장음표시 사용
521쪽
Angelorum merito, secunda. 22s
ob id, non exigitur ut id quod meretur, illi desit, quoniam in statu tali potest simul mereri, id quod meretur habere. Verum tamen est, quod etiam in instanti naturae, quo Angelus meruit, earuit beatitudine promerita, quia iplam in alio naturae instanti accepit, licet in eodem temporis instanti una fuerint,
meritum, scilicet, ipsa silicitas Ad tertium dicitur dictum,verissimum esse quod
inruit. D. h. nempe Angelum per unicum actum meritorium, ad beatitudinem exuenisse, per nucum inquam actum ut in via tantum de quo solo loquitur illis in locis,& de quo solum intelligitur . Nam loquendo de merito simpliciter,in absolutes, neutiquams verum est, Angelum per unicum actum, at per duos, beatitudinem meruisse, per primum quidem ut existentem in pura via, per secundum vero ut existentem intermino. Et cum aduersus hane responsionem arguit ipse Magister Fraei sex eiusdem. D. Thomae dictis, ubi supra quia
ad beatitudinem ab Angelo capescendam , non requiritur aliud meritum quam habitum in primo instanti,id uti falsissimum negatur,&cum probat,quoniam qmones in secundo instanti beati suissent si sola impedimenti, nempe peecati affuisset absentia, absque alio merito,dicitur quod si daemones impe dimentum non praestitissent peccando , in Deum si-bere conuersi suissent, in qua sane nuetuo ne prO- meruissent, in termino viae, uti saepius dictum est, ideirco non sola absentia impedimenti, sedis actus positivus, nempe in Deum eonversio,affuisset. Ad rationem autem eius rhetoricam dicitur, Adr*ne quod ametsi D. Thom j parte non clare explicue pulcherririt duplex hoc meritum , id tamen explicuit praedi meres φ.cto quolibetorix ut cuilibet ipsum legenti liquido deturi constat; Nee opus est, omnia uno in loco comple Tctatur. D. Thomas, sed alicubi pandere, quod alibi subticuit, velita exacte non tetigit. Sui scit igitur alicubi
522쪽
alicubi tetigisse quod implicite solum prima parte
tetigit. Nec quicquam officit adducta ex prima secundae similitudo, quoniam nil aliud haberi potest, nisi quod aliquo in loco id explanaretur quod in praefato quolibeto clarillime secit,& disti quinta. is sent. q. ij art. vltimo, ubi expresse sic ait. Quod memium in Angelis non praecessit praemium tempore, sed natura, id declarans inquit Sicut enim ainctus liberi arbitri est dispositio ad gratiam, Haactus gratia informatus , est meritum gloriar. Vnde undisin idem eonversion simotus, est praeparatio ad gratiam secundum quod ex libero arbitrio est,&meritorius gloriae secundum quod est gratia insor matus, citerum fruitionis actus, plout completur proba per habitum gloriae. Nee valet responsio eiusdem D resso Magistri Francisci,dicens. D. Thom non solum losionis Ma qui secundum propriam at aliorum opinionem Ismara quoniam id falsum esse constat . Nam etsi asserat ei cum alii, melius esse dicendum , non propterea sedat ad. D. u: tur suam non esse opinionem, at non vij psius Tb. dictM. solum, verum etiam aliorum, quod suam esse comprobat mi taedicto quot assertam . Non trahitur igitur opinio quam ponit prima par ad aliorum opinio tum , sed quam ponit ibidem determinationem, magis in praefatis locis elucidat Arguit autem praefatus Doctor aduersus suam positionem triplici medio quae dis luere enititur, haud tamen ve rela: ssoluit. Praefatus Et primo quidem sic, si Angelus in primo meruit doctor , instanti, in secundo vero nequaquam sequitur ip- triplici sum in nullo instanti, liberum habuisse arbitrium
reres, ar ad bonum ad malum, quod inconueniens est magui ad ximum,consequentia extat clarissima, quia si in pri- uersis, o olo inflanti tantum in bonum eonverti valuit in sit ne cundo autem nonnisi in malum,&cum non plura infam,C stantia angeli viam Integrantia, sint, igitur nunquam
