장음표시 사용
721쪽
Spiritussanctus inhabitat animam, licet moueat voluntatem, Minclinet ad merendum , non tamen liri
mediate, sed solum mediate, videlicet media caritate. qua voluntas formal ter inclinatur. Nec denique Exponit o incit quod inquit Augustinus,' gratia operans est fgψε fides,qua per dilectionem operatur, quia iccirco id ni dicia ab August. asseritur, quoniam actus fidei per dilectionem operantis, est primus actus in quo gratia
gratum faciens manifestatur. Aduerte hic ex. D. Th. ij.sent. Pearitas dieitur Arma aliarum virtutum ex parte actus, quia omnes actus virtutum in suum finem conuocat, eo P elus
obiectum est ultimus finis sed gratia informat per modum originis,quia ex ipsa gratia,quodammodo formaliter oriuntur habitus virtutum, per diuersas potentias dissum, illud autem quod ab alio oritur, formam, speciem ab eo trahit.& in suo vigore permanet quam diu origini continuatur D. I. - induertendum ei re id, quod dicit Aug.xv de Trihus P a nitate, quod nullum donum est exeellentius ealitar u te, intelligitur vel de caritate increata vi expostustini ni Magister, vel de donis detin viarim dita . mediate ordinatis ad actum secundum hetendum, non autem de donis immediat Ordinatis ad actum pri
722쪽
IRCA deni,diuerfi, diuersa sensere. Nam Petrus Abai lardus haereticus, asseruit, nihil penitus esse creden dum quod nostri intellectus virtutem excedit, vis bi impingit Beatus Bernar Epist. cxc. Hoe ex illo sapientis dicto firmabat,ubi inquit, Qui Eccles Iscito creditu euis est corde. Ille nanque cito credit cinquiebat iste, qui fidem adhibet ante rationem . Sed aduersus errorem hune,adsunt expresse scripturae. Nam Apostolus Rom. iiij de Abraham loquens ait. Qui contra spe,in spem credidit, ut fieret pater Gen ira multarum gentium. Contra spem quidem natur lem, in spem eredidisse Abraham dicitur,cum ipse senio confectus, ct ad generationem impotens Ia .ra pariter existentu sene sterili, credidit deo asi renti ipsum semen habiturumon ipsoque benedicendas esse omnes gentes 4 ipsum esceturum patrem multarum gentium. Si nanq; solum,his credendum est quaerone naturali appraehenili possunt, non utiq; Abraham praedicta nunciant domino aedidisset.
723쪽
Lue. I. Rursu non punitus fuisset Zacharias qui noluit eredere Angeli verbis quibus nunclauit eundem pariturum Ioannemus aptistam, ipso & uxore sua, exi. stentibus senibus. Amplius Paul. Cor. ij. aiebat Sermo meus iraedicatio mea, non eli in persuasibili-hus hii thanat sapientia verbis, sed in ostensione spiritus virtutis , ut fides vestra non sit in sapientia hominum, sed in virtute dei. Et Greg. Fides non habet meritum, cui humana
ratio praebet experimentum Idem praeterea aduersus praedictum errorem habemus ex ipsa fidei de unitione ab Apostolo posita . Hebr. xl ubi ait Fidem esse substantiam rerum sperandarum argumentum non apparentium. Ad illud autem sapientis dictum, dicitur, quod ipse non loquitur de fide qua in deum credimus, sed de mutua inter homines ipsos eredulitate. Hoc errore reiecto, circa fidem ipsam , tria potissimum videnda sunt. Primum quidem quidnam ipsa it Secundum a qua prodeat causa DTettium . Qui sint fideici
1 A 'primum Dicimus fidem esse sperandaru
rerum substantiam,argumentum non apparentium. ex Apostolo Paulo. Atqui hoc in loco annotanduΤ eas opi est . Erasmum allucinatum fore, dum astruxit Apo-isi. stolum non de ea fide, qua ea quae eredenda sunt,credimus esse sermonem, sed de fide qua alicui fidimus, R .ps, bis videlicet de fiducia. Quod quam falsum sit Metroisti neum,rum ex ipso Apostolo, tum ex saeris doctori-hus aperte monstratur. Nam cum Paulus asserat nos
fide intelligere aptata esse secula verbo dei, quae quidem aptario, conditio preteteritum respicit, quod ipsa fiducia respicere nequit, non de fiducia hie loquitur Paulus, Rursus cum inquia idem Apost Ius amo olli titie esse sine fide placere deo , oportere que aeceden rem ad deum rederes quod de fiducia velificari minia. potest, non de hae fiducia
724쪽
sermo erit. Amplius Bassilius magnus in expolitione Psalm cxv. August. in lib. o. homiliarum homil. xxxii. i. Bernardus in loco superius citato, expresse asserunt, Apostolum de vera fide qua in deum credimu , esse intelligendum . rate itaque Definitiis- exponitur praedicta dehnitio. siue descriptio, ut fides i. Ad i. ipsa dicatur, substantia, id est principium, seu inchoa declaratio, vel sustentatio Ommum rerum , quae a nobis in I o.
