장음표시 사용
211쪽
os xv PERTI IN IOANNEM CAP. x. vel pabula corrupta contingere noluit iratus fur continuo mactat,de qualibus dictuin ea: Eccet ut v ego initio ad vos prophetas,& sapientes,& scribas,& ex eis occidetis,dc crucifigetis,& fagella bilis in synagogis vestris,& persequemitu de ciuitate in ciuitatem. Quod 'uidem necdum paselam secerant,mii quod hominem saepe dictum,qui caecus saerat de viderat uas blasphemias se qui nolentem,soras eiecerant, sed postmodum publica insania fecerunt, ab ipso qui haec loqui
tur,suinino patiore cruentum incipientes agere latrocinium. Si autem furto consentiant, ut susequantur,& audiant vocem alienorum tum corpora quidem non macta sed animas perdit. Iam quippe ipso contentu animae perditae iunt,& si corpora viuuiar, illae iam petierunt. R sectillime igitur dictu est: Fut non venit, nisu ut so retur, & maciet, N perdat. Furetur videlicet de adulter et vel corrumpat verum scripturarunt senium t mactet corpora sibi non contentienti λυm : perdat animas consentientium. Cuius crudelitate oppositum est quod sequitur. IED, veni ut vitam habeant,& abundantius habeant. J Poterat lic dici : Ego veni vita hominum,ut abundantius vitiant,quod utique plus esset,quam quod dictum est: Ego veni ut vitam ha ant. Nam S omnis pastor ovium,qui intrat per Ostium, ad hoc venit,ad hoc vocatur vel intromittitur,ut oves vitam habeant, verum non ipsa Vita ed lanium Vlix Particeps, ac vitae nun/tius liue minister et t. Hoc inqua cui poterat,sed aduersus fures & latrones,qui veniunt ut morγtem inserant, ita congrue Hec Plus, nec minus, quam opportune oppositum est, dicendo: Ego veni ut vitam habeant. Mum tum vero est quod addidit : de abundani ius habeantc Viique quantum differunt promissio S aduentus eius, tantum Vltra mediocritatem antiquae pascuae, hoc est,quod nunc dicitur,abundantius. Nam quod multo minus habuerunt oues Dom ni an γDquitus,testatur A pol tolus, qui enumeratis magii δέ primis arietibus, lic ad ultimum de illi, η ν η' intulit: Iuxta fidem lectuncti iunt omnes isti,nori acceptis promissionibus, ted a longe aspicientis res & salutantes eae,& confitentes quia aduenae S peregrini iunt super rerram. Certum est hoc, S nulli dubitare fas est,quia cuncti greges hactenus,qui aduentum eius praecesserant,soris ex cu habant extra paraditum,& longo baiatu diuinae vationis pascua desiderabant, donec veniret, G I Qt iupra dictum est,& suo languine romphaeam, id est gladium flammeum G tanguem iste, qui illis repromissus esit. Pene ergo cum dixi isel: Ego veni Ut vitam habeant,continuo subiunxit&abundantius habeant, quia Uidelicet vitam quam habebant in spe,dedit ut haberem in te. Vnde supra cum dixti set Per meli quis introierit, salia ibitur, protinus adiecit S ingredietur, S egredietur,& paicua inueniet. Quia proiecto post aduentum eius dignae oves,& ovile praesentis eceselix per iidem ingrellae,abundantius quam anteriores, Dei notasia Pascuntur, S per motiem carnis egre tuae,visione summi pastoras per suuntur. His dictis in iudicium vel condemn tionem eorum,qui iure, S latrones iunt, nunc omnibus curxsux vicariis, qui digni pastor ielle cupiunt ,hoc modo temetipsum dat in exemplum. Ego sum passior bonus, bonus pastor animam suam dat pro ovibus. J Dum contra illos sermonem dirigeret: Qui non intrant perosium,sed descendunt aliunde S proinde sures S latrones sunt,semel 3c iterum dixit: Ego sum stium, nunc ad eum lcrmonem intendens : Qui intrat per ostium ,& pastor est ovium, procacita vel eruditione eiusdem cui loquitur amplius accommodat vocem suam dicens: Ego sum passior bonus,atque eiusdem bonitatis tormam,quam pasitor quisque imitetur, adiungit dicens: Phil. . Lonus pastor animam tuam dat pro ovibus. Poterat plane bonitatis huius formam sui re altius, quia cum esset in forina dei Dominus noster, propter nos populum tuum, de oves pascuae
sux,lemetipsum exina uit, formam serui accipiens, S habitu inuenius ut homo ' S iuxta p, rabolam centum ovium δέ vivus perditx, cum haberet oves nonaginta nouem, id est, omnem beatorum angelorum multitudinem,relictis illis, venit Unam, quae errauerat quaerere. Sic in
quam poterat formam sux bonitatis hic bonus pastor exponere, ted hoc exemplum nulli imita vile est. Non enim infra se descendere pollunt, dum pastores hominum liunt sed econtra ianio supra semetipsos eleuantur,ut principatibus S potestatibus coelorum assimilentur. Bene σμgo dum homines ad imitationem sui formare intendit,illud omittit quod nullatenus possunt isemilari,& hoc solum quod imitabile est hoc modo proponit. Bonus pastor anima suam dat pro uibus,hoc etenim pastoribus per i piritu cliaritatis,imitabile est,imo fe imitari dulce est. V tunus constantissimus, cum oues tuas defensaret a furibus δέ latronibus: Ego autem inquit lis ' '' ' henier impendam, de superimpendar ipse pro animabus vestris, licet plus diligens minus dialigar. Quanti putas pro ovibus semetipsos impenderunt cR esperia sunt ouilia languine storum, maduerunt campi caedibus pastorum,cruentara sunt palcua vulneribus passiorum acra ta est terra corporibus pastorum, citatum est coelum animabus, quas pastores pro ovibus si, oluerunt. Elaret igitur imitabilem esie Pastoribus hanc lux humilitaris sormam,quam proposuit pastor honus. Et tamen nemo pastor bonus, nisi hic unus: quia nemo bonus, nisi unus matt.9. Deus,hoc etenim quodam loco dicenti tibi cuiquam magister bone, quid faciendo vitam mernam possidebo Respondit dicens Quid me dicis bonum Hxc enim est s alutatio sorensis, usita ta ambitioni lcribarum Spharista u. Nisi a Me cdsitearis deum, conseques est ut nec dicas bona.