primo in aliquo alio habuit libertatem ad bonum isatu. Amplius
523쪽
Angelorum merito, secunda. 2 24
Amplius sim instanti secundo Angeli solum feeundo demereri potuerunt , igitur Angelorum bonorum Malorum via non sui aequalis quod ex pressum est inconueniens. Consequentia claret, quia si Angeli boni in secundo instanti nullatenus meruerunt , atqui beatitudinem acceperunt,& mali in secundo demeruerunt, igitur mali in via extiterunt, boni autem extra viam, igitur inaequalis suit
Postremo arguit, sicut Angelus in persectione vltima constitutus qualis est beatitudo, non potest in illo met instanti mereri, ita in extrema positus miseria quae damnatio est, in eodem instanti demereri nequit, patet haec, quia sicut operatio meritoria se habet ad beatitudinem, ita demeritoria ad damnationem, sed Angelus bonus secundum hane opinionem in secundo instanti est beatus mereri nequit, ii Lia'. 4 igitur Angelus malus in eodem instanti secundo damnatus demereri nequibit, quod huic positioni Praefatis
Tria hare argumenta nititur quidem soluere an iis arbitraledictus Doctor, non tamen ea dis oluit, quia reve tur quidera concludunt. Et ad primum quidem respondet, praedictus non derogare absolute libertati Angeli,qua absolu doctor rete mereri demereri potest, quod ex as merito spondere, rio in primo instanti ab ipso libere elicito, tollatur at eue libertatis exercitium in secundo instanti inquantum eisdem mi posito merito, mox in secundo sequatur ipsa beati nime D-tudo nisi impedimentum aliquod peccando oppo tufacit.
At ista responsio nulla es 4 ad responsionem io prima hane quae nihilominus aduersatur. D.Thomae in ei sonsolato quot. Scitata. dis .ij. sent. ut patet, sequitur, Q. enim nullum Angelum fuisse vere liberum, libertate Magi era bonum&malum quod tamen aduersatur ei Franci dem Manistro Francisco. iiij. Contra Gent. cap. xcv. fur, ninquienti,quod Angelus in secundo instanti poterat bi ipsi a
524쪽
habere actum persecta liberum qiria videlicet in
potestate sua erat elicere vel non licere aetrum,&bened male eligere. Quare subdit, post electionem in secundo irrstanti habitam voluntas Angeli immobilitata est. Nec ullatenus veritati consonat primum metatum in primo instanti habitum , secundum in secundo instanti elicitum impedire ex beatitudine sibi superuenienti,quoniam uti diximus, potest in eodem dicto instanti,esse ut in termino via , Refellitur meritum, beatitudo. Nec est etiam acceptanda se Crsecuta finda responsio qua vult in secundo instanti Ange renonsio, lim habere libellatem ad bonum malum in actu primo & signato, quoniam eadem ratione dici posset hanc libertatem in Angelis solum sussicere,quod
negat ista positio. Et praeterea eadem ratione su- Tertia im rapti sita haec responsio tetunditur. Nec tertia quOpμ ninti que responsio ullatenus admittenda est, quoniam refl/ρνsest, magis iccat quam praecedentes.' Ad secundumptim d eum respondet argumentum consequentiam, ne-to uri gando, dicimus quod male negatur. Et eum subdit mento quod licet Angelus bonus in secundo instanti non Respotis metuerit,malus vero in eodem demetuerit, non tolMfec di litur, quin secundum instans ad viam bonorum attiurgum eat , sicut ad viam malorum, dicimus falsum esse tum data quod tunc secundum instans, ad viam pertineret bonalia ei . norum, quia Angelus non valens mereri,est penitus extra viam , ut cuilibet terminos intelligenti, patet. Et si sunt Angeti boni in secundo instanti ut in termino via , procul dubio ita mereri poterunt, uti mali demerem, cum non maior appareat ratio de ma-
lorum quam bonorum via, stat itaque solidum argu
