장음표시 사용
141쪽
Pol co primum mobile eu nona sphaera,coelum stellis ti , quid rum,& omnes planetae , mouentur motu diurno,
sint pacto xxiiij horarum. Suntque hispolia puncta imaginaria,& vocitantur poli mundi, quia super ipsis sicuti super duobus cardinibus , mundus coeleliis cir- Cur dica culariter,motu diurno, mouetur. Diciturque e qui notu circu ctialis quia quado sol sub ipso mouetur, quod bis inim AEq i anno contingit, vides icet, in principio arietis,deme- noctialu se Mart ij,& in principio libr*demense Septembris, est aequinoctium in uniuersa terra, cideo alio nomine d: citur, aequator diei noctis, utpote adaequans diem artificialem qui est. xij. horarum,nocti. Dicitur etiam cingulus primi mobilis, seu non sphaerae, qui est ab oriente per oecidentem, iterum in orientem Polloris, rediens. Dicuntur iiij praefati poli, alter quidem se-
eur,nus, tentrionalis,ab ursa minore, Marcticus ab visa maarcssicus riote, quae circa ipsum polum sunt, etiam boreaalim an iis, quia inde spirat Boreas ventus frigidus Alter vetarticus , o,ant arcticus nominatur, quasi contra arcti cum ponuncupe situs, Dicitur & meridionalis, quia est ex parte meritur diei,& australis etiam, quia inde flat auster ventus calidus Non sunt Sciendum est rursus ad maiorem dicedorum cla- id/m Poli ritudinem, quod non idem sunt poli Zodiaci, qui Zodiaci, Oli mundi, quoniam poli Zodiaci, distant a polis Poli mundi, per xxiij gradus, ij minuta secundum Ptomundi. O mecum, astronomorum principem cum mouea
Du Poli tur octaua sphaera, in qua est Zodiacus&eius poli, Zodiaci, ad motum primi mobilis, mouentur ipsi poli Zomoti, do diaci, qui moti, describunt duos imaginarios circu-ondssori los aequid istantes a polis mundi,quorum alter, vocabunt cir tu circulus articus, alter vero circulus an tarticus.
culos. Amplius sol existens in primo puncto cancri, siue Qui eis in puncto solstiti, stitialis, raptu primi mobilis, decuti eau scribit quendam circulum ex parte poli ai ctici, qui sentura appellatur circulus solstiti estiualis, vel tropicus Sole exi cancri, dum clite ipsemet sol est in primos uncto capricorni,
142쪽
pricorni, Due solstitij hiemalis, raptu eiusdem primi ente is mobilis, describit latium circulum, ex parte poli primo ἄant artici qui appellatur circulus solstiti hiemalis, ct enori
seu tropicus Capricorni. Inter hos autem duos cir Cr curiaculos . sive tropicos est circulus aequinoctiolis, ν qui corni. distans ab utroque tropico, quem pluinoctionalem, supradiximus diuidere coelum ipsum in quo reperitur, in duas partes aequales Hincque fit ut ex his circulis conficiantur in coelo, quinque Zor psiue regiones, quibus, 'uinque alia Zona supponuntur in In stris terra. S: cquet ar Zonar diuidunt in is constituuntur, qvmque quoniam inter duos circulos, videlicet, arcti cum S e sμης an tarticum, ipsos polos praedictos, accipiti tur duae ροψ Zonar, qua minores sunt Inter hos aut duos circulos, duos tropicos, ςssiualem, scilicet &hiemalem, siue tropicum cancri tropicum capricorni, accipiuntur Saliae duae Zonar, primis maiores . Inter duos vero tropicos inter se accipitur sumitur quinta ona, quae est omnibus maior, in cuius medio est circulus aequinoctialis uti praefati sumus. His sic annotatis, quaestio est, an sub isto circulo ae Titulisa quinoctiali in medio huius quintae Zonae destri quaesiti. pro , possibilis sit habitatio Quo ad secundum antequam ponatur conclusio,
tum ad aures poetarum, tum Commeratoris quam
diligenissime annotandum est, cum dicitur , Zonas Nqtμης coeli stes esse habitabiles vel inhabitabiles, id intelligendum est causaliter, non autem formaliter, quoniam cause extant bone vel male habitationis, Zonquero in te ta,h:s, supposit , dicuntur habitabiles, vel inhabitabiles formaliter quoniam homines in terra
degentes , in quibusdam Zonis has are possunt, in quibusdam vero minime Hoc praemisso annota iro, poni ui haec negativa conclusio, ad aures tum irgili in Geo gicis, ium Ouidij primo Metamorph. Virgili . Zonam mediam, in qua descriptus cst a quinoctia OMid iis, non esse habitabilem ob maximum, estum siue opinio, et 'calorem nes o
143쪽
eato tem, quoniam cum in ipsa, semper sol discurrat,
nec unquam ab eadem remoueatur, ex eius continuo motu , maximum causu incendium δε ab eis
