장음표시 사용
261쪽
aut eadem lant primipsa, Melementa iubstantiarum, eorum, quae sunt ad ahquid, S cuiuilibet cathegoriarum iuri liter . Inquit enim Spon: t specialiter de ada liquid, quia ea,quae sunt ad ahquid, emotiora esse videntur a substantia,quam alia genera,ex eo, quod sunt debilioris esse. Vnde S subitantia inhaerent, mediantibus aliis generibus, sicut aequale,&inaequale,duplum. dimidium, mediante quantita
nus, seruus, mediante actione, tallione,in hoc ideo,quia substantia est per se existens,quantitas autem, qualitas sunt entia in alio. Sed relativa non,
solum sunt in alio , sed ad aliud . Si igitur ea, quae sunt ad aliqd remotiora sunt ab ipsa substantia qua
caetera accidentium genera, nec inhaerere queunt, eidem substanti et nisi mediantibus alijs generibus absolutis, sequitur mehercle quod inter esse, ipsius ad aliquid, Messe ipsius substantiis; medient alia genera ,
in quibus certe relatio fundatur. Quae quidem genera sunt quantitas, qualitas, actio pariter,nia Lsio,& sie necesse est relationem ipsam, a fundamento realiter distingui, Cum impossibile sit, idem esse mediatum,& immediatum, propinquum remotum Quod quidem accideret de relationibus sandatis inquantitates quia si tales relationes demptificarentur ipsi quantitati, uti eius iundamento,essent immediate ipsi substantiae inhaerentes . Cum autem ex l-cto ipsius. D. Thom nequeant inhaerere eidem substantiae nisi mediante alio genere accidentis, tunc mediate inhaererent, Iesequeretur posita ipsa idemptitate, quod mediate, immediate ipsi substantiae inhaererent, quod contradictionem implicat. Aliud vero eius dictum habetur iiij. Contragent. cap.xiiij.videlicet quod esse relationis subflati et adueniens, postremum Limpcruct ssimum esse habet. Postremum quidem, quia non solum praeexi
sucili substantiae, sed etiam esse aliorum accidentium s
262쪽
tium,ex quibus caulatur relatio sicut unum in quan titate,causat aequalitatem,&inum in qualitate, cauis
sat similitudinem, Imperfectissimum vero,quia propria relationis ratio,consistit in eo, quod est ad alterum. Nonne ex hisce .D. Thom verbis,clarissimum euadit, relationem, a suo realiter seiungi fundamento,quia si esse relationis necessario praeexigit nedum esse substantiae verum, esse a horum accidentium,
ex quibus causatur, quonam modo idem plificabitur eisdem accidentibus moe quippe implicat, ut relatio ipsa caetera accidentia,ipsam undantia, prae- exigat, irae supponat, iisdem realiter idemptili
Rursus si esse relationis causatur ab ipsis accidentibus, qui fiet, ut effectus, sua causae, si realiter idem Haee enim expresse contradicunt, quod relatio causetur a suo sundamento una res cum ipso sit. Quod si quispiam fortasse hane realem distinctionem euadere volens, ad S. Thom dictuis, diceret. D.Th. eum inquit quod relatio prae exigit esse aliorum accidentium in inter ipsam S substantiam , media realia aecidentia, ipsum intelligere velle,non de reali, at formali solum mediatione, uti dicere videntur aduersarii, de prirexigentia sormali, non item reali; Animaduertat responsionem hane, eiusdem D.Th. doctrina' expresse repugnare , quoniam D. Thom. non de rationibus relationis, at deesse reali ipsius relationis,& fundamenti quod ipsi substantiae addunt, apertissime loquitur,4 se dicere, potius fuga est
Amplius id liquet,quoniam inquit, quod ea quae
sunt ad aliquid, remotiora sunt a substantia quam alia accidentia absoluta, secundum suum esse, inhaerent eidem substantiar, mediantibus praefatis accidentibus asse igitur remotiora secundum esse,& inhaerere subitantiae, medij aclidentibus, id ad esse reale non formale, ad inhaerentiam, mediationem rea-
263쪽
Iem,non forInalem,omnino speciat & similiter de praeexigentia dicitur,quia non desormali at reali loquitur. Quod verum esse conuincitur quoniam subdit,esse relationis,a esse, aliorum accidentium causari, quod de esse sermali intelligi minime potest. - Videtur itaque ex omnibus his ante dictis, ad aures. D.Thom. tenendum esse, relationem praedicamentalem realiter, a suo iundamento distingui Et haec de qua itione haedicta sussiciant
264쪽
99 Quaestio . De Impossibilitate camsarum perfectarum siue totalium eiusdem generis ac ordinis eiusdem, respectu unius numero effectus.