R mons, Ad tertium, similitudinem negat, quae tam vere ad tertiis negari non potest, quoniam si Angelus bonus in lardrume t ma in perfectione constitutus, nempe in beatitam, 'eri tudine sua, i id mereri non potest, cur Angelusta iacia e malus in ultimaesua damnatione positus, poterit in secundo
525쪽
secundo instanti demereri monne rationi conso Mnar,etiam nulla. D. Th extante auctoritate,ita Angelum bonum in secundo initantiit viatorem posse mereri sicut & Angelum malum in eodem posse demereri mihi enim est, quod utriusque Angeli viae inaequalitatem emciat. Et cum inquit in merito quippiam essest licitati repugnans, nempe gratia impersecta, in demerito aut nihil includi damnationi obsiliens, dicitur falsum penitus assumi uti supra deesaratum ii. In suo igitur robore permanent argumenta claretque positionem hane M. D.Thomae,&rationi repugnare. Postremo aduersus conelusionem ipsam afferendum est unum Scoti argumentum ex dist. v. ij sent.
in responsione ad quaestionem iiii dist motam Ee aliud aduersus id quod astruit. D. h. nempe,quod in secundo instanti nonnulli obicem posuerint pe
cando, praecedens meritum mortificantes, qua de re beatitudinem minime consecuti sunt. Arguitur igitur, sic meritum,duratione praemium praecedἰt, ut habetur ex quaestione. lxij artae. v. quia I
semper gratia imperfecta, persectam antecedit,iei tur in secundo instanti nequiuit esse simul meri ' ρ tum, ipsa beatitudo, atqui beatitudinem in praesa Thio instanti,consequuti sunt igitur in ipso, non me Ἀσφρ'
Aduersus secundum dictum sic argumentatur: Merentes usque ad nunc praemiationis, in illo nune τμit ssunt praemiati,atqui omnes ad aures. D.Th. merue cundo runt usque ad nunc praemiationis, scilicet usque ad uersus D. secundum instans, igitur omnes in illo praemium ae Ib dictis, cepere igitur nullus peccPu t. mmor videtur ex se clara, supposito tamen or tum Angelorum viam aequalem esse, utpote ex duobus instantibus integratam : Maior probatur quoniam in nune praem De
ixa viam sunt, ponentes autem Obicem in via sunr,
cum igitur Angeli omnes in secundo nunc, sint in F illo
526쪽
illo, ut in nune praemis igitur nullus in tali demereri potest. Et confirmatur inquit Scotus quia nomo in tota vita existens in merito, in instanti mortis
demereri nequit nec obicem ponere ne praemietur.
adprim Ad haec duo argumenta facillime respondetur:
Scoti ar Et ad primum quidem dicitur,meritum bifariam aligumentis cui adesse polle, ut viam scilicet puram,&vt viae ter- responde minum Metatum quippe existentis in pura via, du-tur ratione semper praemium praecedit,quoniam tale in Neritum primo est initanti, praemium vero in secundo . Et in alicui ad hoe sensu Scoti propositio assumpta verificatur me esse pot,ut ritum vero ut in termino viae existens, simul cum in pura, praemio esse valet, ut supra declaratum est, ct ob id, scilice non opus est, ut praemium duratione,at natura dun-πιa,e taxat antecedat. Et cum id improbatur quia seque- invias retur gratiam imperfectam, que principium est me-mul in riti, gratiam perfectam, siue consumatam,quae glo, termi ia est, esse simul, negatur haec consecuti, quoniam no solum sequitur uti inquit. D. Thom quolibeto supra citato, ut simul sit terminus gratiae imperfectae, digratia perfecta , quod nullum penitus conueniens est . dii
Ad ear Adsecundum vero distinguitur de actu merendi, fecundis' ad nunc usque praemiationis, quoniam id dupliciter
argume contingit Nam quispiam mereri potest ad nunctum usque praemiationis inclusiue,& tunc meretur , ut intermino viae,& hoe modo boni duntaxat meruer ut,& simul beatitudinem, S praemium acceperunt Alio modo mereri potest ad nunc usque praemiationis ex elusiue,&hoe modo meruerunt mali, seu daemones,
dum solumis primo nunc promeruerunt,4 in secundo in quo mereri poterant peccando ni pedimentum praestiterunt suae beatitudini, propterea ea ipsam non acceperunt.