dem vocatur Zona torrides Sic enim in auri Virgilius bi supra . Quinque tenent coelum Zonae, quarum una corrusco, Sole semper ruber, torrida semper ab igne Et Ouidius Totidemque plage tellure premuntur in orbem . Quarumque media est, non est habitabilis aestu . Nix tenet alta duas, tot inter utrasque locauit, Temperiemque dedit, . xta cum frigore flamma. Commentator quoque j. lib. Metheo rorum cap. vlt his poetis assentiens, tenet, quod quemadmodum duae plage, siue Zonae, seu regiones, quae sunt in circulo arico ad polum arcti- cum in a circulo antataico ad polum antarticum inhabitabiles sunt, ob maximum frigus, ex maxima solis distantia, remotione ab his, ua Zona media, inter duos tropicos collocata, inhabitabitas redditur Oh max unum lium, Mincendium 3 Est enim hareZona siue regio, supposita Zodiaco, qui est via solis,
a quo nunquam recedit,& propterea maximum causat estum. Et dicit idem Commentator hane esse Aristotelis opinionem, veram, Mid totum quod
ali dixe runt praeter ipsum, de re hac, esse simpliciter
phantiasticum De Itra Probat autem postionem hane suam Aueroes adtione M aures Ar: stotelis,demonstratione duplici, altera quiplici,pro dem a signo. alteia vero simpliciter, dicente causam, bat Com Messe, quarum prima haec est . Si datur locus inha mentator bita bilis, ob .aximum frigus , necessario dabituro
sub circo locus in opposita parte, inhabitabilis ob maximum is quin calorem, paret inquit ista propositio, Quia si nonctiali no admittitur hic locus, ob ingentem calorem, inhabitapsis esse bilis, dominabitur in mundo destruct o propter forbabitati titudinem frigoris . Tunc subsumitur minor . sed nem datur locus inhabitabilis propter maximum frigus,
nempe locus sub Zona, quae est uater circulum arcti
144쪽
eum,&polum mundi a icti cum, sub ona quae et inter circulum an tarticum in polum an tarticum
ergo dari debetis locus his Zoms oppositus inhabitabilis ob ingentem calorem, sed talis est sub circulo aequinoctiali, igitur hic erit inhabitabilis aestu.
Rursus si unum contrariorum est in rerum natura,
ct reliquum quoque esse, necesse est, ex ij. Coel tex. com .xviij ubi probatur quod si terra est, utpote grauissima,necesse est dari ignem, qui leuissimus est,atqui datur in rerum natura locus frigidissimus δε ob id inhabitabilia, ergo dἀbitur in rerum natura, locus oppositus, nempe calid illimus,4 propterea inhabitabilis, qui quidem sub aequinoctiali est circulo.
Secunda vero demonstrati, quae causim dicit si DemoΠramul&esse, hare est. Si sit distantia solis maxima, Giodice tarditas partium motus coeli ultima, seu maxima, causam, ut sunt circuli parui, efficiunt stigus maximum , se similiter si sit propinquitas solis maxima in velocitas partium motus coeli ultima, seu maxima,ut sunt circuli magni, qui sunt m ipso oeso, de necessitate maximum causat calorem, atqui sub circulo aequinoctiali reperitur propinquitas maxima, dum sol
sub ipso mouetur,& velocitas partium motus, cum partes circuli maioris velocius moueantur igitur
maximum producent incendium, Maestum . Opinionem huic opposita . , sustinent peritissimi viri, perfectam profitentes Astronomiam, Metiam pht ymi losophiam, e quorum numero, sunt Ptolomaeu 'φ' Avicen Theod. Mesenecti ut testatur magnus Albertus ii Metheor. lib. tractat. aeap. xlx Arittote v ' ID les aurean quem sequitur Auero es, cum non callue s ης Ist tri perfectam Astronomiam, ipso me teste xij. e tr*r Πρρ' tapbysicae ex .com. xlvii . ubi posita pluralitate sphae p rarum, motuum, ac iubitantiarum minaterialiu μις- secundum mentem Eudoxi,& Calippi. inquit, rationabiliter ita esse existimandum , ut praefati astron Omi,sui temporis, posuere, Necesibium autem sub- inculcat,
145쪽
inculcat dimina Lia tortioribus nobis, ac si aperte diceret, Sic quidem p rc babiliter dicendum est, at nonecessario, quoniam ad pervestigandum haec, per rationes necessarias,&demonstra luas, hi dimitto, qui hac in re, fortiores potentioresque sunt, quam ego ipse existam, ea propter in materia hac maxime astronomica, magis praefatos viros sectari debemus, quam Aristotelem, ac eius Commentatorem, S ceceros hos plos sequentes. Qua re, hanc conclusionem pommus amomatiuam, scilicet.
