia lapiae mittat,nisi lege eande,de sudaeos praeuaricatores ius
quoru Os ex eo recte Obstruitur, ne aduersus gentes glorientur,quia lege acceptam non custodisse conuincuntur c Unde de subditur: Audientes autem,unus post Unum exibant, incipientes a se
moribus. Ita et de quod illic secundae tabulae instar priorii praecisis,dc digito Dei scriptae sunt, de
suod hic iterii Iesus inclinas se scribebat in terra, nouae gratis scripturam i ignificat,qui nue spiritur. Cor. 3 Dei scribitur in tabulis cordis carnalibus. Nova igitur ecclesia, quae de gentibus collecta est, sy nagoga foras a templo luminis aeterni recedente, haec vr praedictum est mulier praesignat, quae scribis 5 pharisaeis mala conscientia conuictis, S soras exeuntibus, sola cum saluatore re me exi licta est. Sequitur. LEt remansit solus, ct mulier in medio stans. J Sed ecce sortassis dum altiora runt iu mysteria requirimus dicat quispiam scrutator literae studiosus. uomodo insipientes de maligni, 'l impii thesaurizatores irae Dei, tam cito ad unius responsionis vocem, solum lesum de mulierem 'in medio si adtem reliquerunt : Num sese introrsus respexerui,& humili coscientia peccatores se
agnoscentes, peccatrice dimiserunt Ergo ne in tanta iniquitatis abundantia, mens eorum talem potuit admittere sensum, de sic ad obicem pietatis quiuerunt offendere pedes eorum veloces adessundendum sanguinem c Ad haec inquam: Non sic offenderunt, non sic ab intentione sua coii quieuerunt, non eo sensu conticescentes, uni post unum exierunt. Sed quid Vtique quia talem eius audierunt responsionem, de qua nullam spem accusationis habere pollent, idcirco confusi coopta reliquerunt. Vnde de Euangelista cum dixisset:unus post unum exibant,u atim adiunxit, incipientes a senioribus. Seniores enim quanto maiores ac vetustiores, tanto ad calumniandum instru
172쪽
instructiores, & ad cognoscendum verbum quod calumniari nequirent perspicatiores, ubi re si iam eius audierunt, primo validum & inexpugnabile rite praesenserunt,& idcirco primo Io
cocciserunt. Nam ut supra dictum est cum scirent illum mansuetum elle & pium, imo cum scirent eum poenitentiam praedicare, publicanum quoq; Uocasse, Scit peccatoribus quot man Mat. q. ducare. Vnde&improperant os ei dicebant, quod estet homo vorax, di potator Uini, amicus Publicanoru 5e peccatorum,cum in Q haec scirent, nec ignorarent quod aduerius pharisaei cogi sex taliones peccatricem alia diadis defendiiset,quae tetigerat pedes eiu arbitrabantur quod di istam kμ 'adulteram deliniurias eisset, talem Utique personant, qualem signanter lapidari iusserat lex,un dede damnarent eum veluti reum, qui legem soluere contenderet. At ille nec ad dexteram nec ad sinistram declinans, talem l ententiam dederat, quam nec infirmare lex diuina , nec contem nere ratio pollet tua mana. Illis huius sententia: tartitudine colliderantibus,& ob lioc nil ut se pro sicere sentientibus,remansit curii iesia sola mulier in medio stans, & ab illis exeuntihus relicta est Canti . causa eius,tanquam laqueus inutilis S recte inessicax, qua propolita sic lesus uno sapientiae re spoi,capr e,ninnulint: ceruorum timilis, in altum exili erat,vi eum nulla canum iliorum con- es , sequi pollet aliutia. Igitur isti Hierosolymitae, Ut putabantur aemulatores legis, reuera aut Prin cipes Sodomorsi per propheta dicti,exeuntes reliquerunt misera ita,non quia suam recognouere seriam ted quia quidlibet de illa iecillent,no haberent Vnde accusarent misericordiam. I Eri gens autem se lesu ,dixit ei mulier ubi sunt qui te accusabant, ino te condemnauit Quae diis Actoacixit Nemo doinine. Dixit aut ei ictus Nec ego te condemnabo. J Quauis a tentatoribus ualidio sis suisset iudicare postulatus,tamen quia reuera ipse est, qui constitutus est a Deo, iudex Uiuorum
ct mortuorum,prauto se esse indicat,nec ullo modo actitetur te iudicem, & penes se iudicandi esse legem ac potestatem, dum sententia dicta,& accusatoribus egressis: mulier inquit vita sunt qui te accusabant &.Non enim erat excusatio iudicis,quod dixerat :Qui sine peccato est,primus in illam lapidena mittat, quomodo illud quod cum dixistet ei quidam de turba: magister dic sta Luc..tri meo,ut diuidat mecum lixreditatem, rei pondit O homo quis me constituit iudicem aut diuisorem super vos Nam terrena quidem lucra dii pensare aut iudicare non venerat,sed ad remitκ Ioan. . tenda vel retinenda peccata iudicium omne a Patre acceperat. Quod ergo ait: mulier ubi . sunt qui te accusabant cludicri veritatem, et iudicii maturitatem resonat, quia profecto iudicium legitimum non reculat, ted accusatores non legitimos Venisse comprobat: Oportet enim. iam accusatores,qu in testes iiii e crimine esse ii Omiit,liue diuinx,siue humanae legis iusto ex mine.At illi criminolos se esse iuga sua contriti sunt, dum iudice quaerente testes sine crimine, Lex ti qui primi lecundum legem lapidem mitterent, omnes exierunt. Igitur iudex iste esit , quale sicii adet super tronum,& iudicat aequitatem, nihil prorsus agens extra ius legemque iudicii,dum de si lantibus accusatoribus,cceptamq causam relinquentibus, ita demum decedenti iudicio mis ricordiam subrogans: nec ego te codemnabo inquit. Verum haec ipsa misericordia non sic pec/cata remittit,ut tribuat quo F licentiam peccand Ied idcirco iudicium suspendit, ut vacet pec catori cum tructu pccnitentix recedere a peccatis. Vnde & protinus subdit: t Vade, di ampli iis noli peccare. J In una eademque sexuentia misericordia Sc Veritas obuiant sibi, iustitia S. O . . pax inuice Olculantur.Na quod ait: V d misericordiae & Pacis est,quod amugit:&lius noli peccare, veritatis & iustitiae.Ita vivorum oc mortuom iudex xquillimus, net solum iudiciti co minatur,nel solum misericordia pollicetur,led cunctorum holmnu rationes, tanu statera iusta, misericordia simul N iudicio , veluti duabus discriminat lancibus. Omnis anima, uniuersa ecclesia, quondam per adulterium diabolo subiugata, ex eo se lancem iudicii superexaltare c6 fidit, si non inanis led fide S actibus bonis onusta misericordiae grauiter incubit.Sequitur: Ite rum ergo lesus locutus est eis di ens: Ego sum luX mundi. Qui sequitur me, ambulat in tenebris sed habebit lumen vitae. TErgo inquit Euangelisita quia tantopere nitebatur scribae de pharisaei adnihilare prestentem gratia Dei,& auferre de medio testimonium Veritatis,ora cunctorum obstruendo. Verbi gratia,dicentes:nunquid ac vos seducti estis, & nunquid oc tu Galilaeus es, ta ita metu illorum deiiciebat omne testimonium hominu Pset les,de quo Per propheia suerat prae ibis dictum: Ecce teitem populis dedi eum,solus in testimonio persistens,iterum locutus est eis dicca: Ego sum lux mundi. Hoc inqua iterum loquutus dixit eis, id est,hoc dicto ii lud iterauit, quod pridie stans ct clamans dixerat eis .Si quis sitir,veniat ad me,dec.Sic enim dictis illis ilia consona ter cohaerent de col onat, quae nunc uelu loquitur dicens: Ego sum luri mundi,8 α icto in psalmo, cum dictaei set quonia apudae est fons viis,statim subluctu est: Nini uini ne tuo videbimus luine, PsaLisa luilius enim Dei sapientia, nobis uno eodemque actu, dc poculum S lumen est, quia videli ext quisquis aqua huius sapientiae imbuitur, statilia clarificato sentia a cunctis errorum tenebris ii
heratur. Ac proinde recte & hic de teipso loquens, cum dixisset: Si quis sitit Ueniat ad me, oc bi hat, hoc ipsum iterans: Ego sum inquit I mundi, S in psalmo propheta cum dixtis et de illo' quoiuam apud te estions vitae,statim subiunxit:&in lumine tuo .idebimus lumen. Bene ergo Euanialista non ait solum: Iesus ergo loquutus est eis, dicens, sed signanter : Iterum