UAERI TvR, Numidem effectus numero , possit a duabus, vel pluribus eausis persectis, siue totalibus, eiusdem generis,eiusdemque ordinis, immediate proficisci,aeesse. Et quamquam quaestio hare tractari possit pure Metap.ac naturaliter, ut agitur ab Arist. v. Metaphys tex com ij. ij. Physie. tex com xxx. 4 Doctoribus hisce in locis, nihilominus quia tractatur etiam a Theologis, presertima D. Thom j. q.lij art iij. in iij. q. lxvij art. vj. . lxxxij. q. art. ij d Reuerendissimo Caietano his in locis, Rursus ab eodem D. Tho m. iij.Contra Gen. cap. lxviij. magistro Francisco Fetrariensi ibidem, a Capreolo ij sent dist ij. q. . eonci .iij. dist.
xx. q. j in responsione ad tertium Sco contra tertiam conclusionem, propterea uniuersaliter tractabitur, ut completior luculentiorque habeatur doctrina, Sine de eadem rebcontingat multotiens practa
Utque huiusce quaestionis veritas, clarius elucescat, sic procedemus, Nam primo terminos incipiaqone positos, elucidabimus, deinde nonnullis conclusionibus veritatem ipsam perstringemus, quas declarabimus iij. dissicultates omnes emergentes in medium adducemus,Measipsas pulcherrime disi
Quo ad primum annotandum est, quod si qua
265쪽
doque unus idemque immero affectus possit ab omnibus causarum seneribus pro manare, nempe a causa materiai formali,emeiente, in finali, si euti sortes. genitus qui absque materia sor que propria,&absque e fit lente proprio, ac fine, esse nequit, nihilo-mmus non de tali effectu ad praelatas omnes causis comparato,in hac quaestione loquemur, at solum deess)ctu eodem numero, per comparationem ad unucausae genus, nempe ad genus causae essicientiscio.
quendum erit, quoniam in hoc potissimum genere eausae, dissicultas insurgit, An notandum quoque est, quod in hoc genere essicientis causae, quaedam , di-Qμηχην uel si sunt ordinis, quaedam ordinis eiusdem, Illae, se eius diuhrsi sunt,ordinis, quae inter sese specie , differunt, ordinu Messentialiter ita ut una illarum , semper sit alia per l, M sectior, atquepr statior, una,superior, inferior, alia, Mediues quaevi dicuntur essentialiter ordinate sicuti contueri licet in causis istis inferioribus specificis, eorporibus ces estibus , intelligent ijs ac prima eause . quarum una, alia semper iraestantior, superior est, nee postrema causare seu producere valet quippiam, su- perioribus non causantibus Ille vero dicuntur eiusdem ordinis esse, quae eiusdem speciei sunt,sicuti sunt
particulares homines, quorum unus, non est alio
in nobilior, quoad gradum essentialem quandoquire ' dem in gradu differentiali omnes conueniant. An- 'gqqqr notarulum est turius, quod inter has causas eiusdem ς 'η 'μ ordinis, quaedam totales ae persectae esse dicuntur, ' quoedam partialesis impersectar, totales quidemae persectae vocitantur, quoniam ex se ipsis,in ipsa- tum unaquaeque ad producendum suum effectum , ' i in su Veiens est, ita ut non indigeat alia eiusdem pe-' iei causa, concausantes. Partiales vero cim persectae nuncupantur ille omnes, quarum naquaeque
ad sui effectus productionem in sum ciens est, iropterea in tali productione, aliam vel alias coexigit ut videre libet in magne nauis tractu , in quo non
266쪽
unus susscit homo at plures necessario concul runt, Iitarum demum causarum ficientium . quaedam im Eseἰ-- mediate immedarione suppositi e spectu sui esse itum a ctus, esse assirmantur,&quaedam mediate Illel in me , ,,- MI
diate asseuerantur inter quarum suppositum Messe nulla M.
ctum producendum , nullum aliud naudiat supposi diisi iritum I istiusmodi dici possunt causas iusdem ordi imm/dianis siue specie qua particulares sunt, ediate ver tione sust sunt inter quarum suppositumis suum Sctum , a M. liud mediat suppositum', sicuti inter eorpora Cele stia,&etffectus particularium causarum in dian ip diata: isarum propria supposita Et ne in huius quaestionis
processu, errare contingat, ex diuersa quandoque verborum locutione, vel titulo, id diligeritissime attendendum est, quaesitum superius Pro aliud esse ab isto nempe num plures causae totales ac pei sectar, eiusdegeneris', eiusdemque ordinis, postmesim media eadproductionem unius esse eius numero, concurreres Ambo enim quaesi a pro eodem accipiuntur, Mi eire utroque istorum uti possumus,&vno de larato reliquum constat.
