장음표시 사용
171쪽
productiua . Non igitur Deus, ac rubstantiae separarae sunt causa productiva entis realis communis, seu entis, inquantum entis, secundum totam suam latitudinem uti declaratum est aesentis inquantumentis,ab eisdem producibilis . Et si inferatur, igiturens reale,& producibile solum erit adaequatum etaphysicae subiectiim, negatur consequentia, quoniacum ens Metaphysicae subiectum analogum sit, norieodem modo, in causis, Meausitis reperitur, quia nosecundum eandem rationem, sicisti patet. Et ad huc sensum pulcherrime veri sicatur D. Thom dictum Potest quoque aliud iacillimum afferri responsum, aperta veritate gaudens, maiorem,scilicet assumptam sic modificando, principi a subiecti seientiae noeontinentur sub subiecto, eo scilicet modo, quo principia eius sunt, cumque subsumitur, Deus iubstantiae separatae sunt principia subiecti Metaphysicae admittatur, eum concluditur, igitur non continent
sub tali subiecto eo modo quo eius principia sunt, optime sequitur, argumentumque pulcherrime concludit,& veritatem affert, at non aduersus conclusionem supra declaratam. Concludit enim solum,qubdDeus ae substantiae separata non continentur sub
subiccto, ab ipsi producibili, quod ulla absque
controuerita conceditur. Non tamen ob id sequitur quod ens reale Deo creaturisque commune, nosit adaequatum Metaphysicae subiectum. Si autem sermo sit de principi j si non quidem effectivis, at formalibus duntaxat, maior propositio in argumento assumpta salsissima est, quandoquidem principium sor male subiecti ipsius seientia sit eiusdem subiecti quid ditas quae sub ipso continetur, veluti distinctum sub confuso, seu explicitum sub implicito . Et talis subiecti quidditas, quati alio nomine, definitio diei
tur,est verum vi edium, ad demonstrandum primam adaequatam passionem de suo subieci , ut Aristoteles ac D. Thom ij. Posteriorum clare edocent. Ex
172쪽
his itaque facile constare arbitror primum lio argumentum nullius esse roboΓs, vel momenti,nisi apud
propriam vocem, aetermanam terminorum lignis ficationem ignorantes.
Ad secundum facillime rcspondetur maiorem, uuae est D. Thom .in prohemio Metaphysicae, disec um est,interpretando, eique verum sensum redden
do. Cum enim si arguitur. Illud ens commutieest adaequatum Metaphysica subiectum, cuius sub Quom. stantiae separatae, uniuersales sunt, commune que opinymeauis ploduci iuMsc est modificanda, cuius, Videli sti. D. eet, substantiae separatae, causa sunt non nivoce, at Th. Pota analoge,id est,productive entis communis quid m, mi Meia
a non qu Ad eiusdem sit rationis simpliciter, sed sis 1la se aflum proportionaliter cum ute in ipsis reperto sumptasa Non enim oportet causas analogas entis commu- .d canis productivas,ita illud producere,ut in se est, uti L. tali amplitudine,ae communicate gaudet, quoniam tune essent etiam entis in ipsis reperti productive, quod est impossibile, atqui productive dicuntur entis communis, quia entis quod est aliud a seipsis, quodque saluatur, ae reperitur in aliquibii suis partibus subiectivis. Cumque subsumitur substantiae separatae non sunt eausa analoga entis communis,De, creaturi seu entis,inquantum entis naee uti lassa negand est,quoniam cum ens de Deo p-so,ae creaturis praedicatum, sit analogum per priuiquam de Deo,uti de ente per essentiam cui produci,ae causari minime competit,quinimo sibi repugnat,
decreaturis vero,ut de ente per participationem,cui produci, optime conuenit, praedicetur hinc tot
um dieimia, Deum esse productivum enu , p et
turisque communis, intelligatur productivum esse en iis quidem taliter dicti,in utribi produc corvieni quod pariter asserendum est de aliis substantiis se ratis. Hinc quoque fit, ut cum dieitur substan tiastiparatas esse causas productivas entia inquantum
173쪽