173쪽
ici Ru PERTI IN IOANNEM CAP. VII. ergo inquit Iesus loquutus est eis dicens: Ego sum Iux mundi. Et vide quam breuiter,qua p .Thes.s magnifice expressit, nihil inuidiam impiorum hominum posse nocere gloriae Dei: Ego inquit sum lux mundi. Ac si diceret: Quid vos impii noctis & tenebrarum silii, claritati vel magnae opinioni meae suffragia mortalium tollere laboratis c Nunquid non deridendi essetis, si sole ista
υisibilem de sublimi hiis circulis suis toti mundo lucentem,exu silando extinguere, vel aere pu gnis verberando de magno candelabro coeli deiicere,& sub modio recondere conemini em Mail. . pe huic simile est hoc, quod nomen meum delere, vel famam meam extinguere contenditis. Ego enim sunt lux mundi. Ergo ridiculi talpae vel vespertilionea, oculos quidem vessiros claudere, S me vena luce no videre potestis,sed totius sedi oculos eruere, vel istam eius lucem extingue iotii. i. re, nequaquam praeualebitis. Ego inquam lux,non unius tantum Israeliticae gentis, sed lux to titis mundi,lux vera qux illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum,lux sine qua nemo unqua angelorum vel hominu potuit vel potest videre Deli, cuius exortes quicunque sunt
sive an ell,liue homines enebrae sunt. Proinde dixi & dico, quia qui sequitur me, non ambulat in tenebris erroris vel ignorantiae, sed habebit lumen vitae, S hoc habendo, ipse quom luce sun det imitatoribus suis, ut merito talibus dicatur: Vos estis lux mundi lux videlicet illuminata, non ipsa lucis lubstantia. PDixerunt ergo pharisaei: Tu de teipso tessimoniuna perhibes, testi monium tuum non est verum. I Reuera magnum de semetipso testimonii im perhibebat, nuclaw- 7- dicendo: Ego sum lux mundi,qui sequitur me non ambulat in tenebris,sed habebit lumen vi tae,&supra verbis aliis, sed eodem sensu: Si quis sitit, veniat ad me Sc bibat, qui credit in me, sicut dicit scriptura, flumina de ventre eius fluent aquae Piux. At illi hoc in animo suo pro
ipδΠ S. posuerant, ut nullum de illo tesiimonium audirent, & quantum poterant conaban tur,ut quom 'docunet sontem vitae Obstrueren S claritatem luminis huius extinguerentaquippe qui male 'φη- 7 agehant,& idcirco lucem oderant,& ad lucem venire nolebant, ne arguerentur opera iplorum, opera noctis S tenebrarii. Dixerunt ergo: Tu de teipso testimonium perhibes,testimonῶ tuu nocit verum. Ac si dicerent Contra scripturam, quae dicit Laudet te alius,N non Os tuum, laudasS magnificas teipsum, testimonium perhibendo de teipso, testem non habens praeter te altu, ac . proinde testimonium tuu non est Veru,neq; legitimis. Propterea inquit propheta : Audite verba domini viri illusores,qui dominamini super populit meum,qui est in Hierusalem. Dixistia enim: DV 7 Pcrcussimus foedus cuira morte,& cum in serno pepigimus paelum. Tanto quippe studio,vitae dc veritatis os opprimitis,tanquam mortis N inferni foederata sitis. Mirantibus ministris loque
lalii huius hominis , imo Dei pariter & hominis, dixistis: Nunqusd δc vos seducti estis
codemo quoque compari vestro , quia modicum quid de iudicis legitimo ordine suerat au si mutire, os protinus obstructum esse a vobis dicentibus: Nunquid S tu Galilaeus es e Tur ha credentium a vobis anathematizata esi,dicendo: Nunquid aliquis ex principibus credidit in eum aut ex pharisais Sed turba lixc quae non nouit legem,maledicti sunt. Cum ita vobis ob si repentibus teli em non habeat hominem prxter se solum, iplius quoque nunc os obstruere, ocvoce eius vultis suffocare, obiiciendo quasi crimen vanae gloriae,quod proprio seipsum magni sicet ore. Ita contenditis adiutores mortis & inferni, ne quis mortuorum ex audiat voce silii Dei S uiuat, ne lucem suam mundus per senestras vocum eius perspiciat,&in sernales tenebras re linquat. Nequa. ν ita siet sed delebitur scedus vestrum cum morte,& pactum vestrii cum inferno non stabit.Sequitur: t Rei pondit lesus S dixit eis: Et si ego testimonium perhibeo de meipso, te stimonium meum verum est, quia scio unde veni εἰ quo vado. Vos autem nescit. unde veni quo vadoci Nesciunt infelices isti, si multa hic sortitudine contendat cum eis, Sc quanta premat eos mole magnitudinis suae,dum ad unum obiectum illorum,quo eius detestatur testimoniu sua dc testimonium veru de iustum pariter defendit esse iudicium. idelicet agnoscere habebat qua tem detesiarentur testem , eum scilicet, quem eiusdem causae suae visuri erant iudicem. Et si ego inquit testimonium perhibeo de meipso, testimonium meum verum est. Ordo verborum Sc sen ius hic est: Testimonium meum verum est,quamuis ego testimonium perhibeam de meipso. Prophe Et revera si quis testimonium perhibeat de semetipso, non statim consequitur, ut testimoniat s eius salsum sit. Alioqui Moysi& prophetarum consequenter salsum dicetur suisse testimoni , um, quia singuli de semetipiis, quod a Deo missi erant, testati sunt. Nec enim aliter hoc sciuis
hiati quis hominum, nisi per testimonium ipsorum. Sciendu quippe est,quod licet nemo hominii, pri- sinu. ter hunc Deum&hominem Iesum Christum, sciat de semetipso, unde venerit, aut quo vadat, Q 33 quia videlicet nescit quomodo factus,vel que ad sinem Menturus sit Fame θc si testimonium per 'i' lubet quis de .lemetipso, intantum testimonium eius verum est, inquantum scit a quo voca
visis , tus, S ad quod pus vocatus sit. Verbi gratia, quomodo cum de seipso Paulus dicit: Paulo. i. o. seruus Iesu Christi, vocatus Apostolus,segregatus in Evangelium Dei, veI maxime quod alita dicit: Quoniam multi gloriantur S ego gloriabor, exteram his similia. Igitur quia tam spi
ritus verax quam 5 spiritus mendax,ue seipso testimonium perhibe vitiosum est argumentum dicentium: 4 u de teipso testimonium perlubes estimonium tuum non est veruma inde duo
174쪽
propositiunculas, quas .eluti inuicem repugnantes, & in eodem simul esse non valentes, male in affirmati nem vel negationem diuiserant, dicendo : tu de teipso tessimonium perhibes, testi monium tuum non est verum. Hic verax tui desenior de mendacium correptor componit, dc in unam redigit affirmativam pro litionem dicendo: Et si ego testimonium perhibeo de me ipso,testimoniti meum veru est. Statim ε subiuncta ratione idipsum Gprobat dum dicit: quia scio unde veni, & quo vado. Qua ratione sicut veritatem testimonii tui confirmat, sic per op politum eius, id est, per hoc quod subsequitur : VCs autem nescitis unde veni, & quo vado sallitatem eorum, qui hoc iplum testimonium tuum reprobabant, Oppugnat. Nam cum procul dub:o sint opposita haec, quia scio unde veni di quo vado, vos autem nelcitis unde veni de quo
vado, sicut verum est testimonium eius,ex eo quia scit unde venerit & quo vadat,sic econtra te simonium, quod dicunt contra letum, salium esse constat, ex eo quia nesciunt unde veneri ede quo vadat. Scire autem de seipso Unde venerit, proprium eius est, qui non de nihilo nemde non existentibus temporaliter factus est, ut nos, sed de increata patris essentia sine tempore natus est, per quem Vt essemus, creati sumus Omnes nos. Scire etiam quo vadat, nihilominus proprium eius, quia Videlicet non alius quam ipse vias suas disposuit, quas in hac mortalitate homo factus est propter nos, ambulare dignatus est. Nos enim nescimus Unde venimus,quippe qui nec illud scire possumus, qualiter in utero cocepti coaluimus,neqr posthac quid futuri sumus nosse valemus, quia nescit homo finem suum, de omnia in futurum tempus reseruantur incerta. Proinde cum dicit: ego sum lux mundi, verum est testimonium eius, quia scit unde Venerit.
