장음표시 사용
231쪽
ramus,animul lationale,esse velum quod quid est, ipsius hominis Mine inquiebat Commentator vij.
Metaphysice Commento. ij quod quod quidest,est illud quod significat sermo, qui diei essentiam rei, quae eis definitio. Tale autem quodqui dest,ex praeclacatis per se in primo modo, nempe ex genere di ferentia,constitutum est.& illud est, ad cuius interrogationem factam per quid, optime id ipsum proferimus,ut cum quispiam percunctatur,quid est Homo vere respondetur quod est animal rationale. Et hoc expresse docuit. D. Thomas .vij. Metaphysicae tex .eo. xxj. Nomine autem cuius est,non singulare intel ligimus, iandoquidem non fit dissinibitae,nee eius siequodquidest,ut expresse testatur Arist. vij. Metaphylice tex.eo. xiiij. inquiens.Nulli ergo specierum quae non sunt sub genere,quidditas seu quodquidest competit,sed hisce solum, super quo textu,ait O.Thomas, quod quodquidest , non erit alicui, quod non sit, de numero specierum alicuius generis, sed hisce so tum , nempe speciebus,quandoquidem sola speetes definiatur , quae definitio ex proprio constat genere propriaque differentia. Ηoe idem ipsemet Aristoteles sub alijs verbis asserit, eodem lib.tex. co. xxx lx inquiens Ratio vero siue quidditas seu quodquidest . ipsius uniuersalis est. At eum generis esse nequeae μοι uti iam dictum est, ipsius speciei duntaxat erit. His me seu sic enucl- is, diei iur quis d quaesit germanus sensus erit. se quodqui dei seu quod perdimnitionem signa sicafur, sit realiter idem cum eo cuius est, nempe eum ipsi specie dissinibili siue sub alijs verbis. Num definitio,& definitum, sint realiter idem. . . Quo ad secundum ponitur haec prima eo nelusio affirmativa. In omnibus entibus per se, seu substantialibus,
logice loquendo, quodquidest,in id cuius est, siue quod idem est definitio,&definitum, realiter idem
232쪽
In hac ipsa conciusione dicium est, in omnibus entibus subitantialibus, ut nullum se ludamus,dicium et per se ut ea quae sunt peraecidens, abijciamus, demum additum est, logice loquendo, quoniam si Glaphysica loquamur, secus sentiendum est, quando quidem in rebus materialibus omnibus , tale quod quidest,realiter diit inguatur ab eo cuius est . Hae de
re asserebat D. Thom tex .eom. xl l eiusdem. vij.
Quod quia superius Arist.logice considerauit,de pisso quod quid erat esse,ob id, non ex lusit substantias materiales, quin in illis etiam e siet idem quodquid-
est, cum eo cuius est. Et hare conclusio sie declarata, probatur expressa, tum Aristotelis, tum Commen ta toris, tum denique D. Thomae, a uictoritate . In quit enim Aristoteles vij. Metaphys tex com. XX.
postquam astruxit in entibus per accidens , non esse idem quodquidet id cuius, est, In dictis autem secundum se,necesse est idem esse ubi Commentat esie ait. In eis autem quae dicuntur per se, id est in eis autem quae sunt, unum per se,rectum est dicere,qubdiant cum suis quidditatibus, idem necessario. His duobus assentiens. D.Tho m. ibidem haee verba de promit . in illis quae dicuntur per se, semper necesse est, idem esse quod quid erat esse,in id cuius est. Modo ratione probatur . Quoniam quod est sub Dirliri stantia alicuius non distinguitur ab illo, at quod ratione, qui dest, est substantia eius cuius est igitur quod probatur quidest non distinguitur ab illo Maior a b minorsredicta adeo ex se arissimae evadunt, ut nulla indigeant ranciasti probatione . Huiein alia subnectitur ratio talis Quaecunque de aliquo uno per se taedicantur, nullam in eo diuersitatem faciunt, sunt idem reali inter, at quodquidest Mid cuius est de aliquo uno e rse praedicamur, in eoque nullam diuersitatem adduincunt igitur sunt idem rcaliter. Haec ratio licet sit ipsius Aristotelis iiij. Metaphystex. com .iij proban-ur en Sunum,iden esse realiter, nihilominus utra
233쪽
que pre miliarum roboratur. Et maior quid etsi quia
impli eat, duo, nullam diuersitate in aliquo efficere Mes. realiter distincta, nam nullam diuersitatem facere,aperte arguit ea ipsa, non esse diuersa, nec realiter distincta Minor ex eo liquet, quia animal rati nate, momo apti ilime de Sorte vel Platone praedi- eantur per se, quoniam trunque in quid,de utroque praedicatur, nee ullam in eisdem, diuersitatem adducunt, igitur Viraque vera.