212쪽
COMMENTARIORVM LIBER IX. et ortiaque quomodo pastor de magister voce quidem diuersa, sed sensu idem sunt: unde enim p
sior ovium dicitur pro similitudine nae magiater hominia esit in rei veritate sicut magister bonus non nisi quia Deus est,sic pastor bonus, non aliunde, niti quia Dcus esu, a ior inqua, bonus, de noex accidenti dono, sed citentialiter bonus. Igitur caeceri quide pastores digni liue idonei dicatur: hic aut solus pastor bonus,qui solus ita animam suam posuit pro ovibus, ut in lacranientono sim corpus suum S sanguine veri et, dc Oves quas reciem erat, suae carius alimcto satiaret. Quid ille qui hoc exemptu boni pastoris imitari renuit c Quali nomine vel potius denotatione celen diis erit c ait : mercenarius Se quι non est pastor cuius non sunt oues propriae vidit lupui Uenie
tem , di dimittit oues de fugit. Et lupus rapit de dispergit oues. uatuor lioc loco reposita sunt: scilicet bonus patior qui dicita ego sum pastor bonus, dei, qui sormam boni pastoris imi
latur,& mercenarius, S lupus. item supra quatuor posita luerant, ostium de oviarius , dc patior, de qui aliunde ascendit sur. Ibi unum malum scilicet sur,luc duo mala, Videlicet mercenarius & M lupus. Attamen lupus cis mercenario occultius ouili elidam dosus: Na fur da mactat S perdit, ii, iis aperia corporibus cie animabus tempestate, pernitiosus est. Itaque mercenarius qui non ip te nee me
quidem mafiat de perdit, sed iuga sua lupo perditori raptori de dii persori, scilicet diabolo ii xii nec cum iacit: non quidem ipse fur eii oc latro, sed nec dicendus est pastor. Sic enim ait: merce- r i R narius N qui non est pastor. Quomodo ergo vel qua intrauit c Nam in inter ostium de ascensum
aliunde, nihil medium superius positum eii. At is qui per ostium intrauit, pastor, inquit, esit ovium d qui alcendit aliunde, fur est Sc latro. Qua ergo intrauit mercenarius , qui non eli pastor: nec rurius mactat aut perdit, sicut surc Non enim aperte, sicut Arrius vel alius quilibet laaeretiar dies saeuit aut peri equitur,vi occidat eorum corpora, quorum non potest animas suae peruerisi talis maculare coniensia. Reilat Utique, Ut si fur non eii, socius tamen surum sit, quia de talibus per Prophetam dictum est: Principes tui socii surum, omnes diligunt munera, tequuntur retri hutione . Socius autem surum animo est: nam corpore cum pastoribus per Cilium intrare visus stibi
est. Ital diuisust ple est. Quapropter de liuiusmodi alibi dictu est: Venici dominus scrui illius in Haiti in die qua non sperat, Sc hora qua ignorat,& dividet eum, partem letus ponet cum liypocritas, di Di dei inquit,id est, diuisum Sc duplicem sutilia redarguet: diuidet eum, id est, pastoralis gratiae donum ab illo auferet,n ipsum poenis tradet. Ostenta igitur patioribus de contemptu moritavia quam sequantur, dc apposita forma cui imprimantur: recte ex oppolito mercenarius de
scribitur, qui tamei usur , latro non esse videtur,sed potius per ostium intrasse, pro eo quod ca tholicam iidem profitetur, nec aliud euangelizat,qua id quod euangelizatu eii,a Ueteris pastori fc ihus, tamen iuxta prx scriptam prophetae lent tia,qui cu indixi ilet, principes tui socii furti,statim 'hoc ipsum ratione cdprobans, ,, inquit, diligunt munera, sequuntur retributiones, ipse utique socius surum est. Nam N pro eo quod munera diligit,& temporalem l equitur retributione,mer cenatius eii. Cuius deIcriptio diligenter consideranda est. Mercenarius, inquit, de qui non est Pastor. Rem solerter animo auditoris impressit, sic dicendo: A qui non est pastor, scilicet ut de corde eius Uulgarem extirpet opinionem,qua putatur Uel dicitur ei Ie pastor. Vere en uti non est L*ς δ' Pallor: pastor na dicitur, eo quod gregem pascat. At ille non gregem,sed ieipsum pascit. Unde propheta. Ux,inquit, palloribus lira et,qui pascebam semetipsos, o c. igitur dicitur quidem, sed non esi eastor. Quius non sunt oues propriae, Et hoc utique cum grandi pondere dictum est. G lat. εNon sunt i quit, eius oves propriae, quia videlicet non in eius pectore, gratia mater Parturivit, quomodo in illo, cuius haec vox est, lilioli mei quos item parturio, donec formetur Christus in vobis. Non possidet anima eius, i piritus pastoris boni,& ideo non inu si, quod no Sc ipse in bra citio suo conregat .agnoS,de in sinu tuo leuat, quod non S ipse socios portat. Sed quid inaei,in quit, lupu veniente,dc di inittit oues Sc stagit. Non arguitur mercenarius,quod furatus si macta uerit aut perdiderit:quia videlicet cum non educat oues in i altus alios qua quos probauer ut Pa si ores magni Sc probati,ne in perdat oues venenatis salsae doctrinae pascuis, no satis legitime surdici potest: oc proinde nec occalsio est cur mactet. Nam interim oues no sugini ab eo, quippe quae non habent causam legitima, cur non audiant vocem,Vel cur necessario deuitent eius contumo εHem, cur illi lac suum ad edendum, tuantes lana denegent ad operiendii. Sed Unde arguitur Ui det,inquit,lupum venient sed est, diabolum animabus insidiante, eas p ad mort externa per di uersa scelera protrahentem. Videt,inquit e fugit,id est,sub silem io te abi condit. Fugit, id est,uerhum exhortationis lubtrahit,ne si lupo retiliat, temporale c5niodulia quod aniat amittat. Amant enim oves suam plerum perniciem, amant inquam, Sc tuis exitiis delectantur , suis Periculis male blandis in praesenti demulcentur, nec recogitani dulcedine vitiorum sallente, quantus eas interitus consequatur. Et nili perire permittamur, eiusmodi oues sunt, ut neque ad mulctram patioris venire, neque tonsorem eunaem iam velit subire, insuper dc iplum pallorem tumultuando, quantum pollunt, cornibus de lateribus audent imi ingere . Eiagit ergo mer cenarius taciturnus , ne pugnando pro ovibus, temporalis lucri detrimentum patiatur. ζ Et
lupus rapit dc dii pergit oues. mercenarius autem iugit, quia mercenarius est, de non Per
213쪽
1o8 RVPERTI IN IOAN. CAP. X. tinet ad eum de ovibus Sola ergo causa fugiendi est, quia mercenarius est, quia mercedibus tiastoriis inhiat,de dum illis contentus est,tupus rapit ac dispergit oues.Nec solii inodo lupo veni te sugil,Sed de quando iuxta Ezechielem,colliduntur arietes , hirci, dum lateribus 5 humeris impingunt,& cornibus suis ventilant omnia in si a pecora, donec dispergatur foras, fugit id e merci ci i cenarius abscondendo te, non iudicans inter pecus S pecus,aut certe nequius quod crassium est' assumit,& quod debile est, proiicit: videlicet iustificans impium pro muneribus,& iustitiam tu Misia, sit auserens ab eo. Sane cum alibi dicat si vos persecuti fuerint in una ciuitate fugite in aliam: Tunc irrepreliensibiliter pastor sugil,quando aperta persecutione suris haereticuliue Iupidiaboli,pergentile potestatem malitia suam exerentis, pastor ipse quaeritur, ut es eius praesidio desiituantur .Quod Paulus Apostolus non sol si irreprehensibiliter, Uerum etia laudabiliter fecisse legi, e. ii tur,quacio Damasci praeposito Rentis Aret lix regis custodiente ciuitatem,Vt eu comprehende rent,i fratribus per murum summissius est in sporta,& sic e fugit manus eius. Non enim fugit. ut oves desiti tueret,sed Ut ouiu saluti seipsum reseruaret.Cxterum omnes qui absq; eiusmodi causa fugiunt,qui oues dimittunt,hic pastor S episcopus animarum nostraria merito excluditur a nurnero pasitorum. Quibus explosis iterum dicit: i Ego sum pastor bonuς.J Et not an dum quod &superius bis, ego tum ostium dixit, & nunc itidem his, ego pastor bonus inquit. Ipse ostium de ipse pastor, ipse tam anterioris quam de posterioris Oualis Unum ostium,S unus est pastor: lteria inquam dicit: Ego sum pastor honus,at 4 eiusdem bonitatis assecium, protinus adiungit, dicensi Et cognosco meas, de cognoscunt me in ex I Hanc di illam quam supra dixerat rationem P stor bonus qui animam suam dat pro ovibus, nam ct eandem esse constat, ex eo quod protinus
adiungit. t Sicut nouit me pater,& ego agi Olco Patrem,& animam meam pono pro ovibus meis. J Duobus praeceptis charitatis a temetipso completis, sine quibus pastor idoneus nemo vii , . . quam suir,nec esse poterit . nunquam enim Verus aut dignus erit discipulus huius boni pastoris,
festi L. niti qui ut Apostolus aio germanc.diligat gregem Christi, duobus inquam praeceptis charitatis,
bonitatem suam examinatam ostendit in uno laudabili experimento, quod est,&animam mea pono pro ovibus meis. Primum & maximum est mandatum,dilectio Dei,quod intelligitur in eo quod ait: sicut nouit me pater, Se ego agnosco patrem. Secundum aute simile est liuic: Diliges prox inua tuum sicut teipsum,hoc nihilominus intelligendum est in eo quod ait , de cognosco meas.