Concluso Sub circulo aequinoctial est possibilis habitatio
Uyrmati Ad cuius claritudinem sciendum est ex magni Alberam. doctrina, astronomicam scientiam prori enta , loco supra citato, duo potissimum reddere rcgionem inhabitabilem, vehementiam, scilicet fi igoris, in vehementiam caloris, Ad hoc autem ut haec caloris vehementia, habitationem destruat, tres causae τrei πη concurrunt, secundum praedictos a tironor OS, Vides smμι licet, directio radiorum solat Ium,dsiecte percuἰlen concμrr tium terram in rcflectentium se super seijpso , e . bμb ' quam causam ubique inuenimus in via olis,qua eti l ους inter duos tropicos aestiualem, scilicet, ct hiemalem, deserμης seu inter duo solstitia, videlicet cancri, capricorni .
4 s' Verum hae sola habitationem minime de iuuit,4ς ἰμω quandoquidem Ethiopia in aliae terrae ultra Ethio - piam ibi sint,&eiuitas Harim famosa apud philosophos di sub aequinoctiali, secunda causa est breuitas diametri solis, seu vicinitas eiusdem solis ad terram, cum directa reflexione radiotu in se ij psos, his enim concurrentibus cum iij. dicenda causatur uiccndium, ob quam causam asserunt perspectivi, eam regi O-nem, quae est inter aequinoctialem, solstitium hiemale quod est in capricorno, esse inhabitabilem Tertia causa est , mora solis quasi in uno loco moram trahentis, qua causa videtur esse in ambobus sold. iiis, scilicet aestiuali,& hiemali, In his enim duobus solstitiis videtur sol stare, tametsi semper circulariter
146쪽
Iaruer moueatur, ob paries pro quinquas, ut ceto solstitis. Omnes autem istae tres causae coniunguntur sub troptio hiemali, seu capricorni, quare maximum causatur Incendium,sole existente in capricor-
nos Est enim tunc sol in opposito augis,& ob id vicinior terrae,habens, directionem radiorum reflexorum in seijpsos, moram, ut periti norunt astro
Ex his modo dictis, probatur sic ipsa conclusio. In quacunque parte terrae,deest aliqua istarum trium causarum m illa non est maximus calor habitationem destruens , at 'arti terrae sub aequinoctiali exissenti, deest aliqua istarum causarum, habitationem destruent lum, igitur in parte terrae, sub aequinoctiali exiliente, non est maximus calor, habitationem destruem, igitur in hac parte terrae est possibilis habitatio Maior liquet ex dictis Minor vero probatur, quoniam tu existentes sub quis octiali quandoque habeant directionem radiorum percutientium terram, reflexorum in seipsos, ut quando sol est in aequino et ijs,aestiuali scilicet, hiemali, videlicet, in ariete,' in libra, deest tamen propinquitas solis ad terram, etiam tractus mora inorunt astronomia igitur & ipsa minor clara evadit. Probatur quoque praeposita cones usio alijs rationibus, ab magno Alberto positis in libro de Natura locorum, cap. vj ubi inquit. Dicunt Ptolomaeus, &Avicenna, quod nos videmus multos homin s oculis nostras, qui habitauerunt inter aestiuum tropicum, aequinoctialem δε libri etiam philosophorum de auris ibi degentium venerunt ad nos. E subdit, India enim ithiopia in parte est in locis illis, quare constat oportere esse ibi ha tationem, costatque eluitates plurimas gentis Achim, &Hndorum, Ethiopum,in parte, in climate illo esse Subinculcat
deinde, quod secundi climatis, tota latitudo, is stulte a quinoctialem , tropicum ae livum cuius latitudo
147쪽
latitudo est XXm graduum vel cicca, quanta, scilicet est maxima solis declinatio ab aequinoctiali circulo,