His si prael batis, ac degustatis ponitur hic prima
Unius eiusdemque numero essectus possunt esse plures immediate cauis, eius de re genetis, ac eiusde ordiniri partiales. Haee conclusio adeo ex se perspicua est , ut nulla egeat probatione a solum exemplo . Constat enim q.ω in columne tactu stu motu, non poterit quispiam prae illiu magni: udine eam ipsam mouere vel trahere, cui si addantur sex alij, vel octo, ipsam ,
movebunt B trahent S cum hi omnes sint Pusdegeneris ac ordinis, cim mediari, te spectu talis motus, tractus, nec ullus valeat ex se ipsam trahere, ob id omnes, partialiter concurrent, partialia erut
Secunda est, unus idemque numerc effectus G
267쪽
quit a pluribus per e caulis totalibus, tersectis, eiusdem generis,ae ordinis eiusdem, immediate produci,sive quod idem est Nequeunt plures cause per se, persecte,d totales, eiusdem generis,ae eiusdem
ordinis, unum eundemque numero es crum, immediate producere.
sievi , Et ad huiusce eonclusionis claritudinem, illud ana, laesis notandum est, quod sicuti est duplex potentia siuebo ibit possibilitas, naturalis, videlicet, logica, ita duplex iis .st dis est Impossibilitas, Potentia naturalis, siue possib Hiis,l. hi tas , ea est , quae in omnem effectum sibi naturaliterrasse, set correspondentem, nullatenus sibi repugnantem
lle ι . I. Omnino potest,ni, a superiori praeprediatur agente ita ita ciui dicimus , quod potentia naturalis ignas , et ut impoldila Oulit calefacere omne calefactibile, nisi talis potensis. in ria a sui effectus productione ab aliquo naturali vel possibili superna tirali agente impediatur quae reuera impedi si potest , Dicitur vero Impotentia siue impossibilitas naturali illa quando potentia non potest, effectum suam virtutem excedentem, vel ad eandem repugnantiam habentem , producere, sicuti dicimus nullam esse potentiam naturalem,quae possit hominem omnino corruptum , ad vitam reuocare , dicimus ignem , non posse frigesacere, quoniam alterum illorum , naturalem quamcunque potentiam excellit, alterum vero repugnantiam dicit, Potentia autem logica ea estis dicitur, ut ab Arist. v. Metaph. tex .co m. xvij declaratur,quae circa compositionem, ac diuisionem existens,eius contrarium non ex necessitate salsum existit,ut hominem sedere, possi e logi eum est, quoniam non sedere, non ex necessiita aenisum est, Et dieitur Potentia hare logi ea, potentia non repugnantia: CVbi enim nulla est terminorum in compositione, vel diuisione,repugnantia ,siue contradictio ibi est logi ea potentia Impossibilitas autem logica, ea est, cuius contrarium ex neces rate
falsum existit, ut diametrum commensurabilem esse colle
268쪽
eoste quadrati via hominem, irrationalem esse,Impossibile logicum est, quandoquidem harum propositionum, contrarium suum ex necessitate verum it Diametrum quippe incommensurabilem esse colle quadrati,& hominem rationalem esse, necessam veritate gaudent Cum igitur in praefata asserimus conclusione Non posse unum eundemque numero e sectum,a pluribus causis totalibus, tersecti Melusidem generis, ae eiusdem ordinis, immediat e produ- ei, vel easdem causas, eundem quoque numero effectum, non posse immediate progignere, de naturali impossibilitate, non autem logica, loquimur, Et lincimus, quod si idem numero effectus a pluribus causis totalibus , eiusdem generis ae ordinis eiusdem, immediate produceretur, non contradictio quidem implicaretur, ut nonnulli falso arbitrantur,at iii causis ipsis,superfluitas argueretur ut optime, inquit Reuerendissimus Caietanus . . q.lij art. iij. Quod pulcherrime deesaratur. Quia si una plurium causarum praedictarum, est omnino suffieiens ad productione
talia effectus unius numero, superuacaneum sane .est,
xsuperfluum,plures alias adhibere, addere causas, Quod enim per pauciora fieri potest, & aeque bene, per plura fieri non debet inquit Arist j. Physic. Si autem unus effectus, pluribus praedictis causis produci ponatur tune cum adinvicem uniantur, in unamque coeant causam, multo praestantiorem ae. nobiliorem, effectum producent, quem certe una
ipsarum sola, producere nequiret. Μultiplicata enim virtus activae potentiar,neeeffario effectum pro ducit excellentiorem,quam non multiplicata Et id φης/0 adeo rationi est consonum, ut inhoe, nemo haesi tare debeat. Dio,pDVerum aduersus eonclusionem hane,&Phystis ς 6ς.&Theologicis argumentis,instari potest. Et physi ' q/M eis quidem arguit Scotus dist xx ij sent quaest ij. Inquit enim, Stariamus minimam materiam natura ' HUM liter .