entis, i inquantum teneatur specificatiue, non redN-plicatiue, specificativa autem, ad uniuersalem consequentia minime valet,sor maliter loquendo, etiam eum spec ficationis nota. Sicut enim non recte infertur, homo inquantum capillatus et crispus, igitur, omnis capillatus eii crispus, ita etiam nec hie se- quietur substantiae separatae sunt productive, ae effective entis, inquantum entis, igitur sunt producti v qomnis entis , quoniam, ly, inquantum specificat,& restringit terminum cui apponitur, ut ipsum non relinquat in sua ratione formali absolute sumpta , propterea sensus propositionis ell, substantia separatae sunt productive entis, inquantum entis, quia non solum ens habet causam secundum speciales elIendi rationes, puta secundum tale esse, humanum, te ninum, huiusmodi Dat etiam secundum ipsam entis rationem, tametsi non in quolibet, ut praefatum est . Sunt enim separatae substantiae, potissimum prima, causae productivae hominis, non solum quat nus homo est, sed etiam quatenus animal, vivens, corpus, substantia, ins est, siue existit . Et nisi sielio e D.Thom .dictum interpretetur, quae nihilomianus interpretatio veritati omnino consentanea est, facile talis argumentatio retorqueri potest aduersus
Flandrensem δε quoscunque tenentes en praedica mentale, non ens Deo,creaturisque commune,adaequatum esse Metaphysica subiectum , sic arguendo. Retorque. Illud ens commune est adaequatum etaphysicartur argu subiectum, cuius substantiae separatae, effectivae sunt mentnm eausae,atqui entis praedicamentalis substantiae separaaduersa cia, generaliter loquendo, non sunt effectiva cau-riorum in sar, gitur ens prae icamentale non est adaequatum
seipse Metaphysica subiectum, quod est contra illorum opinionem. Maior est D. Thom Minor vero pro batur. Quia si bstantia separatae essent entis pret- dicamentalis effoctivae causae, cum omnes citrair mam, in praedicamento substantiae reponantur,
174쪽
ab omnibus veris ad nimitur plitiosophis, optime sequetur, quod ipsarum mei causae existant quod amr- mare prorsus fatuum est. Atqui nonnulli hebetis ingeniihoe in conueniens morum effugere mollientes aiunt, substantias separatas si dum epi- equidem ausas entis praedicamentalis est ectivas , ofalsa. haud tamen ipsuum mei, quandoquidem ipse sub subiecto Metaphysicae minime contaneantur. In
qmunt enim eos omnes, tum a ratione, tum ab D.
Thom .ae Aristotelis auctoritate deuiare, qui eas ipsas,sub praedicto adaequato Metaphysica subiecto reponunt. Verum hae in registi delirent, quam averitat stram ire,quanquam postremo ab Aristotelisae D. Thom lucidissima doctrina recedant, facile commonstratur. Ratio quippe ipsa suadet ut limi Pr ΡtHMtum ens omne, & partiei patum , in aliquo decem res et/ rpraedicamelorum reponatura idque subente Deo opinist
creaturisque communi cumque subitantiae separa' , ei tra primam, limitata intentia,ac participara, quandoquidem earundem esse existentiae in sua recipiatur essentia, vii actus in potentia, ob id ut in genere substantiae reponantur necessum est. Huie accedit uuod quia omne habens definitionem ex genere dc disserentia constantem in genere necessario collocatur, ea propter cum substantiae separatae huiusmodi deh-nitionem habeant nempe ex immaterialitate viae
nere determinabili, & tali immaterialitatis gradu persectionali, per recessum a potentialitate,& accessum ad actum purum, ut differentia determinante constitutam, sane sequitur ut in genere, scilicet su stantiae collocentur. Hoc clare docet Aristo t. in lib. substan Diuinorum ubi postquam libro, lex eom. xiiij. Qtia sepa-
vj. ex com . iiij xvii tex eo m. . ens ipsum Om ratas, mmune, in decem secuit praedicamenta subdit eodem praedica-
lib. vii tex .co m. ij. iiij quod cum subitanti, en sit metosub-smplieiter S per se, accidentia vero entia secundum antia εquid, principaliter de ipsa, a Metaphysica speculari tineri dodum raris.