Potest&ha tertia ratione probari Vbicunque& quotienscunque ab una sumpta propositione, ad aliam arguendo, petitur principium, illa duo in pro politionibus, ex parte subiecti, assumpta, non realiter distinguuntur patet hae propositio quia unus modorum petendi principium,est,quando probatur idem per idem, sed quando arguitur a definitione, ad definitum, Me contra,semper petitur principium, vedoe et Aristoteles in lib. Elenchorum, O Thom.
in tractatu fallaciarum , igitur non realiter distin
s. isisti Secunda conclusio est, negat tua...isebis.. In rebus materialibus,& in his quae sunt per acetia dens Metaphysicae loquendi, non est idem quod
In hae quaestione dicitur, MetaphIsicae loq uendo,
quoniam eum etaphysicus, res ipsas secundum se speculetur,& non ut modis praedicandi sub ijeiuntur, propterea contemplatur materiam , quae est indiuiduationis principium, quae quidem est extra quod quidest, 'uia ut pulcherrime declarat. D. Thom. vij. Μetaphysicae tex .com xl l species ipsa materialis, iuxta suam realem, metaphysicam eonsiderationem, nequit esse nisi in indiuiduo,ob id sequitur, quod si res naturae,materiam habet quae est pars speciei quae spectat ad quodquidest, etiam materiam indiuidualem habeat, qua nullatenus ad quodquidest pertinet, qua de re, nulla res naturae, materiam habens ν
234쪽
bens est ipsa in quod quid est. Hoc enucleat, non aliter probabitur praefata conclusio, quam Aristotelis auctoritate, quoniam de ea, in alia quaestione satis elisermo habitus Scribit enim ipse Arist. loco immediate supra citato haec praecise vel ba Quaecunque vero sunt, materia, aut simul cum materia sumpta, in hisce, non est idem quod quidest, cum eo cuius est, neque per accidens unum ut Socrates musicumque habetur. Et hoe idem scribitur iij. de Anima,t ex eo m. ix ubi ait. Est autem aliud magnitudo, magnitudini esse, aqua, laquae esse,& sic in multis alijs, non autem in Omnibus, vult dicere Ari-Bot quod quia Mathematica secundum esse reale nequeunt esse sine materia, sicuti naturalia, hanc ob rem differt quodquide ab eo cuius est Exprestiastinum autem signum, quod Mathematica cum materia sint,est,quia sicuti in naturalibus plura reperium indiuidua sub una specie, ut Socrates,4 Plato.
sub homine, ita plures trianguli, sub una trianguli specie Additur & tertia eonesus talis
Quodquid est id euius est, seu definitio, sidefini itatum, iuxta log:cam eonsiderationem , sunt idem,ra elusi. tione, ex parte rei,non autem ex parte intellectus ratiocinantis
Declaratur conclusio haec, quo ad utranque partem, Sprimo quo ad partem assirmativam, pulcherrima hac ratione. Quaecunque habent eundem eon ceptum formalem. N obiectatem , sunt idem ratione ex parte rei,at quodquidest,& id cuius est, seu definitio ies nitum habent eundem conceptum forma lem obiectatem, igitur sunt idem ex parte rei, ma-i'rex soliquet , quoniam unitas conceptus formalis,dicit unitatem rationis, S unitas eonceptus obievnitatem rei,exprimit Minor vero probatur, quia eadem p r cis natura specifiea,& secundum eundem modum, obiecialiter intellectu eorrespondet
235쪽
per quodquuieito id cuius eli seu per diffinitionem, diffinitum significata, ut facile esaret de homine,ac animali rationali. Nam quicquid de homine, praecise eoneipit intellectus,& format ex parte rei,&io ex parte modi significandi itidem de animali rationali confingito format, igitur hare duo praedicta ex
parte rei, eandem rationem habent&dicunt . Quo, asseeundam partem negatiuam, facillime commostratur,quia quotienscunque intellectus, quippiam, ei, cuius est,seu definito,attribuit, quod formaliter a quodquideli seu definiatione,remouet, necessario secundum rationem ex parte intellectus ratiocinantis,seiunguntur,ut exempli gratia, esse speciem, quae intentio secunda est attribuit intellectus ei cuius et
siue definito, quod ab ipso quodquidest,seu definitione, formaliter remouet, igitur secundum rationem ex parte intellectus distinguuntur maior ex se et rissima est,minor quoque ex eo liquet,quoniam vere dicimus hominem,qui est id cuius est,siue definitum,ut intellectui obiectum, esse speciem, quod tamen de quodquidest, seu de distinitione, formaliter
negatur. Nam non lapide dicitur animal rationale, speciem esse, at quid ex genere,& differentia constitutum quod est ipsa definitio,quaevi secunda intentio est. Praeterea discriminantur haec duo,veluti aliis
quid confused distinctE conceptum, Nam quod definitum,non exprimit,at conius continet,definitio distincte declarat. Quo ad tertium unum duntaxat adducitur argumentum , aduersus tertiam conclusionem quod tale Aintime est . Impossibile est eundem conceptum,esse priore, is aduer posteriorem ,haberi,& non haberi,de eadem re at cierit qui res eadem, prius concipi potest, seeundum nome.ἔclus Ona definiti, quam secundum nomen definitionis, igitur conceptus per nomen definiti, nomen definitio- Αρ . . nis e plicatus,non sint idem. Ad hoc argumentum
tintis,is secillima est responsio , iam dictis, elici potest
236쪽
nam nil aliud conesudit, nisi quod alius est eonceptus definitionisin alius definiti, ex parte intellectus eandem rem , diuersimode concipientis , apprehendentis, quod quidem quamlubentissime conceditur, Mid iam superius deelaratum est. Et haec pauca,de quaestione hae dicta sut-ficiantis
237쪽
Quaestio An relatio ut relatio est,
sit ens reale, an rationis tantum.