Idcirco autem praepostere, prius secundit δἰ post signatum est primu quia videlicet per dilectione proximi ascenditur ad dilectionem dei. Qui enim non diligit fratrem tuum quem videt, deum quem non videt quomodo potest diligere Formam ergo suae bonitatis,qua suos imitatores insor mare cupit,ordinate exprimens, incipit a dilectione proximi,cum dicit.& cognosco meas.
Cognosco enim,id est diligo. lino dc magnificentius charitatem suam exprimit dicendo cogno sco, quam si dixti set diligo. Hoc enim verbum cum sigruficatione dileetionis simul sonat affecta
Prou. a. compassionis,iuxta quod Salomon ait: Nouit sapiens animas iumentorum suorum, iscera au vi x tem mi piorum crudelia. Itaque sicut in psalmo: Quoniam ipse cognouit sigmentum nostrum,
sic Sc nunc dum dicit, & cognosco meas, simul dilectionis 5e operosae misericordiae signat asse
ctum. Et cognosco inquit meas, de cognoscunt me meae. Suaue dictum, sed terribile iudicium. Respondetur enim hoc ad 7llud ,quod supra dixerunt negatores eius: Scimus quia Moysi loquatus est deus, hunc autem nescimus Unde sit. Igitur ad illorii distinctionem,qui sui non sunt, quia Danie. 9 negauerunt eum,secundum quod de Daniel ait: Et non erit eius populus qui negaturus est eum, ad distinetionem inquam illorum, cognosco inquit meas,8c cognoscunt me meae. Aequa vi pvicissitudine negatores suos negat ipse, ac si aperte dicat: Cognosco meas , 5c non vos alie nos, cognoscunt me mei, si Vos alieni non cognoscetis me . Item, & hoc dixerunt: Non est
hic homo a Deo. Repugnat quod dicit: Sicut nouit me pater, Sc ego agnosco patrem. Novit me pate hoc est diligit,agnosco ego, hoc e si,diligo patrem. Ita ut praediistum est, pastor bomis honitatem suam in duobus prxceptis charitatis Ositendit: scilicet dilectione Dei patris, Se diselectione proximorum, id esit, earum de quibus nunc loquitur, ovium suarum, quibus at Tum ptione carnis, & magnitudine beneficis proximus factus est, de hoc tam ex his, quam ex cae teris eius sermonibus altius commendatur , quod tota ovium domini cura geminae sit dile ctionis opus, quam quisquis non habet, non pastor est, sed mercenarius. Sequitur. sta alias oves habeo, quae non sunt ex hoc ovili, dc illas oportet me adducere, de vocem meam audi ent, de fiet unum ouile de unus pastor. J Ecce quantum bono pastori stultae Oves obsuerunt, in eo quod cum malitiosis vulpibus, id est, malignis spiritibus consilium ineuntes, iam con spiraucrant, vi si qua ovium pastorem suum illum esse agnosceret, protinus humeris Sc late vibus cxteiarum impacta, extra ouile fieret. Nunquid conspiratio haec gratiam pastoris e Vacuaret, aut nomen eius siue facultatem diminueret Absit. Nam 5e alias oves sinquit) ha heo, quae non lunt ex hoc ovili, quia non de carne patriarcharum Sc prophetarum progenitae
sunt, qui magni arietes, di aliqui etiam pastores, ut David, vel Moyses,de Aaron, huius oui iis patres ea tuerunt. Non sunt, inquam, ex hoc ovili, dc illas oportet me adducere. Quare
214쪽
Videlicet quia istae oves praedicta conspiratione sua inuicem assiatae dira pestissentia cotabuerit ;&semetipsas corruperunt,idcirco his abiectis oportet ex aliis ovibus praesinitum ante secula, uium supplere numerum : Me inquit oportet illas adducere. Nunquid ipse pastor qui haec lo quitur, per semetipsum ad nos oves alienigenas venit c Nonne a furibus & latronibus in medio huius ouilis comprehensus animam suam posuit,& deinde ascendens in coelum, nunquam visesus a nobis,luo, tantum vicarios ad nos direxit Ita plane,sed nec eodem modo nos minus quid ab illo magno grege habemus, quem de Aegypto adduxit idem patior, idem Deus. Nunquid Ex nenim non per homines deus, per homines inquam, Moysen dc Aaron, quibus apparuerat , illas oves adduxit V tiq; non magis illis Q nobis,non nobis ininus cp illiu aaaucendis affuit praesentia visibili. Vnus illorum pastor tunc deum audiuit in rubo nostri pastores viderunt illum in cru eis ligno, de quo ait quidam tam doctus qu. insidelis Trities purgantur tanguine culpae, auem coni orta rubus dentis cruciatibus Mit. Et illi quidem duo signa dedit dicens: Si non credide/ ε o. .
rint verbo signi prioris,credent vel verbo signi t quentis: seu 3c nostiis item pastoribus duo signa dedit dicens: Si non viderunt gloriam signi prioris , videbunt saltem virtutem signi sequentis. Etenim si non vidimus nos,quod virga in colubrum conuersa sit,&deuoratis Magorum Aegyptiorum colubris,iter uin virga quod fuerat effecta si id est,quod Christus rex ipse,&pa ternae diuinitatis virga regia in mortem deuenerit,quae per colubrum in hunc mundum subhi trauit, δἰ consumptis peccatis nostris, iterum in veram dc aeternam vitam regnaturus surrexit, at saltem videmus, quod de sinu manus extracta leprosa tota essedi alit, id est, quod totum it ludantiquum ouile pestilentia perfidia contabuerit, quod a gratia Dei synagoga exciderit, imodi iuxta quod ille praedixit: Ceciderint in ore gladii,dc captivi ducti in omnes gentes lepram suam toto orbi spectandam iamdudum circuntulerint, conge in il cente Propheta ac dicente: Us quequo auertes manum tuam dc dexteram tuam de medio sinu tuo in sinem. Etenim circa sine sectili iterum in pristinum linum gratiae mittetur,ec mundabitur. Igitur cum per legatos suos, ita Lin quibus ipie proculdubio loquitur, nos alias oves tuas vocavit, non minus quam prioris Oui lis oves, per semetipsum adduxit. Ait itaque: Et illas oportet me adducere. Quo autem adducere Non ad vestram synagogamo putidi hirci,qui 3c secundum animam in inseriora terrae in troibitis,de secundum corpus trademini in manu' gladii, partesque vulpium eritis,ied ad sidem patriarcharum 5c prophetarum, cum quibus balare vel cantitare audetis, dicentes : Nos au- Psaltis :tem populus eius, ct oues pascuae eius, cum sitis tauri pingues 8c lasciui vituli, Caethaeorum 8c