Ade. Ad confirmationem dicitur, falsum LScoto assumatione mi, nempe quod homo solum tempore vitae suae, non in stati mortis mereri poli, quoniam in tali in
527쪽
Angelorum merito, secunda . - 226
instanti meritum consumatur, propterea mereri,ae demereri potest, utpote in ter mino viae existens, quemadmodum de Angelis assertum est&declaratum. Solum enim transacto viae,& vitae termino,
merito caret&demerito. Hi ne fit, ut Magister Fra cistus Ferrariensis minus bene senserit iij. Contra tμ - Gent. cap. cx dum inficiatur hominem in instanti ' f Imoriis non possemperari,in propterea non postera mereri,quiae si non habet. Iam enim ex dictis pa 'tet hominem non esse quidem ut in via, at esse, ut inviae termino,& propterea, operari, mereri posse, ut in termino vi ei. In instantaneis enim e quorum numero est hominis corruptio non solum est factu esse, at simul ipsum fieri simul quippe corrumpitur homo, corruptus est,& idcirco ratione fieri, dicitur esse in vi termino, ratione autem facti extra viam positus est. Posset &seeundo ad confirmationem responderi ,respondendoque similitudo
ipsam Scotus haud aliter probet . PHaee de quaestione hac , sat sint. M
528쪽
Quaestio . De Angelorum peccato.
VAERITUR. an in Ang lis peccatum esse potuerit, supposito quod sic , quaerendum erit. Num tale peccatum,& primum, superbia
Circa primum, videtur quod non .Quia cum ab Angelo, appetitum exoptatum, lotum tuerit spirituale bonum, R id, quanto excellentius fuerit,tanto melius extet, Siroinde appetibilius,ac exoptabilius,cliniacile cognitu videtur, quo conlittat tale Angeli peccatum, quod supelbia ponitur. Constat enim iuxta expressam. D. Thomae Sententiam d. q. xiij art. I. Et iij contra gentiles. c.cix. Angelos ipsos , quos malos ac peccatores appellamus, proprium bonum , propriam persectionem, propriamque beatitudinem naturalem exoptasse , qua nil desiderabilius esse potest, in quaque quieicendo, nullum videtur, Angelus, po tuisse peccatum incurrere. Si etiam ponatur Angelum, supernaturalem concupivisse beatitudinem, uti sultinet idem doctor sanctus dist. v. ij sent. q. j. arr. is .in quaest de Mai. q. xvj art iij ad aures Anselmi, cum haec secunda silicitas, prima naturalique longe perseetior sit, ob id, ab ipso Angelo, magis erat expetenda. Quare cum ipsam,ex gratia agnouerit,summopete appetendam esse, si eam ipsam appetiit, haud quaquam peccato sui obnoxius Supposito autem quod Angelus, in utriusque appetitione beatitudinis,peccauerit modo declarando, dub;um exoritur. Num tale peccatum, primum,rbiae peccatum,extiterit. Et quidem prima fron
529쪽
te hoe minime idetur, quin potius quod luxuriae Videtur peccatum fuerit, quia appetitus delectabilis ut dele quod prietabile est, videtur ad luxuriam pertinere, atqui dum um nisAngelus, propriam exoptauit beatitudinem natura geli pecca Iem, vel supernaturalem appetitus suit delectabilis tum auxis ut delectabile est, igitur tale peccatum, S primum , ia fuerit luxuria suit.
