장음표시 사용
711쪽
Hominem, peccato mortali Ub- xium, ante ipsius iustificationem se habitualis graciae acceptionem, singula quidem peccata vitare ομtalia , haud tamen omnia posse fatemurao MCLvs Io haee duas partes e nil ne principales,quaesum prima est ,
hominem absque gratia habituali, seu gratum faciente, posse singula vitare peccata mortalia, Quod sed claratur . Quia ri homo sit aliquo
mortali irretitus peceat hibeaticliae S habitum prauum,cum tamen it liberi albitrii liberaeque facultatis, qiaci ad actus deliberationem,quia ad peccandum haud necessitatur,sed eirea actum quemlibet deliberare potest, alioquin necessitate peccaret, quod ne- pharium est deere,ob id dicimus .eum,singula posse peccata vitares Et eonfirmatur, Quia sine deliberatione poli tua vel nes Uua, quae in homine procul dubio existit,nunquam potest esse peecatum,& cum possit ei rea numquemque actum malum sibi occurrentemi menti propolitum,deliberare, ipsum resugiendo, ex hoe sane peccatum quodvis vitabit, non quidem sine speetali de auxilio quamquam sine graei gratum faciente, Et sermo hie est solum de euitarione peccatorum praeceptis decalogi, seu moralibus oppositorum,quoniam vitare pecear praeceptis caritatis opposita sine gratia graium faciente impossibile est, uti etiam praetactum est. Roboratur deni-
712쪽
que ratione ad impossibile deducente. Nam si inicimine in peccato existentes, liberum est arbitrium ergo in utrunque oppositorum ferri poterit ergo Pipoterit deliberare vitationem, vel ommissionem
peccati, quod est intentum, ut nequit de utroque ut sibi lubet deliberare,igitur liberum auferetur aris hi trium , quod est haereticum. Iam igitur huiuscae eonclusionis prima pars elarissima eernitur, modo ad secundam transeamus dilucidandam. Quod au- ρm 'stem dicebatur hominem non posse omnia peceat pqt M. AEcollective vitare, hine radix accipitur, Quia vitatio ςςςμt omnis mali culpaeo omnis peerat absque desectu, qMςctive ad rectitudinem omnimodam attinet rationis, tW subiectionem voluntatis humanae ipsi deo simpliciter , hoe autem soli homini in statu naturae integrae competit, in quo mens hominis totaliter subdebatur deo,& vires sensitiuae rationi, modo haec rectitudo praefataque subiectio , per peccatum abolita est nisi per gratiam reparetur Quare existente quo
pram in mortali peccato,cum lac iam auersus a deo, ad bonumque caducum fragile conuersus,& ma
gis prauoin peruersori ni inhaereat, indique pansionum, diabolicarumque sugestionum incitamen eis deturbetur & quatiatur, propterea non valetis m ne peccatum vitares; Dum enim unum vitat, alte
rum pulsat,' quia debilis homo est infirmus non valet diu stare ne cadat; Hoe quippe munus vitandi omnia peccata ad subiectionem voluntatis deo simpliciter attinet,&est causa praeeisa propria,& ob id sicut assirmationis, causa est ipsa assi r-matio , ita negationis, causa est ipsa negatio in ideo remota tali subiectione simpliciter ab homine,
remouetur & potentia vitandi, cuncia pece Ha;
perae precium nempe est effectui niuei sati eorrespondere causam uniuersalem,& quia subiectio simpliciter deo reddita, est causa vitationis omnis nee cati collective,sie non subiectio simplicItet,qualis r peritur
713쪽
peritur in peccatore est causa quod nequarat vitare omne peccatum etiam praeceptis duntaxat decalogi Imp.ιὸ iis p pQ situm . At si percunctaretur quispiam , quaein uadiri quot concurrunt ad causandum istam impotetiam,hὸeeatum αἱ primo concurrit carentia gratiar, auersio ab ultiois cois Ufine, conuersi ad finem prauum atque perueris Liuuant silm,4 habitus malus, Haec enim omnia hominem
impotentem reddunt ad vitandum omne peccatum, quae sane inueniuntur m peccatore, quandoquidem peccatum ipsum mortale concomitentur. Dum nanque peccat nomo, gratia dei orbatur,auertitur a deo ' ad bonum commutabile conuertitur, sicque non subiicitur amplius deo, Si peratur secundum prae- conceptum finem malum cui maxime inhaeret, Ope ratur quoque iecundum habitum prauum Insu per ad hominis conditionem Iatum , mulla De currunt vitanda Magenda, pronitas ad operandum secundum finem praeconceptum vel habitum, im possibilis assidua praemeditatio .Quo hi ut hil accedentibus ad statum naturae eorruptae, nequa alio m O, absque gratiae diuinae auxilio omnia vitare peecata, qua accedente pulcherrime valet. Potest vero ex dictis talis sor mari ratio Homo in peccato mortali existens S perseverans,eli gratia dcstitutus, orbatus hiectione simpliciter ad deum , habens malum finem vel habitum prauum,& constitutus inter multa occurrentia agenda vel vitanda contra deum, ergo eget praemeditatione ad vitandum omne peceatum mortale ergo non potest diu vitare peccatu Antecedens patet ex dictis, prima consequentia probatur, quia deficiente fine omnium regulativo nap-polico fine contrario, inter tot occurrentia irouocantia ad mortale peccatum, opus est hominem se qui peceatum , nisi adsit vigilans praemeditatio has causas impediens, ne suum inducant effectum . Prae