Amorraeorum saltibus innati vel educati. Ad illorum inquam fidem me alias oves, vobis ab ieeus,opor tet adducere,& vocem meam audient,quam vos ut superius dixi propterea non au
ditis, quia ex deo non estis. Et siet inquit Unum Ouil sc unus pastor. Non dixit, de si et unus pa- rsu stor de unum ouile, iam enim unus pastor est, sed fiet unum ouile, quod nondum factum est, δἰ hzeci . Vnus pastor permanebit,qui nunc oc semper est. Fiet inquam unum ouile,nulla dii tinctione habita peregrinx dc indigenae Ouis, id est, ludae id Graeci, dc ille Unus pastor omnium erit,de quo per prophetam dictum est : Et tu scitabo super eas pastorem unum, qui pascat eas, tervum meis Cuilassum David,ipse pascet eas de ipse erit eis in pastorem. Ego autem dominus eorum ero eis in de um,d seruus meus Dauni princeps in medio eorum. His dictis adhuc persi sitit in commenda, L*ς 3εtione charitatis, qua di ille animam suam pro ovibus suis potuit, dicens: CPropterea me pater diligit, quia ego pono animam meam de iterum sumo eam. J Tanquam dicerer, Hoc opus magias dilectionis, quod est bonum pastorem eis S animam dare pro ovibus, pater diligit, S de quo cun patiore hoc Opus acceperit,illum amore suo dignum ducit. Poterat quippe sic dicere: Propterea me pater diligit,quia sicut docuit me, haec loquor, de a meipso sacio nihil: vet,quia per me in principio cuncti a secit,sc ime me laetum est nihil. Verum hoc loco pastorem legitii auim insiti tuere,vel erudire intendit, δc illud notum sacere, quod lucro animarum charius Deo nihil sit. Hoc igitur oportune secundum rem dixit: Propterea me pater diligit, quia ego pono animam meam, subauditur pro ovibus meis,videlicet Ut sciant paliores animarum,quami meriti sit mori pro salute earum. Sed non gaudeat fur, non laetetur latro, non exultet lupus, quod animam suam ponit pastor bonus,quod occiditur ovium defensor de dominus, quod mori potest luc ice lassi gestator,& agnorum nutritius. Non in F lxtentur paruuli ilii hircoru pulli,quos inuidia oe i Q cidit, inuidendo morientes,& moriendo inuidentes,qui iam timere coeperant,quod in dii perito nem gentium iturus esse oc docturus gentes, S lic adducturus alias oves. Non enim hoc totum dixit: Ego pono animam mea trused confestim addidit:& iterum sumo eam. Nec istud semel di dicisse contentus est, sed adhuc super inimicos suos consortatur 5c dicit: Nemo tollet eam a me, ita Rita sed ego pono eam a meipso. Potestatem habeo ponendi animam meam,de iterum iumendi e am. J Sciunt iamdudum cunctae oves, optime de nutus pastoris sui sortitudine sentientes, sciunt inquam, quia fures Sc latrones frustra cum laternis di facibus di armis ad comprehendendum it / Luc. ia Ium milii lent,nili ipse a seipso ponere voluisset animam suam. Nam quomodo semel abierunt
ouocturn dc ceciderunt,dicente illo: Ego sum,lic fieri iugiter potuiti et, vel certe uno casu templS iis ternum
215쪽
ternum illorum consummari exitium.Non ergo animam eius tulit quis, quomodo iure tollitur ab unoquoque nostrum, quos in semetipso primus parens immortalitate exhaeredauit Sed ego inquit a meipso, scilicet spontanea morte moriendo, pono eam in manu patris , dicens: pater in manus tuas commendo spiritum meum, idelicet antea prxsinita conditione hae,ut si ego talentum lioc, id est animam meam, pro iamctificatione antiquae praeuaricationis perloluam,oc ipsam dc cunctas ovium mearum animas, patre annuente recipiam. Itaque propter morti nihil debetem innocentia, potestatem habeo ponendi vel non ponedi anima,quod si posueroea,con
sequenter propter interpolitae codicionis tuis tria, potestate habeo lumenes eam,scilicet ut resur,
ga, de omnes milii conresurgere faciam. Forte dicis: Quare ergo ponis pro ovibus animam tua, cum potestatem habeas etiam non ponendi eam Ad lixc ille: s Hoc mandatum accepi a Patre meo Quod est hoc mandaturiundi charitas mandatum enim inquit nouum do vobis, ut diligatis inuicem. Hoc ergo mandatum cliaritas eii,qua V t superius dicium est cognoscuntur, id est dili itur oves cognoscitur,id est diligitur pater. bed hic inquit mandatu accepi a patre meo. igitur non ut caeteri quicunque dicuntur pastores boni, ite S iste pastor bonus accidentaliter botius est, sed a patre suo accepit, id est ab ea natura, qua Deus illi pater est, nus esse habet, tan/ixque natural :ter est charitatis,υt anima tuam ponat pro ovibus suis. Sequitur. f Dissensio iterii saeta est inter ludxos propter Iermonesti .Jlterum inquit Euangelista) diu ensio facta est pro/pter sermones lios, nam semel iacta iam suerat propter opus illud, quod in sabbatho exei nauoculos aperuerat. η Alii aut dicebant: Daemonia habet, de inlanit, quid eu audit sc O malum stultiloquium dicentium,daemonici liabere,& communi iensu carere Dei filiv.Et supelius dixerat Daemonium habes, nunc sorore in continenti cum dixissetu: Daemoniti habet,addideriit:&insa nit,quid eum auditis Hoccine erat quod dixit paterfamilias de malis illis, de merito male perde
dis agricolis: verebuntur silium nata Que enim teruoru Illius,quos antea miserar, la nequato in/honorauerunt, tantii a. columeliis affecerunt Quo infelix terra ta putidos canes iustinuit Quo modo infaustus aer talia viperarum linguis venenatis no contabuit Daemonium inqui ut habet,
di insanit, quid eum auditis Alii dicebant: Haec verbano sutit daemoniti liabentis.Nuquidpo rest daemonium caecorona oculos aperire 4 Eadem ratione duce dissentientes superius dixerant: Nunquid potest homo peccator lixc ligna sacere c Aditersantur etenim inuicem sibique rem gnarit, peccatorem eisse, vel a Deo non elle, di ii xc signa sacere. Amplius aut repugnantia sunt. uxmoniacum esse vel insanire,& cum Operatione signorum eiusmodi verba proserre. Utique si caeci non es liant , scire poterant, quod laxe non inianis, sed verae sunt verba sapientis, cquod ad aperiendos caecorum oculos non daemoniaca insania , sed virtute diuina opus est.
Ropheta eum dixisset in psalmo: Quam magnificata sunt opera tua domine.