Et cum ait: Qui sequitur me, non amhulat in tenebris, sed habebit lumen vitae, prosectave rum de seipso testatur,securus quia scit oc quo vadat, vel quo sesequentes perducat. Uxterum nemo omnium de illo quicquam scit,nisi quantum ab ipso didicit,ac proinde quisquis de illo aliud dicit quam quod ab ipso accepit, testis salius est, ct quia non sequitur eum,ambulat in tene Bris,quemad modum isti qui dixerant, tu de teipso testimonium perhibes,testimonium tuum noest verum, ad quorum obstruendum os sola haec suilicit consutatio, qua dicit: Vos autem nescitis me unde veni, de quo vado. Quod dictuin est ad refellendam carnalem illorum opinio nem, qua dixerant supra,sed hunc icamus unde sit: Christus autem cum venerit,nemo scit unde
sit. ec vero quia postmodum rei ponderat eis dicens: Se me scitis,fc unde sim scitis, idcirco nunc sibi contrarius putandus est praesenti loco,cum dicit: Vos aute nescitis unde veni S quo vado. Sequitur enim L Vos secundum carnem iudicatis, ego non iudico quenquam J Ac si di cat: Scitis quidem quia homo Galilaeus ego sum, de dicitis: Nonne hic est lesus filius Ioseph S mariae, de fratres eius ac sorores nonne apud nos sunt oc quia partim verum est hoc,propte rea supra dixi: de me scitis,& unde sim scitis. Sed hoc vestrum scire quantum esit Vos enim hoc ipsum secundum carnem sapitis, de secundum carnem iudicatis, id est, secundum pauper
talem de exiguitatem parentum meorum marix de Ioseph,fratrum quoq; meorum ac sororum, id est, propinquom carnalium, personam meam attenditis, ic supra id,quod visibile est in me nihil audire vel intelligere vultis,itam multo me inseriore pensatis regibus Uestris, prophetis quoq; vestris, quos occiderunt patres vestri,vos aut e me persequendo sepulchra illorii aedificatis, me suram patrum vestrorum implere festinatis. Dico ergo quia vos secundum carnem iudicatis. Ego vero poteram quidem 5e ipse secundum carnem iudicare,sed non iudico quenc . Poteram quippe sic econtra dicere,quia secunda carne quoq; maior mole,maior inc ir & nobilior quovis rege vel principe secundum earnem quo ego sum, quia non quemadmodum omnes vos,&vniuersi patres aut principes vestri,communi more naturae de corrupta muliere, sed de virginea nobilitate ex regia Ilirpe David secundum carnem natus sum.Ita inu poteram oc ego secundu car nem quoque omnes homines, utpote in peccatas conceptos, dc de corruptione natos me inserio res iudicare,sed i iudico quenquam. Nunc. n. veni no iudicare,sed iudicari. Et si iudico ego, iudicium meum iustum est,quia solus non sum, sed ego de qui milit me PatersEt si tande,inquit,iudico ego, videlicet postsi iudicatus fuero, tunc enim natales meos ta lecundu diuinitatem, quam secundum humanitatem iudicare me oportebit ut praedicentur in uniuerso mundo, dc si inqua
tande iudico ego,iudicium meum iustum est. In quo Videlicet quia solus no sum, sed ego de qui misit me pater. Non inquam sum solus,scilicet quomodo ille alius qui venit in nomine suo,queu accipietis,qui vere solus erit de solus veniet, quia Deus illum non mittet,sed a temetipso veniet,neque cis deo aget,ita aduersabitur de extolletur supra omne quod dicitur deus aut quod coli ,. inestitur. Ego aute a meipso non veni,sed pater misit me,& ego in eius communione permaneo, nihil a meipso faciens,nihil a meipso iudicas. Proinde quaecunq; ego testificor, quaecun* iudico, ille praesentibus de subsequentibus operibus Veria coprobat testimoniis meia,verum de iustu esse defendit iudicium meli. Notandum in vera humilitate dc liuimili veritate silii dei quod in cibus verbis suis tenore hunc seruat paternae comunionis de qua nunc dicit, quia solus no sum, sed ego Sc qui misit me pater, ita ut nusu absolute quicit de sola sua loquatur personased sic semper prostea tur quod est, ut simul paternae personae sociali de indiuila charitate mentionem faciat. uod re P cte con/
175쪽
ct e considerantibus, nullam vobis excitare potest nebula error Sabellianus, quam haeresim pa tripastiana in dicimus, quae Unam solummodo diuinitatis persona colitens,una, inquit, eadem a periona patris,quando vult pater est,quando vult silius est,quando vult spiritus ianctus est. Ita perionas consul deiis,solii patrem vel solum silium confitenda est e contendit. Vetum hoc loco apte filiu , non sum solus,inquit,sed ego & qui misit me pater. igitur conuincuntur Iudaei, dicentes, testimonium tuum verum no est. babellius quocp antecs naueretur, elisus aic F exploius est. Sequitur. t Et in lege vestra icriptu est,quia duorum hominu tesii momum veru est. Ego sum qui testimonium perhibeo de me ipso,& testimoniis perlubet de me,qui misit me pater. AEt idcirco, inquit,quia scio unde veni di quo vado,teli imonisi meum versi est, Se adhuc de veru ate eiusdem tellii non it dicendum est. Dico ergo in lene vestra scriptum est,quia duoru hominum testimoni una veru e ut, videlicet dicente Deo per Mosen in Deut. Non stabit tellis Unus conira aliquem, qui cud illud peccati S sacinoris suerit, sed in ore duorum aut trium iesim stabit omne verbum. Haec magna es indubitabilis quam propono sententia est, cui sponte concedi oporte quia sic in Cai di lene Vestra lcriptia est. Proinde iam assumere licet. Ecce hoc verbum quod dixi, ego sum luxe ac tui mundi,& quodcunq: tale dico vel dixi,quod vos abiicitis dicentes,testimonium tuu non est vo: i d ruria duobus testibus defendit ur: Nam ego sum testis unus, qui testimonia perhibeo de meipso, bu,' I. ea videlicet cauta vel autoritate qua dixi,quia scio unde veni,&quo Uado: de adhuc alius testiai roban- testimonium Perilibet de me .s. qui milit me pater. Hoc videlicet aduersias iniqua illorii intentio Wri nem legitima responsione defendit. Illi nacp hoc intendebant, ut nemo de illo testimoniti per in v ' ' tu ibo et q. Christus es et, i, saliena propheta est et,cr denti ullo modo a Deo esset. Hoc intenden tes eo vicp tande conspiraueriit, ut si quis eu Ul iiiii cosi teretur, extra synagoga fieret. Illi dedaerat huic nequissimae calliditati,di non dignante tata maiestate de testiitio aio, quod ab homini hus eis et, taltem mentione sacere designanta erat testimoniti sursum: cui conventiculis canu, reconciliit hominia malignantis non iusticeret indicere silentia. Ait ergo, in lege vestra scripsit est, quia duoiit Ilominu leui moniti veru est. Non an simpliciter, in lege, sed lignanter in lege vinia Rom.'. cia videlicet ea de Icx iusta ex rancia & bona aliter eius,aliter ipioru lex erat. Nam eius erat,quia ab ipso data,& illorii erat,quia illis imposita. Cocedi oportebat, Ut praedictu est, duoru hominii Clitisi' testimoniti cile veru,quia sic in lege scriptu est, atq: ideo per assumptione: ego sum, inquit,qui te