meditatio qujppe sola est qua homo non sequitur finem prae conceptum malumin pronitatem suam,
714쪽
visacile patet in operantibus repentino modo in quibus praemeditatio abeli. Hi j enim operantur secundum pronitatem suam , ex habitum malum secunda vero consequentia probatur, quia homo non valet semper permanere in tali praemeditatione, ut mortale vitetur peccatum, hoc enim est sibi impossibile ex infirmitate naturae4 ex causis iam dictis, quare ieri non potest ut diu permaneat, ne cadat, nisi dei gratia adiuuetur. Peccatum enim quod per paenitentiam mox non deletur, suo podere ad aliud trahit inquit Greg. super Ezechielem. Clarescit itaque iam se creνari' cunda conclusionis pars, Et ut dicta veriora probentur,ex his omnium aduersariorum rationes facile di
soluent. Et primoc uobiscit Dur. il .sen. dist xxviij. Arabae q. iij. Quod homo non potest singula vitare pecca iactu .nota Quia sunt aliqua peccata contra praecepta iuris a Iodiuini, ut sunt praecepta de suscipiendis sacramentis ecclesiae puta sacramento Eucharistiae Nam cum istud suscipere teneatur homo in statu viae, secluso
casu necessitatis & habita confessoris copia, quari itur an exiliens in mortali, possit vitare quin luscipiat hoc sacramentum , patet quod vitare nequeat quin suscipiat absque peccato, quia non suscipiendo contemnit iplum exii peccat mortaliter sicque dum
conatur vitare id quod est contra hoc praeceptum peccat, Sc si sumeret, iam peccaret nouo peccato Icabsque gratia non potest vitare peccata contrariarum diu mo Huic argumento S rationi, facile re Ad Durg spondetur quod D. Tho m. solum loquitur de pecca di obietis opposui praeceptis decalogi ac non de peccatis rares taoppositis piaeceptis iuris supernaturalis,4 ob id ar so prima. gumentum quidem verum concludit sed non contra conclusionem liuentam, Secu odia itur, quod ad n is seeundas etiam, quo: loqueretur de quibusque peccata re onsio. etiam oppositas iuri superna uiali, tunc homo in peccato mortali exiliens,polset eaderri vitate pol illa quadam remota, vide , uso tendo se perberum
715쪽
herum arbitrium non obstando diuina motioni sic gratiam consequeretur, qua deinde pollet huiusmodi peccata vitare. Rursvis Cum secundo obiricit, quod omnia non solum Heu niιr, singula,quae sunt contra praecepta iuris naturalis potest homo vitare, quia si non potest omnia vitare,
aut id euenit, ob carentiam gratiar, aut propter peccatum praecedens, sed neutrum illorum modorum
dari potest, non quidem primum , quia sequeretur
quod nec etiam homo in statu naturae integrae, hoc
non potuisset, quod eli falsum etiam apud illos quitenent hominem non esse conditum Mereatum ingratia, non etiam secundum,quia dum homo habet peccatum non necessitatur ad committendum in liud , nee no volito, necessitatur ad volendum aliud . Et confirmatur, quia homo potess sine gratia in Omne opus bonum bonitate morali ergo potest vitare etiam singulum omne peccatum omni bono morali oppositum. Obiecto Admare etiam facilius respondetur, asserendo ne- responde quaquam hominem posse omnia peccata praeceptis vr etiam iuris naturalis opposita vitare. Et cum quaeritur unde oriatur hare impotentia,dicimus eam prouenire sicuti iam praetactum ell, ex carentia gratiar, sed non sola, sed ex carentia, gratiae cum aue sione ab ultimo fine Meonuersione ad bonum fragile, caducum cinane, cum in haesione ad ipsum ut finem prauum, quae omnia, peccatum concomitantur, 'retrahunt ipsum a vera dei subiectione, qua non existente,& non te parata per gratiam,homo ne pessario peccat necessitate suppositionis,Quia stante peccato eu stent omnia supradicta,& hominis etiam stagili conditione perseuerante, qua non valet in ' ter tot occurrentia tum peragenda, tum vitanda , in continua praemedit Mioneae vigilantia permanere, hinc sequitur necessario ut in peeeatum : labatur;
stantibus ergo liniuscemodi indisnosiu*nibus, quaa
716쪽
homo re se gere non sata git, cogetur ad peccandum, sie non omne peccatum vitabit. Respondetur se R. .