nimis prosiandae laeta sunt cogitationes tuae, continuo subiunxit: Vir insipi si non cognoscet,& sit ultus non intelliget haec.Quis aut magis insipies, vel magis' stultus iudaico populo, qui S magnifica domini opera non cognoscit, Verbi gratia, dia dicit luperius Non est i uc homo a De qui sabbailiu non custodit, de verba eius no intelligit,du dicit: Daemoniu habet θ insanit,quid O auditis At
tame magni icada erat opera tua domine in oculis eius,& reuelandae cogitationes tuae in auribus eius, ut ostensa illi no videremus, de dicta illi nos intelligeremus, quatenus eodem igne Ilumillia oculi illuminarentur,cuius sumo illoru superbia excaecaretur. igitur Ec liactenus coram insi diatoribus suis tuta processit doctrina veritatis, S deinceps magis ac magis interrogationibus pulsata,semper augesces,di s 5c factis in auribus Sc oculis eoru recto tenore procedit, Euageli sta sic prosequcte ordine narrationis. ΓEaeta sunt aut encaenia in Hierosolymis,& hyems erat .a Ei caenia sesiluitas erat dedicationis tepli, tantiit est ii nome a Graecomites, quod latine dicit uenouum.Et quandocunque nouum aliquid fuerit dedicatum,encxnia vocatur. Sed 3c si quis no Da induatur tunica , recte encaeniare dicitur. Encaenia ergo, id est, solennia dedicationis tem pli agebantur, cum ea quae sequuntur, interrogantibus Iu is locutus est dominus: Et hi erm inquit erat. Iuxta lueram tempus anni demonstratur, quo agebatur eiusdem dedica tionis scitiuitas a tempore machabaeorum, qui destructo altari, quia contaminaverunt illud gesti
tes,aedificauer ut altare nouum, secundum illud quod prius ivit, de quinia dc vicesum mensis
216쪽
CONNENTARIORVM LIB. X. Casleii dedicauerunt illud. Et statuit Iudas & fratres eius, &υ niuersa ecclesia Israel, ut agatur
dies dedicationis altarium temporibus suis ab anno in annum, per dies tacto a quinta & vicesima mentis Casleu. mensis autem Casleu ipse est qui apud Romanos December dicitur,&est a Martio quidem, a quo antiquitus Romani annum inchoant,decimus. Ab Aprili autem,qui apud Hebraeos secundum legem principium mentium,&primus est in mensibus anni,existit non iis .lgi tur iuxta literam ut dictum est indicatur natura temporis, sed mystice quod magis ad rem attinet fragida ludaeorum lignificatur impietas,quia mentes iliorum a divino igne auertas, diabolus tanquam glatialis Boreas afflauerat. I Et ambulabat Iesus in templo, in porticu SalomonisJHxe porticus Salomonis ipsa erat, de qua in libro Regum scribitur : In die illa sanistisi cauic rex ;.R eoi Salomon medium atrii, quod erat ante domum Domini,secit ibi lio loca uirum Ssacrificium,& adipem pacificorum. Cum ergo ambularet in liuius ritodi porticu Dominus noster, Utique in templo ambulabar, quia porticus illa xque ut templum a Salomone sanctificata suerat. I Circundederunt eum ergo ludaei , R dicebant : Quousque animam nostram tollis Si tu es Clirisius, dic nobis palam. J Vigilantissimi animarum suarum custodes,& de tua salute soliciti, . multum dolebant,quoties aduersus Dominum conuenis lent schismata inter te steri, suaso ani inas per dissensiones periclitari,ut nunc nouissime,quando dicentibus: Dimoniunt trahet S in per selus sanit, quid eum auditis c Alii dicebam : Haec verba non lunt daemonium habentis, &: Nun mata. quid pote ii dxmonium caecorum oculos aperire Et in huiusmodi dii sensionibus illorum ani mas perire dicebant qui ab intentione sua dillentiendo laluti magis appropinquabant. Et tunc quidem propter dii lentionem,qux caeco illuminato semel & iter uiti iacta est internos, solutum
est inlinicax eorum conuenticulum. Nunc autem ubi adsolennitatem dedicationis veniens,ambulabat ut praedi tum est in templo, ut in porticu Salomonis, nacti tibi videbantur opportunitatem aucupandi contra eum aliquid, Unde posset accusari. Circundederunt ergo eum, an Licquam vituli inulti,di tauri pingues obsederunt eum. Et dicebant : Quousque animam nostram tollis c Si tu es hi istus,dic nobis palam. O perditae animae,cum hic vobis palam dixerit,quod tuitius ipse sit,ergo ne illa eius opinio celiabit, quam vos aegreserentes, vcstram perditionem esse calumniamini,dicendo: Quousque animam nositram tollis Quid enim ex ore ipsius hoc audire desideratis nisi ut apud potestatem Romani imperii ad uerius illum accusationem meu i tabilem inuenire polluis c Nempe cum Christus orbis terrarum debeat ei Ie rex, quamuis hoc terrenis regnis nil ut nociturum lit, robusti tamen acculatores eritis, ita ut iudicem quoque pre mere possitis,dicendo: Si hunc diuultis,non es amicus Caesaris.Omnis qui se regem sacit,con Ioui . tradicit Caesari. Ergone,inquam,nunc quidem animam vestram tollit,sed tunc non tollet cum hoc non perfeceritis Abiit a vobis haec beat itudo,ut iple animam vestram tollar, Sc pollide at vos. Concedat nobis potius,quoniam lac vultis, Ut liciat Propheta gemebundus Praedixit: EseM. Auserant iniquitates vestrae,& possideant vos abit se. Atiae sunt animae quas tollet, cum Uossium pro accusatione regii nominis Uinctum Pilato tradideritis . Ligatis nainq; manibus suis, Mati tr. sortem armatum fortior ipse alligabit,confixis manibus ac pedibus atriuin eius debellabit,& vii, M. atas omnes anima3 tollet, vasa enim eius diripiet. Vos aute in nequaquam forti illi tollenaseni,sed possidebunt vos omnes nequitiae eius, di erunt nouissima vestra peiora prioribus. Nunc audiemus qualiter girum Velirum solucrit,quo illuni tam nocendi intentione, quam turbae Ue sirxistipatione circundedistis,non tantum regem,ledec deum se esse contestas conlubstantialem
Patri,au: f Loquin vobis S no creditisupera quae ego facio in nomine patris mei,ipsa testimo Dium perhibent de me. Sed non creditis, quia non estis ex Ouibus meis.J Superius ait hic ipse, qui nunc circundatus est a Iudaeis Christus lux mundi Et in lege vestra scriptum est, quia duoru Deu. iv. hominum testimonau verum est. Statura intulit: Ego sum qui testimonia perhibeo de meipso,de l*h-- . testimonidi perhibet de me qui milit me pater. Nunc in articulo praesentis interrogationis responsurus illud ,quod non in sola porticu vel templo Salomonis,led in toto mundo debeat audiri, rationabiliter eadem testimonia praesentat,ad confirmanda veritatem suae responsionis : Loquor inquiens vobis,& opera quae ego facio in nomine patris mei, ipsa testinnoniis perhibent de me, S utrunt testimonium illos respuere,contra legem tuam, in qua lcriptii est: auia duorum homii uni testii non tu verum est: vir uni inquam testim tu illo, contemplisse redarguit, ad iungula subiungendo: dc non creditis. Nam S cum dixi set. Loquor vobis,continuo addidit de non cre incitis,& cum subsecutus esset: Opera quae ego facio iii noni ne patris mei,ipsa testimoniis perlii invent de me, si alim adiecit, Sed vos non creditis,quia non estis ex ovibus meis, ac si drcat,iam nodocendi et iis, quia Chi istus ego sum, sed arguendi de peccato, quia non iamdudum testimoniis cui dentibus credidistis,secundia legis edictum redargutionis hic modus est,& haec sententia tu dicit, Ut iam nunc abnege Vos,quo x iacio, dicens: Quia non esiis ex ovibus meis . Frustra igitur Christ hic captores litauerunt,circudantes eo, at v dicet ini tu es Christius dic nobis pala. Non enim suadet iliano se maintilent imperio Caelaris, ne larguit,q1 non iam se in regem subitinauerint, sed di, ita Mon estis inqui Quibus incis,permanens ui mecaptiora uAta quam supra dixerat: Ego sum regem.