175쪽
dum est. Cum igitur subitaritiae separatae maxime
entia per se, ac simpliciter sint, potissimum ad Meta- physicam spectablint considerationem, itentis generabilis ae corruptibilis principia sunt, Sit subire dicamento substantia continentur. Quod sacile liquebit si perspexerimus Aristo t. xij. lib. ex comm. xxix. eandem substantiam secantem in mobilem,&immobilem, siue intellectialem, quarum primam Physicam appellat, Metaphysicam alteram, qua longo prosequitur processu . Et quia substantia talis immobilis, genus substantiarum separatarum Ostendit, de eoque maxime ametaphysica tractatur, substantiaeque uti nobilioris partis entis praedicationem perpulchra suscipiant, hinc fit, ut necessario ipsius entis in decem genera desecti in recto praedicationem accipiant. Et hinc quoque merito sequitur, ut sub ente Metaphysicae subiecto, siue ponaturens
praedicamentale, siue ens Deo creaturisque comune,
praedicta substantiae contineantur, quod probanduerat. Id quoque ex non Metaphys confirmatur, ubi Aristot volens de ente in actum d potentiam diuiso,tractatum facere,inquit. Non solum velle sede potentia ipsa, ae actu determinare prout in rebus mobilibus sunt, verum etiam prout in rebus immobilibus, seu intellectualibus ut D. Thom interpretatur reperiuntur Tales autem res immobiles, subitantiae sunt se paratae,actus lorentiae compositionem habentes, praeter, primam, quae simplicissima est, quaeque infinitate gaudet, propterea a nullo
et auditur genere, quemadmodum praedictae omnes Euissem sub ipso clauduntur. substatia Veritatem autem hanc quam apertissime D. San- separatas ctus docet, inopu seu lo de natura generis cap. iij ubi in praedi s ait, Deus in genere non est, cum in eo non sit pocamento cientia,&actus, id autem omne in genere est, ua quo Teponi, , potentia, actus reperitur. Et parum infra sic con-ciare edo cludens inquit. Cum igitur in omnibus citra pri-
176쪽
mum sit potentia, actus, omnia praeter ipsum erutin genere, iubdit, quod licet ens quod est subiectum primae philosophiae non sit genus nec in genere, tamen nobiliores entis partes, subitantiar, scilicet separatae necessario erunt in genere. Quo quid clatius dici poterati Hoc idem allerit iiii cap. de ente, Messentia secundum duisionem opusculorum, vel cap. vj secundum partitionem Caietani, inquiens Quod quia Deus habet essentiam quae est suum metelle, ex hoc sequitur quod non sit in genere, quia omne quod in genere est, oportet habere quidditatem , praeter suum esse: Et insta circa medium, inquit. Et quia in ipsis subitant ij separatis quid ditas non est idem quod esse,ideo sunt ordinabiles in praedicamento. Et propter hoc subdit . Inuenitur in eis genus,4 species, differentia, quamuis earum differentiae propriae sint nobis occulte . Itidem hahetur, prima quaest.lxxxix. r. ij ad iiij ubi ait,quod substantiae immateriales sunt in praedicamento substant lar, cuis earum quid ditas. non sit earum esse. Et postremo distinct. iij secundi sen. q. prima ar. v. in cor p. inquit. Respondeo, dicendum, quod secundum Avicennam omne id quod habet esse aliud a ista quidditate,oportet quod sit in genere, ita oportet 1 omnes Angeli ponantur in praedicamento substantiae. Ex his clarissimis D. Thom dictis, constare arbitror substantias separatas, praeter primam 'omnes in praedicamento subitantiae reponi. Et sic
sub ente praedicamentali, tale autem ens subente concludi, Deo creaturisque communi. Quo fit ut siue ponatur ens praedicamentale, siue ens commune praedictium, euadi non potest, quinini et late substantiae reponantur subadaequato Metaph subiecto Velle autem astruere praedictas substantias non contineri sub Metaphysicae subiecto, quia Cpetit omnia sub ipso scientiae subiecto contenta esse a nobis quia
177쪽
quidditatiue coginoscibilia , hoc fatuum est dicere. nee improbatione eget, quoniam quod uis praedi
ctorum duorum entium ponatur adaequatum Me
taph sicae subiectum, impossibile est omnia sub tali
subiecto contenta, quidditatiue dignosci, quandoquidem substantiae ipsae separatae, quae sub ente praedicamentali contineantur,in tamen usdditatrue a nobis minime cognosmntur. Amplius argumentatur. Quia siens commu-AT praelatum est, poneretur subiectum opst raepie .um foret, ut de ipso aliquid ab eo realiter di- D uersum demonstraretur,at nihil potest esse a tali en- ψηφρ' ' deommuni , realiter diue um, quod demonstrari, queat, igitur nequit esse subiectum. Adhoe facilis δ' 'I espondetur,4 primo, per maioris interrem