eundo,quod talis impotentia prouenit ex infirmita Geotitate per peccatum Originale contracta,&ex indispo sitionibus derelictis ex peceat mortali plaecedente,
cum arguitur quod non ex tali praecedent peceat , negatur hoc, quia actus unius peccati est eausa actus alterius peccati in quadruplici genere eausae,
emcientis quidem ter se, quia homo per actum πιρρος
Unius peccati disponitur ad hoe ut Deilius altu actu ς' consimilem committat, quandoquidem ex actibus Heausentur dispositiones habitus ines inantes in si Pi m M. miles actus Materialis vero, inquantum unum pec- - 'catum praeparat altera peccato materiam, sicut aua 'μμdrupli ritia, litigio, materiam praeparat, homine coaceiu an g
re diuitias, quae litigio saepenumero materiam pra
bent; Finalis dem ceps,cum ob peccatum unum, aliud perpetratur, sicuti cum quis ob ambitionem Sc dignitatem quampiam nanciscendam , simoniam committit, demum eum causa finalis sit ratio formalis eorum, quae sunt ad finem, erit etiam pecca tum num alterius causa formalis ut optime docet. D. Thom. prima. secvnclae,q.lxxv.art. ii l. Erit aque peccatum praecedens ab homine commissum causa effectiva alterius peccati, ob id non poterit omnia peccata vitare, in mortali existens, quinimo ex
tali peccato derelinquitur quidam habitualis adlia so voluntatis ad finem inordinatum, seu eom nutabile bonum , qua quidem inclinatio manet in peein
catore quousque per gratiam,deo, ut bono incommutabili, ultimo fini inhaereat ut habetur a. D. Thom .de ver. q.xxiiij art. xii. Et ex his etiam clare habetur, quod licet homo dum peccauit, nec habet amplius intentionem committendi cccatum illud, sicuti cum Quis egit contra temperantiam,licet non habeat intentionem amplius aduersus illam agendi, ramen ob hoc non tollitur inclinatio illa volunta
717쪽
tis mala labitualis, quam habet ad indebitum fi -
nem, seu bonum commutabile .s i. af Arguit deinde Scot . eadem dist.xxviij. Quia si hostumei . mo potest vitare singula peccata, potest uare om- nia,&si potest tauere unum, potest callere&allud, ergo potest cauere omnia, confirmatur, quia si potest cauere unum,potet tomnia cauere. Reston Ad hoe facile respodetur antecedens negando si consequentia . Nam potest quis unum cauere peccatum Maliud perpetrare. Potest enim cauere peccatum sacrilegii& committere surti peccatum. Nec verum est, si uno tempore potest cauere peccatum aliquod,& alio tempore aliud, ergo in omni tempore potest ea uere, quia ex causis iam dictis, trahetur ad peccatum,& similiter non valet si cauet peccatum sacrilegis,ergo cauet peccatum fornicationis potemsi quidem cauere unum, mon allud. Quare e. Greet de Aduerte propter argumenta Greg. de Arim.quod Arr . ar nullus potest vitare peccata opposita prarceptis ca-gμmenti iraii vel iuris naturalis, nisi ex gratia, vel auxilio non imp. tumo, propterea nequaquam Greg. contra nos Inut D. aliquid concludit. Similiter concedimus quod sine Thom gratia diuina, vel auxilio dei speciali, nos non possunmuten rationibus resiliere, qua re omnin argumenta Gregori evanescunt. Inter Aduerte hoc in loco discrimen esse inter Capreo. preolum ij.dili. xxviij. in calce,& Reuerendi stimum Card mam Cai4 lem. prima. secundae. q. cix.art. viij. Nam Capr.Ieriet
sanum di ad vitanda peccata opposita iuri supernaturali, Siscrimen . eptis caritatis necessario requiri non solum diuina motionem, specialeque dei auxilium, sedin gratiam gratum facientem . At Reuerendissimus Cardinalis tenet , cphomo ex solo dei auxilio speciali absque gratia gratum faciente, potest vitare peccata omissionis aduersantia praeceptis caritatis, quia lassicit apudi plum ex naturalibus nullum ponere obicem in nulloque reniti diurnae motioni inquantum priceptum
718쪽
obligat pro tali statu Nam dili inguit ipse, si aliud est posse, plere praecepta caritatis, Saliud cit posse vitare peccata opposita his, Masserit adimpletione praeceptorum caritatis, necessimo quidem in eludere caritatem 4 donum supernaturale an eo aee adimplere debet . at ad euitationem peccatorum huiusmodi praeceptis oppositorum, non vult requiri tale supernaturale domum , sed id solum quod superius dictum est. Eapropter inquit,quod si poneretur homo in statu natu integrae, licet non posset absque supernaturali dono implere caritatis praeceptum ut sic posset tamen sine tali supernaturali dono vitare peccatum omissionis omnium praeceptorum, si nullum impedimentum praestaret supernaturali dono tam habituali, quam diuinae motioni speetali, quos ad gratiam praeparare adimplere praeceptum posset. Annotandum est in hac materia, quod cum loquimur de potentia liberi arbitrii homuus, an possit vel non possit omne peccatum mortale vitare, semper sermo est de potentia propinqua, de proxima,&non de potentia remota,Talis nanque potentia propinqua dicitur esse, subiectio potentiarum rationalium ad deum, virium sensitivarum ad rationem Nam stante huiusmodi subiectione,
potest homo omne peccatum mortale vitare, & hae remota,non valet omne, licet valeat, eum iuino auxilio , singulum
719쪽
Gratia gratum faciens distinguiatur a virtutibus Theologicis is est subiective m essentia animae non inpotentia.