Hybra, si inromu perlubeo de incipio, S testimoniu perhibet de me qui misit me pater. Et hoc ipsum . sis, palam iptis erat, in ipse testiniOmu de seipso perluberet,& nihilominus de ipso pater testimoniu
riitimo perhiberet. Audiebat enim illu, diceret Deum patre tuum, propter quod ut superius dictu est rui per persequebantur eo,& paulo ante dixerat eas: ego su in lux mundi. Haec inj&huiusmodi au iri ' diebat,&opera cius magnitudine latae prosessionis,no minora videbat. In verbis eius testimonia
ipsius pei tonabat, dc in operibus eius testimoni patris desuper fulgurabat. Na si fili Dei se esse
proiitendo naeniaretur, proiecto non gloria miraculoru cl arificaretur,sed poena superbientibus
vixi 0d' condigna cosunderet. Manasinu quippe ludxis erat, Ucu quem patrem s usi esse profitebatur, tu sist temper superbia resiitasse: a quo verbi gratia A aron ta maria cotra molin superbietes, plaga ledium.ii prae perculsi sunt:& Dathan & Abiron S hore,per superbia erecta,cia suis coplicibus, alis viverbio G iri a terra absorpti, alii flantis deuorati sunt,& Saul Clita dicti enectus, per superbia spiritui dimoibi, maco macipatus est. Huc am dicentu se est e Christii des sidiu, nusu refellit Deus que professus est AEL, a, esse patre suum: sed operibus Verba eius vera esse, testificatus est, ita ut mortuis lac sepultum tertia die suscitare,ct crederibus in eu spiritu samctu per nome eius daret. Igitur & ludaeis es omni mundo palam est,quia testimoniis, quod perhibuit de seipso luc homo,u putabatur si liust Ioseph, perhibuit de illo SDeus, luc patre tuum proscuus est. Sequitur. ἱ Dixerit tergo ei: hi est pater tuus J I eii picue udem patre illis dicebat Deo, at illi hoc uitelligere nolebam. Ergo ubi est, in quiunt pater tuus: Impit S cx ci, quid quaeritis patre eius Nunquid R illum vultis occidere, aue extra synagoga sacere is vobis piaesentibus audeat de silio suo testimoniis perlubere i Respon dit eis: New mescuis, ite QPatrem meumJ Recte perfidorum moleste interpellantiu percuncta
tionent,iuauiter quide,lcus Orciter improbat,& indignam responsione sua uidicat. Cur enim, a prius dixisset,quia scio Unde Veni,& quo vado, Vos autem nelcitis,unde Veni, aut quo vado, ta
cuerunt N no dixerunt,Une Vnde venas S quo vadis nunc autem, Vbi dixir, testimonitam perhibet de me qui misit me pater, percunctantur procaciter & dicunt: Ubi est pater tuus c Cur,inet, et t. ι de illo tacent,& de hoc interrogant,nisi quia Dei filio veri testimonis, non quaerere, sed inuide re sciunt gloriam e Proinde cum dixistensi hi est pater tuus,non respondat quod erat interro gatus,vt verbi gratia diceret. Plem sunt coeli Sterra, gloria Vel maiestate eius,sed hoc dixit: que me l citis neci patrem meum,id est, quia me non scitis, neq: scire vultis, idcirco nec patrem meum scites. Forte dicitis,te scimus, te siliu loseph & mariae nouimus,de te homine Galilaeo nihil amplius quaerimus. Ad haec inquam. s Si me sciretis, sortitan S patrem meum sciretis. a Nam in singulis quo Q hominibus iid exigua pars notitiae est,scire de quocuέ cuius filius sit,uel quis p ter cius fuerit.Sed vos inquiri Patre meum nescitis. Nunc . n.dicitis, Vbi est pater tuus Igitur ne
176쪽
COMMENTAdtio RVM LIB. VIII. 171 me scitis. Plane dictiuncula haec forsitan,in nostro sermone dubitativa est, sed in sermone voxitatis, quae dubitare non novit,acriori significatione totum confirmationis punctum attingit, quasi dictum suisset certe & patrem meum scitis.Solent quo Ψ homines interdum ubi rem gra is biiuriunis at in animosius affirmare conantur,liacvta dictiuncula,veluti si dicat quis si mater sese sor m , sessan diligeret. Attamen verius at Q constantius magisl necessarium est, ut quisquis Christum δ i' si scit,& patrem eius Deum sciat:quia videlicet quid Christus secundum substantiam sit, nullate nus icire quis potest,nisi & hoc iciat, quod Deus pater eius sit. Non enim, quemadmodii de quo libet homine scimus,quid secundum substantiam sit,etiam si nesciamus, quis homo pater eius suerit,ile & de Christo scire poIIui rus,quid secundum substantiam sit nisi sciamus,quis eius pater sit. Igitur cum nobis dubitabile non sit, multo magis nec ipsi dubium fuit: ac proinde non dubitando, sed potius assirmando dixisse credendus est Si me sciretis, forsitan & patrem meum sciretis,quemadmodum Sillud: Si crederetis Mosi, crederetis sors tan S mihi. Sequitur. ζHaec verba locutus est Iesus in gazophylacio,docens in templo. Et nemo apprehendit eum,quia necdum venerat hora eius. Haec inquit tantae maiestatis verba Iocutus esit Iesus, qui quaerebant, vi interficeretur in gazophylacio,videlicet celebri,de pene solis principibus ae pharis eis accelli Gaet tali loco: nec enim vulgo, nisi singulis aduentantibus de aera mittentibus gazophylacium fro phy δ' quentabatur, principibus ac phariscis circa lucra maxima laeto spectaculo conlidentibus. Ha gna ergo iiducia,line timore tali in loco haec verba locutus est Iesus docens in templo, id est, ni hil loquens in occulto, sed publicam doctrinam condens, palam omni annunciandam seculo. Et nemo inquit apprehendit eum.Quare Quia necta venerat hora eius. Non ergo suriosi vi Ia ratione mitigati suerant animi, sed tenebat ipse nutu suo impotentem illorum malitiam, quirotestatem liabebat tempore vel hora,quam tibi ipse praefixerat, ponendi animam suam, S ite xum sumendi eam. Dixit ergo eis iterum Iesus: Ego vado,& quaeretis me, R in peccatis vestris Iolla. romoriemini. Quo ego vado Mos non potesiis venire. J Ergo inquit quia perseuerantes in malo quaerebant animam eius,& omni ratione carentes vim saciebam,& dolos toto die meditaban tur,nec ob aliud manus suas continebant, nisi quia necdum venerat hora eius. Dixit eis item te Pisci .sus: Ego vado & quaeretis me,&c. Iterum inquam lixe dixit Iesus. Nam supra hoc idem dixeratris, quando miserunt principes & pharisei ministros ut apprehenderent eum : Adhuc sinquit modicum tempus vobiscum sum,& vado ad eum qui me misit,&quo ego vado, vos non Iohin. testis venire. Ergo nune primo, sed iterum dixit eis: Ego vado,dc quaeretis me. Ego quidem,in qui sicut iam dixi,hine vado, ego morior scelere vestrue, ego vobis inferentibus mortem, iaminiam imminet,ut transeam ex