secundurn Ptolomaeum, astruitque multas esse,in tali climate ciuitates nominatas , pluresque homines venisse ad nos His autem rationibus, cic considerationibus M alijsibi sit pra positis, ait cohsentiendum esse lytolomaeo, Sin uicen nq,ut dicatur Zonam torridam, non omnino torridam esse, sed habitatam tam in littoribus maris indici, quam etiam in insulis multis eiusdem maris . quae bl dem a philosophis esse describuntur. Veruntamen dilimguendum esse fatetur, quoniam sub tropico aestitio, non portet esse continuam, delectabilem habitationem
atqui quandoque delectabilem, quandoqtie laboriom; Ea propter non approbat inferius ipse Alber-r qς tus, illorum opinionem, qui dicunt, locum illum subs'i qm circulo aequinoctiali,esse omnium locorum tempe-pς ς μ' ratissimum Temperatissima autem loca dicendam sunt secundum astronomos, que sunt inter circulum arcticum tropicum cancri, quae sunt inter circulum an tarcticum,& tropicum capricorni Admittit autem Ptolomaeus inibro de dispositione sphae- μθ tro qui est stilici ductorius Alma gesti, sub utroque 'μ tropico,arii tuo, scilicet, hiemali, ut refert Magnus
p Albertus, in de Natura locorum cap. vi esse possi-pνib bilem habitationem δε sub his habitare Ethiopes habit*ty Confirma que dictum suum per Poetam quendam sc* nomine I ic qui inducit Homerum dicentem xx. ρWπ' Natura quidem duo exigit Ethiopum genera, Vnum v - sul opico aestiuo in sunt Ethiopes, qui sequvnxurt m ψρ nos, alfe rum Et m opum , genus est qui sunt sub tror U ico sic mali initi ilis in tropicus aestivus, quorum
nora ρ' mi u in directo pedum nostrorum . Et tament νη ij multum laboriosa, non continus inquit Alberis ςηνα tu syla ad Latio suo tropico Capricorni, ob causas in- . ri. di testas praecipue propter oppositum augis, in quo
tunc r uritur sol, cum moueatur in circulo eccentrico
148쪽
trico. Et liquis uo dicatur regionem illam, quae est in meridie inter aquilonem, specialiter inter equinoctialem,&tropicum Capricorni, esse adustam, telligendum est, non qu5d illa sit omnino inhabitabilis, at quod regio sit male laboriose, non continuaeque habitationis Habitari etenim aliquando potest, presertim cum sol percurrit aquilonaria signa, quoniam tunc eis est hiems, hocque modo nil prohibet, qui Albertus quin homines quartae aquilonaris postin transire ad homines quartae meridionalis, non impediente solis exustione Testatur
autem idem Albertus, quod in descriptione facta sub Caesare Augusto, legitur, ipsum Augustum nuntios missi se ad reges Aegypti,4 Ethiopiae, Vt naues
impensasque pararent necessarias, eis, quos miserat ad transeundum,qui venientes sub aequinoctiali,loca inuenerunt paludosa a Mapidosa, quae nec nauibus, nec pedibus transire potuerunt quocirca reuersi, sunt, non peracto negocio . Quare concludit Albertus verius esse, quod dissicilis sit transitus at non
impossibilis propter vastam, Mare nosam haeremum quae solis adustione, sterilis est, qua de re sine maxima itineris longitudine transiri non potest . Ex his autem praedictis are constat, Ioannem de Sacro Ilusto sphaerae auctorem cap .iij. errasse, dum astruxit
Ethiopiam de qua Lucanus loquitur esse sub aequinoctiali circulo , Impossibile est enim tranq; Ethiopiam esse sub utroque tropico,ut praefatum eit,& easdem vel illarum alteram esse sub aequinoctiali circulo, ut inquit praefatus doctor ductor. Postremo soluendae sunt Commentatoris ratio Ad rones nes aduersus veritatem praedictam. Et ad primum Commemquidem dicitur, verum esse, quod si datur locus in ratoris re
habitabilis propter frigus maximum, datur etiam stonso locus inhabitabilis ob calorem maximum,atqui talis locus non est sub aequinoctiali,ut ipse arbitratur, quoniam ut probatum est, sub aequinoctiali circulo
149쪽
esset uitas samoia Harim . Est autem talis locus inhabitabilis, qui nequit continue habitari,& si quandoque habitatura aboriosa tamen malaqueeli habitatio ipsa subtropico capricorni, S ultra versus aequinoctionalem . Nam cum sub tali tropico ,