217쪽
charybdim nauigans per suos sortissimos remiges uno ore conclamate consueuit,nec conian dentes personas,ne et i vhstantiam separantes: Alia enim est persona patris, alia silii, addendo e tiam, alia esi si iii ius sancti: Vna est diuinitas aequalis gloria coxterna maiestas. Sabellius nam
que, qui ct Patri pasianus personas consudit, dicendo Unam eandemet esse patris, S silii, & spi
situs sancti. Econtra Arrius,aliud inquit pater,aliud est silius. Pater increatus, si lius vero crea tura est. Vtram: stultitia catholica fides detestatur,firmiter tenens N pluralis numeri, erbum, quod est sumus, ct neutralem unitatis dictionem: num enim inquit non unus. Sic Genim di taxu Dei si lius Ego de pater unum sumus. Per lioc quod ait unum, substantiae Unitatem: Per id tholica. quod dixit sumus, personarum expressit pluralitatem. Igitur cum dicit de seipso filius. Et non rapiet eas quil quam de manu mea de patre vero: Et nemo potest rapere de manu patris mei, S continuo subiungit: Ego& pater unum sumus, hoc proculdubio vult intelligi, quia patris
de filii vita est diuinitas, una eademq: Omnipotentia, una subsantia, una natura, quod Graece -οόσιρρ dicitur, quod oninentes nos, recte homCusiani dicimur. Hoc vocabulum Arriani i .etiis ιfrustra calumniati sunt,dicentes, secundum Apostolii deuitandas es e profanas nouitates Uo cum,& idcirco consequenter hoc nomen esse deuitandum, eoqu6d non inueniatur in toto ca none scripturarunt. Nomina namqVel verba, cum signa lint rerum, utique rebus ipsis cun cta posteriora sunt, quia propter significandas res inuenta sunt. Oportet enim prius existere , de deinde ligna rerum. Constat autem nec ante Euangeliii,nec niti per Euangelium mundo inno luisse Deum dei ultui T. Igitur,vbi ipse, vel coxterna patri diuinitas ipsius per Euangelium in notuit, t verbi gratia,per hoc quod nunc ait: Ego de pater unum sumus, prosecto re consitante licuit, mo& oportuit,aduersantibus haereticis rei nomen producere. Licuit enim semperq; Ii cebit, ignatum praesente nota, producere nomen. Sed iam quid ad liaec lud, i secerint audia mus Sequitur. Sustulerunt lapides ludaei, ut lapidarent eum. Respondit eis Iesus: multa opera bona ostendi Vobis ex patre meo ' Propter quod eorum opus me lapidatis c J Superius cum itidem vellent eum lapidare, dicente: Antequam Abraham fieret, ego sum, abscondit se,& Iohan. sexiuit de templo tanquam infirmus,& non Valens inimicos suos in ipIis luis alligare conatibus, nunc autem in medio turbae surentis astat conspicuus, loquitur l. tanquam iudex, aut desen
sor,seditiosorum caulas cogniturus. Quid igitur est, iiiii quia non solum in magnis de prae capuis,led in quotidianis quoq eius actibus apud ipsum sicut tentatur Iob elt iapientia S sor iob. . titudo c Sapientiam nam spectat, quod tunc se abscondit,& exiuit de templo, S praeteriens
hominis ca ci a natiuitate aperuit oculos,videlicet hoc modo lsicut in eodem iam loco dictum est conlilium lapientiae suae significans, de quo Sipse postmodum : Vt di qui non vident, in Iohan. 9quit, videant: oc qui vident cxca fiant. Fortitudinis vero est , quod nunc in medio surentium Persistit, scilicet hoc modo comprobans, quod pauloante dixerat: Nemo tollet a me animam meam, sed ego a meipsb ponam eam. Nam ecce usi ad tollendos lapides potuerunt currere, di lapidei sui cordis duritiam manibus armatis prodere, ted ultra nihil audentes. palam nobis iaciunt, hunc illum esse,qui loquitur ad beatum iob Circundedi mare terminis meis, δἰ posui Iob ια vectem,S Ostia,& dixi: Hucusque venies, S non procedes amplius, S hic confringes turnen tes fluctus tuos. Sic itaque iste princeps sortitudinis,S Iudaico surori terminum potuit, ne se se lapidarent, dicentem : Ego & pater Unum tumus, dc eiusdem conlubstantialitatis persccu toribus haereticis, ne homouitanorum fidem pernitiose laederent, omnipotentiae suae vectem potuit. Multa, inquit, bona opera ostendi vobis ex patre meo. O ingrati, propter quod
eorum opus me lapidatis c Quid enim non bonum c Quid non diuinum c Quid non magnum ex euidens virtutis argumentum Responderunt ei ludaei: De bono opere non lapidamus te, sed de blasphemia.u Ergo iniqui iudices, saltem unum duobus testimoniis probum da citis, de quibus superius cum dixi let: S in lege vestra scriptum est, quia duorum hominum
testinionium verum est, statim intulit: Ego sum qui testimonium perhibeo de meipso,& te Iohan. si imonium perhibet de me, qui misit me pater. Vnum riquant,restimonium verum esse con cessistita. Dixistis enim: De bono opere non lapidamus te, aliud autem inaprobastis, dicen
do: Sed de blasphemia. Etenim quae loquitur luc, dicendo: Ego δἰ pater unum sumus,& his
similia, de quibus alibi : Verba nquit,quae loquor vobis, a meipso non loquor, testimonium ipsius lilii lunt,bona autem opera quae ostendit vobis ex patre tuo,sicut itidem ait: Pater aute Iolixi in me manens, ipse facis Opera.opera inquam ipsa, testimonium patris sunt. Sed si homines estis, imo de. iudices vos ei te legitimos, aut legii peritos profitemini, quomodo unum sine ais Ibidem.
tero testimonium bonum esse iudicauiis c Quomodo uni homini cum blasphemia bonum o pus attribuitis c Nunquid Deum blaiphemando quis bonum stinui faciat opus, praesertim
qualia laic operatur c Plane scimus etenim,cum cxci nati suerimus, modo per gratiam Chri siti videmus: scimus, inquam, quia peccatores, dc maxime blasphemantes, non audit Deus. Igitur ex ore vestro iudicamini, quia sicut magi quoque coram Pharaone testati sunt, non
spiritus blasphemiae,sed digitus Dei est hic, qui vobis opera haec ostendit. Quae tandem illa L . blasphe
218쪽
non natura, sed adoptione,quorum in synagoga stetit hic natura Deus, id est, similis illis per carnon est effectus,& in medio, id est in publico, deos diiudicat siue dii cernit. Magnam quippe sinat in illorum Mendit differentiam, cum dicit: Si illos dixit deos, ad quos sernao Dei tactus est, quem pater sanctifieauit,& rinis it in mundum, in dicitis quia blasphemas, quia dixi illius Dei 1um e Forte dicitis: Unde istud constat quod pater te lar.etili cauerit, ct in hunc mundum milia
rit. Ad haec inquam. ibi non iacis Cpera patris mei nolite mihi credere: bi autem iacio,' iuver his meis non vultis credere,operibus credite, Ut cognOlcaris Scredatis, quia in me est pater,&ego in patre.J Quod est dicere. Vestrae quidem legi, aut horitas, i rophe m quo Veia, loquu- Deutonius iit, pro testimonio tui latis esse debere indicat, ii vel bum quod loquutus cst in nomine L o mini nat ta dicendo: Quod in nomine Domini Propheta praedixeiit, S non euencrudi
minus non loquutus est, bc ideo non timebis eum. Consequitur enim, ut i euenerit Uerbis,quod Mattis. Ioquutus est in nomine Doniinuta meri debeat,eo quod Dominus in eo loquutus iit. Euenit au rem verbum quodcunq; loquutus sum Mobis,ita ut interdit de vestris luc' cogitationibus ve rum vobis prophetauerim dicens: Vt quid cogitatis mala in cordibus vestris, ta his limilia. De Duerat ergo vobis hoc pro testimonio i a cis este, ut illud quot crederetis,quod sicut dixi paternuserit me. Verum ego ad latis iaciendum vel irae tarditati largior esse volui. Dico ergo: bi non facio opera patru mes,id est opera talia, quae hominum nemo potuit facere, misi cui Deus pater Maturaliter iit,concedo,nolit e credere mihi : si autem lacio, imo quia facio,& si Verbis meis non Vultis credere, Operibus credite, id est,si Unum testimonium verborum fidelium non vultis ius opere, taltem duo tesimonia verborum pariter de operum i uicipite, quia testimonium facioque
hominum,quod testimonio Dei minus est,in ore duorum hominum verum esse iudicat lex veis Dexin 7. sera. Igitur ne contra Dei&hominu in leges peccare conuincamini, credite ut cognoicatis: msi : enim ci edid crure, non intelligetis, credite inqua vi cognoscatis de credatis cognoscendo narii Φtirmius crederis. Quid cognoi caris,quid credatis c quia pater in me est, & ego in patre, quod μ' non est aliud, quam illud quod dixis perius quia ego S pater unum sumus. in eo nam in ego de ipse unum tum us,quia pater in me est,Sc ego in patre. Quomodo autem pater in me eit,bc ego in patre Nunquid licui vas minus in vase maiori Nempe S si vas minus in vase maiori esse potest,at econuerib nequaquam maius in minor est vel esse potest. Sed ego sicut in patre sum, ne ec uerio pater in me est. igitur quicquid in patre naturaliter est, hoc ipsam, Se non aliud in metitio naturaliter est,& econuersor quicquid ego si lius, hoc ipsum pater naturaliter est,& hoc est quod diac siquia in me est pater, S ego in patre. Nam excepto quod ille proprie pater: Sc non si lius est: dc ego proprie sum illius S non pater quicquid est ille, hoc & ego sum naturaliter,scilicet