hoe mundo ad patrem. Sed cum ego abiero,nunquid sicut vos inimici mei inuidentes,& mala mihi dicentes, desideratis nomen meum de teri a peribit c Nun quid postquam abiero hinc ad patrem meum, culi vestria gloria mea liberati erunt, sc non vi debunt de me quod graue iit eis ad videndum Non erit ita, sed tunc multo maxime palam videbitis id,quod paulo ante' dixi: quia ego sum lux mundi, de hoc videntes peccatores irasci mini dentibus .estris frendetis, & tabescetis, vestrii in desideriti peribit, quia nomen meu periretro poterit. Hinc acriori stimulante inuidia,inquieti&male solliciti quaeretis,id est, persequeminitiae,S in hoc peccato Uestro moriemini, quia in hac iniquitate vestra,vs Q ad sinem vitae vestrae Piati uti per euerabitis,nihil quod gloriae vel nomini meo nocear inicere valentes,sed tantum mala voluntate, ac pertinaci inuidia vos ipsos interficientes . Nam quo ego vado, vos non potestis Veni H. Equide Mnec ipsi, qui cum dilectione quxrunt& sequuntur me,non possunt,quo ego vado venire, sed poterunt quandoque: vos autem, qui cum odioquxritis N persequimini me, quo ego vado nunquam potestis venire. Nunc quidem ubi ego sum , vos potestis venire, Sequandoque etiam apprehendere& occidere poteritis me, sed hoc vobis facientibus, illuc ego vado, quo vos non potinis venire. Itaque in peccato vestro moriemini. Illo scilicet, quod male me quaeritis & in meis fidelibus persequimini, ut nomen meum deleatis. In hoc e nim vique ad in tem perseuerabitis. Γ Dicebant ergo Iudaei: Nunquid interficiet semetipsum, . . quia dicit: uo ego Vado,vos non potestas venire ca Superius cum dixisset hoc idem, quod nuciterum dicit est,id est, Quo ego vado, vos non potesiis venire,ita dixerunt: unquid in disper sionem gentium iturus esit,& docturus gentes At vero nunc hoc ipsum repetens,acrius in eoe Ut dignum erat inuectus est. Addidit enim: Et in peccato vestro moriemini. Aerius ergo selle co moto dicebant ludaei: Nunquid interficiet semetipsum Quid amarius,quid nequius 'O tu daei homicidae crudeles & scelerati a deo ne nil boni de hoc iiomine,qui mortuos vestros suscita 'Dit, sentire potestis,ut hoc solum, quod interficiat semetipsum , viis eius superesse arbitremini intersi. Et vos nunquid eius rei adeo indociles estis, nec fieri potest, Ut vosipsos exemplo eius irat fru- ciunt. ciatis Imo vos,intersecto homine isto,vosipsos interlicietis: tanto surore, tanta rabie,Vt mire tur orbis,& vestri quo condoleant inimici. Legant qui υolunt oestrum sub Tito Sc Vespasia Do excidium,& videant vos unicam gentem homicidarum semetiplos intersticientium.Sequi tur. Ibi dicebat eis : Vos de deorsum eliis,ego de supernis sum. Vos de mundo hoc estis, ego
177쪽
1723t v p ER T I IN IOANNEM CAP. VIII. non sum de hoe mundo. Dixi ergo vobis, quia moriemini in peccatis vestis. J Rationem illis acerbam reddidit, cur quo ipse vadit, ipsi venire non possint,& in peccato tuo sint motuuti: raho inquit de deorsum estis. go de supernis sum. lita comparatio necdum sufficiebat, id
did uuendum huius illorum impotentiae causam, quia videlicet omnes homincs, siue electi, siue chri ia reprobi, omnes secundum naturam communem de deorsum sunt. Vnde N Iollannta piis a. d. t a cum Christus esie putaretur, in comparatione, et potius desperatione sui me qui vere erat vel
sum. elt Chrisius: Qui est de terra inquit de terra est, di de terra loquitur : qui de cocto venit, superivi Π omnesesit. Quapropter addendum erat, ut tota perlcriberetur causa impotentiae, i ta quod dixerat : Quo ego vado,vos non potestis venire. Nam de illi de deorsum erant,de terrena massa
' assurripit , de primo homine terreno nati fuerant, quibus ait: Vt ubi ego sum, di vos sitis. Addidit ergo: Vos de mundo hoc estis, ego no sum de hoc mundo. Hoc utiq; reproborii est, de hoc ab eleciis disterunt, quod cum omnes de deorsum, id est, de terra sint, excepto Chtitio vnigenito Dei silio, qui de cocio Uenit, soli ipsi de hoc mundo sunt. Nam Hectis idem dicit: Si de mundo fuissetis, mundus quod suum erat diligeret. Quia vero de mundo non esiis, Ioha. s. propterea odit vos mundus. Igitur utrunq: dicendum fuit, de quod de deorsum essent per
coini Tunem naturam,dc quod Qe mundo hoc essent per vitium vel malitiam suam: vi virui
que impossibile monstraretur eis, illuc ire quo ibat ipse , qua& de supernis, id est, de Deo p
tre est, per propriae diuinitatis naturam,& delaoc mundo non est, per omnimodam humanae, quam allium plerat, naturae innocentiam,vel colestem vitam. Qua ratione tam sortiter quimiuauiter reddita: Vixi ergo vobis sinquit quia moriemini in peccato vestro. Quod itidem alia Protinus ratione confirmat,stibiungens. Ita ergo non credideritis quia ego sum, moriemini ui Peccatis vestris. l Vere enim non aliter nisi credendo, quod laisius de lupernis lit, & de hoc mundo non iit,id est,& quod de superno patre Deo Deus verus sit, de quod in mundo natus,niselut eorum quae in mundo sunt vitiorum vel peccatorum admiserit, potest quis ciam inter eius dem litasti inembra numerarι,S' illo capite in uno corpore viaics ecclelis vivere de spiritu Dei. Iob m 3 Dixit autem alis ipse: Quia nemo ascendit in coelum,nisi qui descendit de coelo filius hominis qui est in eoelo. Reete igitur istis, quos tibi nullatenus per fidem incorporandos est e nouerat. ait hic qui solus de supernis est :Quo ego vado, 'in no potestis venire,& ideo duci vobis : Quia n. itemini in peccato vestro,si enim non credideritis, quia ego sum, moriemini in peccatis ut Cur di si i is . l Dixerunt ergo ei: a u quis es 4 Hactenus Iuda rintelligere nolentes, S quaerere detracta xi ς tes,dillnatulare utcunq poterant te aduertisse, quo tenderet iupradictum eius testimonium. At i Jid . vero nunc lia π mundi iuum illud testimonium retribali fulgore defendens, dormitatiummimo viii, ,eti & vigilanti naso stertentium tomnunt dii cutiens, oculos illorum aperiri secerat, dicendo: Si M. iv. enim non credideritis,quia ego sum, moriemini in peccatis vesiris, ne iam distimulare possent aliquid tibi hoc dicto emicuitie, quoa spectandum alci,vel auscultandum. Dixerunt ergo: Tu quis es c Irreuerenter quidelia q-xiterum, S proteriae pialia uerum, sed inuenire eos oportebar,
aperiri illis conueniebat,ut magis ac magis inexculabiles est erit,& eis qui credituri erant,magis ac magis testimonia Veritatas auget cereiit. Audiei quod i equitur. i Dixit eis Iesus: Piliaci