Ad horum obiectorum praeeipue primi, intelli .hstae gentiam, claritudinem, supponendum est, Ange Α, Ποιlum quemlibet, liberi esse arbitri j, quod si ab ipso', ά3.Lli
demeretur, in ipso sane peccatum aliquod esse non ἡγι 17. posset, quandoquidem peccatum omne, voluntari arbiιria. rationem subeat,& eo posito valet in singulis Angelis, ut simpliciter viatoribus, peceatum esse. Possunt enim ut viatores in bonum malumue deflecti. Con tingit autem in actu liberi arbitrii laetate peccarum. E hilariam esse, ut pulcherrime. S. Th. i. q. lxiij. ait.j ad primum declarat. Uno, quidem modo , vim a ' μ' elum quippiam eligatur, veluti cum homo adulte 'tivgutorium eligit, quod secundum se simplieiter malum est ρωμ η S secundum quid bonum apparens, se eligendo
peccat, oportetque tale peccatum semper ex ignorantia,aut errore quopiam, prouehite,alite id quod simpliciter malum est,ut bonum secundum quid, minime eligeretur; Et propterea adulter particulariter hane delectationem,inordinati actus,eligendo,eam ipsam eligit,quasi bonnm quoddam, ad nunc agen indum, passione, aut habitu, tractus, etiam si nouerit uniuersaliter omnem adulterinam deIectationem esse malam, propterea sugiendam Hoc sanem indo, ingelis nullatenus peeeatum esse valet. Quia tum omne in sua prima conditione, perspicaculimum a deo nacti sint intellectum, quo omnia erea ta deumque ipsum', ut naturalis beatitudinis,4 ex gratia, eorundem naturae super infusa, ut etiam supelnaturalis beatitudinis, obiectum, agnouerint, fue rintque ab uniuersis passionibus, semoti, nec pii
530쪽
mum eorum peccatum, habitus quispiam ad peeratum in linans, praecedere potuerit, nequiuerunt me hercle, tali limpidissima eorum cognitione extante, malum quippiam , ut obiectum expetitum eligere. Alio autem modo, arbitri j libertate, peccare contingit, dum eligitur aliquid, equidem secundum se bonum, verum electione,debito ordine destituta, ae debita mensura, rectaque regula,care te, Et hoc modo, peccatum ex parte electionis duntaxat, aderit, non
item ex parte rei electe, sicut si quispiam eligeret, ad deuis, preces effundere, non attendens ad ordinem ab Ee lesia statutum. In tali quippe peccato,non pretexigitur ignorantia,vel error, at solum inconsideratio,quae est defectus actualis cognitionis,eorum,quq quis considerare tenetur, dum ad rei electionem exit Isto sane modo,peccauit Angelus,dum iri pro in pN prium conuersus est bonum, siue naturale,siue super ς'η Π naturale, id ipsumque elegit, non consideratis debi-- g tis necessarijsque circunstantijs, nempe ordine diuinae regulae, seu diuine sapientiae; Tenebatur quippe, Angelus,ex eo quod agnouit bonum proprium, seu heatitudinem naturalem, esse in deum, ut obiectum supernariiralis beatitudinis, ordinabilem,nee ordinauit, at illi inhaesit, ut ultimo fini, in illaque quieuit,propterea peccauit Pariter dicimus secundum opinionem aliam, quod quia Angelus agnouit supernaturalem beatitudinem, esse duntaxat ex dei munere,nempe gratia ipsa, nanciscendam, dum in electivam,appetitionem exijr, considerare omisit praefatam beatitudinem, non nisi ex dei gratia esse consequendam, ad cuius tamen rei contemplationem, omnino tenebatur, idcirco id omittendo, peceauit Voluit quippe eam proprijs consequi viribus, non tamen positive ut id, scilicet totum sit appetitum beatitudo supernaturalis, proprijs viribus habenda, at negative, quia videlicet beatitudinem ipsam super naturalem voluit tappetijt,nil de dei gratia considerando