hae vita spe tantur quae quidem res sunt inuise . Nam cum obiectum fidei si prima veritas non visa, obiectu spei fit summum bonum inuisum ira: q.
prima veritas nulla, ac summum bonum non vi
sum, idem re, proculdubio res sperate erunt deus ipse. terna beatitudo, huiusmodi hcae vero res spe- Tale, virtute continetui in ipsa fide, sicuti in suo principio, fundamento in sustentatione. Recte igitur dicitur u fides substantia est rerum sperandarum, quae sunt fidei obiectum uti dictum est . Argumentunon apparentium, Non enim hoc in loco accipitur argumentum proprie, sed sumitur pro argumenta effectu, id est pro firma adhaetiones Est nanque fides firma adhaesio, firmus assensus intellectus,cum con vi.,i
sensu voluntatis, ter hoc distinguitur fides, ab oria. Apinione, quae importatis halionem alicum , Mum,...tar formidine alterius partis Vel dicitur conuicti , ut alia littera habet,quoniam intellectus noster, per auctoritatem diuinam conuincitur ad assi tiendum his quae non videt . Potest demum argumentum dici certitudo, quoniam fides omnem dubitati in emexpellit. Erit igitur argumentum. Fit ma adhaesio, vel conuictio, vel certitudo erum non apparentium, dest rerum qua nec corporeis oculi , nec intellectualibus videri possunt,quoniam ea quae credimus, intellectus Bostri eapium excedunt. Patet illuut pria
725쪽
OV ad fidei causam Dicimus solum deu
es fidei simpliciter, Sabsolute cram , propria causam. Est enim fides virtus Theologi ea,& habitus infusus . Et id facile probatur, si consideremus ea quae ad ipsam fidem, necessario requiruntur Ad fidem namque duo necessario exigu tur quorum primum est, ut homini credenti, credibilia proponantur quae explicite credere debet, secundum est firmus assensus credentis, ad ea quae credenda, proponuntur, Et de primo quidem nulli dubiuesse debet quin a deo sit, quia cum ea quae fidei fiant,
rationem excedant humanam, nequeunt in hominis cognitionem venire, nisi deo reuelante, sicuti siquis eredere debet,deum esse trinum, Unum, operaepreeium est, id,adeo reveletur,cum excedat hvmanae mentis capacitatem . Verum id quidem est squaedam proponi bilia ad credendum, sunt a deo immediate reuelata, ut Apostolis, S Prophetis, quaed 'ero med ijs fidei praedicatoribus,a deo missis, iuxta illud Apostoli Rom. x. Quomodo praedicabunt nisi mittantur quo ad secundum, scilicet assensum
hominis interiorem. dicimus ipsum a deo esse,attali assensus,duplex cum assignetur,aΗsa, altera ext rior sicuti miraculum visum,altera interior, prima non est sussiciens, quoniam non cogit hominem ad assentiendum, quandoquidem viso miraculo a duobus, unus credat,alter minime. Interior vero eausa, omnino est adeo, quia cum assensus iste his quaesi- , dei sunt,eleuet hominem ad ea quae supra suam sunt naturam, quoniam assentire prima veritati secundustripturas,& sensum ecesesipex nulla naturali cognitione haberi potest, nec ex ullo naturali appetitu , necesse est igitur, id proueniat ex deo interius homi
726쪽
nem mouente , Errauit igitur Pelagius in hoc po Ere. Peanens hune assensum fidei in nobis esse exibero arbitrio, Dicebat enim: ubd initivis ficiei ex nobis
erat, quatenus nos parati sumus ad asIentiendum his quete fidei sunt, at consumationem fidei adeo esse ponebat, per quem nobis proponuntur ea quae credere debemus . Nam aduersus hunc Pelag errorem,est Pauli expressa sententia, inquientis . Ephes. ij. Gratia saluari estis per fidem, io non ex Obis nequis glorietur, Donum enim dei est.