pili qui θc loquor vobis. multa habeo de vobis loqui S iudicare.J Dicebat plane ut quia qu eicionem ipse comouerat, de ad quaerendit illos excitauerat terribili sententia, qua dixit: Si enim . non credidei uis quia egotiari moriemin an peccatis vestris : dicebat inquam, ut hac vice mae,.ῖ qui gnum aliquod S dignum se testimonium pronunciaret. Et reuera magnum dignumqῖ est, est A et quod hac rei ponsione testificatus est. idem enim est ac si dixisset, scipium esse qui erat, es quive est,& qui venturus est. Nam quia erat, principium se appellati &quia est , statim subiungo, et, .c qui Sim r Obi inquit:&quia venturias est, scilicet ad iudicandum vivos & mortuos in no iob uissimo die: multa inquit habeo de vobis loqui S iudicare. Istis eruo,quos iam denotans vir Iohan. sapiens: Paruulum inquit)occidit inuidia,&virum stultuin interficit iracundia: tormentum suum non modice auctum est. Iamdudum inuidebant huic homini, ut putabant silio Iosepb quod a quibusdam de turba Christus cile putaretur, sicut superius dictum est, quia cum au dissent quidam de turba sermones eius dicebant: Hic est vere propheta. Alii dicebant : Hic ea hi astus, cum tamen Christum hominem tantummodo sore arbitrarentur. At ille nunc di centibus tibi: a u quis es c hoc de seipso proteilus cst, quod longe supra hominem est: Princi Pium Linquiens subaudis ego sum, stat in .subiungens.qui S loquor Uobis. Et una eademores ninane, simiai de intemporalem incommutabilem p essentiam suae diuinitatis de tempo
ratem designans conditionem assumptae humanitatis, lecundum diuinitatis infinitam amisequitatem principi iam est, principium vi quam, in quo omnia condita sunt, si ut in exordio libri Geneteos icriptum est : in pi incipio secit Deus corium de ierram, iecundum carnem vero, imis est, id est conlummari quia in iplo nihilominus uniuersa restaurata sunt.Vnde ipse in Apocat. v AE . ego iuro, inquit γα S ω,intrita, linis. Ex hoc principio, ante iecula quide latummodo inus ex V
nunc autem quando haec loquitur illis, Deus δέ homo, ted homo adiluc pallibilis: venturu H
178쪽
aut in sine secutorii, idem Deus de homo multa habens loqui Jc iudicare, iam ex quo resurrexit amortuis,in utracp natura impassibilis. Igitur suum esse,de quo dixerat, si enim non credideritis,quia ego sum,irreuerenter quaerentibus, terribiliter,ut dignum erat, iple descripsit, tali co cludendo fine, ut diceret,multa habeo de vobis loqui Sc iudicare. Eut autem hoc eius eise, illud intelligendum,quod totius trinitatis commune, & eiusdem unius Dei propriu vel singulare est. Quod de ad molen loquens diligentius expressit,dicens: Ego sum qui sum.Haec dices siliis Is rael, Qui est misit me ad vos . Quod videlicet eius elle,ab omnium essentia rerum vel creaturarum in eo plurimum diuert, quod nullis accidentibus subiacet verbi gratia ut homo, qui quasi flos egreditur, de coteritur, de fugit velut umbra,& nurui in eode statu permanet siue angelica quo
que creatura,quae maxime ex eis,qui ceciderunt, probatur aliud et se in eo, quodiunt omnes ra
tionales spiritus per substanti at et aliud, quod sacti sunt,hi per accidente malitia,illi alit per accidentem nihilominus gratia. Nullis inu accidentibus, ut haec vel caetera quae ncta sunr, substatia Dei iubiacet,atet ideo solus verus est,suia incommutabilis est, unde S propria eius disserentia est,id est,eilla quod est. Uminde S tunc,quando Mosi locutus est,te nunc,quando contra inimi
cos suos de seipso testimonium perhibet, opportune hoc substantivo verbo pro sui descripti ne usus est. Tunc quidem quia filiis lsrael multis diis in Aegypto semire assuetis, nomen Dei
multorum commune videbatur: dc idcirco ad distin Dionem eorum,qui homines quident quoia dam suerant,nunc autem nee dis nec homines erant:em,inquit, sum qui sum, dc haec dices sili, Israel, qui est,misit me ad vos. Nunc vero,quia intendebant agere inimici eius Iudaei, ut iam non esset, dc ut nomen eius periret: ut eos frustra laborare ostenderet, eodem verbo substantivo congrue Usus est. Sequitur. l Sed qui misit me,verax est,& ego quae audiui ab eo, haec loquor in
mundo. J Nusquam sere in omni testimonio , quod perhibet de seipso filius Dei, testimoniunt
Patris prx erit,ur per hoc quoque maxime illud comprobet, quod dixit alio loco: ego veni in nomine patris mei,alius veniet in nomine tuo. Vnde dc hic interrogatus ipse quis esset, cum re
spondisset, principium qui dc loquor vobis, statim subiecutus, hoc modo testimonium patris adhibuit : Sed qui misit me verax est,&ego quae audiui ab eo, haec loquor in mundo. Ianquam diceret: Principium ego sum, sed a meipso non veni, qui Sc loquor vobis, sed non a meipso lo quor. Non inquam a meipso veni. neque a meipso principium tum, sed 'bi misit me verax est. Quod o opposito eius, scilicet ex eo qui veniet in nomine suo, manifestius intelligi potest. Sata nas quippe, qui ex eo nomen accepit, quod ad uerius Deum se extulit, & principium sibi esse, atque in lateribus aquilonis sibimet sedere voluit, ex eo mendax est, quod ex propriis loque do, a patre veritatis discordans mendacium p generans, principium se else iactitat. aut Sedam natum hominem illum,in sine seculi ingressus, a Deo se principium esse prositebitur, ut aduer fetur Jc extollatur, sicut ait Apostolus, supra omne quod dicitur Deus, aut quod colitur.Nam de Homen eius secundum numerum ipsius in Apocalypsi thyian sore legitur: quod interpretatur, dic lux. igitur mendacis illius blasphemiam ad se non pertinere, testis hic verus pronunciatis, opportune cogitationibus occurrit aduersariorum, qui post aliqua propter haecdc his similia, di cturi sunt de bono opere non lapidamus te, sed de bl alphemia. Omnia nan in quae de isto vero principio dc vero Dei silio sum, illius maligni sallacis opposita sunt. Principium, ait, ego sum, qui de loquor vobis sd non ut ille alius,qui veniet in nomine suo quem vos accipietis, ita de ego a meipso,Vel in nomine meo veni,& a meipso loquor sed qui misit me, verax est, de ego quae au diua ab eo,haec loquor in mundo. Nam 5 iupra lic dixit: Et a meipso non veni,sed est verus,qui
misit me,quem vos nescitis. Vt ergo haec aduersaliua coniunctio, qua praecedenti sententiae sequentem coniunxit, dicendo,sed qui misit me Verax est,non vacet, suum p sensum melius ex