quid, ut ly, ad ,simpliciter,&absolute respectum significat, sit ens reale, an rationis tantum , vel utrunque esse queat .
Quo ad hoe quaesitum sciendum est, quod quia relatio,vi relatio siue ad aliquid, ut hac simplici voce, siue dictione, ad significatur: nec quid reale, nec quid rationis, simpliciter dicit, quoniam cum ly ad
habitudinem seu ordinem sonet unius ad alterum quae quidem habitudo, Mordo quandoque sine omni penitus intellectus opere est, cin rerum reperitur natura, ut probabitur, quandoque solum in intellectus opere, obiective tamen, reperiatur, propterea ly ad aliquando realem significat relationem nonnunquam solummodo relationem rationis. Abstrahit enim ly ad siue relatio, ut relatio, a respectu reali, iationis, veluti analogum quoddam a suis
analogatis, nee alterum necessario est affirmandum, eum trunque esse valeat. Cum enim trahitur, modiueatur ad ens reale, seu ordine realem, existentem inter duo extrema realia ,realiter distincta, in rerum natura, praeter opus intellectus existentia, respectus, habitudo ae relatio, rcalis est eum vero hic ordo solum obiective in intellectu est, uti ordo generis, ad speciem, econtrai, solum relatio rationis est, habens tamen suum in re fundamentum, ut in hoc abente secernatur chimerico . Quod autem relatio realis S ad aliquid reale,extra penitus intellectus operationem necessario ponatur, quod Aureolo.
238쪽
reolo xxx disi vacet i sint quaeli. l. art ij. maxima Aureoli ingerit difficultatem tenenti ac tutari conanzi, Om opinionem relationem, in sola intellectus apprehelisione en ca relasuum esse haberes, pulcherrime probatur, ratast. tianem Comentatoris ae Avicenne apertissima auctor tate . . Arist. nanque. v. Metaphys postquam tex. com. 3 4 Relatio ..diuiseratens communiter, ac generaliter dicium, o ε uti
ens secundum accidens, ens secundum se Quae quam
quidem entia in rerum natura suns, ut cuilibet zrmilis. 17 enos intelligenti patet in tex xiv j sub d uidit iplum .esisa in ens secundum se, inquiens, secundum se vero entia i p. 7ώ dicuntur, quaecunque significant figura praedicati m. ti,tti nix,quotiens enim dicitur totiens essessignficat quo ei εώ Ajiniam ergo praedicatorum, alia quid est, s ῖrrificani , s.f.lisca alia quale, alia quantum, alia ad aliquid,alia facere . ὸhiis alia pati,alia ubi alia quando,horum, ni cuique deis. itate esse significat. Super quibus verbis, inquit Com pi.batur. mentator. Cum deesarauit modos entis quod ii secundum accides, neepit declarare secundum quos modos, dicitur ens essentialiter,& subdit S per figuras praedicationis, intendit genera pra dicamem Ο-rum Ex hisce tum Arist. tum Commentatoris verbis,elare constat, quod ens secundum se, diuidi tui Scseeatur in decem praedicamenta quae sunt decem Grum genera, quae sane absque intellectus opere, maerum natura est hibent sinter quae etiam ad aliquid,
eon numeratur. Quod eonfirmatur auctoritate D.