'i' ptionem, quoniam ad hoe quod aliquid de aliquo P 'g' demoristiabile non exigitur necessario realis di- ubisita, ab eo,sed sussicit, quod quendam additioni
modum ad ipsum habeat. Et quia huiusmodi sunt transcendentia omnia respectu entis,etaphysicae subiecti, quia supra ipsum aliquam rationem formalem addunt Hinc fit ut de ipso demo nitrabilia sint. Potest decundo responderi , quod etsi enti secundum se nihil realiter diuersum inesse possit, enti tamen in suis partibus recepi complura ab ipso realiter distincta uiesse possunt,4 demonstrari. dum
tamen illa non exeant rationem formalem ela-
physices, cita de ente substantiali plurima demon strantur ab ipso realiter distincta, & id suffcit, propterea minor hoc in sensu,salsa est,nempe, quod nihil ab ente ut in suis partibus recepto,sit ab eo realiter diuersum ainum. Rursus mdatur si ens Deo , ereaturisque Om- ais aliud mune est huiuste stientiae subiectum,eadem ratione, Mens commune cnti reali, Menti rationis, subiectum poni posset,cum trunque sub ente ut ens est,
178쪽
contineatur nihDominus id talium esse constat,
quandoquidem de ente rationis, qu ostestem Th. iiij. Metapbys tex comm quinti, est logicae subi ctum, dialecticus, solum consideret, lac de re, idipsum ametaphysice consideratione,ab Aristotele vj. etaphysicae ex .eommenti octaui, secluditur. Huic argumento facilis adest responsio , per interi Re insistum consequentiar, Non enim est aequa ratio de Vtroque ente, quoniam cum scientia Metaphysica realisi ima sit, subiectum exigit realissimum , qualeens est, Deo creaturisque commune momens commune enti reali, Menti rationis,cum tale modo quodam , ab utroque abstrahat. Si postremo argueretur quod omnes eonditiones subiecti adaequati, ita attribui possunt enti praedicamentali,sicuti enti Deo creaturisque communi hoc assumptum inficiendum est , quoniam nulla talium conditionum adae quato subiecto conuenientium .enti praedicamentali conuem re potest. Non quidem prima, quae est uniuersalitas, quia uniuersalitas talis,sive continen tia,adaequationem dicit, quae in ente praedicamentali respectu rerum, ab ipso elaphysico tractatarum reperiri nequit, quaniloquidem tale ens , a speculatis in Metaphys scientia, omnino excedatur, ut patet. Non secunda , quia illud principaliter in scientia consideratur, cuius primo ac per se cognitio intenditur in ipsa scientia ita ut nil aliud principalius sit
consideratum . Tale autem est ens inquantum en S,& non ens praedicamentale quod est parientis communis, ut liquet. Si enim de hoe ente praedicamentali principali iis cognitio in enderetur, cum Deus sub tali ente minime comprehendatur, nullatenus
de eo metaphysica cognitio haberetur , quod ex duodecimo Metaphysicae falsum penitus eomprobatur. Non denique tertium quoniam scientiae speculatiuae ab inuicem distinguuntur, non pe
179쪽
nes materiati .i, ac im alia, cidaequata subiecta. tale autem eli ens inquantium ens Sion ens prae- dieamentale, ut ex dictis liquido constat. Et sie praefata eonesusio remanet inconcussa GHaec de praesenti quaestione o
180쪽
7 Quaestio de Indi uiduationis principio, rerum materialium,4 imm terialium, ac accidentium
V AERI Tu generaliter,&uniuersaliter quid sit indiuiuiduationis principium in cunctis rebus. Et prino, quidem in rc bus materi aliis bus,deinde in rebus immaterialibus, postremo in accidentibus
quaesitum sie procedemus, quoniam prius quartati declarabuntur termini, deinde adducetur Scoti, ac eius sectatorum opinio , suis cum fundamentis δε sol uentur: postea aduersus hanc suam opinionem argumentabitur, tanquam salsam ac erroneam, postremo,declarabitur,quae sit D. Thom. opinio, quam feram esse arbitramur, circa hanc rerum mat criali uindiuiduationem.
Pro notitia igitur terminorum in quaesito posito Iisdividorum, sciendum est, Indiuiduum quodlibet duo di rum quod cere, indistinctionem , scilicet a se,4 in se, distin I b. d. ctionem,ab alijs, propterea quaerere, quid nam sit dicit. tale indiuiduationis principium,4 intrinsecumide hoe quippe solum est sermo est quaerere, per quid primo natura specifica, quae communis, ae uniuerialis est,reddatur singularis,4 incommunicabilis,&ita quidem ut sibi repugnet pluribus communicari, veluti superius, suis communicatur inserior bus, per ouidoue individuum hoe,a caeteris indiuiduis ei undem speeiei, in ipsis rebus materialibus, realiter seiungatur. Et hinc fit, ut duo quaerantur ad indiui duacionem ipsam necessario concurrentia, scilicet, H qu