Am ita se habet gratia ipsa, seu
gratie lumen,quod est qu aedam participatio divine bonitatis liue naturae, ad ipsas virtutes m- fusas, sicut se habet lumen rationis, ad virtutes acquisitas, claret autem quod lumen rationis,est aliquid praeter virtutes aequilitas, quae dicuntur in ordine ad ipsum lumen naturale, igituro ipsum lumen gratiae est aliquid praeter virtutes infusas, quae a lumine illo derivantur, ad illud lumen ordinantur, si cuique virtutes aequisita perficiunt hominem ad ambulandum secundum opsongruit lumini naturali ratonis, ita virtutes infuse perflaiunt hominem adambulandum secundum quod congruit lumini gratiae. Et quemadmodum nullus habitus acquisitus. habet rationem virtutis, nisi pro quanto formatur ordine sibi iis prelso ex lumine naturali,ita nulla virtus insus ei proprie, perfecte virtus, nisi formetur per gratiam. Diciturque gratia esse forma aliarum virtutum quia ipsis emaciam merendi praebet, adeo nulla istarum virtutum potest simpliciter dici virtus, nisi ex ipsa gratia, dicendaque est gratia a
720쪽
tia, causa formalis virtutum, non eis et tua, Et licet in via caule hdem spe m , non tamen n patria, quia tutic habebit excellenta res effectus, hCc ut-dem dicitur. supponendoini; od gratia sit aliquo modo caulara fit criua , o solum erit causa in neri non in ficto esse,nee est totalis, sed partialis, S magis instrumen alis, quam principalis Mideo non est ne , cesse ut semper eosdem inferat estectus . Et aduertendum, quod gratia esse dicitur forma virtutum, qadat esse spirituale mimae, ut sit susceptiua virtutiam Causa autem effectiva virtutum, irincipalis, dicitur gratia dei, quae est ipsa gratuita dei volum . Di mri quoque in hoc gratia a virtutibus, quia polia dissesa est immediatum principium esse ricli supe ina iura ren ιι a. liter ipsi anim um det ei esse dei lucum, eli supernaturale, Meius immediatus effecturi est dare isse spirituale, non mediate ordinari ad operationem metatoriam . sed virtutes sunt immediatum principium operandi, non essendi. hinc fit vestraria Gratia subiecit ue in anima recipiatur Sion in aliquato susiecti
tentiarum , virtutes vero immediate suscipiuntur in mati paea.
ipsis anima potenti j s. Nec aliquis essetius, qui attribuitur gratiae eo modo quo ei attribuitur, potest attribui caritati,nec econtra, licet effectus qui uni attribuitur immediate, alteri ait buat mediate. Quo fit ut non habeant eandem excellentiam , ut asserat
Sco. lj. dist xxvll. nee aequaliter dividant, grat Ia, dic a Scou er
tatas, filios regni,a fili, perditionis. Quia per carita ror. tem nullus primo, immedia i effertui filius dei , sed per gratiam . Nec aequaliter utraque est forma
virtutum Nec utraque eodem modo cleo con tigit. quia gratia, per modum assimilationis, dei formaiationis, caritas per modum obiecti operationis coniungit, gratiaque facii filium de formaliter, earitas vero operative. Et ex his etiam patet, quod neutra illarum supe fluit ut arguit Sio Patet quoque in Ita 'tio terti,argumenti eiusdem Sco. quia habitus quo mks iii spiritus