Deus & dominus,onani potens, immenius, aeternus, creator siue increatus, ct quicquid in natura Patris,hoc totum insilio est,& econuerto,quicquid in natura silis,hoc totum in patre est. Sic pla ne ego ac pater unum tumus. Γ de rebant ergo eum apprehen ciere,& exiuit de manibus eoru. JOrdo vel iuncitura verborum et t. lntidiose interrogauerunt, virum ipse esset rex Christus. At ira Ie responderat,quod non lotu est et rex hristia ,sed dc Deus de dominus Christus,dicendo: Ego de pater urium iumUS, A in ine eit pater, N ego in Patre. Us rebant ergo eum apprehendere. Sedra id c Eximi de manibus eorum. Dubium ne est hoc, qisoa de mani laus ludaeorum hic Ueus Scominus exierit irritum nempe est,quicquid homicida gens illa in cunctis tuis agit caerimoniis: Cum expanderitis, inquis,niantis Ucitras, auertam oculos meos a Vobis, de cum inultiplicaueris cis utis Orationes non exaudiam, mantas enim Meurae plenae iunt languine. Ergo de manibus Iudae
rum,id est de cunctis operibus illorum, Dei salius,& qui iii illo ea deus pater exiuit, Sc totius irinnamo eorum princeps iatanas ali languine, quo plenae lunt manus eorum , sibi applaudit. Nihilominus & de manibus haerei icorsi,maxime illorum, qui consubstantiale patria dc silii, quae in hac prxcipue lectione commendata est,negant vel impugnant: in manibus inquam haereti incorum,ut puta Arrianorum, exiuit lesus,quicquid enim illi coniecrant, Deus execratiar, dc cui cum p manus imponunt, non iandii spiritus gratia ,sed leprae immundi illimae illum plaga comi latur. s Et abiit iterum trans Iordanem, ubi erat loli annes baptizans primum, δέ mansit illic.JIterum inquit,trans Iordanem abiit,n am Sc longe superius lemel hoc de illo dictu eii. Poit haec, inquit,venit Iesu, in ludsam terram,& ibi demorabatur cum diicipuli, tuis ita ha P izaba L. Era L . ,- . autem Sc Iohannes baptizans in En non iuxta Salini Sc. Iterum ergo exiens te lus, abiit trans iordanem, de talia pruno quam secundo discemia tuo adueniens illuc, hoc in rius loquitur factis, quod relictis Iudaeis ad Unum de verum nouae eccielix baptisma trant iturus iit, iii quo quisque baptizatur, c temum S consubstantialem Ueopatra deum illium confitetur. I Et multi venerunt ad eum. 3c dicebant: Quia Iohannes quidem lignum fecit nullum. Omnia autem quaecunque ducit de hoc, era erant. Ec multi crediderunt in eum. I Ordo Uerborum. Iohannes quidem signum iecit nullum,luc autem tanta signa faciebat,ut quaecunque lohannes de illo dixerat, Verbi gratia, illum oportet crescere,ine autem minui, Se his ii milia, vera eius ibidenti' sitis e dicta comprobatent laeta praeientia. Ita vero atque probabilites tua credulitatem Dii r
219쪽
etis Ru PERTI IN IOANNEM CAP. x I.
mairant argumento,quia videlicet plus valent testes duo,quam unus in Onam verbo. Erant ait iro letu, duo testimonia sermo icilicet& opera, postem in Domino nostro letu, duo testimonia,sermo lcilices ta Opera, potens nai ΠΤ erat in opere 5 ser mone,unde pauloalue dixit: Et si verbis ineis non vultis credere,operibus credite. In lo lian ne autem unu erat testimonium, idelicet sermo. Eidelis quidem,S omni dignus accepti ne,verunt anten absq; signorum Operalione. Recie agitur magnum quidem lolian nem si iis se cundunt hanc comparationem, maiorem illo dominum Iesum fatebantur apparere. Sequitiir. IErat Lazarus quidam languens a Bethania de castello Marthaedi mariae sororis eius. Haria autem erat,quae Unxit Dominum vi uento,& extersit capillis tuis pedes eius, cui iri frater La
zarus in lirmabatur. I Qualia filius Dei faciat opera patris sui, qui & pauloante dixit: Si non iacio opera patris mei,nolite credere milii, si autem facio,& si Verbis meis non vultis credere, ope ribus credite qualia inquam faciat opera filius Dei attendite o Iudaei, aut certe si non vultis intelligere, attendant S videant, videant & intelligant lapides Orbis terrae, quibus vos duriores, ec iam te mel at iterum tulistis lapides, ut lapidaretis eum. Quaenam lutit opera Deo digniora, hominibus Utiliora, quam 5e resuscitare a peccatis suis peccatrices animas, & reuocare de te
pulchris mortuorum corpora Ecce in oculis vestris ante portas maxillax vestrae ciuitatis de
thania quippe non plus quam si adsis quindecim distat ab Hierosolymis in oculis inquam vestris,d scribs&pharistat,utriusq opis ex resurrectionis, opera iecit Patris sui. Primum lcm' quia
Maria haec ,cuius frater Lazarias nunc ins atur, paulopost moriturus,cum est et iii monumentis mortuorum, audiuit vocem filii Dei, S quia audiuit, ecce nunc vivit. Nam post Iachir mas illas,quibus lauit pedes eiusdem filii Dei, post illam solutionem capillorum suoiu, qua pe/des eo idem exteri t, post oscula quae infixit, ct post effusionem ungueti quo illum unxit, iam nee
oculos ad concupiscendi in aperit, nec ut a maioribus placeat capillum comit,nec os tuum assieno pudicitiae soluit, nec odoribus aromaticis sociorem luxuriae pascit. Et quidem haec unamu
lieresi,sed post modum multarum gentium plenitudine dilatata, eccleIia pari modo est lusciniata,& nunc in oculis vestris iuste , pie Viuendo testis verax est sul,quia vocem filii Dei de in numentis vitiorum idololatrix, ct tornicationum suarum exivit. Deinde Spostmodum in hoc fratre eius Lazaro, qui nunc infirmatur,liabituri estis argumentum suturae in voce eiusdem filii Dei resurrectionis coi potu, sicut idem: Venit inquit hora quando omnes, qui in monumen iis sunt, audient vocem eius, S proc dent, qui bona egerunt in resurrecti ionem vitae, qui verδmala egerunt in resurrectionem iudicii. Haec inquam opera parris in filio Dei, haec praeclara v. triusque argumenta resurrectionis in Maria di fratre eius Lazaro, de vicino habetis. Quid igi tur superest ad testisicandum nobis omnipotentia lilii Dei,qui necν verbis, neet tantis operibus eius creditis quid inquam suxerest, nisi ut resurgentibus mortuis, os qui viventes dicebamini, moriamini iii peccatis vestris. Sed iam in ordine lectionis, gloriam speculemur tanti miraculi. Erat autem inquit quidam languens nomine Lazarus a Bettiania, de castel Io Marthae & Marue sororum eius. Bene persollam inneius Euangelista describit. imo ipse resurrectionis aut lior bene personam notam elegit, in qua per opus tantae virtutis pluribus manifestaretur gloria Dei. Et ille quidem languens erat. Maria autem soror eius iam a pessimo languore,imo ab ipsa mor te animae iam scelens, per gratia Domini reuixerat at conualuerat. ipsa quippe maria erat, quae unxit Dominum unguento, Sc extersit capillis i uis pedes eius. Vbi enim pedes eius Iachrynus suis lauit, ibi proculdubio qux fuerat mortua,tamci: mala consuetudine sepulta, reuixi S
de sepulchro i uo processit. Quae quam perfecte conualuerit, ex aliis Euangeliorum locis habe
mus, ubi amor eius δέ deuotio magnis testimoniis commendatur, erbi gratia,ut ex eo quod cum maritia soror eius Dominum nostrum excepisset in domum suam , ct satageret circa see quens ministerium, Maria sedens circa pedes eius, audiebat verbum illius, Domino illi testi monium perlubente ac dicente maria optimam partem elegit Sus non auferetur ab ea. Γ Mi serunt ergo sorores eius ad eum dicentes: Domine ecce quem amas infirmatur. I Ergo inquit
quia si deles eram, S propter auditum verbi illaus,familiarra eius esse coeperian fiducialiter in i serunt ad eum. Nec rogauerunt,ut veniret δέ sanaret languidum , sed tantum: Domine inqui unt, ecce quem amaS Inilrmatur. Amanti enim satis erat nuntiasse. s Audiens autem Iesus di
xit eis: Insirmitas hac non est ad mortem, sed pro gloria Dei, t glorificetur filius dei per . eam Quid est hoc siti dei, potens & verari, manifestator gloriae dea Quid est hoc quod discilii, non est
ad mort cm c Nonne languentis huius infirmitas proseciura est ad mort cc Aia quia mortuus tibi dormiuit, id est,tam iacile a te sui citari Potuit,quam facile hominem dormientem homo excise lare consueuit c Attamen separatio corporis ec animae, mors quaedam est, qua cum iste resola turus esset, poli modia in dixisti: Lazarus mortuus est. Quid ergo est Infirmitas haec non est ad mortem c iussi quia sinalis c auia in inmitatis huius ea non est,ut Lazarus moriatur e Tunc quip/pe infirmitas ad mortem esi, quando propter mortem nil ut qua ritur, de in ipsa morte linis constituitur. Hic autem per infirmitatem vel mortem,gloria dei quaeritur, scilicet ut per eum qui .