prope , tres causae concurrant, maximum causantes etellum talis locus inhabitabilis dicitur modo praedicto Declaratur autem tres causas praedictas subtropico capricorni,&prope concurrere. Quia cum
sol ibi reperitur, est in Solstitio, in quo radii directae percutiunt terram,diametraliterque reflectuntur, ob quam diametralem directamque reflexionem causatur ealor, Est tunc secunda causa, nempe tractus morae illo in loco, cum maior mora solis sit in sotastitiis, quam in quolibet abo loco Zodiaci, quanis do quidem in ipsis videatur quasi sol stare, Est aertia causa, quae excessivo calori, fomentum, Stabu sum praestat, propinquitas, videlicet, vicinitas solis ad terram; Nam siste ipso existente in tropico capricorni, vel prope, est in opposito augis, sicut eum est in tropico cancri, est in auge, doco remotiori a
terra. Cum itaque tres istae cauis concurrant, in tro
pico Capricorni, pars terrae, huic supposta tropico
Causa de inhabitabilis reddetur,modo praefato . Deceptus elieeptionis autem Aueroes in hoc, quoniam non admittit o Auero is , lem moueri in circulo eccentrico, quem tamen conesteditur cedere, necessum est, ad saluandum diuersas Planetarum apparentias, sicut Ptolomaeus, in ceteri peritiastronomi concedunt. Nam Ptolomaeus in quinta dictione Almasest cap. xiiij ad probandum ecce nintricorum necessitatem,sic arguit . Si non dantur ec-eentrici ergo planetae semper apparebunt qui distantes a terra eorumque diametri erunt ei uidem
quantitatis quod falsum est,in expresse patet, quia sensu oppositum apparet, quia planeta quandoque
remotior quandoque propinquior teriae appacet. Consequentia vero ex eo es arer, quia circuli concentrici;
150쪽
trici, cum habeant centrum idem cum centi terra
aequaliter diliabunt, quod dici nequir, si malorem,Nminorem diltantiam seruare volumus. Arguit praeterea idem Ptolomelus in dictione iij. Almag. cap. iij.
Planetae, Momne corpus coeleste,regulariter mouentur ut probatur viij. Phys rex co. lxxvj Scit Coel. atex. xxxv usque ad xij. Tune sie Deprehenditur solem in medietate Zodiaci, ab ariete, ad finem usque virginis, longiori tempore morari, quam in alta medietate, a principio librae, ad finem usque piscium, igitur in prima medietate Zodiaci, maior portio sui orbis intercipitur, quam in reliqua medietate, igitur
linea secans Zodiacum in duas medietates, aransiens per centrum mundi, secabit circulum solis deferentem,in partes inaequales, quo fit ut centrum circuli solem deserentis, necessario aliud sit a centro mundi,& circulus solem deferens, sit eccentricus. Ad secundam Commentatoris rationem fundatam in Atist dicto ij. Coel rex co. xviij dicitur, verum esse quod ait Aristoteles, atqui contra nos minime militare, quoniam iam concessum est, dari locum aliquem inhabitabilem ob maximum calore, at negamus eum esse,sub circulo a quinoctiali, quandoquidem sub ipso, ex tribus eausis concurrentibus ad maximi aestus productionem, una, duntaxat concurrat, vide licet, directio radiorum solis, cum reflexione ipsorum. Deficiunt enim tractus morς, propinquitas, ad terram, quae duae causa admodum necessariae sunt, cum prima iam dicta,ad reddendum regionem inhabitabilem, propter maximum calore. Ad tertiam quam dicit demonstrationem esse simpliciter, siue dicentem causam, esse, d scitur, nec de monstrationem esse,nec rationem probabilem,quoniam minor assumpta propositim, falsissima est Nam etsi sub aequinoctiali, solis motus dicatur esse
velocior ex maiori circulo habente partes, quae ce/leriori motu moventur. falsis imum tamen elt, I p.