Thomae, inquientis, primo distinguit ens, quod est
extra animam, per decem praedicamenta , quod estens perfectum . secundo ponit alium modum entis, secundum quod est tantum in mente ibi Amplius autem 'esse significat quia verum . Est itaque ad aliquid, genus unum reale, sub accidente reati colis locatum . Et quod dictum est,confirmatur & explicatius ex eiusdem mel Aristotelis, MCommentat Ο-ris sententia, vij. Metaphystex .co m. Iul. b ArilIota
ait,sed quoniam ens simpliciter dictum, dicitur multiplicitex
239쪽
tipliciter, quorum num quidem, accidens, aliud, quasi verum , momens quasi falsum . Praeter haee autem, sunt figure cathegoriae, ut quid, quantum ,
ubi,quando, siquid aliud significat hoc modo . ubi claret Aristotelem hisce ex verbis, secare ipsum ens, in ens per aecidens in ens, quud verum,uel falsum fgnificat, ae in ens,quod significat figuras, seu gen ra praedicamentorum, quod quidem ens, est condi stinctum enti in anima. Sub tali autem ente praedicamentali, eonstat Mad aliquid contineri. Et ibidem Commentator ait. Quod ens prima sui diuisione, diuiditur in ens per se, Mens per accidens, ena per se,quod est ens essentialiter, diuiditur in decem praedicamenta. Et sic, Ad aliquid,quod unum
est praedieamentorum,est ens reale,extra intellectu Postremo hoc idem roboratur ex.xij.Metaph. text. eom.xix ubi quaerit Arist. num sint eadem principia,& elementa substantiarum, eorum quae sunt
ad aliquid Leuiuilibet eathegoriarum similiter, quaestionem ipsam in tex.xxviij dita luens, inquit, quod principia, Melementa substantiarum,4 ad aliquid, qualitatum, e simplieiter sunt diuersa se enim subdit . Diuersorum vero non eadem, sed altera praeter quam sie, intendit ea ipsa simplicitet
esse diuersa,eadem vero proportionaliter. Si igitur Deundum Arist.diuersa sunt preidicamentorum principia, clarum euadit, haec ipsa non solum entia efferealia,verum,& realiter distincta,ut insta magis patebit. Commentator vero super text. xlx rationem
reddens cur Aristoteles meminerat solum ipsius substantiae,& Ad aliquid,ait. Et diei proprie relationem, quia est debilioris esse,alijs praedicamentis, ita quod quidam reputauerunt ipsam esse ex secundis
intellectis, Hare Commentator. Et ex his, compe tum habemus relationem praedicamentalem, non
Ex dicti ex secundis intellectis,ut quidam falso arbitrati sunt, fit cons at relationem esse realem. Hine fit ut Aureoli falsa redditur
240쪽
xeddatur opinio, tenentis relationes omnes, esse in pro batur intellectu solum, non item extra intellectum Aureoli, Auleenna quoque . iis. Metaph. eap. x.id quod do vini. . cernus, his verbis ostendit. Nos scimus quod hare Avicenne res inesse,est pater illius, ille, filius illius, siue in te dictum coligatur,sive non, scimus, quis dilanta accipit nutri proban . mentum, sic quod ibi est agens, patiens,in stimus, re ione, quod Coelum,est super terram, aerra, est inferior praeter imeo siue haec intelligantur, siue non. Et istud quod tellect- , assignamus est similem alijs relativis Ex quibus dari. Avicen dictis, liquido constat, relationem praedicamentalem esse realem, non rationis Nechuleno Istrae positioni quicquam ossiciunt, Aureoli argumenta quae fusius a Capreolo xxx dist. l. quaest.j aduersus primam Conclusionem adducuntur. Inter quae tamen principalia in medium asserenturin dissoluentur, ex quorum solutione, facile aliorum elueebit solutio. Arguit igitur aduersus tres relativorum modos, Aureoli ab Arist. positos. v. Metaphysteri .e Om. XX. quo te argumen nemus esse reales, dispari tamen modo, quoniam a due duo primi, utrinque reali referuntur relationes, viti sutres ramus, ct tertius, altera solum ex parte realiter reser utiuoris tur, illud. scilicet relatiuum, quod comparatur ut modos
mensuratum ad mensuram in non econtra. Et ad quos τι
uersus quidem primum modum sic instat . sionis dita Quoniam demptitas, similitudo, aequalitas, taxat es quae relationes sunt,ad primum spectantes modum se, prob nihil aliud sunt, nisi unitates quaedam,quae nil aliud re cotedit existunt, quam indiuisio quaedam, Mindram ctio Atqui indiuisio talis Mindistinctio, nequit in aliqua re natura communi, in rerum natura existe irae fundari,eum nulla talis sit dabilis ergo solum fundabitur in natura communi habente solum rationis unitatem , ric eum fundamentum solum rationis sit, relationes,in tali fundamento existentes, rationis dumtaxat erunt: Nec potest dici quod fundentur in duabus