Quo ad tertium de effectibus fidei. Sciendum est, r/nsis quod primus fidei effectus timor et , Cum enim per ui
fidem illuminamur,docemur, instruimur,deum es 'se summum Simmensum bonum a quo separari pessimum est, hincque oritur in homine,deo per fidem persectam,& formatam coniuncto, timor quidam filialis,&reuerentialis, quo timet ab eo separa-. dri Cum vero confideramus ipsum ut iustissimum S ob prava opera nobis penas peccatis debitas illaturum, tunc ex fide hac licet informi, qua huiusmodi dignoscimus, oritur timor seruilis, quo quis timet a deo puniri. Vnde scribitur Iac ij. Dimones
. Alius fidei effectus est cordis plurificatio iuri tali I instas liud Act. xv. Fide purificans corda eorum . Nam ω quidD. impuritas sit ex mixtione alicuius rei vilioris , sic cum argento, miscetur plumbum, vel stannum, dicitur argentum impurum ex vilioris rei permixtione, ita cum homo mundanis rebus, homine ipso, inserioribus, permiscetur, impurus efficitur, at cum per amorem In deum tendit, cuius quidem amoris primum principium est fides, purifi cari dic stur,quae quidem purificatio cordis, fieri pore lixa fide in imi a fide formata, si fiat a fide inform j, iunc cor hominis ab errore infidelitatis a quo recectit .ptu ificatur. si vero fiat a fide formata, tunc perfecte purificatur, iustificationem acquirens.
727쪽
August.. 'LIDE actus tres esse ab August. super Ioan. in lib.de verbis domini,& super illo Apostox li verbo Rom.iiii. Credenti autem in eum quiluit incat impium,&e expresse ponuntur, scilicer.Credere leum, credere deo, Meredere in deum. Nec tamen hi iactus dicuntur esse diuersi actus de . sed nus completus habens diuersum respeetiam ad fidei oblectum. Nam credere deum,eli fidei actus qui
ad unum terminatur. Cum enim credere termina
tur ad deum ut trinum, unum , vel a quo omnia Tres fides sunt, tune actus est fidei qui est eredere deum. Crede actud, e re deo, et actus fidei, prout ratio inclinat volunta-etur M. tem ad assentiendum his quae deus dicit,uel facit, Rhis quae in hominibus loquitur deus. Credere in deum, est actus intellectus prout a voluntate deteris nil natur, Quare eredere in deum est aetiis , deiquo, amando, in deum tendimus,4 proculdubio hie actus est fidei formate, seu raritate perfecte Potest quoque diei viai Augustinus super illo verbo,Iae ij. Tu credis quoniam unus est deus beane facis. Inquit, enim. Credere deum, est credere quod deus sit, Credere deo,est eredere vera eL se quae deus dieit. Credere in deum est tendere in illum per caritatem, mi persectissimus est actus,quem a nobis X ingit deus.