269쪽
liter exustibilem, 1unti me ad combustionem dispositam, nempe stupam,sibique naturaliter, vel per diuinam potentiam , duo vel tres approximentur ignes, ae in eodem situ per Dei potentiam , tunc hoc casu
posito , potest ipsa stupata quolibet praedictorum
ignium, in eodem situ existentium, alio ammoto generari, Metiam ab omnibus simul sumptis, ut argu ut alij Igitur unus effectus numero , a pluribus causis totalibus,eiusdem generis,ac eiusdem ordinis, poterit prouenire Moesidem sequitur ex duobus corporibus luminosis eidem numero passo iura eidem diaphano approximatis, Erit quippe eadem numero illuminatio Theologicis vero sie arguitur ad mentem . D. Thomae Nam sustinet. D. Thomas iij. q. lxv lj art. vj quod aliquo in casu , nempe alicuius rixe, possunt duo simul unum baptizare, utroque simul illim immerge ne vel aspergente, ae utroque veram sormam simul exprimente, cum intentione
eum ipsum baptizandi Hoenamque in casu, non aliud ac aliud, traderetur sacramentum, at unum du-
taxat numero baptisma . Itaque cum isti duo baptizantes, sint duae eausae totales,ut patet, quoniam posset, nusquisque istorum, per se immediate baptisma conserre, sintque eiusdem generis,ae ordinis eiusde
utpote eiusdem speciei,ob id, sequitur quod heae duae
cause totales, producere valeant unum eundemq. numero effectum Tenet quoque. q. lxxxij. eiusdem. tertiae partis .art. ij. quod plures sacerdotes cum ab Episcopo ordinantur possunt, nam eandemque hostiam, quam eonsecrat episcopus,in ipsi consecrare. Constat autem plures sacerdotes nouiter ordinatos, causas esse essicientes, eiusdem ordinis,& totales , nihilominus eundem producere effectum numero,
nempe eandem hostiae consecrationem qua re de quod prius. Ad argu H obieetis que non modieam videntur apparen iam habere, respondendum est, Et ad primum qui-Do desur. dem
270쪽
dem physicum, bc naturale, a diuersis diuersimode respondetur. Et quantum ad id quod a Scoto dicitur quod unus numero ignis, posset a quolibet duorum vel trium ignium progenerari, negandum est, tum qui ac uersa agentia persecta,& totalia diuersas omnino habent aedistinctas numero actiones, S distincte actione fierminos numero distinetos, qui earumdem actionum, est cius sunt, terminantur, propterea nequiret ignis unus numero genitus, ab noduorum vel trium ignium, ab alio generari. Tum quia Aristotele teste viij. Metaphys ex com X j. ex diuersis agentibus totalibus, diuersisque mate iis
proximis,diversi producuntur effectus, Tum quia si ignis eidem,ab una eausa totali genitus, posse ab alia causa totali per se gigni sequeretur,quod effictus
naturalis determinatus, causam determinatam non
haberet, quod talis effectus a sua per se causa, minime dependeret, quaecum absurda sint ex . v. Metaphys ac ij. Physic ubi eausarum ac effectuum comparationem docet Arist. ob id, salsum assiimit Scotus Cum autem ab alijs quaeritura duo vel tres ignes totales ac sum cientes ad comburendam stupa summe dispositam, aeque illi approximati, illam ipsam comburerent, necne, lan ignis ab his pluribus genitus, si admittamus hosipsos posse stupam combu ρθρη sis
rere, sitne idem numero cum illo,qui ab eorum singulo gigneretur. Respondet Magister Chrisosto Ur sinemus quo ad primum . . staphys. q. vij respuens, spirum Capreol. xx. distin i sent. q. j. ad argumenta sonim, Sco.& Ocham.tum Pauli Soncinatis responsionem. CUresti HV MetaphyLq.vj. inquit quod tales ignes totales, μηρο μμ praedictam iuvam minime comburerent, non qui Sonc dem , quia ipsa esset indisposita, vel quia ignes non is D sient debite approximati, at quoniam implicaretur ιμνιμ contradictio, ex eo quhd daretur effectus qui a nulla R p p suarum ausarum dependeret, supposita aiund m Rrpr Diotalitate,&sussicientia: verum quod hec responsio salsa D.