infirmatus moritur,filius dei, resuscita illum,glorificetur. Uci namque filius deus est, ct id ocura
220쪽
infirmitas haec non est mortem, sed pro gloria lini, pro gloria inquam Dei id est, pro testis caninda diuinitate filii Dei. Exprobratur naria 4 filio Dei, licituret,uerta gratia, quia ex monui habet& in lanit, eo quod dixerit: Venit hora quando omnes qui in monumentis sunt audient vocem filii Dei S procedent. 'tergo gloriscetur,dc inia nix non arguatur filius Dei, oportet illum in iolian. rhoc uno,qui nunc infirmatur, experimentum dare virtutis di veritatis suae .i. o stendere in uno homine quid vel quomodo lacturus sit in uniueiso hominum genere. s Diligebat autem letus Marti ram ct mariam sororem eius N Lazarum. I Vere diligebat,nisi enim diligeret, non tanta in illis gloriam suam incnderet,non se ita per illos filius Dei glorificaret. Quanta enim gloria Dei est, quod in maria quidem resurrectionem animarum, in Lazaro autem Ost edere dignatus est, A vere,ci potenter uniuei salem sicut iam dictum in saeti rus sit resurrectionem corporum lii Martha quoq&Maria praesignare voluit praesentis ecclesiae si itum, quando iuxta alium E- Ecclesia uangelistam : intrauit ipse in quoddam castellum,& haec ipsa maritia excepit illum in domum iritu p.
suam. ua latagente circa frequens ministerium, maria ledens secus pedes eius audiebat ver hum illius, de cxtera quae nunc studio vitandae prolixitatis praeterimus. Diligebat ergo eos sicut maritia vasa gloriae sux,diligebat eos ita,ut in his primum dignaretur ostendere experimen tu gratiae α Μ dc veritatis suae : CVt ergo audiuit,quia infirmaretur, tunc quidem manlit in eodem loco duo hus diebus. Quare manlii in eodem loco duobus diebus Vticv idcirco,Vt eo retardante mora retur, Sc sepeliretur languiduς ille. Non enim volebat languidum lanare non mortuum adhuc
in domo iacentem, sicut archi lynagogi siliam aut ad tumulum deportari incipientem,sicut vi duae silium resuscitare. Experimentum quippe sicut iam dictum est eius verbi parabatur quod dixerat: omnes qui in monumentis sunt, audient vocem filii Dei S procedent. Vt ergo ad hoc M,
perueniretur tam diu tardavit, donec mortuus terrae gremio reconderetur, Vbi puluis in puluee Lue. 1. rem conuertitur, Se omnis caro in suam originem redigitur , ut inde clamore illius euocaretur, I n. s.
unde in iussu & in Voce archangeli, Scin tuba Dei, illo ad iudicium descendente de coelo omnes euocandi sumus. s Deinde post lixe dicit discipulis suis: Eamus in Iudaeam iterum. J Deinde, in t. Thessiquit, id est,cum duobus diebus in eodem loco in ansisset,post haec quae superius a lud sis pertulit, ' qui voluerunt eum lapidare, post lixe inquam quod magnii S a metu mortis alienum est dixit discipulis suis Eamus in ludaeam iterum. l Dicunt ei discipuli t Rabbi, nunc quaerebant te tu
daei lapidare,& iterum vadis illuc J Videlicet, metuebant ne occideretur, neicientes quod nisi vellet non moreretur,de idcirco e lilium illi dabant,ne iterum pergeret in Iudaeam. Respondit Iesus nonnexij. sunt horae diei I Quid,inquit,mihi consilium datis, cum non vos me, sed ego vos xii .elegerim, dc sic debeati; sequi nutum magistri, sicut sequuntur duodecim horae motum solis siue diei Aliter: nonnexti sunt horae diei Nonne,inquit,scriptum est,quia sol cognouit oecasum suum Nunquid sol iste,de quo scriptum est, alicuius excutietur incursu,&Occidet ante quam veniat hora eius cEgo nempe sum lux mundi ego ille sol,qui occasum suum cognouit. piIgitur sic tute sbi quo aer illustratus dies efficitur, ab oriente usi in occidentem proficiscitur, RHequacP in hominis potestate est ut occidat,antequam veniat xij.hora eius : ita scit Ooe, lura non me occident ludxi,antequam veniat hora mea,in qua mori decreui Quod si timetis,ne forte duem qux ror,vos periclitemini, ecce dico vobis. I Si quis ambulauerit in die non ostendit quia tu Iψ' tacem mundi huius videt. Si autem ambulauerit in nocte offendit, quia lux non est in eo. 4 Scitis hoc,quia per diem ambulare tutum est, per noctem vero ambulare, ruinosum. Ego autem dies
vobis sum,etenim lux mundi ego sum ego ille sol qui cognouit occasum suum. Igitur quamdiu vobiscum sum, nolite timere, quod ullum palsuri sitis scandalum vel offendiculum, sed consi di te,dc eamus in ludaeam iterum. Nam sicut dum quis ambulat in die,non offendii quia lucem
mundi huius videt : cum autem ambulat in nocte, offendit quia lux in eo non esti sic vos quam diu vobiscum ero,non offendetis, quia lucet vobis dies salutis, quado aut peruenero ad eumque ego cognoui occasum meum, quando comprehensus suero & traditus ad occidudum, tunc vos Omnes offendetis,thinc omnes . quasi per noctem ambulantes, scandalum in me patiemini. I Haec ait,& post haec dicit eis: Lazarus amicus noster dormit, sed vado ut a somno excitem O. I Mat. 26 Post haec, inquit quae dixerat ad corroborandos animos eorum ne sermidarent in Iudaeam ire iterum,causa in dicit, propter quam etiam ire velint, Lazarus , inquiens, amicus noster dormit.
Duplex nam est illis caula eundi,tum quia Lazarus amicus est qui dormit eo somno, i quo ii luna nemo excitare possit nisi solus Chrilius filius Dei: tum quia excitatio eius magna cit male ria gloriae eiusdem, filis Dei domini Se magistri sui. Verum cum hoc verbo quod cst dormit, non edixerat imagister differentiam vel qualitatem dormitionis. I Diκctunt ergo discipuli eius: Domine, si dormit,saluus erit. Dixerat autem Iesus de morte eius: illi autem putauerunt quod de dormitione somni diceret. J Nondum tantum profecerant discipuli Domini, ut scirent re nutariter Sc proprie loqui secundum disciplina fidei. Nam ubi de fide resurrectionis agitur, me lius dormitio cj mors de corporum depositione praedicatur,quamuis separatio animae a Deo, ST separatio