plicet,quod alibi palam dictum est,nunc necessario subaudiendum est. Miro autem atque ine narrabili modo,dum patrem veracem prxdicat, de seipso testimonium perhibet, ipse qui alibi dicit, ego sum veritas. Nam poterat dixisse, pater meus verax est, sed ut Ostenderet patrem eun dem,non aliunde veracem quam ex eo quod ipium genuit qui est Veritas, maluit dicere sic, sed qui misit me verax est.Sic dicere solemus,sol iiste,qui noctem iugat, dc tam clarum diem mundo importat,lucida substantia est,uel homo iste,qui tam sapienter egit aut dixit,sapiens est. Scienduquippe,quod cum dicere posset: qui genuit me verax est cum autoritate prophetica qua dictum est :IUns dixit ad me, si lius meus es tu,ego hodie genui te,maluit dicere,iam hic quam in plerisque locis, nitit me,quod Sequipollens est,re in auribus hominum praesertim invido G atcr superbo rum magis gratiosam liumilitatem redolendo,tolerabilius est,& tardius calumniae patet. Igi tur in eoquod ait,sed qui misit me verax est,ueritatem paterni testimonii in eo aut quod subiungit,dc ego quae audiui ab eo, haec loquor in mundo,ueritate nihilominus testimonii, 'uod pertu het ipse de seipso, certitudinemq; defendit. Utrunq: enim defendendu supra Proposuerat, dicen do: ego sum qui testimonium perhibeo de meipso,& testimoniu perhibet de mequi misit me pa ter. Porro dc illud no ab re quaeritur, quomodo a patre audierit filius, qui ipsum verbii patris est. Non enim confestim ad humanitatis eius humilitatem confugere licet ut dicamus P secundum
Deu Psuu esse. Ioan s. Esa. q. Iohan.s
179쪽
ir . RV TI 0r IOANNEM CAP. V . humanitatem audierit patrem filius,eo videlicet auditu,de quo per Prophetam dicitur: Audia
quid loquatur in me Dominus deus. Etenim non dixit lotum, oc ego quae audiui ab eo,haec lo quor,sed addidit, in mundo,ut intelligas eum dixisse, quisu extra mundum id est, antest in hi cmundum veniret,audierit quae loqueretur in mundo. igitur ait,& ego quae audiui ab e haec loquor in mundo, id est, ac si dicat haec Deo patri contubstantialis veritas : Et ego sicut ex Deo
nata lum,ita in hoc mundo incorrupta permaneo, nihilq; falsitatis admitto. Et hic sensus magis ad rem pertinet, Videlicet quia veritatem coarguerant mendacii, dicentes : Tu de te ipso testimo Iohos, monium perhibes, esit unonixi in tuum non est verum. Sequitur. LEt non cognouerunt,quia pa trem eius dicebat Deum.J Eum longe superius illo dicente, pater meus us in modo operatur, α ego Operor iubiunxerit Euangelista dicens,Propterea pertequebantur eum Iudaei, quia nonio luna soluebat sabbatum sed& patrem suum dicebat Deum, ualem se saciens Deo,quomodo nunc dicit,S non cognouerunt,quia patre etes dicebat Deum c Ergo hic non tam excusat ignorantiam, quam intelligere nolentem demiratur malitiam, quia dicta eius se aduertiisse dissultu lant, Videlicet nondum ausi,quod eandem ob caulam postmodum incere habebam, scilicet ad lapides currere, aut tentum illum ante prxsidem ducere, & damnatione aduersus illum de hoe e. iii Verbo, tanq: de blasphemia Postulare. s Dixit ergo eis Iesus Cum exaltaueritis lilium liominis, o at i Unc cogi OicetiF,quia egossum,& a meipio facio nilui, sed sicut docuit me pater, haec loquor αsiciosa. qui milit me,mecum eii,oc non reliquit me solum,quia ego quae placita sunt ei, iacioremper.JErgo,inquit,quoniam non cognoueriit, quia patrem eius dicebat Deum,quoniam testimonium eius non acceperunt.& malevoli accusatores defensionem veritatis non audierunt, quasi con clutionem, id vit,arriticiosum orationis terminum facit, & sicut sacere solent oratores periti, ut Esa. o. enumeralionum Partes colligant,n coinmoueant, quibus de rebus verba iecerini,hreuiter,urrenouetur de ad memoria reducatur oratio: sic ea qux peroravit, ab eo loco quo illi obiecerant, dicentes Tu de teipso testimonium perhibes, testimonium tuum non est Verum. nunc hreuiter
recolligit,atqr apud se quodammodo reponit,ut quia nunc videre de cognoscere nolunt, velat uentur,quando in videant de confundantur zelantes populi, & ignis hostes deuoret. um exal taueritis,inquit,silium laominis, tunc cognoscetis quia ego sum, subaudis Principium qui de to quor vobis : Na meipio, id est, extra patrem seorsum Prxter voluntatem Vel extra cominu nionem patris, facio nilui, sed sacut docuit me pater,haec loquor in mundo,& cognosceris,quia qui misit me mecum est: quod videlicet modo cognoscere nolentes dicitis,ubi est pater tuus,&cognoiceris, quia non reliquit me solum, scilicet vi paulo ante testatus est dicens, de si iudico . ego,iudicium meum tutium est, quia solus non sum, sed ego&qui misit me pater. Haec, inquisidii ri, Omma cognoscetis cum exaltaueritis silium imminis. Hoc autem in alio loco testatur Euan ' petitia,' dixit, significans, qua morte esset moriturus. Et notandum, quod hoc illis, qui sa ibi an ii clusi erant,necdum scientibus, & necdum sacere cogitantibus, ipse iam sciat 5e suturum prae dicat, quia videlicet consiluim illorum in eo, quod postea collegerunt , concilio desiniendum Acto. . ante Omnia secula praeicientia Dei praecesi erat. Unde Se in actibus Apostolom Petrus apost ius ait: letum Nazarenum, virum approbatu a Deo, in vobis virtutibus & signis N prodigiis, quae secit per illum Deus m rnedio vestri, sicut & vos scitis: Hunc desinito consilio S praescien ira Dei traditum per manus iniquorum cruci affigentes interemistis. Hoc. Videlicet consilium, non solum ut interficerent, sed de qua morte interficerent eum, nunc desinitum est, quando Ioha i . post resurrectionem Lazari collegerunt pontifices N pliaris consilium & d;cebant: Quid sta cimus,quia hic homo multa signa facit, Sc. Nam Sc ante eum quaesieriit quidem eum intelli cere,i ea non definito consilio, erum vulgari strepitu de furore tumultuario. non inquam de sinito consilio, in quo iudex peteretur, S culpa qualicunque propolita, accusatores & testes, quasi legitimo iudicis ordine adhiberentur, Squalitas mortis tanquam causae conueniens exi Toceo- geretur. Quod ubi desinitum est, iterum eo dicente, cum exaltaueritis silium hominis a terra. gnoste, de subiungente quod hic tacitum est omnia traham ad meipium , tunc cognouerunt quod . o is diceret GS,Vtpote iam sacere cogitabant, S dixerunt: Nos audiuimus ex lege, quia Christus manet in aeternum, Squomodo tu dicis, Oportet exaltari silium la Ominis Nunc ergo, quan do necdum definitum erat consit tum, cum diceret, cum exaltaueritis silium hominis, nihil tale responderunt, quia sorte quod necdum cogitabant, nondum inteli erunt. Tune,in quit cognoscetis, quia ego sum. Tunc enim ignorare non licebit,tunc dissimulare non vaca ria iῖ hit. Coeli enim tunc enarrabunt, & annunciabit firmamentum , Se dies diei eructabit hoc verbum, di nox nocti indicabit huius rei scientiam, de non erunt loquelae neque sermones,