728쪽
rentia, c. F; Σs tua, illa est, quae ex se motum habet
opera clonem, cilla huiusmodi est , qua in deum per dilectionem raritatem tendimus, per quam operamur per vitae aeternae merit ma, Unde Paul. Gal. v. hanc fidem vocat eam uua per
dilectionem operatur. Unde Aug. super illo Aposto ut .li verbo, inquit, quod fides non utique ociosa est quia fides in obedibus non saluat, sed fides quae operatur per dilectionem dei& proximi, Iubdit Opus fi Jei est ipsa dilectio, sine dilectione, fides inanis est, cum dilectione vero .hdes Christiani est, sine
dilectione vero fides est demonis. Fides mortua illa est quae caret motu operatione , motu quidem , quando per dilectionem non operatur, operatione vero, quando opera non facit caritate formata quae opera meritoria& viva dicuntur, haec autem fides mortua fides informis, a doctoribus appellitatur Dit Terunt autem fides in Diserimrsormis, S formata, motuin opere, ut ex supradictis tute fάσpatet. Dist runt quoque fide, formata Minformis, informe, lumine, quoniam lumen fidei formate, est sicuti formamen radiresarissimum quo omnia iuricanur, sic tam ii patet in lumine radiorum solarium iu seantium omnia inferiora. Nam lumin fidei formate vivificantur opera ita ut sint vitae aeternae meritoria Lumen vero fidei informis, est sicut lumen miaae, quo umbrae subiecta mortificantur xinfiigida itur. Nam hias fide π mortuam, operatur opera mortua, carentia vita dilectioi,is dei proximi, frigida absque caritatis ea lore. Et licet habens fidem informem,& mortuam, ficiat quod deus vult, non tamen eo modo quo vult, quia rificiat bona, non fi bene, talis solum timore petra operatur, non amore Sc.
729쪽
IDEM nonnulli sie extuleis runt et operibus omnino de
ro sui Ennom ius quidam Arrianus, qui se temere docere praesum pia, ut dixerit Diamnes qui fide habebant qui ille docebat etiam si quantumlibet grauia peccata co- mitterent xin illis pei seuerarent,salvos fore. Hune quoque errorem iandiu sepultum, ab inseris reuocata sinu, uit Lutherus, qui aspernatus opera, asserit solam fidem ultificare,nec opera ad salutem esse necessaria, uuae etsi fiant, nullatenus iustiucare assirmat. Sic enim ait Iam vides quam diues sit homo Christianus siue baptinatus, qui etiam volens non potest perdere salutem suam quanti seunque peccatis,nisi nolle eredere. Nulla enim peccataeum possiunt dam renisi sola nccodilitas. Quae quidem sententia quam impia sit quamque deleuabilis, nune palam fiet exscripturis sanctis pariter ωdoctoribus Verum illud in
730쪽
in primis elucidandum est posit ne sola fides iustiticare, ut tamen a ceteris virtutibus seiuncta est.
An notandum itaque primo , tres Virtute esse f., sat Theologicas,fidem, spem,& caritatem, quae quidem b.οloin, virtutes habitus quidam sunt spirituales, non adibo eis,i fetis minibus acquisiti, ut carteri habitus vim tum mora 'tes, fides. lium, sed sunt a deo infusi hominum animis. Quod ori, ea vero hex tresvirtutes sint ab inuicem distincte, filia. tres sint habitus seiuncti, docet Apostolus. j. Cor. xiij ubi cum nominasset fidem, stem, caritatem, ne quispiam arbitraretur non esse has virtutes seiunctas,ait, Nunc autem manent, ii des, spes, caritas, tela haec,maior autem horum est raritas. Hi tres habitus sane in hae praesenti vita in Christianis hominibus manent, tanquam principatum super omnes alios habitus moralium , habentes, quandoquidem iiij tres solummodo deum ipsum pro obiecto, fine, regula, habeant, at maior horum, atque praestantior est caritaS.
Harum quoque distinctio virtutum , probatur ex eo quod fides, sine spe,d caritates, haberi potest, quia nonnulli altruunt impossibile esse ut fides sino caritate reperiri quaeat, ob id specialiter commo- strandum est; Et primo quidem Apostoli auctoritate,deinde Matthaei suo in Evangelio. Inquit igitur id sis.
Paulus de se ipso loquens loco superius citato. Si ha earitate, huero omnem fidem ita ut montes transferam,cari us pesse catem autem non habuero, nihil sum. En quam a probatur. re fateatur Apostolus, fidem se habere posse absque caritate, dum dicit si habuero omnem ridem , ita ut montes transferam, quemadmodum resert Gregori in lib. j. Dialog de quodam Gregorio,qui montem, transtulit, caritatem autem non habuero,nihil sum Valet igitur fidem omnem habere, cui inittuntur tracula, licuti testatur & ipse dominus Lue. xvii. Si habueritis tantam fidem ut granum synapis dicetis huic arbori moro,eradicare, transplantare in ma