quorum non audiantiar voces eorum, dc in omnem terram exibit sonus eorum ,& in sines orbis terrae verba eorum. Tunc, inquam, hoc modo cognoscetis, S quamlibet inuiti audie tis,quia ego i um,quia vivo ego in aeternum, compertumq; Vobis erit, quia mortuorum quo
Psa tot que resurrectio tum, rectet mihi in psalmo dictum est unitio tu Domine terram landast hoc o Pera manuum tuarum sunt coeli pia Peribui ritu autem permanes,& omnes sicut vestimemum veteras
180쪽
COMMENTARIORVN LI PER VIII. Us veterascent,& sicut opertorium mutabis eos, & mutabuntur, tu aute idem ipse es, & anni tui nodeficient. istud cogno cetis,& nisi etiam credideritis, ct conicili fueritis, quia ego sum, morae mini sut supra dixi in peccatis vestris. Tunc S iioc cognoscetis, quia a meipso sacio niliit,
sed sicut docuit me pater,iioc loquor: cognoscetis inquam videlicet ex eo, quod facta meaquς nunc coepi, ubi vos ine exaltaveritis,exinde perpetuum prosectum, di Verba mea quae nunc Deutiij loquor, manifestum liabebunt euectum. Hoc enim in lege datum est lignum, eius que Deus mi sit.Quod sit tacita inquit cogitatione responderis, quomodo pollum intelligere verbum quod non est locutus dominus,lioc habebis lignum: Quod in nomine domini propheta ille prsdixerit, de non eueneri iam dominus non locutus est,ied per tumorem animi ius propheta confinxit,&idcirco non timebis eum. Hoc inquam legale lignum est. At vero quae cunis ego praedico in no mine patris mei, vos euenire videbitis, imo & captivi ducti in Omnes gentes, experimentum ver horum ni eoru omnibus gentibus in vobismetipsis spectanducircsisereris. Igitur tunc cognosce iis,quia ego a meipso facio nihil, videlicet ut is qui arrogantia deprauatus prophetam se a seipsos acat, di per rumorem animi sui, ea quae non sunt,nec erunt, eine, vel futura ei se confingit, sed sicut docuit me pater. i. sicut voluntatem patris ei te scio,ita lixc loquor quia non docuit iniqui tas os meum,taec imitor Ut dicitis, linguam blasphemantium verbi gratia, cum dico: Ego tum Iob. is. lux mundi, vel pater meus vique modo operatur,S e Operor Ieddocuit Os me uinobedieii , vel charitas patris, S dilectio generis humani, ut notisicem hominibus meipsum , quorsi haec est Vita aeterna,vi cognoscant Verum Deum,& que ille milit Iesum Christino. Et hoc cognoicetis, gula qui me misit naecum est c non reliquit me solum,videlicet quomodo UOS putatis, dicctes: Ioan.w.3eus dereliquit eum, persequimini Jc comprehendite eum,quia non cit qui liberet.O quam vere dictum est, di quam late patet hoc verbum: Qui misit me,mecum est, de non reliquit me solum. Ps. . Non enim lolis Iudaeis,sed toti mundo lux mundi loquitur,nec pro te tantum,sed pro nobis V e ruas teli ilicatur,ut quis nostrum quocunt pergar quodcunet intendat labeat in proptu Un de scire polsit, utrum Ueus cum illo ei te dignetur: Qui me milit inquit mecum est, .i ac licet ut econtrario subaudias, luemcunt ii te no misit, cum eo non est c hoc ab effectri cuiusque proba bile est. Verbi gratia: Cum venerit ille illius perditionis, cum reuelatus fuerit,di exstiterit te sue . .et iis
Pra Omne quod dicitur Deus, aut quod colitur,ab his taediis clarebit etia insidelibus, quod Deus illum non miserisiae proinde cum illo non li quia dominus Iesus inquit Apostolus interficiet istam
eum spiritu oris sui. Similiter Omnis quoque sur de latro, qui in Ovile ouiu in non venit, nisi ut fu loa c. retur, oc mactet, L perdat, quia non mittatur, ideo per ostium non admittitur, nec ei ostiarius aperit, solus est,ec ei recte dicitur,quia teno misi tecum non est, quod ex eo maxime liquet,quia non audiunt eum oues, Ut pote alienum,sed sugiunt ab eo. Nihilominus de quispiam Nazare iis, id est,consecratus, vita inq; contena plativam proiit sus , dum contra propoliti an foras eua κgatur, dum nulla poscente utilitatis cauia, tendit exterius, oditq: claues, S grata tigilla pudici me, quia Deus non mittit illum, Deus cum illo non esit, quod itidem certo experimento claret, dum ita exemplum Dir filiae lacob, quae egressa ut videret filios regionis a bychen , principe terrae opprimente te,cum esset virgo,corrupta est,corrumpitur N ipi ius anima a diabolo muta di huius principe foras inuenta, nec habens protectore ui Deum, de quo dicere possit, qui mermisit, inccuin est. Haec inquani & huius ni a studiolus euangelicae veritatis auscultator, econ arario subaudire potest, quod Utcul iaciat v bicum: te egrediens vel regrediens mi edat, sic om nia saciat, quatenus inter fluctus secul vel pericula vitiorum Uero conicienti x testimonio con soletur cori uiri,dicens: Et ipse qui me misit, mecum est, δἰ non reliquit me solum. Sed iam Pulchra ad praesentem, vel praecipuam intentionem iermo redeat, qui me milit inquit mecum. est, bc med o non reliquit me solum. Corda piorum quaecun4 vera scientia instructa. i. aedificatione charita ἡ iis erudita sunt, aliquatenus persentiscere merensus hunc pauperis huius clamorem, qui S in Chriiii. Psalmo dicit: Donune exaudi oratione mea, 'c clamor meus ad te veniat,cuius in inulo scriptu i L ibi est: oratio pauperis cum anxiaretur, 3 cffuderit precem suam coram domino. Nam reuera caanxiaretur pauper lite lisc dicebat: qui me milit,mecti est,&c. Causa aut anxietatis huius lata erat, quanta verbis exprimere non valens, 5c cum nemitu adii tirans,iicut inter caetera longe a me de
clamauit Esaias: Et nos putauimus eum quali leprosum de percui Iunia Deo humilitatis. Aste Auoilus significare no potuit magnitudine anxietatis pauperis huius 5e contusionis, de qua laena in psalino dicit patri. Quoniam propter te sustinui opprobrium, peruit costilio iacie mea. Plans sunt scripturae gemituum at in conquestionia flebilia, quae ob instruenda pioru intelligentia diuer Esa. s sutum litudinibus, muli is delachrymosis vocibus,hoc paupere anxiato Se contribulato depro
Pix sunt. Quid enim c quotus quilq: nostrum est, qui mete persentiar at extraneus factus iit ista i. s. tribus suis,&peregrinus fili s matris iux,dicentibus: Filium Dei se nominat,& gloriatur patre se ,
habere linum. Nam ut tacea,quod cum duodecim Apostolos eligeret iuxta Marcii, audici es tui exierunt tenere eum,dicebant enim: Insurorem Uerius est, illi de quibus iter uiri ni pia Ii nodi
cit ipse: Ad uerius ine loquebamur, qui sedebant in porta , de in me psallebant qui bibebant Pi . i. sti P v i vinum